shèng rén yǐ zhì tiān xià wéi shì zhě yě bì zhī luàn zhī suǒ zì qǐ yān néng zhì zhī
圣人以治天下为事者也,必知乱之所自起,焉能治之;
bù zhī luàn zhī suǒ zì qǐ zé bù néng zhì
不知乱之所自起,则不能治。
pì zhī rú yī zhī gōng rén zhī jí zhě rán bì zhī jí zhī suǒ zì qǐ yān néng gōng zhī
譬之如医之攻人之疾者然:必知疾之所自起,焉能攻之;
bù zhī jí zhī suǒ zì qǐ zé fú néng gōng
不知疾之所自起,则弗能攻。
zhì luàn zhě hé dú bù rán
治乱者何独不然?
bì zhī luàn zhī suǒ zì qǐ yān néng zhì zhī
必知乱之所自起,焉能治之;
bù zhī luàn zhī sī zì qǐ zé fú néng zhì
不知乱之斯自起,则弗能治。
shèng rén yǐ zhì tiān xià wéi shì zhě yě bù kě bù chá luàn zhī suǒ zì qǐ
圣人以治天下为事者也,不可不察乱之所自起。
dāng chá luàn hé zì qǐ
当察乱何自起?
qǐ bù xiāng ài
起不相爱。
chén zǐ zhī bù xiào jūn fù suǒ wèi luàn yě
臣子之不孝君父,所谓乱也。
zi zì ài bù ài fù gù kuī fù ér zì lì
子自爱,不爱父,故亏父而自利;
dì zì ài bù ài xiōng gù kuī xiōng ér zì lì
弟自爱,不爱兄,故亏兄而自利;
chén zì ài bù ài jūn gù kuī jūn ér zì lì cǐ suǒ wèi luàn yě
臣自爱,不爱君,故亏君而自利,此所谓乱也。
suī fù zhī bù cí zi xiōng zhī bù cí dì jūn zhī bù cí chén cǐ yì tiān xià zhī suǒ wèi luàn yě
虽父之不慈子,兄之不慈弟,君之不慈臣,此亦天下之所谓乱也。
fù zì ài yě bù ài zǐ gù kuī zi ér zì lì
父自爱也,不爱子,故亏子而自利;
xiōng zì ài yě bù ài dì gù kuī dì ér zì lì
兄自爱也,不爱弟,故亏弟而自利;
jūn zì ài yě bù ài chén gù kuī chén ér zì lì
君自爱也,不爱臣,故亏臣而自利。
shì hé yě
这是为什么呢?
jiē qǐ bù xiāng ài
皆起不相爱。
suī zhì tiān xià zhī wèi dào zéi zhě yì rán dào ài qí shì bù ài qí yì shì gù qiè yì shì yǐ lì qí shì
虽至天下之为盗贼者亦然:盗爱其室,不爱其异室,故窃异室以利其室。
zéi ài qí shēn bù ài rén gù zéi rén yǐ lì qí shēn
贼爱其身,不爱人,故贼人以利其身。
cǐ hé yě
此何也?
jiē qǐ bù xiāng ài
皆起不相爱。
suī zhì dài fū zhī xiāng luàn jiā zhū hóu zhī xiāng gōng guó zhě yì rán dài fū gè ài qí jiā bù ài yì jiā gù luàn yì jiā yǐ lì qí jiā
虽至大夫之相乱家,诸侯之相攻国者亦然:大夫各爱其家,不爱异家,故乱异家以利其家。
zhū hóu gè ài qí guó bù ài yì guó gù gōng yì guó yǐ lì qí guó tiān xià zhī luàn wù jù cǐ ér sì yǐ
诸侯各爱其国,不爱异国,故攻异国以利其国,天下之乱物,具此而巳矣。
chá cǐ hé zì qǐ
察此何自起?
jiē qǐ bù xiāng ài
皆起不相爱。
ruò shǐ tiān xià jiān xiāng ài ài rén ruò ài qí shēn yóu yǒu bù xiào zhě hu
若使天下兼相爱,爱人若爱其身,犹有不孝者乎?
shì fù xiōng yǔ jūn ruò qí shēn è shī bù xiào
视父兄与君若其身,恶施不孝?
yóu yǒu bù cí zhě hu
犹有不慈者乎?
shì dì zǐ yǔ chén ruò qí shēn è shī bù cí
视弟子与臣若其身,恶施不慈?
gù bù xiào bù cí wáng yǒu
故不孝不慈亡有。
yóu yǒu dào zéi hu
犹有盗贼乎?
gù shì rén zhī shì ruò qí shì shuí qiè
故视人之室若其室,谁窃?
shì rén shēn ruò qí shēn shuí zéi
视人身若其身,谁贼?
gù dào zéi wáng yǒu
故盗贼亡有。
yóu yǒu dài fū zhī xiāng luàn jiā zhū hóu zhī xiāng gōng guó zhě hu
犹有大夫之相乱家、诸侯之相攻国者乎?
shì rén jiā ruò qí jiā shuí luàn
视人家若其家,谁乱?
shì rén guó ruò qí guó shuí gōng
视人国若其国,谁攻?
gù dài fū zhī xiāng luàn jiā zhū hóu zhī xiāng gōng guó zhě wáng yǒu
故大夫之相乱家、诸侯之相攻国者亡有。
ruò shǐ tiān xià jiān xiāng ài guó yǔ guó bù xiāng gōng jiā yǔ jiā bù xiāng luàn dào zéi wú yǒu jūn chén fù zǐ jiē néng xiào cí ruò cǐ zé tiān xià zhì
若使天下兼相爱,国与国不相攻,家与家不相乱,盗贼无有,君臣父子皆能孝慈,若此,则天下治。
gù shèng rén yǐ zhì tiān xià wéi shì zhě è de bù jīn è ér quàn ài
故圣人以治天下为事者,恶得不禁恶而劝爱?
gù tiān xià jiān xiāng ài zé zhì jiāo xiāng è zé luàn
故天下兼相爱则治,交相恶则乱。
gù zǐ mò zǐ yuē bù kě yǐ bù quàn ài rén zhě cǐ yě
故子墨子曰:“不可以不劝爱人者,此也。