zǐ mò zi yán yuē rén rén zhī shì zhě bì wù qiú xìng tiān xià zhī lì chú tiān xià zhī hài
子墨子言曰：“仁人之事者，必务求兴天下之利，除天下之害。
rán dāng jīn zhī shí tiān xià zhī hài shú wèi dà
”然当今之时，天下之害孰为大？
yuē ruò dà guó zhī gōng xiǎo guó yě dà jiā zhī luàn xiǎo jiā yě qiáng zhī jié ruò zhòng zhī bào guǎ zhà zhī móu yú guì zhī áo jiàn cǐ tiān xià zhī hài yě
曰：若大国之攻小国也，大家之乱小家也，强之劫弱，众之暴寡，诈之谋愚，贵之敖贱，此天下之害也。
yòu yǔ wéi rén jūn zhě zhī bù huì yě chén zhě zhī bù zhōng yě fù zhě zhī bù cí yě zi zhě zhī bù xiào yě cǐ yòu tiān xià zhī hài yě
又与为人君者之不惠也，臣者之不忠也，父者之不慈也，子者之不孝也，此又天下之害也。
yòu yǔ jīn rén zhī jiàn rén zhí qí bīng rèn dú yào shuǐ huǒ yǐ jiāo xiāng kuī zéi cǐ yòu tiān xià zhī hài yě
又与今人之贱人，执其兵刃毒药水火，以交相亏贼，此又天下之害也。
gū cháng běn yuán ruò zhòng hài zhī suǒ zì shēng
姑尝本原若众害之所自生。
cǐ hú zì shēng
此胡自生？
cǐ zì ài rén lì rén shēng yǔ
此自爱人、利人生与？
jí bì yuē fēi rán yě
即必曰：“非然也。
bì yuē cóng è rén zéi rén shēng
”必曰：“从恶人、贼人生。
fēn míng hu tiān xià è rén ér zéi rén zhě jiān yǔ
”分名乎天下，恶人而贼人者，兼与？
bié yǔ
别与？
jí bì yuē bié yě
即必曰：“别也。
rán jí zhī jiāo bié zhě guǒ shēng tiān xià zhī dà hài zhě yǔ
”然即之交别者，果生天下之大害者与？
shì gù bié fēi yě
是故别非也。
zǐ mò zǐ yuē fēi rén zhě bì yǒu yǐ yì zhī ruò fēi rén ér wú yǐ yì zhī pì zhī yóu yǐ shuǐ jiù shuǐ yě qí shuō jiāng bì wú kě yǐ
子墨子曰：“非人者必有以易之，若非人而无以易之，譬之犹以水救水也，其说将必无可矣。
shì gù zǐ mò zǐ yuē jiān yǐ yì bié
”是故子墨子曰：“兼以易别。
rán jí jiān zhī kě yǐ yì bié zhī gù hé yě
”然即兼之可以易别之故何也？
yuē jiè wéi rén zhī guó ruò wéi qí guó fu shuí dú jǔ qí guó yǐ gōng rén zhī guó zhě zāi
曰：藉为人之国，若为其国，夫谁独举其国，以攻人之国者哉？
wèi bǐ zhě yóu wèi jǐ yě
为彼者，由为己也。
wéi rén zhī dōu ruò wéi qí dōu fu shuí dú jǔ qí dōu yǐ fá rén zhī dōu zhě zāi
为人之都，若为其都，夫谁独举其都以伐人之都者哉？
wèi bǐ zhě yóu wèi jǐ yě
为彼者犹为己也。
wéi rén zhī jiā ruò wéi qí jiā fu shuí dú jǔ qí jiā yǐ luàn rén zhī jiā zhě zāi
为人之家，若为其家，夫谁独举其家以乱人之家者哉？
wèi bǐ zhě yóu wèi jǐ yě
为彼者犹为己也。
rán jí guó dū bù xiāng gōng fá rén jiā bù xiāng luàn zéi cǐ tiān xià zhī hài yǔ
然即国都不相攻伐，人家不相乱贼，此天下之害与？
tiān xià zhī lì yǔ
天下之利与？
jí bì yuē tiān xià zhī lì yě
即必曰天下之利也。
gū cháng běn yuán ruò zhòng lì zhī suǒ zì shēng cǐ hú zì shēng
姑尝本原若众利之所自生，此胡自生？
cǐ zì è rén zéi rén shēng yǔ
这是从憎恶人残害人产生的呢？
jí bì yuē fēi rán yě
即必曰：“非然也。
bì yuē cóng ài rén lì rén shēng
”必曰：“从爱人利人生。
fēn míng hu tiān xià ài rén ér lì rén zhě bié yǔ
”分名乎天下爱人而利人者，别与？
jiān yǔ
兼与？
jí bì yuē jiān yě
即必曰：“兼也。
rán jí zhī jiāo jiān zhě guǒ shēng tiān xià zhī dà lì yǔ
”然即之交兼者，果生天下之大利与？
shì gù zǐ mò zǐ yuē jiān shì yě bí yǐ piāo bā jū zāi hu hē shì sū lūn lū fāng mèi zé sòng yù zhī lì chú tiān xià zhī hài
是故子墨子曰:“兼是也鼻蚁缥岜狙栽唬喝嗜酥抡撸匚袂笮颂煜之利，除天下之害。
jīn wú běn yuán jiān zhī suǒ shēng tiān xià zhī dà lì zhě yě
今吾本原兼之所生，天下之大利者也；
jīn wú běn yuán bié zhī suǒ shēng tiān xià zhī dà hài zhě yě
今吾本原别之所生，天下之大害者也。
shì gù zǐ mò zǐ yuē bié fēi ér jiān shì zhě
是故子墨子曰：“别非而兼是者。
chū hū ruò fāng yě
”出乎若方也。
jīn wú jiāng zhèng qiú yǔ tiān xià zhī lì ér qǔ zhī yǐ jiān wèi zhèng shì yǐ cōng ěr míng mù xiāng yǔ shì tīng hu
今吾将正求与天下之利而取之，以兼为正，是以聪耳明目相与视听乎？
shì yǐ gǔ gōng bì qiáng xiāng wéi dòng zǎi hu
是以股肱毕强相为动宰乎？
ér yǒu dào sì xiāng jiào huì shì yǐ lǎo ér wú qī zǐ zhě yǒu suǒ shì yǎng yǐ zhōng qí shòu
而有道肆相教诲，是以老而无妻子者，有所侍养以终其寿；
yòu ruò gū tóng zhī wú fù mǔ zhě yǒu suǒ fàng yī yǐ zhǎng qí shēn
幼弱孤童之无父母者，有所放依以长其身。
jīn wéi wú yǐ jiān wèi zhèng jí ruò qí lì yě
今唯毋以兼为正，即若其利也。
bù shí tiān xià zhī shì suǒ yǐ jiē wén jiān ér fēi zhě qí gù hé yě
不识天下之士，所以皆闻兼而非者，其故何也？
rán ér tiān xià zhī shì fēi jiān zhě zhī yán yóu wèi zhǐ yě
然而天下之士，非兼者之言，犹未止也。
yuē jí shàn yǐ suī rán qǐ kě yòng zāi
曰：“即善矣!虽然，岂可用哉？
zǐ mò zǐ yuē yòng ér bù kě suī wǒ yì jiāng fēi zhī
子墨子曰:“用而不可，虽我亦将非之；
qiě yān yǒu shàn ér bù kě yòng zhě
且焉有善而不可用者。
gū cháng liǎng ér jìn zhī
”姑尝两而进之。
shuí yǐ wéi èr shì shǐ qí yī shì zhě zhí bié shǐ qí yī shì zhě zhí jiān
谁以为二士，使其一士者执别，使其一士者执兼。
shì gù bié shì zhī yán yuē wú qǐ néng wèi wú you zhī shēn ruò wéi wú shēn
是故别士之言曰：“吾岂能为吾友之身，若为吾身？
wèi wú you zhī qīn ruò wéi wú qīn
为吾友之亲，若为吾亲？
shì gù tuì dǔ qí you jī jí bù shí hán jí bù yī jí bìng bù shì yǎng sǐ sàng bù zàng mái
”是故退睹其友，饥即不食，寒即不衣，疾病不侍养，死丧不葬埋。
bié shì zhī yán ruò cǐ xíng ruò cǐ
别士之言若此，行若此。
jiān shì zhī yán bù rán xíng yì bù rán
兼士之言不然，行亦不然。
yuē wú wén gāo shì yú tiān xià zhě bì wèi qí you zhī shēn ruò wéi qí shēn
曰：“吾闻高士于天下者，必为其友之身，若为其身；
wèi qí you zhī qīn ruò wéi qí qīn
为其友之亲，若为其亲。
rán hòu kě yǐ wèi gāo shì yú tiān xià
然后可以为高士于天下。
shì gù tuì dǔ qí you jī zé shí zhī hán zé yī zhī jí bìng shì yǎng zhī sǐ sàng zàng mái zhī jiān shì zhī yán ruò cǐ xíng ruò cǐ
”是故退睹其友，饥则食之，寒则衣之，疾病侍养之，死丧葬埋之，兼士之言若此，行若此。
ruò zhī èr shì zhě yán xiāng fēi ér xíng xiāng fǎn yǔ
若之二士者，言相非而行相反与？
dāng shǐ ruò èr shì zhě yán bì xìn xíng bì guǒ shǐ yán xíng zhī hé yóu hé fú jié yě wú yán ér bù xíng yě
当使若二士者，言必信，行必果，使言行之合，犹合符节也，无言而不行也。
rán jí gǎn wèn jīn yǒu píng yuán guǎng yě yú cǐ bèi jiǎ yīng zhòu jiāng wǎng zhàn sǐ shēng zhī quán wèi kě shi yě
然即敢问：今有平原广野于此，被甲婴胄，将往战，死生之权未可识也；
yòu yǒu jūn dài fū zhī yuǎn shǐ yú ba yuè qí jīng wǎng lái jí fǒu wèi kě shi yě
又有君大夫之远使于巴、越、齐、荆，往来及否，未可识也。
rán jí gǎn wèn bù shí jiāng è yě jiā shì fèng cheng qīn qī tí qiè qī zǐ ér jì tuō zhī bù shí yú jiān zhī yǒu shì hu
然即敢问：不识将恶也，家室，奉承亲戚、提挈妻子而寄托之，不识于兼之有是乎？
yú bié zhī yǒu shì hu
于别之有是乎？
wǒ yǐ wéi dāng qí yú cǐ yě tiān xià wú yú fū yú fù suī fēi jiān zhī rén bì jì tuō zhī yú jiān zhī yǒu shì yě
我以为当其于此也，天下无愚夫愚妇，虽非兼之人，必寄托之于兼之有是也。
cǐ yán ér fēi jiān zé jí qǔ jiān jí cǐ yán xíng fèi yě
此言而非兼，择即取兼，即此言行费也。
bù shí tiān xià zhī shì suǒ yǐ jiē wén jiān ér fēi zhī zhě qí gù hé yě
不识天下之士，所以皆闻兼而非之者，其故何也？
rán ér tiān xià zhī shì fēi jiān zhě zhī yán yóu wèi zhǐ yě
然而天下之士，非兼者之言，犹未止也。
yuē yì kě yǐ zé shì ér bù kě yǐ zé jūn hu
曰：“意可以择士，而不可以择君乎？
gū cháng liǎng ér jìn zhī shuí yǐ wéi èr jūn shǐ qí yī jūn zhě zhí jiān shǐ qí yī jūn zhě zhí bié
”姑尝两而进之，谁以为二君，使其一君者执兼，使其一君者执别。
shì gù bié jūn zhī yán yuē wú è néng wéi wú wàn mín zhī shēn ruò wéi wú shēn
是故别君之言曰：“吾恶能为吾万民之身，若为吾身？
cǐ tài fēi tiān xià zhī qíng yě
此泰非天下之情也。
rén zhī shēng hu dì shàng zhī wú jǐ hé yě pì zhī yóu chí sì ér guò xì yě
人之生乎地上之无几何也，譬之犹驰驷而过隙也。
shì gù tuì dǔ qí wàn mín jī jí bù shí hán jí bù yī pí bìng bù shì yǎng sǐ sàng bù zàng mái
”是故退睹其万民，饥即不食，寒即不衣，疲病不侍养，死丧不葬埋。
bié jūn zhī yán ruò cǐ xíng ruò cǐ
别君之言若此，行若此。
jiān jūn zhī yán bù rán xíng yì bù rán yuē wú wén wèi míng jūn yú tiān xià zhě bì xiān wàn mín zhī shēn hòu wèi qí shēn rán hòu kě yǐ wèi míng jūn yú tiān xià
兼君之言不然，行亦不然，曰：“吾闻为明君于天下者，必先万民之身，后为其身，然后可以为明君于天下。
shì gù tuì dǔ qí wàn mín jī jí shí zhī hán jí yī zhī jí bìng shì yǎng zhī sǐ sàng zàng mái zhī
”是故退睹其万民，饥即食之，寒即衣之，疾病侍养之，死丧葬埋之。
jiān jūn zhī yán ruò cǐ xíng ruò cǐ
兼君之言若此，行若此。
rán jí jiāo ruò zhī èr jūn zhě yán xiāng fēi ér xíng xiāng fǎn yǔ
然即交若之二君者，言相非而行相反与？
cháng shǐ ruò èr jūn zhě yán bì xìn xíng bì guǒ shǐ yán xíng zhī hé yóu hé fú jié yě wú yán ér bù xíng yě
常使若二君者，言必信，行必果，使言行之合，犹合符节也，无言而不行也。
rán jí gǎn wèn jīn suì yǒu lì yì wàn mín duō yǒu qín kǔ dòng něi zhuǎn sǐ gōu hè zhōng zhě jì yǐ zhòng yǐ
然即敢问：今岁有疠疫，万民多有勤苦冻馁，转死沟壑中者，既已众矣。
bù shí jiāng zé zhī èr jūn zhě jiāng hé cóng yě
不识将择之二君者，将何从也？
wǒ yǐ wéi dāng qí yú cǐ yě tiān xià wú yú fū yú fù suī fēi jiān zhě bì cóng jiān jūn shì yě
我以为当其于此也，天下无愚夫愚妇，虽非兼者，必从兼君是也。
yán ér fēi jiān zé jí qǔ jiān cǐ yán xíng fú yě
言而非兼，择即取兼，此言行拂也。
bù shí tiān xià suǒ yǐ jiē wén jiān ér fēi zhī zhě qí gù hé yě
不识天下所以皆闻兼而非之者，其故何也？
rán ér tiān xià zhī shì fēi jiān zhě zhī yán yóu wèi zhǐ yě
然而天下之士非兼者之言，犹未止也。
yuē jiān jí rén yǐ yì yǐ
曰:“兼即仁矣，义矣；
suī rán qǐ kě wèi zāi
虽然，岂可为哉？
wú pì jiān zhī bù kě wèi yě yóu qiè tài shān yǐ chāo jiāng hé yě
吾譬兼之不可为也，犹挈泰山以超江、河也。
gù jiān zhě zhí yuàn zhī yě fu qǐ kě wèi zhī wù zāi
故兼者，直愿之也，夫岂可为之物哉？
zǐ mò zǐ yuē fu qiè tài shān yǐ chāo jiāng hé zì gǔ zhī jí jīn shēng mín ér lái wèi cháng yǒu yě
”子墨子曰：“夫挈泰山以超江、河，自古之及今，生民而来，未尝有也。
jīn ruò fú jiān xiāng ài jiāo xiāng lì cǐ zì xiān shèng liù wáng zhě qīn xíng zhī
今若夫兼相爱、交相利，此自先圣六王者亲行之。
hé zhī xiān shèng liù wáng zhī qīn xíng zhī yě
”何知先圣六王之亲行之也？
zǐ mò zǐ yuē wú fēi yǔ zhī bìng shì tóng shí qīn wén qí shēng jiàn qí sè yě
子墨子曰：“吾非与之并世同时，亲闻其声，见其色也；
yǐ qí suǒ shū yú zhú bó lòu yú jīn shí zuó yú pán yú chuán yí hòu shì zǐ sūn zhě zhī zhī
以其所书于竹帛、镂于金石、琢于盘盂，传遗后世子孙者知之。
tài shì yuē wén wáng ruò rì ruò yuè zhà zhào guāng yú sì fāng yú xī tǔ
”泰誓曰：“文王若日若月乍照，光于四方，于西土。
jí cǐ yán wén wáng zhī jiān ài tiān xià zhī bó dà yě
”即此言文王之兼爱天下之博大也；
pì zhī rì yuè jiān zhào tiān xià zhī wú yǒu sī yě
譬之日月，兼照天下之无有私也。
jí cǐ wén wáng jiān yě
即此文王兼也；
suī zǐ mò zi zhī suǒ wèi jiān zhě yú wén wáng qǔ fǎ yān
虽子墨子之所谓兼者，于文王取法焉！
qiě bù wéi tài shì wéi rán suī yǔ shì jí yì yóu shì yě
且不唯《泰誓》为然，虽《禹誓》即亦犹是也。
yǔ yuē jì jì yǒu zhòng xián tīng zhèn yán
禹曰：“济济有众，咸听朕言！
fēi wéi xiǎo zi gǎn xíng chēng luàn
非惟小子，敢行称乱。
chǔn cǐ yǒu miáo yòng tiān zhī fá
蠢此有苗，用天之罚。
ruò yǔ jì lǜ ér qún duì zhū qún yǐ zhēng yǒu miáo
若予既率而群对诸群，以征有苗。
yǔ zhī zhēng yǒu miáo yě fēi yǐ qiú yǐ zhòng fù guì gàn fú lù lè ěr mù yě
”禹之征有苗也，非以求以重富贵，干福禄，乐耳目也；
yǐ qiú xìng tiān xià zhī lì chú tiān xià zhī hài
以求兴天下之利，除天下之害。
jí cǐ yǔ jiān yě
即此禹兼也；
suī zǐ mò zi zhī suǒ wèi jiān zhě yú yǔ qiú yān
虽子墨子之所谓兼者，于禹求焉。
qiě bù wéi yǔ shì wéi rán suī tāng shuō jí yì yóu shì yě
且不唯《禹誓》为然，虽《汤说》即亦犹是也。
tāng yuē wéi yǔ xiǎo zi lǚ gǎn yòng xuán mǔ
汤曰：“惟予小子履，敢用玄牡。
gào yú shàng tiān hòu yuē jīn tiān dà hàn jí dāng zhèn shēn jù wèi zhī dé zuì yú shàng xià
告于上天后曰：今天大旱，即当朕身屦，未知得罪于上下。
yǒu shàn bù gǎn bì yǒu zuì bù gǎn shè jiǎn zài dì xīn wàn fāng yǒu zuì jí dāng zhèn shēn
有善不敢蔽，有罪不敢赦，简在帝心，万方有罪，即当朕身；
zhèn shēn yǒu zuì wú jí wàn fāng
朕身有罪，无及万方。
jí cǐ yán tāng guì wèi tiān zǐ fù yǒu tiān xià rán qiě bù dàn yǐ shēn wéi xī shēng yǐ cí shuō yú shàng dì guǐ shén
”即此言汤贵为天子，富有天下，然且不惮以身为牺牲，以词说于上帝鬼神。
jí cǐ tāng jiān yě
即此汤兼也；
suī zǐ mò zi zhī suǒ wèi jiān zhě yú tāng qǔ fǎ yān
虽子墨子之所谓兼者，于汤取法焉。
qiě bù wéi shì mìng yǔ tāng shuō wéi rán zhōu shī jí yì yóu shì yě
且不惟誓命与汤说为然，《周诗》即亦犹是也。
zhōu shī yuē wáng dào dàng dàng bù piān bù dǎng
《周诗》曰：“王道荡荡，不偏不党；
wáng dào píng píng bù dǎng bù piān
王道平平，不党不偏。
qí zhí ruò shǐ qí yì ruò dǐ
其直若矢，其易若底。
jūn zǐ zhī suǒ lǚ xiǎo rén zhī suǒ shì
君子之所履，小人之所视。
ruò wú yán fēi yǔ dào zhī wèi yě gǔ zhě wén wǔ wèi zhèng jūn fēn shǎng xián fá bào wù yǒu qīn qī dì xiōng zhī suǒ ā
”若吾言非语道之谓也，古者文、武为正均分，赏贤罚暴，勿有亲戚弟兄之所阿。
jí cǐ wén wǔ jiān yě suī zǐ mò zi zhī suǒ wèi jiān zhě yú wén wǔ qǔ fǎ yān
即此文、武兼也，虽子墨子之所谓兼者，于文、武取法焉。
bù shí tiān xià zhī rén suǒ yǐ jiē wén jiān ér fēi zhī zhě qí gù hé yě
不识天下之人，所以皆闻兼而非之者，其故何也？
rán ér tiān xià zhī fēi jiān zhě zhī yán yóu wèi zhǐ
然而天下之非兼者之言，犹未止。
yuē yì bù zhōng qīn zhī lì ér hài wèi xiào hu
曰：“意不忠亲之利，而害为孝乎？
zǐ mò zǐ yuē gū cháng běn yuán zhī xiào zǐ zhī wèi qīn dù zhě
”子墨子曰：“姑尝本原之孝子之为亲度者。
wú bù shí xiào zǐ zhī wèi qīn dù zhě yì yù rén ài lì qí qīn yǔ
吾不识孝子之为亲度者，亦欲人爱、利其亲与？
yì yù rén zhī è zéi qí qīn yǔ
意欲人之恶、贼其亲与？
yǐ shuō guān zhī jí yù rén zhī ài lì qí qīn yě
以说观之，即欲人之爱、利其亲也。
rán jí wú è xiān cóng shì jí de cǐ
然即吾恶先从事即得此？
ruò wǒ xiān cóng shì hu ài lì rén zhī qīn rán hòu rén bào wǒ yǐ ài lì wú qīn hu
若我先从事乎爱利人之亲，然后人报我以爱利吾亲乎？
yì wǒ xiān cóng shì hu è rén zhī qīn rán hòu rén bào wǒ yǐ ài lì wú qīn hu
意我先从事乎恶人之亲，然后人报我以爱利吾亲乎？
jí bì wú xiān cóng shì hu ài lì rén zhī qīn rán hòu rén bào wǒ yǐ ài lì wú qīn yě
即必吾先从事乎爱利人之亲，然后人报我以爱利吾亲也。
rán jí zhī jiāo xiào zǐ zhě guǒ bù dé yǐ hu
然即之交孝子者，果不得已乎？
wú xiān cóng shì ài lì rén zhī qīn yǔ
毋先从事爱利人之亲与？
yì yǐ tiān xià zhī xiào zǐ wèi yù ér bù zú yǐ wéi zhèng hu
意以天下之孝子为遇，而不足以为正乎？
gū cháng běn yuán zhī
姑尝本原之。
xiān wáng zhī suǒ shū dà yá zhī suǒ dào yuē wú yán ér bù chóu wú dé ér bù bào tóu wǒ yǐ táo bào zhī yǐ li
先王之所书，《大雅》之所道曰：“无言而不雠，无德而不报，投我以桃，报之以李。
jí cǐ yán ài rén zhě bì jiàn ài yě ér è rén zhě bì jiàn è yě
”即此言爱人者必见爱也，而恶人者必见恶也。
bù shí tiān xià zhī shì suǒ yǐ jiē wén jiān ér fēi zhī zhě qí gù hé yě
不识天下之士，所以皆闻兼而非之者，其故何也？
yì yǐ wéi nán ér bù kě wèi yá
意以为难而不可为邪？
cháng yǒu nán cǐ ér kě wèi zhě xī jīng líng wáng hǎo xiǎo yào dāng líng wáng zhī shēn jīng guó zhī shì fàn bù yú hu yī gù jù ér hòu xìng fú yuán ér hòu xíng
尝有难此而可为者，昔荆灵王好小要，当灵王之身，荆国之士饭不逾乎一，固据而后兴，扶垣而后行。
gù yuē shí wèi qí nán wéi yě rán hòu wèi ér líng wáng shuō zhī
故约食为其难为也，然后为而灵王说之；
wèi yú yú shì ér mín kě yí yě jí qiú yǐ xiāng qí shàng yě
未逾于世而民可移也，即求以乡其上也。
xī zhě yuè wáng jù jiàn hǎo yǒng jiào qí shì chén sān nián yǐ qí zhī wèi wèi zú yǐ zhī zhī yě fén zhōu shī huǒ gǔ ér jìn zhī qí shì yǎn qián liè fú shuǐ huǒ ér sǐ yǒu bù kě shèng shǔ yě
昔者越王句践好勇，教其士臣三年，以其知为未足以知之也，焚舟失火，鼓而进之，其士偃前列，伏水火而死有不可胜数也。
dāng cǐ zhī shí bù gǔ ér tuì yě yuè guó zhī shì kě wèi chàn yǐ
当此之时，不鼓而退也，越国之士，可谓颤矣。
gù fén shēn wèi qí nán wéi yě rán hòu wèi zhī yuè wáng shuō zhī wèi yú yú shì ér mín kě yí yě jí qiú yǐ xiāng qí shàng yě
故焚身为其难为也，然后为之，越王说之，未逾于世，而民可移也，即求以乡其上也。
xī zhě jìn wén gōng hǎo cū fú
昔者晋文公好粗服。
dāng wén gōng zhī shí jìn guó zhī shì dà bù zhī yī zāng yáng zhī qiú liàn bó zhī guān qiě cū zhī jù rù jiàn wén gōng chū yǐ jiàn zhī cháo
当文公之时，晋国之士，大布之衣，牂羊之裘，练帛之冠，且粗之屦，入见文公，出以践之朝。
gù cū fú wèi qí nán wéi yě rán hòu wèi ér wén gōng shuō zhī wèi yú yú shì ér mín kě yí yě jí qiú yǐ xiāng qí shàng yě
故粗服为其难为也，然后为，而文公说之，未逾于世，而民可移也，即求以乡其上也。
shì gù yuē shí fén zhōu cū fú cǐ tiān xià zhī zhì nán wéi yě rán hòu wèi ér shàng shuō zhī wèi yú yú shì ér mín kě yí yě
是故约食焚舟粗服，此天下之至难为也，然后为而上说之，未逾于世，而民可移也。
hé gù yě
何故也？
jí qiú yǐ xiāng qí shàng yě
即求以乡其上也。
jīn ruò fú jiān xiāng ài jiāo xiāng lì cǐ qí yǒu lì qiě yì wèi yě bù kě shèng jì yě wǒ yǐ wéi zé wú yǒu shàng shuō zhī zhě ér yǐ yǐ
今若夫兼相爱、交相利，此其有利，且易为也，不可胜计也，我以为则无有上说之者而已矣。
gǒu yǒu shàng shuō zhī zhě quàn zhī yǐ shǎng yù wēi zhī yǐ xíng fá wǒ yǐ wéi rén zhī yú jiù jiān xiāng ài jiāo xiāng lì yě pì zhī yóu huǒ zhī jiù shàng shuǐ zhī jiù xià yě bù kě fáng zhǐ yú tiān xià
苟有上说之者，劝之以赏誉，威之以刑罚，我以为人之于就兼相爱、交相利也，譬之犹火之就上、水之就下也，不可防止于天下。
gù jiān zhě shèng wáng zhī dào yě wáng gōng dà rén zhī suǒ yǐ ān yě wàn mín yī shí zhī suǒ yǐ zú yě gù jūn zi mò ruò shěn jiān ér wu xíng zhī
故兼者，圣王之道也，王公大人之所以安也，万民衣食之所以足也，故君子莫若审兼而务行之。
wéi rén jūn bì huì wéi rén chén bì zhōng
为人君必惠，为人臣必忠；
wéi rén fù bì cí wéi rén zi bì xiào wéi rén xiōng bì you wéi rén dì bì tì
为人父必慈，为人子必孝，为人兄必友，为人弟必悌。
gù jūn zi mò ruò yù wèi huì jūn zhōng chén cí fù xiào zǐ you xiōng tì dì dāng ruò jiān zhī bù kě bù xíng yě cǐ shèng wáng zhī dào ér wàn mín zhī dà lì yě
故君子莫若欲为惠君、忠臣、慈父、孝子、友兄、悌弟，当若兼之，不可不行也，此圣王之道，而万民之大利也。