zǐ mò zi yán yuē tiān xià zhī shì jūn zǐ zhī xiǎo ér bù zhī dà
子墨子言曰：“天下之士君子，知小而不知大。
hé yǐ zhī zhī
”何以知之？
yǐ qí chǔ jiā zhě zhī zhī
以其处家者知之。
ruò chǔ jiā dé zuì yú jiā zhǎng yóu yǒu lín jiā suǒ bì táo zhī
若处家得罪于家长，犹有邻家所避逃之；
rán qiě qīn qī xiōng dì suǒ zhī shi gòng xiāng jǐng jiè jiē yuē bù kě bù jiè yǐ bù kě bù shèn yǐ è yǒu chǔ jiā ér dé zuì yú jiā zhǎng ér kě wèi yě
然且亲戚、兄弟、所知识，共相儆戒，皆曰：“不可不戒矣!不可不慎矣!恶有处家而得罪于家长而可为也？
fēi dú chǔ jiā zhě wéi rán suī chù guó yì rán
”非独处家者为然，虽处国亦然。
chù guó dé zuì yú guó jūn yóu yǒu lín guó suǒ bì táo zhī
处国得罪于国君，犹有邻国所避逃之；
rán qiě qīn qī xiōng dì suǒ zhī shi gòng xiāng jǐng jiè jiē yuē bù kě bù jiè yǐ
然且亲戚、兄弟所知识，共相儆戒，皆曰：“不可不戒矣！
bù kě bù shèn yǐ
不可不慎矣！
shuí yì yǒu chǔ guó dé zuì yú guó jūn ér kě wèi yě
谁亦有处国得罪于国君而可为也！
cǐ yǒu suǒ bì táo zhī zhě yě xiāng jǐng jiè yóu ruò cǐ qí hòu kuàng wú suǒ bì táo zhī zhě xiāng jǐng jiè qǐ bù yù hòu rán hòu kě zāi
”此有所避逃之者也，相儆戒犹若此其厚，况无所避逃之者，相儆戒岂不愈厚，然后可哉？
qiě yǔ yán yǒu zhī yuē yān ér yàn rì yān ér dé zuì jiāng è bì táo zhī
且语言有之曰：“焉而晏日焉而得罪，将恶避逃之？
yuē wú suǒ bì táo zhī
”曰：“无所避逃之。
fu tiān bù kě wèi lín gǔ yōu mén wú rén míng bì jiàn zhī
”夫天不可为林谷幽门无人，明必见之。
rán ér tiān xià zhī shì jūn zǐ zhī yú tiān yě hū rán bù zhī yǐ xiāng jǐng jiè
然而天下之士君子之于天也，忽然不知以相儆戒。
cǐ wǒ suǒ yǐ zhī tiān xià shì jūn zǐ zhī xiǎo ér bù zhī dà yě
此我所以知天下士君子，知小而不知大也。
rán zé tiān yì hé yù hé è
然则天亦何欲何恶？
tiān yù yì ér è bú yì
天欲义而恶不义。
rán zé lǜ tiān xià zhī bǎi xìng yǐ cóng shì yú yì zé wǒ nǎi wèi tiān zhī suǒ yù yě
然则率天下之百姓，以从事于义，则我乃为天之所欲也。
wǒ wèi tiān zhī suǒ yù tiān yì wèi wǒ suǒ yù
我为天之所欲，天亦为我所欲。
rán zé wǒ hé yù hé è
然则我何欲何恶？
wǒ yù fú lù ér è huò suì
我欲福禄而恶祸祟。
ruò wǒ bù wéi tiān zhī suǒ yù ér wèi tiān zhī suǒ bù yù rán zé wǒ lǜ tiān xià zhī bǎi xìng yǐ cóng shì yú huò suì zhōng yě
若我不为天之所欲，而为天之所不欲，然则我率天下之百姓，以从事于祸祟中也。
rán zé hé yǐ zhī tiān zhī yù yì ér è bú yì
然则何以知天之欲义而恶不义？
yuē tiān xià yǒu yì zé shēng wú yì zé sǐ yǒu yì zé fù wú yì zé pín yǒu yì zé zhì wú yì zé luàn
曰：天下有义则生，无义则死，有义则富，无义则贫，有义则治，无义则乱。
rán zé tiān yù qí shēng ér è qí sǐ yù qí fù ér è qí pín yù qí zhì ér è qí luàn cǐ wǒ suǒ yǐ zhī tiān yù yì ér è bú yì yě
然则天欲其生而恶其死，欲其富而恶其贫，欲其治而恶其乱，此我所以知天欲义而恶不义也。
yuē qiě fú yì zhě zhèng yě
曰：且夫义者，政也。
wú cóng xià zhī zhèng shàng bì cóng shàng zhī zhèng xià
无从下之政上，必从上之政下。
shì gù shù rén jié lì cóng shì wèi de cì jǐ ér wéi zhèng yǒu shì zhèng zhī shì jié lì cóng shì wèi de cì jǐ ér wéi zhèng yǒu jiāng jūn dài fū zhèng zhī
是故庶人竭力从事，未得次己而为政，有士政之，士竭力从事，未得次己而为政，有将军、大夫政之；
jiāng jūn dài fū jié lì cóng shì wèi de cì jǐ ér wéi zhèng yǒu sān gōng zhū hóu zhèng zhī
将军、大夫竭力从事，未得次己而为政，有三公、诸侯政之；
sān gōng zhū hóu jié lì tīng zhì wèi de cì jǐ ér wéi zhèng yǒu tiān zǐ zhèng zhī
三公、诸侯竭力听治，未得次己而为政，有天子政之；
tiān zǐ wèi de cì jǐ ér wéi zhèng yǒu tiān zhèng zhī
天子未得次己而为政，有天政之。
tiān zǐ wéi zhèng yú sān gōng zhū hóu shì shù rén tiān xià zhī shì jūn zǐ gù míng zhī
天子为政于三公、诸侯、士、庶人，天下之士君子固明知；
tiān zhī wéi zhèng yú tiān zǐ tiān xià bǎi xìng wèi de zhī míng zhī yě
天之为政于天子，天下百姓未得之明知也。
gù xī sān dài shèng wáng yǔ tāng wén wǔ yù yǐ tiān zhī wéi zhèng yú tiān zǐ míng shuō tiān xià zhī bǎi xìng gù mò bù niú zōu de zuǒ bàn niú yáng huàn quǎn zhì jié wèi zī chéng jiǔ lǐ yǐ jì sì shàng dì guǐ shén ér qiú qí fú yú tiān
故昔三代圣王，禹、汤、文、武，欲以天之为政于天子，明说天下之百姓，故莫不（牛＋邹的左半）牛羊，豢犬彘，洁为粢盛酒醴，以祭祀上帝鬼神，而求祈福于天。
wǒ wèi cháng wén tiān xià zhī suǒ qiú qí fú yú tiān zǐ zhě yě wǒ suǒ yǐ zhī tiān zhī wéi zhèng yú tiān zǐ zhě yě
我未尝闻天下之所求祈福于天子者也，我所以知天之为政于天子者也。
gù tiān zǐ zhě tiān xià zhī qióng guì yě tiān xià zhī qióng fù yě
故天子者，天下之穷贵也，天下之穷富也。
gù yú fù qiě guì zhě dàng tiān yì ér bù kě bù shùn
故于富且贵者，当天意而不可不顺。
shùn tiān yì zhě jiān xiāng ài jiāo xiāng lì bì děi shǎng
顺天意者，兼相爱、交相利，必得赏；
fǎn tiān yì zhě bié xiāng è jiāo xiāng zéi bì děi fá
反天意者，别相恶，交相贼，必得罚。
rán zé shì shuí shùn tiān yì ér de shǎng zhě
然则是谁顺天意而得赏者？
shuí fǎn tiān yì ér de fá zhě
谁反天意而得罚者？
zǐ mò zi yán yuē xī sān dài shèng wáng yǔ tāng wén wǔ cǐ shùn tiān yì ér de shǎng yě
子墨子言曰：“昔三代圣王，禹、汤、文、武，此顺天意而得赏也。
xī sān dài zhī bào wáng jié zhòu yōu lì cǐ fǎn tiān yì ér de fá zhě yě
昔三代之暴王，桀、纣、幽、厉，此反天意而得罚者也。
rán zé yǔ tāng wén wǔ qí de shǎng zhě hé yǐ yě
”然则禹、汤、文、武，其得赏者何以也？
zǐ mò zi yán yuē qí shì shàng zūn tiān zhōng shì guǐ shén xià ài rén gù tiān yì yuē cǐ zhī wǒ suǒ ài jiān ér ài zhī
子墨子言曰：“其事上尊天，中事鬼神，下爱人，故天意曰：'此之我所爱，兼而爱之；
wǒ suǒ lì jiān ér lì zhī
我所利，兼而利之。
ài rén zhě cǐ wèi bó yān lì rén zhě cǐ wèi hòu yān
爱人者此为博焉，利人者此为厚焉。
gù shǐ guì wèi tiān zǐ fù yǒu tiān xià yè wàn shì zǐ sūn chuán chēng qí shàn fāng shī tiān xià zhì jīn chēng zhī wèi zhī shèng wáng
'故使贵为天子，富有天下，业万世子孙，传称其善，方施天下，至今称之，谓之圣王。
rán zé jié zhòu yōu lì de qí fá hé yǐ yě
”然则桀、纣、幽、厉，得其罚何以也？
zǐ mò zi yán yuē qí shì shàng gòu tiān zhōng gòu guǐ xià zéi rén gù tiān yì yuē cǐ zhī wǒ suǒ ài bié ér è zhī
子墨子言曰：“其事上诟天，中诟鬼，下贼人，故天意曰：'此之我所爱，别而恶之；
wǒ suǒ lì jiāo ér zéi zhī
我所利，交而贼之。
è rén zhě cǐ wèi zhī bó yě
恶人者，此为之博也；
jiàn rén zhě cǐ wèi zhī hòu yě
贱人者，此为之厚也。
gù shǐ bù dé zhōng qí shòu bù mò qí shì zhì jīn huǐ zhī wèi zhī bào wáng
'故使不得终其寿，不殁其世，至今毁之，谓之暴王。
rán zé hé yǐ zhī tiān zhī ài tiān xià zhī bǎi xìng
然则何以知天之爱天下之百姓？
yǐ qí jiān ér míng zhī
以其兼而明之。
hé yǐ zhī qí jiān ér míng zhī
何以知其兼而明之？
yǐ qí jiān ér yǒu zhī
以其兼而有之。
hé yǐ zhī qí jiān ér yǒu zhī
何以知其兼而有之？
yǐ qí jiān ér shí yān
以其兼而食焉。
hé yǐ zhī qí jiān ér shí yān
何以知其兼而食焉？
sì hǎi zhī nèi lì shí zhī mín mò bù niú zōu de zuǒ bàn niú yáng huàn quǎn zhì jié wèi zī chéng jiǔ lǐ yǐ jì sì yú shàng dì guǐ shén
四海之内，粒食之民，莫不（牛＋邹的左半）牛羊，豢犬彘，洁为粢盛酒醴，以祭祀于上帝鬼神。
tiān yǒu yì rén hé yòng fú ài yě
天有邑人，何用弗爱也？
qiě wú yán shā yī bù gū zhě bì yǒu yī bù xiáng
且吾言杀一不辜者，必有一不祥。
shā bù gū zhě shuí yě
杀不辜者谁也？
zé rén yě
则人也。
yǔ zhī bù xiáng zhě shuí yě
予之不祥者谁也？
zé tiān yě
则天也。
ruò yǐ tiān wèi bù ài tiān xià zhī bǎi xìng zé hé gù yǐ rén yú rén xiāng shā ér tiān yǔ zhī bù xiáng
若以天为不爱天下之百姓，则何故以人与人相杀，而天予之不祥？
cǐ wǒ suǒ yǐ zhī tiān zhī ài tiān xià zhī bǎi xìng yě
此我所以知天之爱天下之百姓也。
shùn tiān yì zhě yì zhèng yě
顺天意者，义政也；
fǎn tiān yì zhě lì zhèng yě
反天意者，力政也。
rán yì zhèng jiāng nài hé zāi
然义政将奈何哉？
zǐ mò zi yán yuē chù dà guó bù gōng xiǎo guó chù dà jiā bù cuàn xiǎo jiā qiáng zhě bù jié ruò guì zhě bù ào jiàn duō zhà zhě bù qī yú
子墨子言曰：“处大国不攻小国，处大家不篡小家，强者不劫弱，贵者不傲贱，多诈者不欺愚。
cǐ bì shàng lì yú tiān zhōng lì yú guǐ xià lì yú rén sān lì wú suǒ bù lì gù jǔ tiān xià měi míng jiā zhī wèi zhī shèng wáng
此必上利于天，中利于鬼，下利于人，三利无所不利，故举天下美名加之，谓之圣王。
lì zhèng zhě zé yǔ cǐ yì yán fēi cǐ xíng fǎn cǐ yóu xìng chí yě
力政者则与此异，言非此，行反此，犹幸驰也。
chù dà guó gōng xiǎo guó chù dà jiā cuàn xiǎo jiā qiáng zhě jié ruò guì zhě ào jiàn duō zhà qī yú cǐ shàng bù lì yú tiān zhōng bù lì yú guǐ xià bù lì yú rén
处大国攻小国，处大家篡小家，强者劫弱，贵者傲贱，多诈欺愚，此上不利于天，中不利于鬼，下不利于人。
sān bù lì wú suǒ lì gù jǔ tiān xià è míng jiā zhī wèi zhī bào wáng
三不利无所利，故举天下恶名加之，谓之暴王。
zǐ mò zi yán yuē wǒ yǒu tiān zhì pì ruò lún rén zhī yǒu guī jiàng rén zhī yǒu ju lún jiàng zhí qí guī ju yǐ dù tiān xià zhī fāng yuán yuē zhōng zhě shì yě bù zhōng zhě fēi yě
子墨子言曰：“我有天志，譬若轮人之有规，匠人之有矩，轮匠执其规、矩，以度天下之方圆，曰：'中者是也，不中者非也。
jīn tiān xià zhī shì jūn zǐ zhī shū bù kě shèng zài yán yǔ bù kě xiáng jì shàng shuō zhū hóu xià shuō liè shì qí yú rén yì zé dà xiāng yuǎn yě
'今天下之士君子之书，不可胜载，言语不可详计，上说诸侯，下说列士，其于仁义，则大相远也。
hé yǐ zhī zhī
怎么知道是这样呢？
yuē wǒ dé tiān xià zhī míng fǎ yǐ dù zhī
曰：我得天下之明法以度之。