zǐ mò zi nù gēng zhù zi
子墨子怒耕柱子。
gēng zhù zi yuē wǒ wú shù yú rén hu
耕柱子曰：“我毋俞于人乎？
zǐ mò zǐ yuē wǒ jiāng shàng dà xíng jià jì yǔ yáng zǐ jiāng shuí qū
”子墨子曰：“我将上大行，驾骥与羊，子将谁驱？
gēng zhù zi yuē jiāng qū jì yě
”耕柱子曰：“将驱骥也。
zǐ mò zǐ yuē hé gù qū jì yě
”子墨子曰：“何故驱骥也？
gēng zhù zi yuē jì zú yǐ zé
”耕柱子曰：“骥足以责。
zǐ mò zǐ yuē wǒ yì yǐ zi wèi zú yǐ zé
”子墨子曰：“我亦以子为足以责。
wū mǎ zi wèi zǐ mò zǐ yuē guǐ shén shú yǔ shèng rén míng zhì
巫马子谓子墨子曰：“鬼神孰与圣人明智？
zǐ mò zǐ yuē guǐ shén zhī míng zhì yú shèng rén yóu cōng ěr míng mù zhī yǔ lóng gǔ yě
”子墨子曰：“鬼神之明智于圣人，犹聪耳明目之与聋瞽也。
xī zhě xià hòu kāi shǐ fěi lián zhé jīn yú shān chuān ér táo zhù zhī yú kūn wú
昔者夏后开使蜚廉折金于山川，而陶铸之于昆吾；
shì shǐ wēng nán zhì yǐ bo yú bái ruò zhī guī yuē dǐng chéng sān zú ér fāng bù chuī ér zì pēng bù jǔ ér zì zāng bù qiān ér zì xíng
是使翁难雉乙卜于白若之龟，曰：‘鼎成三足而方，不炊而自烹，不举而自臧，不迁而自行。
yǐ jì yú kūn wú zhī xū shàng xiāng
以祭于昆吾之虚，上乡！
yǐ yòu yán zhào zhī yóu yuē xiǎng yǐ
’乙又言兆之由曰：‘飨矣！
féng féng bái yún yī nán yī běi yī xi yī dōng jiǔ dǐng jì chéng qiān yú sān guó
逢逢白云，一南一北，一西一东，九鼎既成，迁于三国。
xià hòu shì shī zhī yīn rén shòu zhī
’夏后氏失之，殷人受之；
yīn rén shī zhī zhōu rén shòu zhī
殷人失之，周人受之。
xià hòu yīn zhōu zhī xiāng shòu yě shù bǎi suì yǐ
夏后殷周之相受也，数百岁矣。
shǐ shèng rén jù qí liáng chén yǔ qí jié xiāng ér móu qǐ néng zhì shù bǎi suì zhī hòu zāi
使圣人聚其良臣，与其桀相而谋，岂能智数百岁之后哉？
ér guǐ shén zhì zhī
而鬼神智之。
shì gù yuē guǐ shén zhī míng zhì yú shèng rén yě yóu cōng ěr míng mù zhī yǔ lóng gǔ yě
是故曰，鬼神之明智于圣人也，犹聪耳明目之与聋瞽也。
zhì tú yú xiàn zǐ shuò wèn yú zǐ mò zǐ yuē wèi yì shú wèi dà wù
治徒娱、县子硕问于子墨子曰：“为义孰为大务？
zǐ mò zǐ yuē pì ruò zhù qiáng rán néng zhù zhě zhù néng shí rǎng zhě shí rǎng néng xīn zhě xīn rán hòu qiáng chéng yě
”子墨子曰：“譬若筑墙然，能筑者筑，能实壤者实壤，能欣者欣，然后墙成也。
wèi yì yóu shì yě néng tán biàn zhě tán biàn néng shuō shū zhě shuō shū néng cóng shì zhě cóng shì rán hòu yì shì chéng yě
为义犹是也，能谈辩者谈辩，能说书者说书，能从事者从事，然后义事成也。
wū mǎ zi wèi zǐ mò zǐ yuē zi jiān ài tiān xià wèi yún lì yě
巫马子谓子墨子曰：“子兼爱天下，未云利也；
wǒ bù ài tiān xià wèi yún zéi yě
我不爱天下，未云贼也。
gōng jiē wèi zhì zi hé dú zì shì ér fēi wǒ zāi
功皆未至，子何独自是而非我哉？
zǐ mò zǐ yuē jīn yǒu liǎo zhě yú cǐ yī rén fèng shuǐ jiāng guàn zhī yī rén càn huǒ jiāng yì zhī gōng jiē wèi zhì zi hé guì yú èr rén
”子墨子曰：“今有燎者于此，一人奉水将灌之，一人掺火将益之，功皆未至，子何贵于二人？
wū mǎ zǐ yuē wǒ shì bǐ fèng shuǐ zhě zhī yì ér fēi fū càn huǒ zhě zhī yì
”巫马子曰：“我是彼奉水者之意，而非夫掺火者之意。
zǐ mò zǐ yuē wú yì shì wú yì ér fēi zǐ zhī yì yě
”子墨子曰：“吾亦是吾意，而非子之意也。
zǐ mò zi yóu jīng gēng zhù zi yú chu
子墨子游荆耕柱子于楚。
èr sān zǐ guò zhī
二三子过之。
shí zhī sān shēng kè zhī bù hòu
食之三升，客之不厚。
èr sān zǐ fù yú zǐ mò zǐ yuē gēng zhù zi chù chu wú yì yǐ
二三子复于子墨子曰：“耕柱子处楚无益矣！
èr sān zǐ guò zhī shí zhī sān shēng kè zhī bù hòu
二三子过之，食之三升，客之不厚。
zǐ mò zǐ yuē wèi kě zhì yě
”子墨子曰：“未可智也。
wú jǐ hé ér yí shí jīn yú zǐ mò zi yuē hòu shēng bù gǎn sǐ yǒu shí jīn yú cǐ yuàn fū zǐ zhī yòng yě
”毋几何而遗十金于子墨子，曰：“后生不敢死，有十金于此，愿夫子之用也。
zǐ mò zǐ yuē guǒ wèi kě zhì yě
”子墨子曰：“果未可智也。
wū mǎ zi wèi zǐ mò zǐ yuē zi zhī wèi yì yě rén bú jiàn ér yé guǐ ér bú jiàn ér fù ér zi wèi zhī yǒu kuáng jí
巫马子谓子墨子曰：“子之为义也，人不见而耶，鬼而不见而富，而子为之，有狂疾。
zǐ mò zǐ yuē jīn shǐ zi yǒu èr chén yú cǐ qí yī rén zhě jiàn zi cóng shì bú jiàn zi zé bù cóng shì
”子墨子曰：“今使子有二臣于此，其一人者见子从事，不见子则不从事；
qí yī rén zhě jiàn zi yì cóng shì bú jiàn zi yì cóng shì zi shuí guì yú cǐ èr rén
其一人者见子亦从事，不见子亦从事，子谁贵于此二人？
wū mǎ zǐ yuē wǒ guì qí jiàn wǒ yì cóng shì bú jiàn wǒ yì cóng shì zhě
”巫马子曰：“我贵其见我亦从事，不见我亦从事者。
zǐ mò zǐ yuē rán zé shì zi yì guì yǒu kuáng jí yě
”子墨子曰：“然则是子亦贵有狂疾也。
zi xià zhī tú wèn yú zǐ mò zǐ yuē jūn zǐ yǒu dòu hu
子夏之徒问于子墨子曰：“君子有斗乎？
zǐ mò zǐ yuē jūn zǐ wú dòu
”子墨子曰：“君子无斗。
zi xià zhī tú yuē gǒu xī yóu yǒu dòu è yǒu shì ér wú dòu yǐ
”子夏之徒曰：“狗豨犹有斗，恶有士而无斗矣？
zǐ mò zǐ yuē shāng yǐ zāi
”子墨子曰：“伤矣哉！
yán zé chēng yú tāng wén xíng zé pì yú gǒu xī shāng yǐ zāi
言则称于汤文，行则譬于狗豨，伤矣哉！
wū mǎ zi wèi zǐ mò zǐ yuē shě jīn zhī rén ér yù xiān wáng shì yù gǎo gǔ yě
巫马子谓子墨子曰：“舍今之人而誉先王，是誉槁骨也。
pì ruò jiàng rén rán zhì gǎo mù yě ér bù zhì shēng mù
譬若匠人然，智槁木也，而不智生木。
zǐ mò zǐ yuē tiān xià zhī suǒ yǐ shēng zhě yǐ xiān wáng zhī dào jiào yě
”子墨子曰：“天下之所以生者，以先王之道教也。
jīn yù xiān wáng shì yù tiān xià zhī suǒ yǐ shēng yě
今誉先王，是誉天下之所以生也。
kě yù ér bù yù fēi rén yě
可誉而不誉，非仁也。
zǐ mò zǐ yuē hé shì zhī bì suí hóu zhī zhū sān jí liù yì cǐ zhū hóu zhī suǒ wèi liáng bǎo yě
子墨子曰：“和氏之璧、隋侯之珠、三棘六异，此诸侯之所谓良宝也。
kě yǐ fù guó jiā zhòng rén mín zhì xíng zhèng ān shè jì hu
可以富国家，众人民，治刑政，安社稷乎？
yuē bù kě
曰：不可。
suǒ wèi guì liáng bǎo zhě wèi qí kě yǐ lì yě
所谓贵良宝者，为其可以利也。
ér hé shì zhī bì suí hóu zhī zhū sān jí liù yì bù kě yǐ lì rén shì fēi tiān xià zhī liáng bǎo yě
而和氏之璧、隋侯之珠、三棘六异，不可以利人，是非天下之良宝也。
jīn yòng yì wéi zhèng yú guó jiā rén mín bì zhòng xíng zhèng bì zhì shè jì bì ān
今用义为政于国家，人民必众，刑政必治，社稷必安。
suǒ wéi guì liáng bǎo zhě kě yǐ lì mín yě ér yì kě yǐ lì rén gù yuē yì tiān xià zhī liáng bǎo yě
所为贵良宝者，可以利民也，而义可以利人，故曰：义，天下之良宝也。
yè gōng zǐ gāo wèn zhèng yú zhòng ní yuē shàn wéi zhèng zhě ruò zhī hé
叶公子高问政于仲尼曰：“善为政者若之何？
zhòng ní duì yuē shàn wéi zhèng zhě yuǎn zhě jìn zhī ér jiù zhě xīn zhī
”仲尼对曰：“善为政者，远者近之，而旧者新之。
zǐ mò zi wén zhī yuē yè gōng zǐ gāo wèi de qí wèn yě zhòng ní yì
”子墨子闻之曰：“叶公子高未得其问也，仲尼亦
wèi de qí suǒ yǐ duì yě
未得其所以对也。
yè gōng zǐ gāo qǐ bù zhī shàn wéi zhèng zhě zhī yuǎn zhě jìn yě ér jiù zhě xīn shì zāi
叶公子高岂不知善为政者之远者近也，而旧者新是哉？
wèn suǒ yǐ wèi zhī ruò zhī hé yě
问所以为之若之何也。
bù yǐ rén zhī suǒ bù zhì gào rén yǐ suǒ zhì gào zhī gù yè gōng zǐ gāo wèi de qí wèn yě zhòng ní yì wèi de qí suǒ yǐ duì yě
不以人之所不智告人，以所智告之，故叶公子高未得其问也，仲尼亦未得其所以对也。
zǐ mò zi wèi lǔ yáng wén jūn yuē dà guó zhī gōng xiǎo guó pì yóu tóng zǐ zhī wèi mǎ yě
子墨子谓鲁阳文君曰：“大国之攻小国，譬犹童子之为马也。
tóng zǐ zhī wèi mǎ zú yòng ér láo
童子之为马，足用而劳。
jīn dà guó zhī gōng xiǎo guó yě gōng zhě nóng fū bù dé gēng fù rén bù dé zhī yǐ shǒu wéi shì
今大国之攻小国也，攻者，农夫不得耕，妇人不得织，以守为事；
gōng rén zhě yì nóng fū bù dé gēng fù rén bù dé zhī yǐ gōng wéi shì
攻人者，亦农夫不得耕，妇人不得织，以攻为事。
gù dà guó zhī gōng xiǎo guó yě pì yóu tóng zǐ zhī wèi mǎ yě
故大国之攻小国也，譬犹童子之为马也。
zǐ mò zǐ yuē yán zú yǐ fù xíng zhě cháng zhī
子墨子曰：“言足以复行者，常之；
bù zú yǐ jǔ xíng zhě wù cháng
不足以举行者，勿常。
bù zú yǐ jǔ xíng ér cháng zhī shì dàng kǒu yě
不足以举行而常之，是荡口也。
zǐ mò zǐ shǐ guǎn qián yóu gāo shí zi yú wèi wèi jūn zhì lù shén hòu shè zhī yú qīng
子墨子使管黔■游高石子于卫，卫君致禄甚厚，设之于卿。
gāo shí zi sān cháo bì jìn yán ér yán wú xíng zhě
高石子三朝必尽言，而言无行者。
qù ér zhī qí jiàn zǐ mò zǐ yuē wèi jūn yǐ fū zǐ zhī gù zhì lù shén hòu shè wǒ yú qīng shí sān cháo bì jìn yán ér yán wú xíng shì yǐ qù zhī yě
去而之齐，见子墨子曰：“卫君以夫子之故，致禄甚厚，设我于卿，石三朝必尽言，而言无行，是以去之也。
wèi jūn wú nǎi yǐ shí wèi kuáng hu
卫君无乃以石为狂乎？
zǐ mò zǐ yuē qù zhī gǒu dào shòu kuáng hé shāng
”子墨子曰：“去之苟道，受狂何伤！
gǔ zhě zhōu gōng dàn fēi guān shū cí sān gōng dōng chǔ yú shāng gài rén jiē wèi zhī kuáng hòu shì chēng qí dé yáng qí míng zhì jīn bù xī
古者周公旦非关叔，辞三公，东处于商盖，人皆谓之狂，后世称其德，扬其名，至今不息。
qiě dí wén zhī wèi yì fēi bì huǐ jiù yù
且翟闻之：‘为义非避毁就誉。
qù zhī gǒu dào shòu kuáng hé shāng
’去之苟道，受狂何伤！
gāo shí zǐ yuē shí qù zhī yān gǎn bù dào yě
”高石子曰：“石去之，焉敢不道也！
xī zhě fū zǐ yǒu yán yuē tiān xià wú dào rén shì bù chǔ hòu yān
昔者夫子有言曰：‘天下无道，仁士不处厚焉。
jīn wèi jūn wú dào ér tān qí lù jué zé shì wǒ wèi gǒu xiàn rén zhǎng yě
’今卫君无道，而贪其禄爵，则是我为苟陷人长也。
zǐ mò zi shuō ér zhào zi qín zǐ yuē gū tīng cǐ hu
”子墨子说，而召子禽子曰：“姑听此乎！
fu bèi yì ér xiāng lù zhě wǒ cháng wén zhī yǐ
夫倍义而乡禄者，我常闻之矣；
bèi lù ér xiāng yì zhě yú gāo shí zi yān jiàn zhī yě
倍禄而乡义者，于高石子焉见之也。
zǐ mò zǐ yuē shì sú zhī jūn zǐ pín ér wèi zhī fù zé nù wú yì ér wèi zhī yǒu yì zé xǐ
子墨子曰：“世俗之君子，贫而谓之富则怒，无义而谓之有义则喜。
qǐ bù bèi zāi
岂不悖哉！
gōng mèng zǐ yuē xiān rén yǒu zé sān ér yǐ yǐ
公孟子曰：“先人有，则三而已矣。
zǐ mò zǐ yuē shú xiān rén ér yuē yǒu zé sān ér yǐ yǐ
”子墨子曰：“孰先人而曰有，则三而已矣？
zi wèi zhì rén zhī xiān yǒu hòu shēng
子未智人之先有后生。
yǒu fǎn zǐ mò zi ér fǎn zhě wǒ qǐ yǒu zuì zāi
有反子墨子而反者，“我岂有罪哉？
wú fǎn hòu
吾反后。
zǐ mò zǐ yuē shì yóu sān jūn běi shī hòu zhī rén qiú shǎng yě
”子墨子曰：“是犹三军北，失后之人求赏也。
gōng mèng zǐ yuē jūn zǐ bù zuò shù ér yǐ
公孟子曰：“君子不作，术而已。
zǐ mò zǐ yuē bù rán
”子墨子曰：“不然。
rén zhī qí bù jūn zi zhě gǔ zhī shàn zhě bù zhū jīn yě shàn zhě bù zuò
人之其不君子者，古之善者不诛，今也善者不作。
qí cì bù jūn zi zhě gǔ zhī shàn zhě bù suí jǐ yǒu shàn zé zuò zhī yù shàn zhī zì jǐ chū yě
其次不君子者，古之善者不遂，己有善则作之，欲善之自己出也。
jīn zhū ér bù zuò shì wú suǒ yì yú bù hǎo suì ér zuò zhě yǐ
今诛而不作，是无所异于不好遂而作者矣。
wú yǐ wéi gǔ zhī shàn zhě zé shù zhī jīn zhī shàn zhě zé zuò zhī yù shàn zhī yì duō yě
吾以为古之善者则述之，今之善者则作之，欲善之益多也。
wū mǎ zi wèi zǐ mò zǐ yuē wǒ yǔ zi yì wǒ bù néng jiān ài
巫马子谓子墨子曰：“我与子异，我不能兼爱。
wǒ ài zōu rén yú yuè rén ài lǔ rén yú zōu rén ài wǒ xiāng rén yú lǔ rén ài wǒ jiā rén yú xiāng rén ài wǒ qīn yú wǒ jiā rén ài wǒ shēn yú wú qīn yǐ wéi jìn wǒ yě
我爱邹人于越人，爱鲁人于邹人，爱我乡人于鲁人，爱我家人于乡人，爱我亲于我家人，爱我身于吾亲，以为近我也。
jī wǒ zé jí jī bǐ zé bù jí yú wǒ wǒ hé gù jí zhě zhī bù fú ér bù jí zhě zhī fú
击我则疾，击彼则不疾于我，我何故疾者之不拂，而不疾者之拂？
gù yǒu wǒ yǒu shā bǐ yǐ wǒ wú shā wǒ yǐ lì
故有我有杀彼以我，无杀我以利。
zǐ mò zǐ yuē zi zhī yì jiāng nì yá yì jiāng yǐ gào rén hu
”子墨子曰：“子之义将匿邪，意将以告人乎？
wū mǎ zǐ yuē wǒ hé gù nì wǒ yì
”巫马子曰：“我何故匿我义？
wú jiāng yǐ gào rén
吾将以告人。
zǐ mò zǐ yuē rán zé yī rén shuō zi yī rén yù shā zi yǐ lì jǐ
”子墨子曰：“然则一人说子，一人欲杀子以利己；
shí rén shuō zi shí rén yù shā zi yǐ lì jǐ
十人说子，十人欲杀子以利己；
tiān xià shuō zi tiān xià yù shā zi yǐ lì jǐ
天下说子，天下欲杀子以利己。
yī rén bù shuō zi yī rén yù shā zi yǐ zi wèi shī bù xiáng yán zhě yě
一人不说子，一人欲杀子，以子为施不祥言者也；
shí rén bù shuō zi shí rén yù shā zi yǐ zi wèi shī bù xiáng yán zhě yě
十人不说子，十人欲杀子，以子为施不祥言者也；
tiān xià bù shuō zi tiān xià yù shā zi yǐ zi wèi shī bù xiáng yán zhě yě
天下不说子，天下欲杀子，以子为施不祥言者也。
shuō zi yì yù shā zi bù shuō zi yì yù shā zi shì suǒ wèi jīng zhě kǒu yě shā cháng zhī shēn zhě yě
说子亦欲杀子，不说子亦欲杀子，是所谓经者口也，杀常之身者也。
zǐ mò zǐ yuē zi zhī yán è lì yě
”子墨子曰：“子之言恶利也？
ruò wú suǒ lì ér bù yán shì dàng kǒu yě
若无所利而不言，是荡口也。
zǐ mò zi wèi lǔ yáng wén jūn yuē jīn yǒu yī rén yú cǐ yáng niú huàn wéi rén dàn gē ér hé zhī shí zhī bù kě shèng shí yě jiàn rén zhī zuò bǐng zé hái rán qiè zhī yuē shě yú shí
子墨子谓鲁阳文君曰：“今有一人于此，羊牛■豢，维人但割而和之，食之不可胜食也，见人之作饼，则还然窃之，曰：‘舍余食。
bù zhī rì yuè ān bù zú hu
’不知日月安不足乎？
qí yǒu qiè jí hu
其有窃疾乎？
lǔ yáng wén jūn yuē yǒu qiè jí yě
”鲁阳文君曰：“有窃疾也。
zǐ mò zǐ yuē chu sì jìng zhī tián kuàng wú ér bù kě shèng pì líng shù qiān bù kě shèng jiàn sòng zhèng zhī
”子墨子曰：“楚四竟之田，旷芜而不可胜辟，■灵数千，不可胜，见宋、郑之
xián yì zé hái rán qiè zhī cǐ yǔ bǐ yì hu
闲邑，则还然窃之，此与彼异乎？
lǔ yáng wén jūn yuē shì yóu bǐ yě shí yǒu qiè jí yě
”鲁阳文君曰：“是犹彼也，实有窃疾也。
zǐ mò zǐ yuē jì sūn shào yǔ mèng bó cháng zhì lǔ guó zhī zhèng bù néng xiāng xìn ér zhù yú cóng shè yuē gǒu shǐ wǒ hé
子墨子曰：“季孙绍与孟伯常治鲁国之政，不能相信，而祝于丛社曰：‘苟使我和。
shì yóu yǎn qí mù ér zhù yú cóng shè yě ruò shǐ wǒ jiē shì
’是犹弇其目而祝于丛社也，‘若使我皆视。
qǐ bù miào zāi
’岂不缪哉！
zǐ mò zi wèi luò huá máo yuē wú wén zi hǎo yǒng
子墨子谓骆滑牦曰：“吾闻子好勇。
luò huá máo yuē rán
”骆滑牦曰：“然。
wǒ wén qí xiāng yǒu yǒng shì yān wú bì cóng ér shā zhī
我闻其乡有勇士焉，吾必从而杀之。
zǐ mò zǐ yuē tiān xià mò bù yù yǔ qí suǒ hǎo dù qí suǒ è
”子墨子曰：“天下莫不欲与其所好，度其所恶。
jīn zi wén qí xiāng yǒu yǒng shì yān bì cóng ér shā zhī shì fēi hǎo yǒng yě shì è yǒng yě
今子闻其乡有勇士焉，必从而杀之，是非好勇也，是恶勇也。