zǐ mò zǐ yuē guó yǒu qī huàn
子墨子曰：国有七患。
qī huàn zhě hé
七患者何？
chéng guō gōu chí bù kě shǒu ér zhì gōng shì yī huàn yě
城郭沟池不可守而治宫室，一患也；
biān guó zhì jìng sì lín mò jiù èr huàn yě
边国至境，四邻莫救，二患也；
xiān jǐn mín lì wú yòng zhī gōng shǎng cì wú néng zhī rén mín lì jǐn yú wú yòng cái bǎo xū yú dài kè sān huàn yě
先尽民力无用之功，赏赐无能之人，民力尽于无用，财宝虚于待客，三患也；
shì zhě chí lù yóu zhě yōu jiāo jūn xiū fǎ tǎo chén chén shè ér bù gǎn fú sì huàn yě
仕者持禄，游者忧交，君修法讨臣，臣慑而不敢拂，四患也；
jūn zì yǐ wéi shèng zhì ér bù wèn shì zì yǐ wéi ān qiáng ér wú shǒu bèi sì lín móu zhī bù zhī jiè wǔ huàn yě
君自以为圣智而不问事，自以为安强而无守备，四邻谋之不知戒，五患也；
suǒ xìn bù zhōng suǒ zhōng bù xìn liù huàn yě
所信不忠，所忠不信，六患也；
chù zhǒng shū sù bù zú yǐ shí zhī dà chén bù zú yǐ shì zhī shǎng cì bù néng xǐ zhū fá bù néng wēi qī huàn yě
畜种菽粟不足以食之，大臣不足以事之，赏赐不能喜，诛罚不能威，七患也。
yǐ qī huàn jū guó bì wú shè jì
以七患居国，必无社稷；
yǐ qī huàn shǒu chéng dí zhì guó qīng
以七患守城，敌至国倾。
qī huàn zhī suǒ dāng guó bì yǒu yāng
七患之所当，国必有殃。
fán wǔ gǔ zhě mín zhī suǒ yǎng yě jūn zhī suǒ yǐ wèi yǎng yě
凡五谷者，民之所仰也，君之所以为养也。
gù mín wú yǎng zé jūn wú yǎng
故民无仰，则君无养；
mín wú shí zé bù kě shì
民无食，则不可事。
gù shí bù kě bù wu yě de bù kě bù lì yě yòng bù kě bù jié yě
故食不可不务也，地不可不立也，用不可不节也。
wǔ gǔ jǐn shōu zé wǔ wèi jǐn yù yú zhǔ
五谷尽收，则五味尽御于主；
bù jìn shōu zé bù jǐn yù
不尽收，则不尽御。
yī gǔ bù shōu wèi zhī jǐn èr gǔ bù shōu wèi zhī hàn sān gǔ bù shōu wèi zhī xiōng sì gǔ bù shōu wèi zhī kuì wǔ gǔ bù shōu wèi zhī jī
一谷不收谓之馑，二谷不收谓之旱，三谷不收谓之凶，四谷不收谓之馈，五谷不收谓之饥。
suì jǐn zé shì zhě dài fū yǐ xià jiē sǔn lù wǔ fēn zhī yī
岁馑，则仕者大夫以下皆损禄五分之一；
hàn zé sǔn wǔ fēn zhī èr
旱，则损五分之二；
xiōng zé sǔn wǔ fēn zhī sān
凶，则损五分之三；
kuì zé sǔn wǔ fēn zhī sì
馈，则损五分之四；
jī zé jǐn wú lù bǐng shí ér yǐ yǐ
饥，则尽无禄，禀食而已矣。
gù xiōng jī cún hu guó rén jūn chè dǐng shí wǔ fēn zhī sān dài fū chè xiàn shì bù rù xué jūn cháo zhī yī bù gé zhì zhū hóu zhī kè sì lín zhī shǐ yōng shí ér bù shèng
故凶饥存乎国，人君彻鼎食五分之三，大夫彻县，士不入学，君朝之衣不革制，诸侯之客，四邻之使，雍食而不盛；
chè cān fēi tu bù yún mǎ bù shí sù bì qiè bù yī bó cǐ gào bù zú zhī zhì yě
彻骖𬴂，涂不芸，马不食粟，婢妾不衣帛，此告不足之至也。
jīn yǒu fù qí zi ér jí zhě duì qí zi yú jǐng zhōng qí mǔ bì cóng ér dào zhī
今有负其子而汲者，队其子于井中，其母必从而道之。
jīn suì xiōng mín jī dào jǐn cǐ jiù zhòng yú duì qí zi qí kě wú chá yá
今岁凶，民饥，道馑，此疚重于队其子，其可无察邪！
gù shí nián suì shàn zé mín rén qiě liáng
故时年岁善，则民仁且良；
shí nián suì xiōng zé mín lìn qiě è
时年岁凶，则民吝且恶。
fu mín hé cháng cǐ zhī yǒu
夫民何常此之有！
wèi zhě guǎ shí zhě zhòng zé suì wú fēng
为者寡，食者众，则岁无丰。
gù yuē cái bù zú zé fǎn zhī shí shí bù zú zé fǎn zhī yòng
故曰：财不足则反之时，食不足则反之用。
gù xiān mín yǐ shí shēng cái gù běn ér yòng cái zé cái zú
故先民以时生财，固本而用财，则财足。
gù suī shàng shì zhī shèng wáng qǐ néng shǐ wǔ gǔ cháng shōu ér hàn shuǐ bù zhì zāi
故虽上世之圣王，岂能使五谷常收而旱水不至哉！
rán ér wú dòng è zhī mín zhě hé yě
然而无冻饿之民者，何也？
qí lì shí jí ér zì yǎng jiǎn yě
其力时急而自养俭也。
gù xià shū yuē yǔ qī nián shuǐ yīn shū yuē tāng wǔ nián hàn
故《夏书》曰：“禹七年水”，《殷书》曰：“汤五年旱。
cǐ qí lí xiōng è shén yǐ
”此其离凶饿甚矣。
rán ér mín bù dòng è zhě hé yě
然而民不冻饿者，何也？
qí shēng cái mì qí yòng zhī jié yě
其生财密，其用之节也。
gù cāng wú bèi sù bù kě yǐ dài xiōng jī
故仓无备粟，不可以待凶饥；
kù wú bèi bīng suī yǒu yì bù néng zhēng wú yì
库无备兵，虽有义，不能征无义；
chéng guō bù bèi wán bù kě yǐ zì shǒu
城郭不备完，不可以自守；
xīn wú bèi lǜ bù kě yǐ yìng zú shì ruò qìng jì wú qù zhī xīn bù néng qīng chū
心无备虑，不可以应卒，是若庆忌无去之心，不能轻出。
fu jié wú dài tāng zhī bèi gù fàng
夫桀无待汤之备，故放；
zhòu wú dài wǔ wáng zhī bèi gù shā
纣无待武王之备，故杀。
jié zhòu guì wèi tiān zǐ fù yǒu tiān xià rán ér jiē miè wáng yú bǎi lǐ zhī jūn zhě hé yě
桀纣贵为天子，富有天下，然而皆灭亡于百里之君者，何也？
yǒu fù guì ér bù wéi bèi yě
有富贵而不为备也。
gù bèi zhě guó zhī zhòng yě
故备者，国之重也。
shí zhě guó zhī bǎo yě
食者，国之宝也；
bīng zhě guó zhī zhǎo yě
兵者，国之爪也；
chéng zhě suǒ yǐ zì shǒu yě
城者，所以自守也；
cǐ sān zhě guó zhī jù yě
此三者，国之具也。
gù yuē yǐ qí jí yì xiū qí chéng guō zé mín láo ér bù shāng
故曰：以其极役，修其城郭，则民劳而不伤；
yǐ qí cháng zhèng shōu qí zū shuì zé mín fèi ér bù bìng
以其常正，收其租税，则民费而不病。
mín suǒ kǔ zhě fēi cǐ yě
民所苦者，非此也。
kǔ yú hòu zuò liǎn yú bǎi xìng shǎng yǐ cì wú gōng xū qí fǔ kù yǐ bèi chē mǎ yī qiú qí guài
苦于厚作敛于百姓，赏以赐无功，虚其府库，以备车马、衣裘、奇怪；
kǔ qí yì tú yǐ zhì gōng shì guān lè sǐ yòu hòu wèi guān guǒ duō wèi yī qiú
苦其役徒，以治宫室观乐，死又厚为棺椁，多为衣裘。
shēng shí zhì tái xiè sǐ yòu xiū fén mù gù mín kǔ yú wài fǔ kù chán yú nèi shàng bù yàn qí lè xià bù kān qí kǔ
生时治台榭，死又修坟墓，故民苦于外，府库单于内，上不厌其乐，下不堪其苦。
gù guó lí kòu dí zé shāng mín jiàn xiōng jī zé wáng cǐ jiē bèi bù jù zhī zuì yě
故国离寇敌则伤，民见凶饥则亡，此皆备不具之罪也。
qiě fú shí zhě shèng rén zhī suǒ bǎo yě
且夫食者，圣人之所宝也。
gù zhōu shū yuē guó wú sān nián zhī shí zhě guó fēi qí guó yě
故《周书》曰：“国无三年之食者，国非其国也；
jiā wú sān nián zhī shí zhě zi fēi qí zi yě
家无三年之食者，子非其子也。
cǐ zhī wèi guó bèi
”此之谓国备。