聊斋志异 · 蒲松龄 · Chapter 136 of 495

卷四·公孙九娘

PinyinModern Translation
Size

yú qī yī àn lián zuò bèi zhū zhě qī xiá lái yáng liǎng xiàn zuì duō

于七一案,连坐被诛者,栖霞、莱阳两县最多。

yī rì fú shù bǎi rén jǐn lù yú yǎn wǔ chǎng zhōng bì xuè mǎn de bái gǔ chēng tiān

一日俘数百人,尽戮于演武场中,碧血满地,白骨撑天。

shàng guān cí bēi juān gěi guān mù jì chéng gōng sì cái mù yī kōng

上官慈悲,捐给棺木,济城工肆,材木一空。

yǐ gù fú xíng dōng guǐ duō zàng nán jiāo

以故伏刑东鬼,多葬南郊。

jiǎ yín jiān yǒu lái yáng shēng zhì jì xià yǒu qīn you èr sān rén yì zài zhū shù yīn shì chǔ bó lèi diàn zhēn xū jiù shuì shè yú xià yuàn zhī sēng

甲寅间,有莱阳生至稷下,有亲友二三人亦在诛数,因市楮帛,酹奠榛墟,就税舍于下院之僧。

míng rì rù chéng yíng gàn rì mù wèi guī

明日,入城营干,日暮未归。

hū yī shào nián zào shì lái fǎng

忽一少年,造室来访。

jiàn shēng bù zài tuō mào dēng chuáng zhe lǚ yǎng wò

见生不在,脱帽登床,着履仰卧。

pú rén wèn qí shuí hé móu bú duì

仆人问其谁,合眸不对。

jì ér shēng guī zé mù sè méng lóng bù shèn kě biàn

既而生归,则暮色朦胧,不甚可辨。

zì yì chuáng xià wèn zhī chēng mù yuē wǒ hou rǔ zhǔ rén xù xù bī wèn wǒ qǐ bào kè yé

自诣床下问之,瞠目曰:“我候汝主人,絮絮逼问,我岂暴客耶!

shēng xiào yuē zhǔ rén zài cǐ

”生笑曰:“主人在此。

shào nián jí qǐ zhe guān yī ér zuò jí dào hán xuān tīng qí yīn sì céng xiāng shí

”少年即起着冠,揖而坐,极道寒暄,听其音,似曾相识。

jí hū dēng zhì zé tóng yì zhū shēng yì sǐ yú qī zhī nán zhě

急呼灯至,则同邑朱生,亦死于七之难者。

dà hài què zǒu zhū yè zhī yún pū yǔ jūn wén zì zhī jiāo hé guǎ yú qíng

大骇却走,朱曳之云:“仆与君文字之交,何寡于情?

wǒ suī guǐ gù rén zhī niàn gěng gěng bù wàng

我虽鬼,故人之念,耿耿不忘。

jīn yǒu suǒ dú yuàn wú yǐ yì wù cāi báo zhī

今有所渎,愿无以异物猜薄之。

shēng nǎi zuò qǐng suǒ mìng

”生乃坐,请所命。

yuē lìng nǚ shēng guǎ jū wú ǒu pū yù de zhǔ zhōng kuì

曰:“令女甥寡居无偶,仆欲得主中馈。

lǚ tōng méi yuē zhé yǐ wú zūn zhǎng mìng wèi cí

屡通媒约,辄以无尊长命为辞。

xìng wú xī chǐ yá yú huì

幸无惜齿牙余惠。

xiān shì shēng yǒu nǚ shēng zǎo shī shì yí shēng jū yǎng shí wǔ shǐ guī qí jiā

”先是,生有女甥,早失恃,遗生鞠养,十五始归其家。

fú zhì jǐ nán wén fù bèi xíng jīng ér jué

俘至济南,闻父被刑,惊而绝。

shēng yuē qú zì yǒu fù hé wǒ zhī qiú

生曰:“渠自有父,何我之求?

zhū yuē qí fù wèi yóu zǐ qǐ chèn qù jīn bù zài cǐ

”朱曰:“其父为犹子启榇去,今不在此。

wèn nǚ shēng xiàng yī ē shuí

”问:“女甥向依阿谁?

yuē yǔ lín ǎo tóng jū

”曰:“与邻媪同居。

shēng lǜ shēng rén bù néng zuò guǐ méi

”生虑生人不能作鬼媒。

zhū yuē rú méng jīn nuò hái qū yù zhǐ

朱曰:“如蒙金诺,还屈玉趾。

suì qǐ wò shēng shǒu shēng gù cí wèn hé zhī

”遂起握生手,生固辞,问:“何之?

yuē dì xíng

”曰:“第行。

miǎn cóng yǔ qù

”勉从与去。

běi xíng lǐ xǔ yǒu dà cūn luò yuē shù shí bǎi jiā

北行里许,有大村落,约数十百家。

zhì yī dì zhái zhū yǐ zhǐ dàn fēi jí yǒu ǎo chū huō kāi liǎng fēi wèn zhū hé wéi

至一第宅,朱以指弹扉,即有媪出,豁开两扉,问朱:“何为?

yuē fán dá niáng zǐ yún ā jiù zhì

”曰:“烦达娘子,云阿舅至。

ǎo xuán fǎn qǐng fù chū yāo shēng rù gù zhū yuē liǎng chuán máo shè zi dà ài láo gōng zǐ mén wài shǎo zuò hòu

”媪旋反,顷复出,邀生入,顾朱曰:“两椽茅舍子大隘,劳公子门外少坐候。

shēng cóng zhī rù

”生从之入。

jiàn bàn mǔ huāng tíng liè xiǎo shì èr

见半亩荒庭,列小室二。

shēng nǚ yíng mén chuò qì shēng yì qì shì zhōng dēng huǒ yíng rán

甥女迎门啜泣,生亦泣,室中灯火荧然。

nǚ mào xiù jié rú shēng níng mù hán tì biàn wèn xiān gū

女貌秀洁如生,凝目含涕,遍问妗姑。

shēng yuē jù gè wú yàng dàn jīng rén wù gù yǐ

生曰:“具各无恙,但荆人物故矣。

nǚ yòu wū yè yuē r shǎo shòu jiù xiān fǔ yù shàng wú cùn bào bù tú xiān zàng gōu dú shū wèi hèn hèn

”女又呜咽曰:“儿少受舅妗抚育,尚无寸报,不图先葬沟渎,殊为恨恨。

jiù nián bó bo jiā dà gē qiān fù qù zhì r bù yī niàn shù bǎi lǐ wài líng dīng rú qiū yàn

旧年伯伯家大哥迁父去,置儿不一念,数百里外,伶仃如秋燕。

jiù bù yǐ chén hún kě qì yòu méng cì jīn bó r yǐ de zhī yǐ

舅不以沉魂可弃,又蒙赐金帛,儿已得之矣。

shēng yǐ zhū yán gào nǚ fǔ shǒu wú yǔ

”生以朱言告,女俯首无语。

ǎo yuē gōng zǐ nǎng tuō yáng mǔ sān wǔ fǎn lǎo shēn wèi shì dà hǎo

媪曰:“公子曩托杨姥三五返,老身谓是大好。

xiǎo niáng zǐ bù kěn zì cǎo cǎo de jiù wéi zhèng fāng cǐ yì xián de

小娘子不肯自草草,得舅为政,方此意慊得。

yán cì yī shí qī bā nǚ láng cóng yī qīng yī jù yǎn rù piē jiàn shēng

”言次,一十七八女郎,从一青衣遽掩入,瞥见生。

zhuǎn shēn yù dùn

转身欲遁。

nǚ qiān qí jū yuē wù xū ěr

女牵其裾曰:“勿须尔!

shì ā jiù

是阿舅。

shēng yī zhī

”生揖之。

nǚ láng yì liǎn rèn

女郎亦敛衽。

shēng yuē jiǔ niáng qī xiá gōng sūn shì

甥曰:“九娘,栖霞公孙氏。

ā diē gù jiā zi jīn yì qióng bō sī luò luò bù chēng yì

阿爹故家子,今亦‘穷波斯’,落落不称意。

dàn wǎn yǔ r hái wǎng

旦晚与儿还往。

shēng nì zhī xiào wān qiū yuè xiū yūn zhāo xiá shí tiān rén yě

”生睨之,笑弯秋月,羞晕朝霞,实天人也。

yuē kě zhī shì dà jiā wō lú rén yān de rú cǐ juān hǎo

曰:“可知是大家,蜗庐人焉得如此娟好!

shēng xiào yuē qiě shì nǚ xué shì shī cí jù dà gāo zuò

”甥笑曰:“且是女学士,诗词俱大高作。

zuó ér shāo de zhǐ jiào

昨儿稍得指教。

jiǔ niáng wēi shěn yuē xiǎo bì wú duān bài huài rén jiào ā jiù chǐ lěng yě

”九娘微哂曰:“小婢无端败坏人,教阿舅齿冷也。

shēng yòu xiào yuē jiù duàn xián wèi xù ruò gè xiǎo niáng zǐ pō néng kuài yì fǒu

”甥又笑曰:“舅断弦未续,若个小娘子,颇能快意否?

jiǔ niáng xiào bēn chū yuē bì zǐ diān fēng zuò yě

”九娘笑奔出,曰:“婢子颠疯作也!

suì qù yán suī jìn xì ér shēng shū ài hào zhī shēng shì wēi chá nǎi yuē jiǔ niáng cái mào wú shuāng jiù tǎng bù yǐ fèn rǎng zhì cāi r dāng qǐng zhū qí mǔ

”遂去,言虽近戏,而生殊爱好之,甥似微察,乃曰:“九娘才貌无双,舅倘不以粪壤致猜,儿当请诸其母。

shēng dà yuè rán lǜ rén guǐ nán pǐ

”生大悦,然虑人鬼难匹。

nǚ yuē wú shāng bǐ yǔ jiù yǒu sù fēn

女曰:“无伤,彼与舅有夙分。

shēng nǎi chū

”生乃出。

nǚ sòng zhī yuē wǔ rì hòu yuè míng rén jìng dāng qiǎn rén wǎng xiāng yà

女送之,曰:“五日后,月明人静,当遣人往相迓。

shēng zhì hù wài bú jiàn zhū

”生至户外,不见朱。

qiáo shǒu xi wàng

翘首西望。

yuè xián bàn guī hūn huáng zhōng yóu rèn jiù jìng

月衔半规,昏黄中犹认旧径。

jiàn nán miàn yī dì zhū zuò mén shí shàng qǐ nì yuē xiāng dài yǐ jiǔ hán shè jí láo chuí gù

见南面一第,朱坐门石上,起逆曰:“相待已久,寒舍即劳垂顾。

suì xié shǒu rù yīn yīn zhǎn xiè

”遂携手入,殷殷展谢。

chū jīn jué yī jìn zhū bǎi méi yuē tā wú cháng wù liáo dài qín yí

出金爵一、晋珠百枚,曰:“他无长物,聊代禽仪。

jì ér yuē jiā yǒu zhuó láo dàn yōu shì zhī wù bù zú kuǎn jiā bīn nài hé

”既而曰:“家有浊醪,但幽室之物,不足款嘉宾,奈何!

shēng huī xiè ér tuì

”生㧑谢而退。

zhū sòng zhì zhōng yú shǐ bié

朱送至中余,始别。

shēng guī sēng pū jí wèn yǐn zhī yuē yán guǐ zhě wàng yě shì yǒu rén yǐn ěr

生归,僧仆集问,隐之曰:“言鬼者妄也,适友人饮耳。

hòu wǔ rì zhū guǒ lái zhěng lǚ yáo shà yì shén xīn

”后五日,朱果来,整履摇箑,意甚欣。

fāng zhì hù wàng chén jí bài

方至户,望尘即拜。

xiào yuē jūn jiā lǐ jì chéng qìng zài dàn xī biàn fán wǎng bù

笑曰:“君嘉礼既成,庆在旦夕,便烦枉步。

shēng yuē yǐ wú huí yīn shàng wèi zhì pìn hé jù chéng lǐ

”生曰:“以无回音,尚未致聘,何遽成礼?

zhū yuē pū yǐ dài zhì zhī

”朱曰:“仆已代致之。

shēng shēn gǎn hé cóng yǔ jù qù

”生深感荷,从与俱去。

zhí dá wò suǒ zé nǚ shēng huá zhuāng yíng xiào

直达卧所,则女甥华妆迎笑。

shēng wèn hé shí yú guī

生问:“何时于归?

nǚ yuē sān rì yǐ

”女曰:“三日矣。

zhū nǎi chū suǒ zèng zhū wèi shēng zhù zhuāng

”朱乃出所赠珠,为甥助妆。

nǚ sān cí nǎi shòu wèi shēng yuē r yǐ jiù yì bái gōng sūn lǎo fū rén fū rén zuò dà huān xǐ

女三辞乃受,谓生曰:“儿以舅意白公孙老夫人,夫人作大欢喜。

dàn yán lǎo mào wú tā gǔ ròu bù yù jiǔ niáng yuǎn jià qī jīn yè jiù wǎng zhuì zhū qí jiā

但言老耄无他骨肉,不欲九娘远嫁,期今夜舅往赘诸其家。

yī jiā wú nán zǐ biàn kě tóng láng wǎng yě

伊家无男子,便可同郎往也。

zhū nǎi dǎo qù

”朱乃导去。

cūn jiāng jǐn yī dì mén kāi èr rén dēng qí táng

村将尽,一第门开,二人登其堂。

é bái lǎo fū rén zhì

俄白:“老夫人至。

yǒu èr qīng yī fú yù shēng jiē

”有二青衣扶妪升阶。

shēng yù zhǎn bài fū rén yún lǎo xiǔ lóng zhōng bù néng wèi lǐ dāng jí tuō biān fú

生欲展拜,夫人云:“老朽龙钟,不能为礼,当即脱边幅。

zhǐ huà qīng yī jìn jiǔ gāo huì

”指画青衣,进酒高会。

zhū nǎi huàn jiā rén lìng chū yáo zǔ liè zhì shēng qián

朱乃唤家人,另出肴俎,列置生前;

yì bié shè yī hú wèi kè xíng shāng

亦别设一壶,为客行觞。

yán zhōng jìn zhuàn wú yì rén shì

筵中进馔,无异人世。

rán zhǔ rén zì jǔ shū bù quàn jìn

然主人自举,殊不劝进。

jì ér xí ba zhū guī

既而席罢,朱归。

qīng yī dǎo shēng qù rù shì zé jiǔ niáng huá zhú níng dài

青衣导生去,入室,则九娘华烛凝待。

xiè hòu hán qíng jí jìn huān nì

邂逅含情,极尽欢昵。

chū jiǔ niáng mǔ zǐ yuán jiě fù dōu

初,九娘母子,原解赴都。

zhì jùn mǔ bù kān kùn kǔ sǐ jiǔ niáng yì zì jǐng

至郡,母不堪困苦死,九娘亦自刭。

zhěn shàng zhuī shù wǎng shì gěng yè bù chéng mián

枕上追述往事,哽咽不成眠。

nǎi kǒu zhàn liǎng jué yún xī rì luó cháng huà zuò chén kōng jiāng yè guǒ hèn qián shēn

乃口占两绝云:“昔日罗裳化作尘,空将业果恨前身。

shí nián lù lěng fēng lín yuè cǐ yè chū féng huà gé chūn

十年露冷枫林月,此夜初逢画阁春。

bái yáng fēng yǔ rào gū fén shuí xiǎng yáng tái gèng zuò yún

”“白杨风雨绕孤坟,谁想阳台更作云?

hū qǐ lòu jīn xiāng lǐ kàn xuè xīng yóu rǎn jiù luó qún

忽启镂金箱里看,血腥犹染旧罗裙。

tiān jiàng míng jí cù yuē jūn yi qiě qù wù jīng sī pú

”天将明,即促曰:“君宜且去,勿惊厮仆。

zì cǐ zhòu lái xiāo wǎng pī huò shū shèn

”自此昼来宵往,劈惑殊甚。

yī xī wèn jiǔ niáng cǐ cūn hé míng

一夕问九娘:“此村何名?

yuē lái xiá lǐ

”曰:“莱霞里。

lǐ zhōng duō liǎng chù xīn guǐ yīn yǐ wéi míng

里中多两处新鬼,因以为名。

shēng wén zhī xī xū

”生闻之欷歔。

nǚ bēi yuē qiān lǐ róu hún péng yóu wú dǐ mǔ zǐ líng gū yán zhī chuàng cè

女悲曰:“千里柔魂,蓬游无底,母子零孤,言之怆恻。

xìng niàn yī xī ēn yì shōu r gǔ guī zàng mù cè shǐ bǎi nián de suǒ yī qī sǐ qiě bù xiǔ

幸念一夕恩义,收儿骨归葬墓侧,使百年得所依栖,死且不朽。

shēng nuò zhī

”生诺之。

nǚ yuē rén guǐ lù shū jūn bù yí jiǔ zhì

女曰:“人鬼路殊,君不宜久滞。

nǎi yǐ luó wà zèng shēng huī lèi cù bié

”乃以罗袜赠生,挥泪促别。

shēng qī rán chū dāo dá bù rěn guī

生凄然出,忉怛不忍归。

yīn guò kòu zhū shì zhī mén

因过叩朱氏之门。

zhū bái zú chū nì

朱白足出逆;

shēng yì qǐ yún bìn lóng sōng jīng lái shěng wèn

甥亦起,云鬓笼松,惊来省问。

shēng chóu chàng yí shí shǐ shù jiǔ niáng yǔ

生惆怅移时,始述九娘语。

nǚ yuē xiān shì bù yán r yì sù yè tú zhī

女曰:“妗氏不言,儿亦夙夜图之。

cǐ fēi rén shì bù kě jiǔ jū

此非人世,不可久居”。

yú shì xiāng duì rǔ lán shēng yì hán tì ér bié

于是相对汝澜,生亦含涕而别。

kòu yù guī qǐn zhǎn zhuǎn shēn dàn

叩寓归寝,展转申旦。

yù mì jiǔ niáng zhī mù zé wàng wèn zhì biǎo

欲觅九娘之墓,则忘问志表。

jí yè fù wǎng zé qiān fén lěi lěi jìng mí cūn lù tàn hèn ér fǎn

及夜复往,则千坟累累,竟迷村路,叹恨而返。

zhǎn shì luó wà zháo fēng cùn duàn fǔ rú huī jìn suì zhì zhuāng dōng xuán

展视罗袜,着风寸断,腐如灰烬,遂治装东旋。

bàn zǎi bù néng zì shì fù rú jì mén jì yǒu suǒ yù

半载不能自释,复如稷门,冀有所遇。

jí dǐ nán jiāo rì shì yǐ wǎn xi shù xià qū yì cóng zàng suǒ

及抵南郊,日势已晚,息树下,趋诣丛葬所。

dàn jiàn fén zhào wàn jiē mí mù zhēn huāng guǐ huǒ hú míng hài rén xīn mù

但见坟兆万接,迷目榛荒,鬼火狐鸣,骇人心目。

jīng dào guī shě

惊悼归舍。

shī yì áo yóu fǎn pèi suì dōng

失意遨游,返辔遂东。

xíng lǐ xǔ yáo jiàn yī nǚ lì qiū mù shàng shén qíng yì zhì guài sì jiǔ niáng

行里许,遥见一女立丘墓上,神情意致,怪似九娘。

huī biān jiù shì guǒ jiǔ niáng

挥鞭就视,果九娘。

xià yǔ yǔ nǚ jìng zǒu ruò bù xiāng shí

下与语,女径走,若不相识。

zài bī jìn zhī sè zuò nù jǔ xiù zì zhàng

再逼近之,色作怒,举袖自障。

dùn hū jiǔ niáng zé yān rán miè yǐ

顿呼“九娘”,则烟然灭矣。

yì shǐ shì yuē xiāng cǎo chén luō xuè mǎn xiōng yì

异史氏曰:“香草沉罗,血满胸臆;

dōng shān pèi jué lèi zì ní shā

东山佩玦,泪渍泥沙。

gǔ yǒu xiào zǐ zhōng chén zhì sǐ bù liàng yú jūn fù zhě

古有孝子忠臣,至死不谅于君父者。

gōng sūn jiǔ niáng qǐ yǐ fù hái gǔ zhī tuō ér yuàn duì bù shì yú zhōng yé

公孙九娘岂以负骸骨之托,而怨怼不释于中耶?

pí gé jiān wù bù néng jū yǐ xiāng shì yuān hū zāi

脾膈间物,不能掬以相示,冤乎哉!

✦ You read 卷四·公孙九娘

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.