聊斋志异 · 蒲松龄 · Chapter 413 of 495

卷十一·书痴

PinyinModern Translation
Size

péng chéng láng yù zhù qí xiān shì guān zhì tài shǒu jū guān lián de fèng bù zhì shēng chǎn jī shū yíng wū

彭城郎玉柱,其先世官至太守,居官廉,得俸不治生产,积书盈屋。

zhì yù zhù yóu chī

至玉柱尤痴。

jiā kǔ pín wú wù bù zhōu wéi fù cáng shū yī juàn bù rěn zhì

家苦贫,无物不鬻,惟父藏书,一卷不忍置。

fù zài shí céng shū quàn xué piān zhān qí zuò yòu láng rì fěng sòng

父在时,曾书《劝学篇》粘其座右,郎日讽诵;

yòu zhàng yǐ sù shā wéi kǒng mó miè

又幛以素纱,惟恐磨灭。

fēi wéi gàn lù shí xìn shū zhōng zhēn yǒu jīn sù

非为干禄,实信书中真有金粟。

zhòu yè yán dú wú wèn hán shǔ

昼夜研读,无问寒暑。

nián èr shí yú bù qiú hūn xiǔ jì juǎn zhōng lì rén zì zhì

年二十余,不求婚朽,冀卷中丽人自至。

jiàn bīn qīn bù zhī wēn liáng sān shù yǔ hòu zé sòng shēng dà zuò kè qūn xún zì qù

见宾亲不知温凉,三数语后,则诵声大作,客逡巡自去。

měi wén zōng lín shì zhé shǒu bá zhī ér kǔ bù dé shòu

每文宗临试,辄首拔之,而苦不得售。

yī rì fāng dú hū dà fēng piāo juǎn qù

一日方读,忽大风飘卷去。

jí zhú zhī tà dì xiàn zú

急逐之,踏地陷足;

tàn zhī xué yǒu fǔ cǎo

探之,穴有腐草;

jué zhī nǎi gǔ rén jiào sù pèi bài yǐ chéng fèn tǔ

掘之,乃古人窖粟,配败已成粪土。

suī bù kě shí ér yì xìn qiān zhōng zhī shuō bù wàng dú yì lì

虽不可食,而益信“千锺”之说不妄,读益力。

yī rì tī dēng gāo jià yú luàn juǎn zhōng de jīn niǎn jìng chǐ dà xǐ yǐ wéi jīn wū zhī yàn

一日梯登高架,于乱卷中得金辇径尺,大喜,以为“金屋”之验。

chū yǐ shì rén zé dù jīn ér fēi zhēn jīn

出以示人,则镀金而非真金。

xīn qiè yuàn gǔ rén zhī kuáng jǐ yě

心窃怨古人之诳己也。

jū wú hé yǒu fù tóng nián guān chá shì dào xìng hǎo fú

居无何,有父同年,观察是道,性好佛。

huò quàn láng xiàn niǎn wèi fó kān

或劝郎献辇为佛龛。

guān chá dà yuè zèng jīn sān bǎi mǎ èr pǐ

观察大悦,赠金三百、马二匹。

láng xǐ yǐ wéi jīn wū chē mǎ jiē yǒu yàn yīn yì kè kǔ

郎喜,以为金屋、车马皆有验,因益刻苦。

rán xíng nián yǐ sān shí yǐ

然行年已三十矣。

huò quàn qí qǔ yuē shū zhōng zì yǒu yán rú yù wǒ hé yōu wú měi qī hu

或劝其娶,曰:“‘书中自有颜如玉’,我何忧无美妻乎?

yòu dú èr sān nián qì wú xiào rén xián yé yú zhī

”又读二三年,迄无效,人咸揶揄之。

shí mín jiān é yán tiān shàng zhī nǚ sī táo

时民间讹言天上织女私逃。

huò xì láng tiān sūn qiè bēn gài wèi jūn yě

或戏郎:“天孙窃奔,盖为君也。

láng zhī qí xì zhì bù biàn

”郎知其戏,置不辩。

yī xī dú hàn shū zhì bā juǎn juǎn jiāng bàn jiàn shā jiǎn měi rén jiā cáng qí zhōng

一夕读《汉书》至八卷,卷将半,见纱剪美人夹藏其中。

hài yuē shū zhōng yán rú yù qí yǐ cǐ yàn zhī yé

骇曰:“书中颜如玉,其以此验之耶?

xīn chàng rán zì shī

”心怅然自失。

ér xì shì měi rén méi mù rú shēng

而细视美人,眉目如生;

bèi yǐn yǐn yǒu xì zì yún zhī nǚ

背隐隐有细字云:“织女。

dà yì zhī

”大异之。

rì zhì juǎn shàng fǎn fù zhān wán zhì wàng shí qǐn

日置卷上,反复瞻玩,至忘食寝。

yī rì fāng zhù mù jiān měi rén hū zhé yāo qǐ zuò juǎn shàng wēi xiào

一日方注目间,美人忽折腰起,坐卷上微笑。

láng jīng jué fú bài àn xià

郎惊绝,伏拜案下。

jì qǐ yǐ yíng chǐ yǐ

既起,已盈尺矣。

yì hài yòu kòu zhī

益骇,又叩之。

xià jǐ tíng tíng wǎn rán jué dài zhī shū

下几亭亭,宛然绝代之姝。

bài wèn hé shén

拜问:“何神?

měi rén xiào yuē qiè yán shì zì rú yù jūn gù xiāng zhī yǐ jiǔ

”美人笑曰:“妾颜氏,字如玉,君固相知已久。

rì chuí qīng pàn tuō bù yī zhì kǒng qiān zǎi xià wú fù yǒu dǔ xìn gǔ rén zhě

日垂青盼,脱不一至,恐千载下无复有笃信古人者。

láng xǐ suì yǔ qǐn chǔ

”郎喜,遂与寝处。

rán zhěn xí jiān qīn ài bèi zhì ér bù zhī wéi rén

然枕席间亲爱倍至,而不知为人。

měi dú bì shǐ nǚ zuò qí cè

每读必使女坐其侧。

nǚ jiè wù dú bù tīng

女戒勿读,不听;

nǚ yuē jūn suǒ yǐ bù néng téng dá zhě tú yǐ dú ěr

女曰:“君所以不能腾达者,徒以读耳。

shì guān chūn qiū bǎng shàng dú rú jūn zhě jǐ rén

试观春秋榜上,读如君者几人?

ruò bù tīng qiè xíng qù yǐ

若不听,妾行去矣。

láng zàn cóng zhī

”郎暂从之。

shǎo qǐng wàng qí jiào yín sòng fù qǐ

少顷忘其教,吟诵复起。

yú kè suǒ nǚ bù zhī suǒ zài

逾刻索女,不知所在。

shén zhì sàng shī zhǔ ér dǎo zhī shū wú yǐng jì

神志丧失,嘱而祷之,殊无影迹。

hū yì nǚ suǒ yǐn chǔ qǔ hàn shū xì jiǎn zhī zhí zhì jiù chù guǒ de zhī

忽忆女所隐处,取《汉书》细检之,直至旧处,果得之。

hū zhī bù dòng fú yǐ āi zhù

呼之不动,伏以哀祝。

nǚ nǎi xià yuē jūn zài bù tīng dāng xiāng yǒng jué

女乃下曰:“君再不听,当相永绝!

yīn shǐ zhì qí píng chū pú zhī jù rì yǔ áo xì

”因使治棋枰、樗蒲之具,日与遨戏。

ér láng yì shū bù shǔ

而郎意殊不属。

qū nǚ bù zài zé qiè juǎn liú lǎn

觑女不在,则窃卷流览。

kǒng wèi nǚ jué yīn qǔ hàn shū dì bā juǎn zá hùn tā suǒ yǐ mí zhī

恐为女觉,阴取《汉书》第八卷,杂混他所以迷之。

yī rì dú hān nǚ zhì jìng bù zhī jué

一日读酣,女至竟不之觉;

hū dǔ zhī jí yǎn juàn ér nǚ yǐ wáng yǐ

忽睹之,急掩卷而女已亡矣。

dà jù míng sōu zhū juǎn miǎo bù kě de

大惧,冥搜诸卷、渺不可得;

jì réng yú hàn shū bā juǎn zhōng de zhī yè shù bù shuǎng

既,仍于《汉书》八卷中得之,页数不爽。

yīn zài bài zhù shǐ bù fù dú

因再拜祝,矢不复读。

nǚ nǎi xià yǔ zhī yì yuē sān rì bù gōng dāng fù qù

女乃下,与之弈,曰:“三日不工,当复去。

zhì sān rì hū yī jú yíng nǚ èr zi

”至三日,忽一局赢女二子。

nǚ nǎi xǐ shòu yǐ xián suǒ xiàn wǔ rì gōng yī qǔ

女乃喜,授以弦索,限五日工一曲。

láng shǒu yíng mù zhù wú xiá tā jí

郎手营目注,无暇他及;

jiǔ zhī suí shǒu yīng jié bù jué gǔ wǔ

久之随手应节,不觉鼓舞。

nǚ nǎi rì yǔ yǐn bó láng suì lè ér wàng dú nǚ yòu zòng zhī chū mén shǐ jié kè yóu cǐ tì tǎng zhī míng bào zhe

女乃日与饮博,郎遂乐而忘读,女又纵之出门,使结客,由此倜傥之名暴著。

nǚ yuē zi kě yǐ chū ér shì yǐ

女曰:“子可以出而试矣。

láng yī yè wèi nǚ yuē fán rén nán nǚ tóng jū zé shēng zǐ

郎一夜谓女曰:“凡人男女同居则生子;

jīn yǔ qīng jū jiǔ hé bù rán yě

今与卿居久,何不然也?

nǚ xiào yuē jūn rì dú shū qiè gù wèi wú yì

”女笑曰:“君日读书,妾固谓无益。

jīn jí fū fù yī zhāng shàng wèi liǎo wù zhěn xí èr zì yǒu gōng fū

今即夫妇一章,尚未了悟,枕席二字有工夫。

láng jīng wèn hé gōng fū

”郎惊问:“何工夫?

nǚ xiào bù yán

”女笑不言。

shǎo jiàn qián yíng jiù zhī

少间潜迎就之。

láng lè jí yuē wǒ bù yì fū fù zhī lè yǒu bù kě yán chuán zhě

郎乐极曰:“我不意夫妇之乐,有不可言传者。

yú shì féng rén zhé dào wú yǒu bù yǎn kǒu zhě

”于是逢人辄道,无有不掩口者。

nǚ zhī ér zé zhī láng yuē zuān xué yú xì zhě shǐ bù kě yǐ gào rén tiān lún zhī lè rén suǒ jiē yǒu hé huì yān

女知而责之,郎曰:“钻穴逾隙者始不可以告人,天伦之乐人所皆有,何讳焉?

guò bā jiǔ yuè nǚ guǒ jǔ yī nán mǎi ǎo fǔ zì zhī

”过八九月,女果举一男,买媪抚字之。

yī rì wèi láng yuē qiè cóng jūn èr nián yè shēng zǐ kě yǐ bié yǐ

一日,谓郎曰:“妾从君二年,业生子,可以别矣。

jiǔ kǒng wèi jūn huò huǐ zhī yǐ wǎn

久恐为君祸,悔之已晚。

láng wén yán qì xià fú bù qǐ yuē qīng bù niàn gū gū zhě yé

”郎闻言泣下,伏不起,曰:“卿不念呱呱者耶?

nǚ yì qī rán liáng jiǔ yuē bì yù qiè liú dāng jǔ jià shàng shū jǐn sàn zhī

”女亦凄然,良久曰:“必欲妾留,当举架上书尽散之。

láng yuē cǐ qīng gù xiāng nǎi pū xìng mìng hé chū cǐ yán

”郎曰:“此卿故乡,乃仆性命,何出此言!

nǚ bù zhī qiáng yuē qiè yì zhī qí yǒu shù bù dé bù yù gào ěr

”女不之强,曰:“妾亦知其有数,不得不预告耳。

xiān shì qīn zú huò kuī jiàn nǚ wú bù hài jué ér yòu wèi wén qí dì yīn hé jiā gòng jí zhī

”先是,亲族或窥见女,无不骇绝,而又未闻其缔姻何家,共诘之。

láng bù néng zuò wěi yǔ dàn mò bù yán

郎不能作伪语,但默不言。

rén yì yí yóu chuán jǐ biàn wén yú yì zǎi shǐ gōng

人益疑,邮传几遍,闻于邑宰史公。

shǐ mǐn rén shào nián jìn shì

史,闽人,少年进士。

wén shēng qīng dòng qiè yù yī dǔ lì róng yīn ér jū láng yǔ nǚ

闻声倾动,窃欲一睹丽容,因而拘郎与女。

nǚ wén zhī dùn nì wú jì

女闻知遁匿无迹。

zǎi nù shōu láng chì gé yī jīn gù xiè bèi jiā wu de nǚ suǒ zì wǎng

宰怒,收郎,斥革衣衿,梏械备加,务得女所自往。

láng chuí sǐ wú yī yán

郎垂死无一言。

xiè qí bì lüè dé dào qí fǎng fú

械其婢,略得道其仿佛。

zǎi yǐ wéi yāo mìng jià qīn lín qí jiā

宰以为妖,命驾亲临其家。

jiàn shū juàn yíng wū duō bù shèng sōu nǎi fén zhī tíng zhōng yān jié bù sàn míng ruò yīn mái

见书卷盈屋,多不胜搜,乃焚之庭中,烟结不散,瞑若阴霾。

láng jì shì yuǎn qiú fù mén rù shū de cóng biàn fù

郎既释,远求父门入书,得从辨复。

shì nián qiū jié cì nián jǔ jìn shì

是年秋捷,次年举进士。

ér xián hèn qiè yú gǔ suǐ

而衔恨切于骨髓。

wèi yán rú yù zhī wèi zhāo xī ér zhù yuē qīng rú yǒu líng dāng yòu wǒ guān yú mǐn

为颜如玉之位,朝夕而祝曰:“卿如有灵,当佑我官于闽。

hòu guǒ yǐ zhí zhǐ xún mǐn

”后果以直指巡闽。

jū sān yuè fǎng shǐ è kuǎn jí qí jiā

居三月,访史恶款,籍其家。

shí yǒu zhōng biǎo wèi sī lǐ bī nà ài qiè tuō yán mǎi bì jì shǔ zhōng

时有中表为司理,逼纳爱妾,托言买婢寄署中。

àn jì jié láng jí rì zì hé qǔ qiè ér guī

案既结,郎即日自劾,取妾而归。

yì shǐ shì yuē tiān xià zhī wù jī zé zhāo dù hǎo zé shēng mó nǚ zhī yāo shū zhī mó yě

异史氏曰:“天下之物,积则招妒,好则生魔,女之妖书之魔也。

shì jìn guài dàn zhì zhī wèi wéi bù kě

事近怪诞,治之未为不可;

ér zǔ lóng zhī nüè bù yǐ cǎn hu

而祖龙之虐不已惨乎!

qí cún xīn zhī sī gèng yi de yuàn dú zhī bào yě

其存心之私,更宜得怨毒之报也。

wū hū

唉!

hé guài zāi

何怪哉!

✦ You read 卷十一·书痴

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.