fán jūn guó zhī zhòng qì mò zhòng yú lìng
凡君国之重器，莫重于令。
lìng zhòng zé jūn zūn jūn zūn zé guó ān
令重则君尊，君尊则国安；
lìng qīng zé jūn bēi jūn bēi zé guó wēi
令轻则君卑，君卑则国危。
gù ān guó zài hu zūn jūn zūn jūn zài hu xíng lìng xíng lìng zài hu yán fá
故安国在乎尊君，尊君在乎行令，行令在乎严罚。
fá yán lìng xíng zé bǎi lì jiē kǒng
罚严令行，则百吏皆恐；
fá bù yán lìng bù xíng zé bǎi lì jiē xǐ
罚不严，令不行，则百吏皆喜。
gù míng jūn chá yú zhì mín zhī běn běn mò yào yú lìng
故明君察于治民之本，本莫要于令。
gù yuē kuī lìng zhě sǐ yì lìng zhě sǐ bù xíng lìng zhě sǐ liú lìng zhě sǐ bù cóng lìng zhě sǐ
故曰：亏令者死，益令者死，不行令者死，留令者死，不从令者死。
wǔ zhě sǐ ér wú shè wéi lìng shì shì
五者死而无赦，唯令是视。
gù yuē lìng zhòng ér xià kǒng
故曰：令重而下恐。
wéi shàng zhě bù míng lìng chū suī zì shàng ér lùn kě yǔ bù kě zhě zài xià
为上者不明，令出虽自上，而论可与不可者在下。
fu bèi shàng lìng yǐ wéi wēi zé xíng zì yú jǐ yǐ wéi sī bǎi lì xī bù xǐ zhī yǒu
夫倍上令以为威，则行恣于己以为私，百吏奚不喜之有？
qiě fú lìng chū suī zì shàng ér lùn kě yǔ bù kě zhě zài xià shì wēi xià xì yú mín yě
且夫令出虽自上，而论可与不可者在下，是威下系于民也。
wēi xià xì yú mín ér qiú shàng zhī wú wēi bù kě de yě
威下系于民，而求上之毋危，不可得也。
lìng chū ér liú zhě wú zuì zé shì jiào mín bù jìng yě
令出而留者无罪，则是教民不敬也。
lìng chū ér bù xíng zhě wú zuì xíng zhī zhě yǒu zuì shì jiē jiào mín bù tīng yě
令出而不行者毋罪，行之者有罪，是皆教民不听也。
lìng chū ér lùn kě yǔ bù kě zhě zài guān shì wēi xià fēn yě
令出而论可与不可者在官，是威下分也。
yì sǔn zhě wú zuì zé shì jiào mín xié tú yě
益损者毋罪，则是教民邪途也。
rú cǐ zé qiǎo nìng zhī rén jiāng yǐ cǐ chéng sī wéi jiāo
如此，则巧佞之人，将以此成私为交；
bǐ zhōu zhī rén jiāng yǐ cǐ ē dǎng qǔ yǔ
比周之人，将以此阿党取与；
tān lì zhī rén jiāng yǐ cǐ shōu huò jù cái
贪利之人，将以此收货聚财；
nuò ruò zhī rén jiāng yǐ cǐ ā guì shì fù biàn pì
懦弱之人，将以此阿贵事富便辟；
fá jīn zhī rén jiāng yǐ cǐ mǎi yù chéng míng
伐矜之人，将以此买誉成名。
gù lìng yī chū shì mín xié tú wǔ qú ér qiú shàng zhī wú wēi xià zhī wú luàn bù kě de yě
故令一出，示民邪途五衢，而求上之毋危，下之毋乱，不可得也。
shū sù bù zú mò shēng bù jīn mín bì yǒu jī è zhī sè ér gōng yǐ diāo wén kè lòu xiāng zhì yě wèi zhī nì
菽粟不足，末生不禁，民必有饥饿之色，而工以雕文刻镂相稚也，谓之逆。
bù bó bù zú yī fú wú dù mín bì yǒu dòng hán zhī shāng ér nǚ yǐ měi yì jǐn xiù qí zǔ xiāng zhì yě wèi zhī nì
布帛不足，衣服毋度，民必有冻寒之伤，而女以美衣锦绣綦组相稚也，谓之逆。
wàn shèng cáng bīng zhī guó zú bù néng yě zhàn yìng dí shè jì bì yǒu wēi wáng zhī huàn ér shì yǐ wú fēn yì xiāng zhì yě wèi zhī nì
万乘藏兵之国，卒不能野战应敌，社稷必有危亡之患，而士以毋分役相稚也，谓之逆。
jué rén bù lùn néng lù rén bù lùn gōng zé shì wú wéi xíng zhì sǐ jié ér qún chén bì tōng wài qǐng yè qǔ quán dào xíng shì biàn pì yǐ guì fù wèi róng huá yǐ xiāng zhì yě wèi zhī nì
爵人不论能，禄人不论功，则士无为行制死节，而群臣必通外请谒，取权道，行事便辟，以贵富为荣华以相稚也，谓之逆。
cháo yǒu jīng chén guó yǒu jīng sú mín yǒu jīng chǎn
朝有经臣，国有经俗，民有经产。
hé wèi cháo zhī jīng chén
何谓朝之经臣？
chá shēn néng ér shòu guān bù wū yú shàng
察身能而受官，不诬于上；
jǐn yú fǎ lìng yǐ zhì bù ē dǎng
谨于法令以治，不阿党；
jié néng jìn lì ér bù shàng de fàn nán lí huàn ér bù cí sǐ
竭能尽力而不尚得，犯难离患而不辞死；
shòu lù bù guò qí gōng fú wèi bù chǐ qí néng bù yǐ wú shí xū shòu zhě cháo zhī jīng chén yě
受禄不过其功，服位不侈其能，不以毋实虚受者，朝之经臣也。
hé wèi guó zhī jīng sú
何谓国之经俗？
suǒ hào wù bù wéi yú shàng suǒ guì jiàn bù nì yú lìng
所好恶不违于上，所贵贱不逆于令；
wú shàng fú zhī shì wú xià bǐ zhī shuō wú chǐ tài zhī yǎng wú yú děng zhī fú
毋上拂之事，毋下比之说，毋侈泰之养，毋逾等之服；
jǐn yú xiāng lǐ zhī xíng ér bù nì yú běn cháo zhī shì zhě guó zhī jīng sú yě
谨于乡里之行，而不逆于本朝之事者，国之经俗也。
hé wèi mín zhī jīng chǎn
何谓民之经产？
chù cháng shù yì wù shí zhí gǔ lì nóng kěn cǎo jìn zhǐ mò shì zhě mín zhī jīng chǎn yě
畜长树艺，务时殖谷，力农垦草，禁止末事者，民之经产也。
gù yuē cháo bù guì jīng chén zé biàn pì de jìn wú gōng xū qǔ
故曰：朝不贵经臣，则便辟得进，毋功虚取；
jiān xié de xíng wú néng shàng tōng
奸邪得行，毋能上通。
guó bù fú jīng sú zé chén xià bù shùn ér shàng lìng nán xíng
国不服经俗，则臣下不顺，而上令难行。
mín bù wu jīng chǎn zé cāng lǐn kōng xū cái yòng bù zú
民不务经产，则仓廪空虚，财用不足。
biàn pì de jìn wú gōng xū qǔ jiān xié de xíng wú néng shàng tōng zé dà chén bù hé
便辟得进，毋功虚取，奸邪得行，毋能上通，则大臣不和。
chén xià bù shùn shàng lìng nán xíng zé yìng nán bù jié
臣下不顺，上令难行，则应难不捷。
cāng lǐn kōng xū cái yòng bù zú zé guó wú yǐ gù shǒu
仓廪空虚，财用不足，则国毋以固守。
sān zhě jiàn yī yān zé dí guó zhì zhī yǐ
三者见一焉，则敌国制之矣。
gù guó bù xū zhòng bīng bù xū shèng mín bù xū yòng lìng bù xū xíng
故国不虚重，兵不虚胜，民不虚用，令不虚行。
fán guó zhī zhòng yě bì dài bīng zhī shèng yě ér guó nǎi zhòng
凡国之重也，必待兵之胜也，而国乃重。
fán bīng zhī shèng yě bì dài mín zhī yòng yě ér bīng nǎi shèng
凡兵之胜也，必待民之用也，而兵乃胜；
fán mín zhī yòng yě bì dài lìng zhī xíng yě ér mín nǎi yòng
凡民之用也，必待令之行也，而民乃用。
fán lìng zhī xíng yě bì dài jìn zhě zhī shèng yě ér lìng nǎi xíng
凡令之行也，必待近者之胜也，而令乃行。
gù jìn bù shèng yú qīn guì fá bù xíng yú biàn pì fǎ jìn bù zhū yú yán zhòng ér hài yú shū yuǎn qìng shǎng bù shī yú bēi jiàn èr sān ér qiú lìng zhī bì xíng bù kě de yě
故禁不胜于亲贵，罚不行于便辟，法禁不诛于严重，而害于疏远，庆赏不施于卑贱，二三而求令之必行，不可得也。
néng bù tōng yú guān shòu lù shǎng bù dàng yú gōng hào lìng nì yú mín xīn dòng jìng guǐ yú shí biàn yǒu gōng bù bì shǎng yǒu zuì bù bì zhū lìng yān bù bì xíng jìn yān bù bì zhǐ zài shàng wèi wú yǐ shǐ xià ér qiú mín zhī bì yòng bù kě de yě
能不通于官受，禄赏不当于功，号令逆于民心，动静诡于时变，有功不必赏，有罪不必诛，令焉不必行，禁焉不必止，在上位无以使下，而求民之必用，不可得也。
jiàng shuài bù yán wēi mín xīn bù zhuān yī zhèn shì bù sǐ zhì zú shì bù qīng dí ér qiú bīng zhī bì shèng bù kě de yě
将帅不严威，民心不专一，阵士不死制，卒士不轻敌，而求兵之必胜，不可得也。
nèi shǒu bù néng wán wài gōng bù néng fú yě zhàn bù néng zhì dí qīn fá bù néng wēi sì lín ér qiú guó zhī zhòng bù kě de yě
内守不能完，外攻不能服，野战不能制敌，侵伐不能威四邻，而求国之重，不可得也。
dé bù jiā yú ruò xiǎo wēi bù xìn yú qiáng dà zhēng fá bù néng fú tiān xià ér qiú bà zhū hóu bù kě de yě
德不加于弱小，威不信于强大，征伐不能服天下，而求霸诸侯，不可得也。
wēi yǒu yǔ liǎng lì bīng yǒu yǔ fēn zhēng dé bù néng huái yuǎn guó lìng bù néng yī zhū hóu ér qiú wàng tiān xià bù kě de yě
威有与两立，兵有与分争，德不能怀远国，令不能一诸侯，而求王天下，不可得也。
de dà guó fù rén zhòng bīng qiáng cǐ bà wáng zhī běn yě rán ér yǔ wēi wáng wèi lín yǐ
地大国富，人众兵强，此霸王之本也，然而与危亡为邻矣。
tiān dào zhī shù rén xīn zhī biàn
天道之数，人心之变。
tiān dào zhī shù zhì zé fǎn shèng zé shuāi
天道之数，至则反，盛则衰。
rén xīn zhī biàn yǒu yú zé jiāo jiāo zé huǎn dài
人心之变，有余则骄，骄则缓怠。
fu jiāo zhě jiāo zhū hóu jiāo zhū hóu zhě zhū hóu shī yú wài
夫骄者，骄诸侯，骄诸侯者，诸侯失于外；
huǎn dài zhě mín luàn yú nèi
缓怠者，民乱于内。
zhū hóu shī yú wài mín luàn yú nèi tiān dào yě
诸侯失于外，民乱于内，天道也。
cǐ wēi wáng zhī shí yě
此危亡之时也。
ruò fú de suī dà ér bù bìng jiān bù rǎng duó
若夫地虽大，而不并兼，不攘夺；
rén suī zhòng bù huǎn dài bù ào xià
人虽众，不缓怠，不傲下；
guó suī fù bù chǐ tài bù zòng yù
国虽富，不侈泰，不纵欲；
bīng suī qiáng bù qīng wǔ zhū hóu dòng zhòng yòng bīng bì wèi tiān xià zhèng lǐ cǐ zhèng tiān xià zhī běn ér bà wáng zhī zhǔ yě
兵虽强，不轻侮诸侯，动众用兵必为天下政理，此正天下之本而霸王之主也。
fán xiān wáng zhì guó zhī qì sān gōng ér huǐ zhī zhě liù
凡先王治国之器三，攻而毁之者六。
míng wáng néng shèng qí gōng gù bù yì yú sān zhě ér zì yǒu guó zhèng tiān xià
明王能胜其攻，故不益于三者，而自有国、正天下。
luàn wáng bù néng shèng qí gōng gù yì bù sǔn yú sān zhě ér zì yǒu tiān xià ér wáng
乱王不能胜其攻，故亦不损于三者，而自有天下而亡。
sān qì zhě hé yě
三器者何也？
yuē hào lìng yě fǔ yuè yě lù shǎng yě
曰：号令也，斧钺也，禄赏也。
liù gōng zhě hé yě
六攻者何也？
yuē qīn yě guì yě huò yě sè yě qiǎo nìng yě wán hǎo yě
曰：亲也，贵也，货也，色也，巧佞也，玩好也。
sān qì zhī yòng hé yě
三器之用何也？
yuē fēi hào lìng wú yǐ shǐ xià fēi fǔ yuè wú yǐ wēi zhòng fēi lù shǎng wú yǐ quàn mín
曰：非号令毋以使下，非斧钺毋以威众，非禄赏毋以劝民。
liù gōng zhī bài hé yě
六攻之败何也？
yuē suī bù tīng ér kě yǐ de cún zhě
曰：虽不听，而可以得存者；
suī fàn jìn ér kě yǐ de miǎn zhě
虽犯禁，而可以得免者；
suī wú gōng ér kě yǐ de fù zhě
虽毋功，而可以得富者。
fán guó yǒu bù tīng ér kě yǐ de cún zhě zé hào lìng bù zú yǐ shǐ xià
凡国有不听而可以得存者，则号令不足以使下；
yǒu fàn jìn ér kě yǐ de miǎn zhě zé fǔ yuè bù zú yǐ wēi zhòng
有犯禁而可以得免者，则斧钺不足以威众；
yǒu wú gōng ér kě yǐ de fù zhě zé lù shǎng bù zú yǐ quàn mín
有毋功而可以得富者，则禄赏不足以劝民。
hào lìng bù zú yǐ shǐ xià fǔ yuè bù zú yǐ wēi zhòng lù shǎng bù zú yǐ quàn mín ruò cǐ zé mín wú wèi zì yòng
号令不足以使下，斧钺不足以威众，禄赏不足以劝民，若此，则民毋为自用。
mín wú wèi zì yòng zé zhàn bù shèng
民毋为自用，则战不胜；
zhàn bù shèng ér shǒu bù gù
战不胜，而守不固；
shǒu bù gù zé dí guó zhì zhī yǐ
守不固，则敌国制之矣。
rán zé xiān wáng jiāng ruò zhī hé
然则先王将若之何？
yuē bù wéi liù zhě biàn gēng yú hào lìng bù wéi liù zhě yí cuò yú fǔ yuè bù wéi liù zhě yì sǔn yú lù shǎng
曰，不为六者变更于号令，不为六者疑错于斧钺，不为六者益损于禄赏。
ruò cǐ zé yuǎn jìn yī xīn
若此，则远近一心；
yuǎn jìn yī xīn zé zhòng guǎ tóng lì
远近一心，则众寡同力；
zhòng guǎ tóng lì
众寡同力；
zé zhàn kě yǐ bì shèng ér shǒu kě yǐ bì gù
则战可以必胜，而守可以必固。
fēi yǐ bìng jiān rǎng duó yě yǐ wéi tiān xià zhèng zhì yě cǐ zhèng tiān xià zhī dào yě
非以并兼攘夺也，以为天下政治也，此正天下之道也。