fán lì cháo tíng wèn yǒu běn jì
凡立朝廷，问有本纪。
jué shòu yǒu dé zé dà chén xīng yì
爵授有德，则大臣兴义。
lù yǔ yǒu gōng zé shì qīng sǐ jié
禄予有功，则士轻死节。
shàng shuài shì yǐ rén zhī suǒ dài zé shàng xià hé
上帅士以人之所戴，则上下和。
shòu shì yǐ néng zé rén shàng gōng
授事以能，则人上功。
shěn xíng dāng zuì zé rén bù yì sòng
审刑当罪，则人不易讼。
wú luàn shè jì zōng miào zé rén yǒu suǒ zōng
无乱社稷宗庙则人有所宗。
wú yí lǎo wàng qīn zé dà chén bù yuàn
毋遗老忘亲，则大臣不怨。
jǔ zhī rén jí zé zhòng bù luàn
举知人急，则众不乱。
xíng cǐ dào yě guó yǒu cháng jīng rén zhī zhōng shǐ cǐ bà wáng zhī shù yě
行此道也，国有常经，人知终始，此霸王之术也。
rán hòu wèn shì shì xiān dà gōng zhèng zì xiǎo shǐ
然后问事：事先大功，政自小始。
wèn sǐ shì zhī gū qí wèi yǒu tián zhái zhě yǒu hu
问死事之孤其未有田宅者有乎？
wèn shào zhuàng ér wèi shèng jiá bīng zhě jǐ hé rén
问少壮而未胜甲兵者几何人？
wèn sǐ shì zhī guǎ qí xì lǐn hé rú wèn guó zhī yǒu gōng dà zhě hé guān zhī lì yě
问死事之寡，其饩廪何如问国之有功大者何官之吏也？
wèn zhōu zhī dài fū yě hé lǐ zhī shì yě
问州之大夫也何里之士也。
jīn lì yì hé yǐ míng zhī yǐ wèn xíng lùn yǒu cháng yǐ xíng bù kě gǎi yě jīn qí shì zhī jiǔ liú yě hé ruò
今吏亦何以明之矣，问刑论有常以行，不可改也，今其事之久留也何若？
wèn wǔ guān yǒu zhì dù guān dōu yǒu qí cháng duàn
问五官有制度，官都有其常断。
jīn shì zhī jī yě hé dài
今事之稽也何待。
wèn dú fū guǎ fù gū guǎ jí bìng zhě jǐ hé rén yě
问独夫寡妇孤寡疾病者几何人也？
wèn guó zhī qì rén hé zú zhī zǐ dì yě
问国之弃人何族之子弟也？
wèn xiāng zhī liáng jiā qí suǒ mù yǎng zhě jǐ hé rén yǐ
问乡之良家其所牧养者几何人矣。
wèn yì zhī pín rén zhài ér shí zhě jǐ hé jiā
问邑之贫人债而食者几何家？
wèn lǐ yuán róng ér shí zhě jǐ hé jiā
问理园容而食者几何家？
rén zhī kāi tián ér gēng zhě jǐ hé jiā
人之开田而耕者几何家？
shì zhī shēn gēng zhě jǐ hé jiā
士之身耕者几何家？
wèn xiāng zhī pín rén hé zú zhī bié yě
问乡之贫人何族之别也？
wèn zōng zǐ zhī shōu kūn dì zhě yǐ pín cóng kūn dì zhě jǐ hé jiā
问宗子之收昆弟者，以贫从昆弟者几何家？
yú zǐ shì ér yǒu tián yì jīn rù zhě jǐ hé rén
余子仕而有田邑，今入者几何人？
zǐ dì yǐ xiào wén yú xiāng lǐ zhě jǐ hé rén
子弟以孝闻于乡里者几何人？
yú zǐ fù mǔ cún bù yǎng ér chū lí zhě jǐ hé rén
余子父母存，不养而出离者几何人？
shì zhī yǒu tián ér bù shǐ zhě jǐ hé rén
士之有田而不使者几何人？
lì è hé shì shì zhī yǒu tián ér bù gēng zhě jǐ hé rén
吏恶何事士之有田而不耕者几何人？
shēn hé shì
身何事。
jūn chén yǒu wèi ér wèi yǒu tián zhě jǐ hé rén
君臣有位而未有田者几何人？
wài rén zhī lái cóng ér wèi yǒu tián zhái zhě jǐ hé jiā
外人之来从而未有田宅者几何家？
guó zǐ dì zhī yóu yú wài zhě jǐ hé rén
国子弟之游于外者几何人？
pín shì zhī shòu zé yú dài fū zhě jǐ hé rén
贫士之受责于大夫者几何人？
guān jiàn xíng shū shēn shì yǐ jiā chén zì dài zhě jǐ hé rén
官贱行书，身士以家臣自代者几何人？
guān chéng lì zhī wú tián xì ér tú lǐ shì zhě jǐ hé rén
官承吏之无田饩而徒理事者几何人？
qún chén yǒu wèi shì guān dài fū zhě jǐ hé rén
群臣有位事官大夫者几何人？
wài rén lái yóu zài dài fū zhī jiā zhě jǐ hé rén
外人来游在大夫之家者几何人？
xiāng zǐ dì lì tián wéi rén lǜ zhě jǐ hé rén
乡子弟力田为人率者几何人？
guó zǐ dì zhī wú shàng shì yī shí bù jié
国子弟之无上事，衣食不节；
lǜ zǐ dì bù tián yì liè zhě jǐ hé rén
率子弟不田弋猎者几何人？
nán nǚ bù zhěng qí luàn xiāng zǐ dì zhě yǒu hu
男女不整齐，乱乡子弟者有乎？
wèn rén zhī dài sù mǐ yǒu bié quàn zhě jǐ hé jiā
问人之贷粟米，有别券者几何家？
wèn guó zhī fú lì qí kě yìng rén zhī jí zhě jǐ hé suǒ yě
问国之伏利其可应人之急者几何所也？
rén zhī suǒ hài yú xiāng lǐ zhě hé wù yě
人之所害于乡里者何物也？
wèn shì zhī yǒu tián zhái shēn zài chén liè zhě jǐ hé rén
问士之有田宅身在陈列者几何人？
yú zǐ zhī shèng jiá bīng yǒu xíng wu zhě jǐ hé rén
余子之胜甲兵有行伍者几何人？
wèn nán nǚ yǒu qiǎo jì néng lì bèi yòng zhě jǐ hé rén
问男女有巧伎，能利备用者几何人？
chǔ nǚ cāo gōng shì zhě jǐ hé rén
处女操工事者几何人？
rǒng guó suǒ kāi kǒu ér shí zhě jǐ hé rén
冗国所开口而食者几何人？
wèn yī mín yǒu jǐ nián zhī shí yě
问一民有几年之食也？
wèn bīng chē zhī jì jǐ hé chéng yě
问兵车之计几何乘也？
qiān jiā mǎ è jiā chē zhě jǐ hé chéng
牵家马軶家车者几何乘。
chǔ shì xiū xíng
处士修行。
zú yǐ jiào rén kě shǐ shuài zhòng lì bǎi xìng zhě jǐ hé rén
足以教人，可使帅众莅百姓者几何人？
shì zhī jí nàn kě shǐ zhě jǐ hé rén
士之急难可使者几何人？
gōng zhī qiǎo chū zú yǐ lì jūn wǔ chù kě yǐ xiū chéng guō bǔ shǒu bèi zhě jǐ hé rén
工之巧，出，足以利军伍，处，可以修城郭补守备者几何人？
chéng sù jūn liáng qí kě yǐ háng jǐ hé nián yě
城粟军粮其可以行几何年也。
lì zhī jí nàn kě shǐ zhě jǐ hé rén
吏之急难可使者几何人？
dài fū shū qì jiá bīng bīng chē jīng qí gǔ náo wéi mù shuài chē zhī zài jǐ hé chéng
大夫疏器甲兵、兵车、旌旗、鼓铙、帷幕、帅车之载、几何乘？
shū cáng qì gōng nǔ zhī zhāng yī jiā jiá gōu xián zhī zào gē jǐ zhī jǐn qí lì hé ruò
疏藏器弓弩之张、衣夹铗钩弦之造、戈戟之紧，其厉何若？
qí yí xiū ér bù xiū zhě gù hé shì
其宜修而不修者故何视？
ér zào xiū zhī guān chū qì chù qì zhī jù yi qǐ ér wèi qǐ zhě hé dài
而造修之官，出器处器之具，宜起而未起者何待？
xiāng shī chē zī zào xiū zhī jù qí shàn hé ruò
乡师车辎造修之具，其缮何若？
gōng yǐn fá cái yòng wú yú sān shí qún cái nǎi zhí ér zào qì dìng dōng wán liáng bèi yòng bì zú
工尹伐材用，毋于三时，群材乃植，而造器定冬，完良备用必足。
rén yǒu yú bīng guǐ chén zhī xíng yǐ shèn guó cháng
人有余兵，诡陈之行，以慎国常。
shí jiǎn jī shuài mǎ niú zhī féi jí qí lǎo ér sǐ zhě jiē jǔ zhī
时简稽帅马牛之肥膌，其老而死者皆举之。
qí jiù shān sǒu lín zé shí jiàn zhě jǐ hé chū rù sǐ shēng zhī huì jǐ hé
其就山薮林泽食荐者几何，出入死生之会几何。
ruò fú chéng guō zhī hòu bó gōu hè zhī qiǎn shēn mén lǘ zhī zūn bēi yí xiū ér bù xiū zhě shàng bì jǐ zhī
若夫城郭之厚薄，沟壑之浅深，门闾之尊卑，宜修而不修者，上必几之。
shǒu bèi zhī wu qì wù bù shī qí jù yín yǔ ér gè yǒu chǔ cáng
守备之伍，器物不失其具，淫雨而各有处藏。
wèn bīng guān zhī lì guó zhī háo shì qí jí nàn zú yǐ xiān hòu zhě jǐ hé rén
问兵官之吏，国之豪士，其急难足以先后者几何人？
fu bīng shì zhě wēi wù yě bù shí ér shèng bú yì ér de wèi wèi fú yě
夫兵事者危物也，不时而胜，不义而得，未为福也。
shī móu ér bài guó zhī wēi yě
失谋而败，国之危也。
shèn móu nǎi bǎo guó
慎谋乃保国。
wèn suǒ yǐ jiào xuǎn rén zhě hé shì
问所以教选人者何事？
wèn zhí guān dōu zhě qí wèi shì jǐ hé nián yǐ
问执官都者，其位事几何年矣。
suǒ pì cǎo lái yǒu yì yú jiā yì zhě jǐ hé yǐ
所辟草莱有益于家邑者几何矣？
suǒ fēng biǎo yǐ yì rén zhī shēng lì zhě hé wù yě
所封表以益人之生利者何物也？
suǒ zhù chéng guō xiū qiáng bì jué tōng dào è quē shēn fáng gōu yǐ yì rén zhī de shǒu zhě hé suǒ yě
所筑城郭修墙闭绝通道阨阙深防沟以益人之地守者何所也？
suǒ bǔ dào zéi chú rén hài zhě jǐ hé yǐ
所捕盗贼，除人害者几何矣？
zhì dì
制地。
jūn yuē lǐ guó zhī dào dì dé wéi shǒu jūn chén zhī lǐ fù zǐ zhī qīn fù yù wàn rén guān fǔ zhī cáng qiáng bīng bǎo guó chéng guō zhī xiǎn wài yìng sì jí jù qǔ zhī de
君曰：理国之道，地德为首，君臣之礼，父子之亲，复育万人，官府之藏，彊兵保国，城郭之险，外应四极，具取之地。
ér shì zhě tiān dì zhī cái jù yě
而市者天地之财具也。
ér wàn rén zhī suǒ hé ér lì yě
而万人之所和而利也。
zhèng shì dào yě
正是道也。
mín huāng wú kē rén jǐn de zhī zhí yī bǎo qí guó
民荒无苛人，尽地之职，一保其国。
gè zhǔ yì wèi wú shǐ chán rén luàn pǔ ér dé yíng jiǔ jūn zhī qīn
各主异位，毋使谗人乱普，而德营九军之亲。
guān zhě zhū hóu zhī zōu suì yě
关者，诸侯之陬隧也。
ér wài cái zhī mén hù yě
而外财之门户也。
wàn rén zhī dào héng yě
万人之道行也。
míng dào yǐ zhòng gào zhī
明道以重告之。
zhēng yú guān zhě wù zhēng yú shì zhēng yú shì zhě wù zhēng yú guān
征于关者，勿征于市，征于市者，勿征于关。
xū chē wù suǒ tú fù wù rù yǐ lái yuǎn rén
虚车勿索，徒负勿入，以来远人。
shí liù dào tóng shēn wài shì jǐn zé tīng qí míng shì qí míng shì qí sè shì qí shì jī qí dé
十六道同身外事谨，则听其名，视其名，视其色，是其事，稽其德。
yǐ guān qí wài zé wú dūn yú quán rén yǐ kùn mào dé
以观其外则，无敦于权人，以困貌德。
guó zé bù huò xíng zhī zhí yě
国则不惑，行之职也。
wèn yú biān lì yuē xiǎo lì hài xìn xiǎo nù shāng yì biān xìn shāng dé hòu hé gòu sì guó yǐ shùn mào dé
问于边吏曰：小利害信，小怒伤义，边信伤德，厚和构四国以顺貌德。
hòu xiāng sì jí lìng shǒu fǎ zhī guān rì xíng dù bì míng wú shī jīng cháng
后乡四极，令守法之官日行，度必明，无失经常。