huán gōng wèn yú guǎn zǐ yuē guǎ rén yòu ruò hūn yú bù tōng zhū hóu sì lín zhī yì zhòng fù bù dàng jìn yǔ wǒ xī zhě yǒu dào zhī jūn hu
桓公问于管子曰：“寡人幼弱惛愚，不通诸侯四邻之义，仲父不当尽语我昔者有道之君乎？
wú yì jiàn yān
吾亦鉴焉。
guǎn zǐ duì yuē yí wú zhī suǒ néng yǔ suǒ bù néng jǐn zài jūn suǒ yǐ jūn hú yǒu rǔ lìng
”管子对曰：“夷吾之所能与所不能，尽在君所矣，君胡有辱令？
huán gōng yòu wèn yuē zhòng fù guǎ rén yòu ruò hūn yú bù tōng sì lín zhū hóu zhī yì zhòng fù bù dàng jǐn gào wǒ xī zhě yǒu dào zhī jūn hu
”桓公又问曰：“仲父，寡人幼弱惛愚，不通四邻诸侯之义，仲父不当尽告我昔者有道之君乎？
wú yì jiàn yān
吾亦鉴焉。
guǎn zǐ duì yuē yí wú wén zhī yú xú bó yuē xī zhě yǒu dào zhī jūn jìng qí shān chuān zōng miào shè jì jí zhì xiān gù zhī dà chén shōu jù yǐ zhōng ér dà fù zhī
”管子对曰：“夷吾闻之于徐伯曰，昔者有道之君，敬其山川、宗庙、社稷，及至先故之大臣，收聚以忠而大富之。
gù qí wǔ chén xuān yòng qí lì
固其武臣，宣用其力。
shèng rén zài qián zhēn lián zài cè jìng chēng yú yì shàng xià jiē shì
圣人在前，贞廉在侧，竟称于义，上下皆饰。
xíng zhèng míng chá sì shí bù dài mín yì bù yōu wǔ gǔ fán zhí
形正明察，四时不贷，民亦不忧，五谷蕃殖。
wài nèi jūn hé zhū hóu chén fú guó jiā ān níng bù yòng bīng gé
外内均和，诸侯臣伏，国家安宁，不用兵革。
shòu bì bó yǐ huái qí dé
受币帛，以怀其德；
zhāo shòu qí lìng yǐ wéi fǎ shì
昭受其令，以为法式。
cǐ yì kě wèi xī zhě yǒu dào zhī jūn yě
此亦可谓昔者有道之君也。
huán gōng yuē shàn zāi
”桓公曰：“善哉！
huán gōng yuē zhòng fù jì jǐ yǔ wǒ xī zhě yǒu dào zhī jūn yǐ bù dàng jìn yǔ wǒ xī zhě wú dào zhī jūn hu
桓公曰：“仲父既己语我昔者有道之君矣，不当尽语我昔者无道之君乎？
wú yì jiàn yān
吾亦鉴焉。
guǎn zǐ duì yuē jīn ruò jūn zhī měi hǎo ér xuān tōng yě jì guān zhí měi dào yòu hé yǐ wén è wèi
”管子对曰：“今若君之美好而宣通也，既官职美道，又何以闻恶为？
huán gōng yuē shì hé yán yá
”桓公曰：“是何言邪？
yǐ sè zī yuán sè wú hé yǐ zhī qí měi yě
以𫄱缁缘𫄱，吾何以知其美也？
yǐ sù yuán sù wú hé yǐ zhī qí shàn yě
以素缘素，吾何以知其善也？
zhòng fù yǐ yǔ wǒ qí shàn ér bù yǔ wǒ qí è wú qǐ zhī shàn zhī wéi shàn yě
仲父已语我其善，而不语我其恶，吾岂知善之为善也？
guǎn zǐ duì yuē yí wú wén zhī xú bó yuē xī zhě wú dào zhī jūn dà qí gōng shì gāo qí tái xiè liáng chén bù shǐ chán zéi shì shě
”管子对曰：“夷吾闻之徐伯曰，昔者无道之君，大其宫室，高其台榭，良臣不使，谗贼是舍。
yǒu jiā bù zhì jiè rén wéi tú zhèng lìng bù shàn mò mò ruò yè pì ruò yě shòu wú suǒ cháo chǔ bù xiū tiān dào bù jiàn sì fāng yǒu jiā bù zhì pì ruò shēng kuáng zhòng suǒ yuàn zǔ xī bù miè wáng
有家不治，借人为图，政令不善，墨墨若夜，辟若野兽，无所朝处，不修天道，不鉴四方，有家不治，辟若生狂，众所怨诅，希不灭亡。
jìn qí yú yōu fán qí zhōng gǔ liú yú bó sāi xì qí gōng gǔ
进其谀优，繁其钟鼓，流于博塞，戏其工瞽。
zhū qí liáng chén áo qí fù nǚ liāo liè bì yì bào yù zhū fù chí chěng wú dù xì yuè xiào yǔ
诛其良臣，敖其妇女，撩猎毕弋，暴遇诸父，驰骋无度，戏乐笑语。
shì zhèng jì róu xíng fá zé liè
式政既𫐓，刑罚则烈。
nèi xuē qí mín yǐ wéi gōng fá pì yóu lòu fǔ qǐ néng wú jié
内削其民，以为攻伐，辟犹漏釜，岂能无竭。
cǐ yì kě wèi xī zhě wú dào zhī jūn yǐ
此亦可谓昔者无道之君矣。
huán gōng yuē shàn zāi
”桓公曰：“善哉！
huán gōng yuē zhòng fù jì yǐ yǔ wǒ xī zhě yǒu dào zhī jūn yǔ xī zhě wú dào zhī jūn yǐ zhòng fù bù dàng jìn yǔ wǒ xī zhě yǒu dào zhī chén hu
桓公曰：“仲父既已语我昔者有道之君与昔者无道之君矣，仲父不当尽语我昔者有道之臣乎？
wú yǐ jiàn yān
吾以鉴焉。
guǎn zǐ duì yuē yí wú wén zhī yú xú bó yuē xī zhě yǒu dào zhī chén wěi zhì wéi chén bù bīn shì zuǒ yòu
”管子对曰：“夷吾闻之于徐伯曰，昔者有道之臣，委质为臣，不宾事左右；
jūn zhī zé shì bù zhī zé yǐ
君知则仕，不知则已。
ruò yǒu shì bì tú guó jiā biàn qí fā huī
若有事，必图国家，遍其发挥。
xún qí zǔ dé biàn qí shùn nì tuī yù xián rén chán tè bù zuò
循其祖德，辩其顺逆，推育贤人，谗慝不作。
shì jūn yǒu yì shǐ xià yǒu lǐ guì jiàn xiāng qīn ruò xiōng ruò dì zhōng yú guó jiā shàng xià dé tǐ
事君有义，使下有礼，贵贱相亲，若兄若弟，忠于国家，上下得体。
jū chǔ zé sī yì yǔ yán zé móu mó dòng zuò zé shì
居处则思义，语言则谋谟，动作则事。
jū guó zé fù chù jūn zé kè lín nàn jù shì suī sǐ bù huǐ
居国则富，处军则克，临难据事，虽死不悔。
jìn jūn wèi fú yuǎn jūn wèi fǔ yì yǐ yǔ jiāo lián yǐ yǔ chù
近君为拂，远君为辅，义以与交，廉以与处。
lín guān zé zhì jiǔ shí zé cí bù bàng qí jūn bù huǐ qí cí
临官则治，酒食则慈，不谤其君，不毁其辞。
jūn ruò yǒu guò jìn jiàn bù yí
君若有过，进谏不疑；
jūn ruò yǒu yōu zé chén fú zhī
君若有忧，则臣服之。
cǐ yì kě wèi xī zhě yǒu dào zhī chén yǐ
此亦可谓昔者有道之臣矣。
huán gōng yuē shàn zāi
”桓公曰：“善哉！
huán gōng yuē zhòng fù jì yǐ yǔ wǒ xī zhě yǒu dào zhī chén yǐ bù dàng jìn yǔ wǒ xī zhě wú dào zhī chén hu
桓公曰：“仲父既以语我昔者有道之臣矣，不当尽语我昔者无道之臣乎？
wú yì jiàn yān
吾亦鉴焉。
guǎn zǐ duì yuē yí wú wén zhī yú xú bó yuē xī zhě wú dào zhī chén wěi zhì wéi chén bīn shì zuǒ yòu
”管子对曰：“夷吾闻之于徐伯曰，昔者无道之臣，委质为臣，宾事左右；
zhí shuō yǐ jìn bù qí wáng jǐ
执说以进，不蕲亡己；
suì jìn bù tuì jiǎ chǒng yù guì
遂进不退，假宠鬻贵。
zūn qí huò huì bēi qí jué wèi
尊其货贿，卑其爵位；
jìn yuē fǔ zhī tuì yuē bù kě yǐ bài qí jūn jiē yuē fēi wǒ
进曰辅之，退曰不可，以败其君，皆曰非我。
bù rén qún chǔ yǐ gōng xián zhě jiàn xián ruò huò jiàn jiàn ruò guò
不仁群处，以攻贤者，见贤若货，见贱若过。
tān yú huò huì jìng yú jiǔ shí bù yǔ shàn rén wéi qí suǒ shì
贪于货贿，竟于酒食，不与善人，唯其所事。
jù áo bù gōng bù yǒu shàn shì chán zéi yǔ dòu bù mí rén zhēng wéi qù rén zhào
倨敖不恭，不友善士，谗贼与斗，不弥人争，唯趣人诏。
chén miǎn yú jiǔ xíng yì bù cóng
湛湎于酒，行义不从。
bù xiū xiān gù biàn yì guó cháng shàn chuàng wèi lìng mí huò qí jūn shēng duó zhī zhèng bǎo guì chǒng qín
不修先故，变易国常，擅创为令，迷或其君，生夺之政，保贵宠矜。
qiān sǔn shàn shì bǔ yuán huò rén rù zé chéng děng chū zé dǎng pián huò huì xiāng rù jiǔ shí xiāng qīn jù luàn qí jūn
迁损善士，捕援货人，入则乘等，出则党骈，货贿相入，酒食相亲，俱乱其君。
jūn ruò yǒu guò gè fèng qí shēn
君若有过，各奉其身。
cǐ yì wèi xī zhě wú dào zhī chén
此亦谓昔者无道之臣。
huán gōng yuē shàn zāi
”桓公曰：“善哉！