huán gōng wèn guǎn zǐ yuē shì zhī zhì shù kě wén hu
桓公问管子曰:“事之至数可闻乎?
guǎn zǐ duì yuē hé wèi zhì shù
”管子对曰:“何谓至数?
huán gōng yuē qín shē jiào wǒ yuē wéi gài bù xiū yī fú bù zhòng zé nǚ shì bù tài
”桓公曰:“秦奢教我曰:‘帷盖不修,衣服不众,则女事不泰。
zǔ dòu zhī lǐ bù zhì shēng zhū hóu tài láo dài fū shào láo bù ruò cǐ zé liù chù bù yù
俎豆之礼不致牲,诸侯太牢,大夫少牢,不若此,则六畜不育。
fēi gāo qí tái xiè měi qí gōng shì zé qún cái bù sàn
非高其台榭,美其宫室,则群材不散。
cǐ yán hé rú
’此言何如?
guǎn zǐ yuē fēi shù yě
”管子曰:“非数也。
huán gōng yuē hé wèi fēi shù
”桓公曰:“何谓非数?
guǎn zǐ duì yuē cǐ dìng rǎng zhī shù yě
”管子对曰:“此定壤之数也。
bǐ tiān zǐ zhī zhì rǎng fāng qiān lǐ qí zhū hóu fāng bǎi lǐ fù hǎi zi qī shí lǐ nán wǔ shí lǐ ruò xiōng bì zhī xiāng shǐ yě
彼天子之制,壤方千里,齐诸侯方百里,负海子七十里,男五十里,若胸臂之相使也。
gù zhǔn xú jí yíng bù zú suī zài xià yě bù wéi jūn yōu
故准徐疾、赢不足,虽在下也,不为君忧。
bǐ rǎng xiá ér yù jǔ yǔ dà guó zhēng zhě nóng fū hán gēng shǔ yùn lì guī yú shàng nǚ qín yú jī jì huī zhī gōng guī yú fǔ zhě fēi yuàn mín xīn shāng mín yì yě fēi yǒu jī xù bù kě yǐ yòng rén fēi yǒu jī cái wú yǐ quàn xià
彼壤狭而欲举与大国争者,农夫寒耕暑耘,力归于上,女勤于缉绩徽织,功归于府者,非怨民心伤民意也,非有积蓄不可以用人,非有积财无以劝下。
tài shē zhī shù bù kě yòng yú wēi ài zhī guó
泰奢之数,不可用于危隘之国。
huán gōng yuē shàn
桓公说:“好。”
huán gōng yòu wèn guǎn zǐ yuē yì tián wèi guǎ rén yuē shàn zhě yòng fēi qí yǒu shǐ fēi qí rén hé bù yīn zhū hóu quán yǐ zhì yāo xià
桓公又问管子曰:“佚田谓寡人曰:‘善者用非其有,使非其人,何不因诸侯权以制夭下?
guǎn zǐ duì yuē yì tián zhī yán fēi yě bǐ shàn wèi guó zhě rǎng bì jǔ zé mín liú chǔ cāng lǐn shí zé zhī lǐ jié
’”管子对曰:“佚田之言非也,彼善为国者,壤辟举则民留处,仓廪实则知礼节。
qiě wú wěi zhì wéi chéng cuì zhì chōng
且无委致围,城脆致冲。
fū bù dìng nèi bù kě yǐ chí tiān xià
夫不定内,不可以持天下。
yì tián zhī yán fēi yě
佚田之言非也。
guǎn zǐ yuē suì cáng yī shí nián ér shí yě
”管子曰:“岁藏一,十年而十也。
suì cáng èr wǔ nián ér shí yě
岁藏二,五年而十也。
gǔ shí ér shǒu wǔ tí sù mǎn zhī wǔ zài shàng
谷十而守五,绨素满之,五在上。
gù shì suì ér cáng xiàn shí jī suì guó yǒu shí nián zhī xù fù shèng pín yǒng shèng qiè zhì shèng yú wēi shèng bù wēi yǒu yì shèng wú yì liàn shì shèng qū zhòng
故视岁而藏,县时积岁,国有十年之蓄,富胜贫,勇胜怯,智胜愚,微胜不微,有义胜无义,练士胜驱众。
fán shí shèng zhě jǐn yǒu zhī gù fā rú fēng yǔ dòng rú léi tíng dú chū dú rù mò zhī néng jìn zhǐ bù dài quán yú
凡十胜者尽有之,故发如风雨,动如雷霆,独出独入,莫之能禁止,不待权舆。
gù yì tián zhī yán fēi yě
故佚田之言非也。
huán gōng yuē shàn
桓公说:“好。”