管子 · 管仲 · Chapter 75 of 76

轻重戊

PinyinModern Translation
Size

huán gōng wèn yú guǎn zǐ yuē qīng zhòng ān shī

桓公问于管子曰:“轻重安施?

guǎn zǐ duì yuē zì lǐ guó xì yǐ lái wèi yǒu bù yǐ qīng zhòng ér néng chéng qí wáng zhě yě

”管子对曰:“自理国戏以来,未有不以轻重而能成其王者也。

gōng yuē hé wèi

”公曰:“何谓?

guǎn zǐ duì yuē fú xì zuò zào liù fǎ yǐ yíng yīn yáng zuò jiǔ jiǔ zhī shù yǐ hé tiān dào ér tiān xià huà zhī

”管子对曰:“虙戏作,造六峜以迎阴阳,作九九之数以合天道,而天下化之。

shén nóng zuò shù wǔ gǔ qí shān zhī yáng jiǔ zhōu zhī mín nǎi zhī gǔ shí ér tiān xià huà zhī

神农作,树五谷淇山之阳,九州之民乃知谷食,而天下化之。

huáng dì zuò zuàn suì shēng huǒ yǐ shú hūn sào mín shí zhī wú cí wèi zhī bìng ér tiān xià huà zhī

黄帝作,钻燧生火,以熟荤臊,民食之无兹胃之病,而天下化之。

huáng dì zhī wáng tóng shān jié zé

黄帝之王,童山竭泽。

yǒu yú zhī wáng shāo céng sǒu zhǎn qún hài yǐ wéi mín lì fēng tǔ wèi shè zhì mù wèi lǘ shǐ mín zhī lǐ yě

有虞之王,烧曾薮,斩群害,以为民利,封土为社,置木为闾,始民知礼也。

dàng shì qí shí mín wú yùn è bù fú ér tiān xià huà zhī

当是其时,民无愠恶不服,而天下化之。

xià rén zhī wáng wài záo èr shí méng shè shí qī chén shū sān jiāng záo wǔ hú dào sì jīng zhī shuǐ yǐ shāng jiǔ zhōu zhī gāo yǐ zhì jiǔ sǒu mín nǎi zhī chéng guō mén lǘ shì wū zhī zhù ér tiān xià huà zhī

夏人之王,外凿二十虻,韘十七湛,疏三江,凿五湖,道四泾之水,以商九州之高,以治九薮,民乃知城郭、门闾、室屋之筑,而天下化之。

yīn rén zhī wáng lì zào láo fú niú mǎ yǐ wéi mín lì ér tiān xià huà zhī

殷人之王,立皂牢,服牛马,以为民利,而天下化之。

zhōu rén zhī wáng xún liù shàng shān xià niàn hé yīn yáng ér tiān xià huà zhī

周人之王,循六*(上山下念),合阴阳,而天下化之。

gōng yuē rán zé dāng shì zhī wáng zhě hé xíng ér kě

”公曰:“然则当世之王者何行而可?

guǎn zǐ duì yuē bìng yòng ér wù jù jǐn yě

”管子对曰:“并用而勿俱尽也。

gōng yuē hé wèi

”公曰:“何谓?

guǎn zǐ duì yuē dì wáng zhī dào bèi yǐ bù kě jiā yě

”管子对曰:“帝王之道备矣,不可加也。

gōng qí xíng yì ér yǐ yǐ

公其行义而已矣。

gōng yuē qí xíng yì nài hé

”公曰:“其行义奈何?

guǎn zǐ duì yuē tiān zǐ yòu ruò zhū hóu kàng qiáng pìn xiǎng bù shàng

”管子对曰:“天子幼弱,诸侯亢强,聘享不上。

gōng qí ruò qiáng jì jué lǜ zhū hóu yǐ qǐ zhōu shì zhī sì

公其弱强继绝,率诸侯以起周室之祀。

gōng yuē shàn

晋平公说:“好。”

huán gōng yuē lǔ liáng zhī yú qí yě qiān gǔ yě fēng shì yě chǐ zhī yǒu chún yě

桓公曰:“鲁粱之于齐也,千榖也,蜂螫也,齿之有唇也。

jīn wú yù xià lǔ liáng hé xíng ér kě

今吾欲下鲁梁,何行而可?

guǎn zǐ duì yuē lǔ liáng zhī mín sú wèi tí

”管子对曰:“鲁粱之民俗为绨。

gōng fú tí lìng zuǒ yòu fú zhī mín cóng ér yǎn zhī

公服绨,令左右服之,民从而眼之。

gōng yīn lìng qí wù gǎn wéi bì yǎng yú lǔ liáng zé shì lǔ liáng shì qí nóng shì ér zuò tí yǐ

公因令齐勿敢为,必仰于鲁梁,则是鲁梁释其农事而作绨矣。

huán gōng yuē nuò

”桓公曰:“诺。

jí wéi fú yú tài shān zhī yáng shí rì ér fú zhī

”即为服于泰山之阳,十日而服之。

guǎn zǐ gào lǔ liáng zhī gǔ rén yuē zi wèi wǒ zhì tí qiān pǐ cì zǐ jīn sān bǎi jīn

管子告鲁梁之贾人曰:“子为我致绨千匹,赐子金三百斤;

shén zhì ér jīn sān qiān jīn

什至而金三千斤。

zé shì lǔ liáng bù fù yú mín cái yòng zú yě

”则是鲁梁不赋于民,财用足也。

lǔ liáng zhī jūn wén zhī zé jiào qí mín wèi tí

鲁梁之君闻之,则教其民为绨。

shí sān yuè ér guǎn zǐ lìng rén zhī lǔ liáng lǔ liáng guō zhōng zhī mín dào lù yáng chén shí bù bù xiāng jiàn xiè qiāo ér zhǒng xiāng suí chē gū zōu qí lián wǔ ér xíng

十三月,而管子令人之鲁梁,鲁梁郭中之民道路扬尘,十步不相见,绁繑而踵相随,车毂齺,骑连伍而行。

guǎn zǐ yuē lǔ liáng kě xià yǐ

管子曰:“鲁梁可下矣。

gōng yuē nài hé

”公曰,“奈何?

guǎn zǐ duì yuē gōng yi fú bó lǜ mín qù tí

”管子对曰:“公宜服帛,率民去绨。

bì guān wú yǔ lǔ liáng tōng shǐ

闭关,毋与鲁粱通使。

gōng yuē nuò

齐桓公说:“好吧。”

hòu shí yuè guǎn zǐ lìng rén zhī lǔ liáng lǔ liáng zhī mín è něi xiāng jí yīng shēng zhī zhèng wú yǐ gěi shàng

”后十月,管子令人之鲁梁,鲁梁之民饿馁相及,应声之正无以给上。

lǔ liáng zhī jūn jí lìng qí mín qù tí xiū nóng

鲁梁之君即令其民去绨修农。

gǔ bù kě yǐ sān yuè ér de lǔ liáng zhī rén dí shí bǎi qí tiào shí qián

谷不可以三月而得,鲁梁之人籴十百,齐粜十钱。

èr shí sì yuè lǔ liáng zhī mín guī qí zhě shí fēn zhī liù

二十四月,鲁梁之民归齐者十分之六;

sān nián lǔ liáng zhī jūn qǐng fú

三年,鲁梁之君请服。

huán gōng wèn guǎn zǐ yuē mín jī ér wú shí hán ér wú yī yīng shēng zhī zhèng wú yǐ gěi shàng shì wū lòu ér bù jū qiáng yuán huài ér bù zhù wèi zhī nài hé

桓公问管子曰:“民饥而无食,寒而无衣,应声之正无以给上,室屋漏而不居,墙垣坏而不筑,为之奈何?

guǎn zǐ duì yuē mù tu shù zhī zhī yě

”管子对曰:“沐涂树之枝也。

huán gōng yuē nuò

”桓公曰:“诺。

lìng wèi zuǒ yòu bó mù tu shù zhī zhī

”令谓左右伯沐涂树之枝。

zuǒ yòu bó shòu mù tu shù zhī zhī kuò

左右伯受沐,涂树之枝阔。

qí nián mín bèi bái bù qīng zhōng ér zhuó yīng shēng zhī zhèng yǒu yǐ gěi shàng shì wū lòu zhě de jū qiáng yuán huài zhě de zhù

其年,民被白布,清中而浊,应声之正有以给上,室屋漏者得居,墙垣坏者得筑。

gōng zhào guǎn zǐ wèn yuē cǐ hé gù yě

公召管子问曰,“此何故也?

guǎn zǐ duì yuē qí zhě yí lái zhī guó yě

”管子对曰,“齐者,夷莱之国也。

yī shù ér bǎi shèng xi qí xià zhě yǐ qí bù yě

一树而百乘息其下者,以其不也。

zhòng niǎo jū qí shàng dīng zhuàng zhě hú wán cāo dàn jū qí xià zhōng rì bù guī

众鸟居其上,丁壮者胡丸操弹居其下,终日不归。

fù lǎo fū zhī ér lùn zhōng rì bù guī

父老柎枝而论,终日不归。

guī shì yì duò ní zhōng rì bù guī

归市亦惰倪,终日不归。

jīn wú mù tu shù zhī zhī rì zhōng wú chǐ cùn zhī yīn chū rù zhě zhǎng shí xíng zhě jí zǒu fù lǎo guī ér zhì shēng dīng zhuàng zhě guī ér báo yè

今吾沐涂树之枝,日中无尺寸之阴,出入者长时,行者疾走,父老归而治生,丁壮者归而薄业。

bǐ chén guī qí sān bù guī cǐ yǐ xiāng bù zī yě

彼臣归其三不归,此以乡不资也。

huán gōng wèn yú guǎn zǐ yuē lái jǔ yǔ chái tián xiāng bìng wèi zhī nài hé

桓公问于管子曰:“莱、莒与柴田相并,为之奈何?

guǎn zǐ duì yuē lái jǔ zhī shān shēng chái jūn qí lǜ bái tú zhī zú zhù zhuāng shān zhī jīn yǐ wéi bì zhòng lái zhī chái gǔ

”管子对曰:“莱、莒之山生柴,君其率白徒之卒铸庄山之金以为币,重莱之柴贾。

lái jūn wén zhī gào zuǒ yòu yuē jīn bì zhě rén zhī suǒ zhòng yě

”莱君闻之,告左右曰:“金币者,人之所重也。

chái zhě wú guó zhī qí chū yě

柴者,吾国之奇出也。

yǐ wú guó zhī qí chū jǐn qí zhī zhòng bǎo zé qí kě bìng yě

以吾国之奇出,尽齐之重宝,则齐可并也。

lái jí shì qí gēng nóng ér zhì chái

”莱即释其耕农而治柴。

guǎn zǐ jí lìng xí péng fǎn nóng

管子即令隰朋反农。

èr nián huán gōng zhǐ chái

二年,桓公止柴。

lái jǔ zhī dí sān bǎi qī shí qí tiào shí qián lái jǔ zhī mín jiàng qí zhě shí fēn zhī qī

莱:莒之籴三百七十,齐粜十钱,莱、莒之民降齐者十分之七。

èr shí bā yuè lái jǔ zhī jūn qǐng fú

二十八月,莱、莒之君请服。

huán gōng wèn yú guǎn zǐ yuē chu zhě shān dōng zhī qiáng guó yě qí rén mín xí zhàn dòu zhī dào

桓公问于管子曰:“楚者,山东之强国也,其人民习战斗之道。

jǔ bīng fá zhī kǒng lì bù néng guò

举兵伐之,恐力不能过。

bīng bì yú chu gōng bù chéng yú zhōu wèi zhī nài hé

兵弊于楚,功不成于周,为之奈何?

guǎn zǐ duì yuē jí yǐ zhàn dòu zhī dào yǔ zhī yǐ

”管子对曰:“即以战斗之道与之矣。

gōng yuē hé wèi yě

”公曰:“何谓也?

guǎn zǐ duì yuē gōng guì mǎi qí lù

”管子对曰:“公贵买其鹿。

huán gōng jí wéi bǎi lǐ zhī chéng shǐ rén zhī chu mǎi shēng lù

”桓公即为百里之城,使人之楚买生鹿。

chu shēng lù dāng yī ér bā wàn

楚生鹿当一而八万。

guǎn zǐ jí lìng huán gōng yǔ mín tōng qīng zhòng cáng gǔ shén zhī liù

管子即令桓公与民通轻重,藏谷什之六。

lìng zuǒ sī mǎ bó gōng jiāng bái tú ér zhù qián yú zhuāng shān lìng zhōng dài fū wáng yì zài qián èr qiān wàn qiú shēng lù yú chu

令左司马伯公将白徒而铸钱于庄山,令中大夫王邑载钱二千万,求生鹿于楚。

chǔ wáng wén zhī gào qí xiāng yuē bǐ jīn qián rén zhī suǒ zhòng yě guó zhī suǒ yǐ cún míng wáng zhī suǒ yǐ shǎng yǒu gōng

楚王闻之,告其相曰:“彼金钱,人之所重也,国之所以存,明王之所以赏有功。

qín shòu zhě qún hài yě míng wáng zhī suǒ qì zhú yě

禽兽者群害也,明王之所弃逐也。

jīn qí yǐ qí zhòng bǎo guì mǎi wú qún hài zé shì chu zhī fú yě tiān qiě yǐ qí sī chu yě

今齐以其重宝贵买吾群害,则是楚之福也,天且以齐私楚也。

zi gào wú mín jí qiú shēng lù yǐ jǐn qí zhī bǎo

子告吾民急求生鹿,以尽齐之宝。

chu rén jí shì qí gēng nóng ér tián lù

”楚人即释其耕农而田鹿。

guǎn zǐ gào chu zhī gǔ rén yuē zi wèi wǒ zhì shēng lù èr shí cì zǐ jīn bǎi jīn

管子告楚之贾人曰:“子为我致生鹿二十,赐子金百斤。

shén zhì ér jīn gàn jīn yě

什至而金干斤也。

zé shì chu bù fù yú mín ér cái yòng zú yě

”则是楚不赋于民而财用足也。

chu zhī nán yú jū wài nǚ zǐ jū tu

楚之男于居外,女子居涂。

xí péng jiào mín cáng sù wǔ bèi chu yǐ shēng lù cáng qián wǔ bèi

隰朋教民藏粟五倍,楚以生鹿藏钱五倍。

guǎn zǐ yuē chu kě xià yǐ

管子曰:“楚可下矣。

gōng yuē nài hé

”公曰:“奈何?

guǎn zǐ duì yuē chu qián wǔ bèi qí jūn qiě zì de ér xiū gǔ

”管子对曰:“楚钱五倍,其君且自得而修谷。

qián wǔ bèi shì chu qiáng yě

钱五倍,是楚强也。

huán gōng yuē nuò

”桓公曰:“诺。

yīn lìng rén bì guān bù yǔ chu tōng shǐ

”因令人闭关,不与楚通使。

chǔ wáng guǒ zì dé ér xiū gǔ gǔ bù kě sān yuè ér de yě chu dí sì bǎi qí yīn lìng rén zài sù chù qiān zhī nán chu rén jiàng qí zhě shí fēn zhī sì

楚王果自得而修谷,谷不可三月而得也,楚籴四百,齐因令人载粟处芊之南,楚人降齐者十分之四。

sān nián ér chu fú

三年而楚服。

huán gōng wèn yú guǎn zǐ yuē dài guó zhī chū hé yǒu

桓公问于管子曰:“代国之出,何有?

guǎn zǐ duì yuē dài zhī chū hú bái zhī pí gōng qí guì mǎi zhī

”管子对曰:“代之出,狐白之皮,公其贵买之。

guǎn zǐ yuē hú bái yīng yīn yáng zhī biàn liù yuè ér yī jiàn

”管子曰:“狐白应阴阳之变,六月而壹见。

gōng guì mǎi zhī dài rén wàng qí nán de xǐ qí guì mǎi bì xiāng shuài ér qiú zhī

公贵买之,代人忘其难得,喜其贵买,必相率而求之。

zé shì qí jīn qián bù bì chū dài mín bì qù qí běn ér jū shān lín zhī zhōng

则是齐金钱不必出,代民必去其本而居山林之中。

lí zhī wén zhī bì qīn qí běi

离枝闻之,必侵其北。

lí zhī qīn qí běi dài bì guī yú qí

离枝侵其北,代必归于齐。

gōng yīn lìng qí zài jīn qián ér wǎng

公因令齐载金钱而往。

huán gōng yuē nuò

”桓公曰,“诺。

jí lìng zhōng dài fū wáng shī běi jiāng rén tú zài jīn qián zhī dài gǔ zhī shàng qiú hú bái zhī pí

”即令中大夫王师北将人徒载金钱之代谷之上,求狐白之皮。

dài wáng wén zhī jí gào qí xiāng yuē dài zhī suǒ yǐ ruò yú lí zhī zhě yǐ wú jīn qián yě

代王闻之,即告其相曰:“代之所以弱于离枝者,以无金钱也。

jīn qí nǎi yǐ jīn qián qiú hú bái zhī pí shì dài zhī fú yě

今齐乃以金钱求狐白之皮,是代之福也。

zi jí lìng mín qiú hú jiù zhī pí yǐ zhì qí zhī bì guǎ rén jiāng yǐ lái lí zhī zhī mín

子急令民求狐臼之皮以致齐之币,寡人将以来离枝之民。

dài rén guǒ qù qí běn chù shān lín zhī zhōng qiú hú bái zhī pí

”代人果去其本,处山林之中,求狐白之皮。

èr shí sì yuè ér bù dé yī

二十四月而不得一。

lí zhī wén zhī zé qīn qí běi

离枝闻之,则侵其北。

dài wáng wén zhī dà kǒng zé jiāng qí shì zú bǎo yú dài gǔ zhī shàng

代王闻之,大恐,则将其士卒葆于代谷之上。

lí zhī suì qīn qí běi wáng jí jiāng qí shì zú yuàn yǐ xià qí

离枝遂侵其北,王即将其士卒愿以下齐。

qí wèi wáng yī qián bì xiū shǐ sān nián ér dài fú

齐未亡一钱币,修使三年而代服。

huán gōng wèn yú guǎn zǐ yuē wú yù zhì héng shān zhī shù wèi zhī nài hé

桓公问于管子曰:“吾欲制衡山之术,为之奈何?

guǎn zǐ duì yuē gōng qí lìng rén guì mǎi héng shān zhī xiè qì ér mài zhī

”管子对曰:“公其令人贵买衡山之械器而卖之。

yàn dài bì cóng gōng ér mǎi zhī qín zhào wén zhī bì yǔ gōng zhēng zhī

燕、代必从公而买之,秦、赵闻之,必与公争之。

héng shān zhī xiè qì bì bèi qí gǔ tiān xià zhēng zhī héng shān xiè qì bì shén bèi yǐ shàng

衡山之械器必倍其贾,天下争之,衡山械器必什倍以上。

gōng yuē nuò

齐桓公说:“好吧。”

yīn lìng rén zhī héng shān qiú mǎi xiè qì bù gǎn biàn qí guì jiǎ

”因令人之衡山求买械器,不敢辩其贵贾。

qí xiū xiè qì yú héng shān shí yuè yàn dài wén zhī guǒ lìng rén zhī héng shān qiú mǎi xiè qì yàn dài xiū sān yuè qín guó wén zhī guǒ lìng rén zhī héng shān qiú mǎi xiè qì

齐修械器于衡山十月,燕、代闻之,果令人之衡山求买械器,燕、代修三月,秦国闻之,果令人之衡山求买械器。

héng shān zhī jūn gào qí xiāng yuē tiān xià zhēng wú xiè qì lìng qí mǎi zài shén yǐ shàng

衡山之君告其相曰,“天下争吾械器,令其买再什以上。

héng shān zhī mín shì qí běn xiū xiè qì zhī qiǎo

”衡山之民释其本,修械器之巧。

qí jí lìng xí péng cáo sù qiān zhào

齐即令隰朋漕粟千赵。

zhào dí shí wǔ xí péng qǔ zhī shí wǔ shí

赵籴十五,隰朋取之石五十。

tiān xià wén zhī zài sù ér zhī qí

天下闻之,载粟而之齐。

qí xiū xiè qì shí qī yuè xiū tiào wǔ yuè jí bì guān bù yǔ héng shān tōng shǐ

齐修械器十七月,修粜五月,即闭关不与衡山通使。

yàn dài qín zhào jí yǐn qí shǐ ér guī

燕、代、秦、赵即引其使而归。

héng shān xiè qì jǐn lǔ xuē héng shān zhī nán qí xuē héng shān zhī běi

衡山械器尽,鲁削衡山之南,齐削衡山之北。

nèi zì liàng wú xiè qì yǐ yīng èr dí jí fèng guó ér guī qí yǐ

内自量无械器以应二敌,即奉国而归齐矣。

✦ You read 轻重戊

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.