tiān dì wèi xíng féng féng yì yì dòng dòng zhú zhú gù yuē tài zhāo
天地未形，冯冯翼翼，洞洞灟灟，故曰太昭。
dào shǐ yú xū kuò xū kuò shēng yǔ zhòu yǔ zhòu shēng qì qì yǒu yá yín qīng yáng zhě báo mǐ ér wèi tiān zhòng zhuó zhě níng zhì ér wéi dì qīng miào zhī hé zhuān yì zhòng zhuó zhī níng jié nán gù tiān xiān chéng ér de hòu dìng
道始于虚廓，虚廓生宇宙，宇宙生气，气有涯垠，清阳者薄靡而为天，重浊者凝滞而为地，清妙之合专易，重浊之凝竭难，故天先成而地后定。
tiān dì zhī xí jīng wèi yīn yáng yīn yáng zhī zhuān jīng wèi sì shí sì shí zhī sàn jīng lì wàn wù
天地之袭精为阴阳，阴阳之专精为四时，四时之散精力万物。
jī yáng zhī rè qì shēng huǒ huǒ qì zhī jīng zhě wèi rì
积阳之热气生火，火气之精者为日；
jī yīn zhī hán qì wèi shuǐ shuǐ qì zhī jīng zhě wèi yuè
积阴之寒气为水，水气之精者为月。
rì yuè zhī yín wèi jīng zhě wèi xīng chén
日月之淫为精者为星辰。
tiān shòu rì yuè xīng chén de shòu shuǐ lǎo chén āi
天受日月星辰，地受水潦尘埃。
xī zhě gòng gōng yǔ zhuān xū zhēng wèi dì nù ér chù bù zhōu zhī shān tiān zhù zhé dì wéi jué
昔者共工与颛顼争为帝，怒而触不周之山，天柱折，地维绝。
tiān qīng xī běi gù rì yuè xīng chén yí yān
天倾西北，故日月星辰移焉；
de bù mǎn dōng nán gù shuǐ lǎo chén āi guī yān
地不满东南，故水潦尘埃归焉。
tiān dào yuē yuán dì dào yuē fāng
天道曰圆，地道曰方；
fāng zhě zhǔ yōu yuán zhě zhǔ míng
方者主幽，圆者主明。
míng zhě tǔ qì zhě yě shì gù huǒ yuē wài jǐng
明者吐气者也，是故火曰外景；
yōu zhě hán qì zhě yě shì gù shuǐ yuē nèi jǐng
幽者含气者也，是故水曰内景。
tǔ qì zhě shī hán qì zhě huà shì gù yáng shī yīn huà
吐气者施，含气者化，是故阳施阴化。
tiān zhī piān qì nù zhě wèi fēng
天之偏气，怒者为风；
de zhī hán qì hé zhě wèi yǔ
地之含气，和者为雨。
yīn yáng xiāng báo gǎn ér wèi léi jī ér wèi tíng luàn ér wèi wù
阴阳相薄，感而为雷，激而为霆，乱而为雾。
yáng qì shèng zé sàn ér wèi yǔ lù yīn qì shèng zé níng ér wèi shuāng xuě
阳气胜则散而为雨露，阴气胜则凝而为霜雪。
máo yǔ zhě fēi xíng zhī lèi yě gù shǔ yú yáng
毛羽者，飞行之类也，故属于阳；
jiè lín zhě zhé fú zhī lèi yě gù shǔ yú yīn
介鳞者，蛰伏之类也，故属于阴。
rì zhě yáng zhī zhǔ yě shì gù chūn xià zé qún shòu chú rì zhì ér mí lù jiě
日者阳之主也，是故春夏则群兽除，日至而麋鹿解；
yuè zhě yīn zhī zōng yě shì yǐ yuè xū ér yú nǎo jiǎn yuè sǐ ér yíng máng jiāo
月者阴之宗也，是以月虚而鱼脑减，月死而赢蛖膲。
huǒ shàng qián shuǐ xià liú gù niǎo fēi ér gāo yú dòng ér xià
火上荨，水下流，故鸟飞而高，鱼动而下。
wù lèi xiāng dòng běn biāo xiāng yìng
物类相动，本标相应。
gù yáng suì jiàn rì zé rán ér wèi huǒ
故阳燧见日，则燃而为火；
fāng zhū jiàn yuè zé jīn ér wèi shuǐ
方诸见月，则津而为水。
xū xiào ér gǔ fēng zhì lóng jǔ ér jǐng yún shǔ qí lín dòu ér rì yuè shí jīng yú sǐ ér huì xīng chū cán ěr sī ér shāng xián jué bēn xīng zhuì ér bó hǎi jué
虚啸而谷风至，龙举而景云属，麒麟斗而日月食，鲸鱼死而彗星出，蚕珥丝而商弦绝，贲星坠而勃海决。
rén zhǔ zhī qíng shàng tōng yú tiān gù zhū bào zé duō piāo fēng zài fǎ lìng zé duō chóng míng shā bù gū zé guó chì dì lìng bù shōu zé duō yín yǔ
人主之情上通于天，故诛暴则多飘风，在法令则多虫螟，杀不辜则国赤地，令不收则多淫雨。
sì shí zhě tiān zhī lì yě
四时者，天之吏也；
rì yuè zhě tiān zhī shǐ yě
日月者，天之使也；
xīng chén zhě tiān zhī qī yě
星辰者，天之期也；
hóng ní huì xīng zhě tiān zhī jì yě
虹蜺彗星者，天之忌也。
tiān yǒu jiǔ yě jiǔ qiān jiǔ bǎi jiǔ shí jiǔ yú qù de wǔ yì wàn lǐ
天有九野，九千九百九十九隅，去地五亿万里；
wǔ xīng bā fēng èr shí bā xiù wǔ guān liù fǔ zǐ gōng tài wēi xuān yuán xián chí sì shǒu tiān ā
五星，八风，二十八宿，五官，六府紫宫，太微，轩辕，咸池，四守，天阿。
hé wèi jiǔ yě
什么是九野？
zhōng yāng yuē jūn tiān qí xīng jiǎo gāng shì
中央曰钧天，其星角、亢、氏。
dōng fāng yuē cāng tiān qí xīng fáng xīn wěi
东方曰苍天，其星房、心、尾。
dōng běi yuē biàn tiān qí xīng jī dòu qiān niú
东北曰变天，其星箕、斗、牵牛。
běi fāng yuē xuán tiān qí xīng xū nǚ xū wēi yíng shì
北方曰玄天，其星须女、虚、危、营室。
xī běi fāng yuē yōu tiān qí xīng dōng bì kuí lóu
西北方曰幽天，其星东壁、奎、娄。
xī fāng yuē hào tiān qí xīng wèi áng bì
西方曰颢天，其星胃、昂、毕。
xī nán fāng yuē zhū tiān qí xīng zī guī cān dōng jǐng
西南方曰朱天，其星觜巂、参、东井。
nán fāng yuē yán tiān qí xīng yú guǐ liǔ qī xīng
南方曰炎天，其星舆鬼、柳、七星。
dōng nán fāng yuē yáng tiān qí xīng zhāng yì zhěn
东南方曰阳天，其星张、翼、轸。
hé wèi wǔ xīng
何谓五星？
dōng fāng mù yě qí dì tài hào qí zuǒ gōu máng zhí guī ér zhì chūn qí shén wèi suì xīng qí shòu cāng lóng qí yīn jiǎo qí rì jiǎ yǐ
东方，木也，其帝太皞，其佐句芒，执规而治春，其神为岁星，其兽苍龙，其音角，其日甲乙。
nán fāng huǒ yě qí dì yán dì qí zuǒ zhū míng zhí héng ér zhì xià qí shén wèi yíng huò qí shòu zhū niǎo qí yīn huī qí rì bǐng dīng
南方，火也，其帝炎帝，其佐朱明，执衡而治夏，其神为荧惑，其兽朱鸟，其音徽，其日丙丁。
zhōng yāng tǔ yě qí dì huáng dì qí zuǒ hòu tǔ zhí shéng ér zhì sì fāng qí shén wèi zhèn xīng qí shòu huáng lóng qí yīn gōng qí rì wù jǐ
中央，土也，其帝黄帝，其佐后土，执绳而制四方，其神为镇星，其兽黄龙，其音宫，其日戊己。
xī fāng jīn yě qí dì shǎo wú qí zuǒ rù shōu zhí ju ér zhì qiū qí shén wèi tài bái qí shòu bái hǔ qí yīn shāng qí rì gēng xīn
西方，金也，其帝少吴，其佐蓐收，执矩而治秋，其神为太白，其兽白虎，其音商，其日庚辛。
běi fāng shuǐ yě qí dì zhuān xū qí zuǒ xuán míng zhí quán ér zhì dōng qí shén wèi chén xīng qí shòu xuán wǔ qí yīn yǔ qí rì rén guǐ
北方，水也，其帝颛顼，其佐玄冥，执权而治冬，其神为辰星，其兽玄武，其音羽，其日壬癸。
tài yīn zài sì zhòng zé suì xīng xíng sān xiǔ
太阴在四仲，则岁星行三宿；
tài yīn zài sì gōu zé suì xīng xíng èr sù
太阴在四钩，则岁星行二宿。
èr bā shí liù sān sì shí èr gù shí èr suì ér xíng èr shí bā xiù
二八十六，三四十二，故十二岁而行二十八宿。
rì xíng shí èr fēn dù zhī yī suì xíng sān shí dù shí liù fēn dù zhī qī shí èr suì ér zhōu
日行十二分度之一，岁行三十度十六分度之七，十二岁而周。
yíng huò cháng yǐ shí yuè rù tài wēi shòu zhì ér chū xíng liè sù sī wú dào zhī guó wéi luàn wèi zéi wèi jí wèi sàng wèi jī wèi bīng chū rù wú cháng biàn biàn qí sè shí jiàn shí nì
荧惑常以十月入太微，受制而出行列宿，司无道之国，为乱为贼，为疾为丧，为饥为兵，出入无常，辩变其色，时见时匿。
zhèn xīng yǐ jiǎ yín yuán shǐ jiàn dòu suì zhèn xíng yī xiǔ dāng jū ér fú jū qí guó wáng tǔ
镇星以甲寅元始建斗，岁镇行一宿，当居而弗居，其国亡土；
wèi dāng jū ér jū zhī qí guó yì de suì shú
未当居而居之，其国益地，岁熟。
rì xíng èr shí bā fēn dù zhī yī suì xíng shí sān dù bǎi yī shí èr fēn dù zhī wǔ èr shí bā suì ér zhōu
日行二十八分度之一，岁行十三度百一十二分度之五，二十八岁而周。
tài bái yuán shǐ yǐ zhēng yuè jiàn yín yǔ yíng huò chen chū dōng fāng
太白元始，以正月建寅，与荧惑晨出东方。
èr bǎi sì shí rì ér rù rù bǎi èr shí rì ér xī chū xī fāng
二百四十日而入，入百二十日而夕出西方；
èr bǎi sì shí rì ér rù rù sān shí wǔ rì ér fù chū dōng fāng
二百四十日而入，入三十五日而复出东方；
chū yǐ chén xū rù yǐ chǒu wèi
出以辰戌，入以丑未；
dāng chū ér bù chū wèi dāng rù ér rù tiān xià qiè bīng
当出而不出，未当入而入，天下惬兵；
dāng rù ér bù rù dāng chū ér bù chū tiān xià xīng bīng
当入而不入，当出而不出，天下兴兵。
chén xīng zhèng sì shí cháng yǐ èr yuè chūn fēn hé kuí lóu yǐ wǔ yuè xià zhì xiào dōng jǐng yú guǐ yǐ bā yuè qiū fēn xiào jiǎo gāng yǐ shí yī yuè dōng zhì xiào dòu qiān niú
辰星正四时，常以二月春分劾奎、娄，以五月夏至效东井、舆鬼，以八月秋分效角、亢，以十一月冬至効斗、牵牛。
chū yǐ chén xū rù yǐ chǒu wèi chū èr xún ér rù chen hou zhī dōng fāng xī hou zhī xī fāng
出以辰戌，入以丑未，出二旬而入，晨候之东方，夕候之西方；
yī shí bù chū qí shí bù hé sì shí bù chū tiān xià dà jī
一时不出，其时不和，四时不出，天下大饥。
hé wèi bā fēng
什么是八种风？
jù rì dōng zhì sì shí wǔ rì tiáo fēng zhì
距日冬至四十五日，条风至；
tiáo fēng zhì sì shí wǔ rì míng shù fēng zhì
条风至四十五日，明庶风至；
míng shù fēng zhì sì shí wǔ rì qīng míng fēng zhì
明庶风至四十五日，清明风至；
qīng míng fēng zhì sì shí wǔ rì jǐng fēng zhì
清明风至四十五日，景风至；
jǐng fēng zhì sì shí wǔ rì liáng fēng zhì
景风至四十五日，凉风至；
liáng fēng zhì sì shí wǔ rì chāng hé fēng zhì
凉风至四十五日，阊阖风至；
chāng hé fēng zhì sì shí wǔ rì bù zhōu fēng zhì bù zhōu fēng zhì sì shí wǔ rì guǎng mò fēng zhì
阊阖风至四十五日，不周风至：不周风至四十五日，广莫风至。
tiáo fēng zhì zé chū qīng xì qù jī liú
条风至，则出轻系，去稽留；
míng shù fēng zhì zé zhèng fēng jiāng xiū tián chóu
明庶风至，则正封疆，修田畴；
qīng míng fēng zhì zé chū bì bó shǐ zhū hou
清明风至，则出币帛，使诸候；
jǐng fēng zhì zé jué yǒu wèi shǎng yǒu gōng
景风至，则爵有位，赏有功；
liáng fēng zhì zé bào dì dé sì sì jiāo
凉风至，则报地德，祀四郊；
chāng hé fēng zhì zé shōu xuán chuí qín sè bù zhāng
阊阖风至，则收县垂，琴瑟不张；
bù zhōu fēng zhì zé xiū gōng shì shàn biān chéng
不周风至，则修宫室，缮边城；
guǎng mò fēng zhì zé bì guān liáng jué xíng fá
广莫风至，则闭关梁，决刑罚。
hé wèi wǔ guān
何谓五官？
dōng fāng wèi tián nán fāng wèi sī mǎ xī fāng wéi lǐ běi fāng wèi sī kōng zhōng yāng wèi dōu
东方为田，南方为司马，西方为理，北方为司空，中央为都。
hé wèi liù fǔ
何谓六府？
zǐ wǔ chǒu wèi yín shēn mǎo xi chén xū sì hài shì yě
子午、丑未、寅申、卯西、辰戌、巳亥是也。
tài wēi zhě tài yī zhī tíng yě
太微者，太一之庭也。
zǐ gōng zhě tài yī zhī jū yě
紫宫者，太一之居也。
xuān yuán zhě dì fēi zhī shě yě
轩辕者，帝妃之舍也。
xián chí zhě shuǐ yú zhī yòu yě
咸池者，水鱼之囿也。
tiān ā zhě qún shén zhī bì yě
天阿者，群神之闭也。
sì gōng zhě suǒ yǐ wèi sī shǎng fá
四宫者，所以为司赏罚。
tài wēi zhě zhǔ zhū què
太微者主朱雀。
zǐ gōng zhí dòu ér zuǒ xuán rì xíng yí dù yǐ zhōu yú tiān
紫宫执斗而左旋，日行一度，以周于天。
rì dōng zhì jùn láng zhī shān rì yí yí dù fán xíng bǎi bā shí èr dù bā fēn dù zhī wǔ ér xià zhì niú shǒu zhī shān
日冬至峻狼之山，日移一度，凡行百八十二度八分度之五，而夏至牛首之山。
fǎn fù sān bǎi liù shí wǔ dù sì fēn dù zhī yī ér chéng yī suì tiān yī yuán shǐ zhēng yuè jiàn yín rì yuè jù rù yíng shì wǔ dù
反复三百六十五度四分度之一而成一岁，天一元始，正月建寅，日月俱入营室五度。
tiān yī yǐ shǐ jiàn qī shí liù suì rì yuè fù yǐ zhēng yuè rù yíng shì wǔ dù wú yú fēn míng yuē yī jì fán èr shí jì yī qiān wǔ bǎi èr shí suì dà zhōng rì yuè xīng chén fù shǐ jiǎ yín yuán
天一以始建七十六岁，日月复以正月入营室五度，无余分，名曰一纪，凡二十纪，一千五百二十岁大终，日月星辰复始甲寅元。
rì xíng yí dù ér suì yǒu jī sì fēn dù zhī yī gù sì suì ér jī qiān sì bǎi liù shí yī rì ér fù hé gù shě bā shí suì ér fù gù yuē
日行一度而岁有奇四分度之一，故四岁而积千四百六十一日而复合，故舍八十岁而复故曰。
zǐ wǔ mǎo yǒu wèi èr shéng chǒu yín chén sì wèi shēn xū hài wèi sì gōu
子午、卯酉为二绳，丑寅、辰巳、未申、戌亥为四钩。
dōng běi wèi bào dé zhī wéi yě xī nán wèi bèi yáng zhī wéi dōng nán wèi cháng yáng zhī wéi xī běi wèi tí tōng zhī wéi
东北为报德之维也，西南为背阳之维，东南为常羊之维，西北为蹄通之维。
rì dōng zhì zé dòu běi zhòng shéng yīn qì jí yáng qì méng gù yuē dōng zhì wèi dé
日冬至则斗北中绳，阴气极，阳气萌，故曰冬至为德。
rì xià zhì zé dòu nán zhòng shéng yáng qì jí yīn qì méng gù yuē xià zhì wèi xíng yīn qì jí zé běi zhì běi jí xià zhì huáng quán gù bù kě yǐ záo de chuān jǐng
日夏至则斗南中绳，阳气极，阴气萌，故曰夏至为刑，阴气极则北至北极，下至黄泉，故不可以凿地穿井。
wàn wù bì cáng zhé chóng shǒu xué gù yuē dé zài shì
万物闭藏，蛰虫首穴，故曰德在室。
yáng qì jí zé nán zhì nán jí shàng zhì zhū tiān gù bù kě yǐ yí qiū shàng wū
阳气极则南至南极，上至朱天，故不可以夷丘上屋。
wàn wù fán xi wǔ gǔ zhào cháng gù yuē dé zài yě
万物蕃息，五谷兆长，故曰德在野。
rì dōng zhì zé shuǐ cóng zhī rì xià zhì zé huǒ cóng zhī gù wǔ yuè huǒ zhèng ér shuǐ lòu shí yī yuè shuǐ zhèng ér yīn shèng
日冬至则水从之，日夏至则火从之，故五月火正而水漏，十一月水正而阴胜。
yáng qì wèi huǒ yīn qì wèi shuǐ
阳气为火，阴气为水。
shuǐ shèng gù xià zhì shī
水胜，故夏至湿；
huǒ shèng gù dōng zhì zào
火胜，故冬至燥。
zào gù tàn qīng shī gù tàn zhòng
燥故炭轻，湿故炭重。
rì dōng zhì jǐng shuǐ shèng pén shuǐ yì yáng tuō máo mí jiǎo jiě que shǐ cháo bā chǐ zhī xiū rì zhōng ér jǐng zhàng sān chǐ
日冬至，井水盛，盆水溢，羊脱毛，麋角解，鹊始巢，八尺之修，日中而景丈三尺。
rì xià zhì ér liú huáng zé shí jīng chū chán shǐ míng bàn xià shēng wén méng bù shí jū dú zhì niǎo bù bó huáng kǒu bā chǐ zhī jǐng xiū jìng chǐ wǔ cùn jǐng xiū zé yīn qì shèng jǐng duǎn zé yáng qì shèng
日夏至而流黄泽，石精出，蝉始鸣，半夏生， 蚊虻不食驹犊，鸷鸟不搏黄口，八尺之景，修径尺五寸，景修则阴气胜，景短则阳气胜。
yīn qì shèng zé wèi shuǐ yáng qì shèng zé wèi hàn
阴气胜则为水，阳气胜则为旱。
yīn yáng xíng dé yǒu qī shè
阴阳刑德有七舍。
hé wèi qī shè
何谓七舍？
shì táng tíng mén xiàng shù yě
室、堂、庭、门、巷、术、野。
shí èr yuè dé jū shì sān shí rì xiān rì zhì shí wǔ rì hòu rì zhì shí wǔ rì ér xǐ suǒ jū gè sān shí rì
十二月德居室三十日，先日至十五日，后日至十五日，而徙所居各三十日。
dé zài shì zé xíng zài yě dé zài táng zé xíng zài shù dé zài tíng zé xíng zài xiàng
德在室则刑在野，德在堂则刑在术，德在庭则刑在巷。
yīn yáng xiāng dé zé xíng dé hé mén
阴阳相德则刑德合门。
bā yuè èr yuè yīn yáng qì jūn rì yè fēn píng gù yuē xíng dé hé mén
八月、二月，阴阳气均，日夜分平，故曰刑德合门。
dé nán zé shēng xíng nán zé shā gù yuē èr yuè huì ér wàn wù shēng bā yuè huì ér cǎo mù sǐ
德南则生，刑南则杀，故曰二月会而万物生，八月会而草木死。
liǎng wéi zhī jiān jiǔ shí yí dù shí liù fēn dù zhī wǔ ér shēng rì xíng yí dù shí wǔ rì wèi yī jié yǐ shēng èr shí sì shí zhī biàn
两维之间，九十一度十六分度之五而升，日行一度，十五日为一节，以生二十四时之变。
dòu zhǐ zi zé dōng zhì yīn bǐ huáng zhōng
斗指子则冬至，音比黄钟。
jiā shí wǔ rì zhǐ guǐ zé xiǎo hán yīn bǐ yìng zhōng
加十五日指癸则小寒，音比应钟。
jiā shí wǔ rì zhǐ chǒu shì dà hán yīn bǐ wú yì
加十五日指丑是大寒，音比无射。
jiā shí wǔ rì zhǐ bào dé zhī wéi zé yuè yīn zài dì gù yuē jù rì dōng zhì sì shí liù rì ér lì chūn yáng qì dòng jiě yīn bǐ nán lǚ
加十五日指报德之维，则越阴在地，故曰距日冬至四十六日而立春，阳气冻解，音比南吕。
jiā shí wǔ rì zhǐ yín zé yǔ shuǐ yīn bǐ yí zé
加十五日指寅则雨水，音比夷则。
jiā shí wǔ rì zhǐ jia zé léi jīng zhé yīn bǐ lín zhōng
加十五日指甲则雷惊蛰，音比林钟。
jiā shí wǔ rì zhǐ mǎo zhòng shéng fàng yuē chūn fēn zé léi xíng yīn bǐ ruí bīn
加十五日指卯中绳，放曰春分则雷行，音比蕤宾。
jiā shí wǔ rì zhǐ yǐ zé qīng míng fēng zhì yīn bǐ zhòng lǚ
加十五日指乙则清明风至，音比仲吕。
jiā shí wǔ rì zhǐ chén zé gǔ yǔ yīn bǐ gū xǐ
加十五日指辰则谷雨，音比姑洗。
jiā shí wǔ rì zhǐ cháng yáng zhī wéi zé chūn fēn jǐn gù yuē yǒu sì shí liù rì ér lì xià dà fēng jì zhě bǐ jiā zhōng
加十五日指常羊之维则春分尽，故曰有四十六日而立夏，大风济，者比夹钟。
jiā shí wǔ rì zhǐ yǐ zé xiǎo mǎn yīn bǐ tài cù
加十五日指已则小满，音比太蔟。
jiā shí wǔ rì zhǐ bǐng zé máng zhòng yīn bǐ dà lǚ
加十五日指丙则芒种，音比大吕。
jiā shí wǔ rì zhǐ wǔ zé yáng qì jí gù yuē yǒu sì shí liù rì ér xià zhì yīn bǐ huáng zhōng
加十五日指午则阳气极，故曰有四十六日而夏至，音比黄钟。
jiā shí wǔ rì zhǐ dīng zé xiǎo shǔ yīn bǐ dà lǚ
加十五日指丁则小暑，音比大吕。
jiā shí wǔ rì zhǐ wèi zé dà shǔ yīn bǐ tài cù
加十五日指未则大暑，音比太蔟。
jiā shí wǔ rì zhǐ bèi yáng zhī wéi zé xià fēn jǐn gù yuē yǒu sì shí liù rì ér lì qiū liáng fēng zhì yīn bǐ jiā zhōng
加十五日指背阳之维则夏分尽，故曰有四十六日而立秋，凉风至，音比夹钟。
jiā shí wǔ rì zhǐ shēn zé chǔ shǔ yīn bǐ gū xǐ
加十五日指申则处暑，音比姑洗。
jiā shí wǔ rì zhǐ gēng zé bái lù jiàng yīn bǐ zhòng lǚ
加十五日指庚则白露降，音比仲吕。
jiā shí wǔ rì zhǐ xi zhòng shéng gù yuē qiū fēn léi jiè zhé chóng běi xiāng yīn bǐ ruí bīn
加十五日指西中绳，故曰秋分雷戒，蛰虫北乡，音比蕤宾。
jiā shí wǔ rì zhǐ xīn zé hán lù yīn bǐ lín zhōng
加十五日指辛则寒露，音比林钟。
jiā shí wǔ rì zhǐ xū zé shuāng jiàng yīn bǐ yí zé
加十五日指戌则霜降，音比夷则。
jiā shí wǔ rì zhǐ tí tōng zhī wéi zé qiū fēn jǐn gù yuē yǒu sì shí liù rì ér lì dōng cǎo mù bì sǐ yīn bǐ nán lǚ
加十五日指蹄通之维则秋分尽，故曰有四十六日而立冬，草木毕死，音比南吕。
jiā shí wǔ rì zhǐ hài zé xiǎo xuě yīn bǐ wú yì
加十五日指亥则小雪，音比无射。
jiā shí wǔ rì zhǐ rén zé dà xuě yīn bǐ yìng zhōng
加十五日指壬则大雪，音比应钟。
jiā shí wǔ rì zhǐ zi gù yuē yáng shēng yú zi yīn shēng yú wǔ
加十五日指子，故曰阳生于子，阴生于午。
yáng shēng yú zi gù shí yī yuè rì dōng zhì que shǐ jiā cháo rén qì zhōng shǒu
阳生于子，故十一月日冬至，鹊始加巢，人气钟首。
yīn shēng yú wǔ gù wǔ yuè wèi xiǎo xíng jì mài tíng lì kū dōng shēng cǎo mù bì sǐ
阴生于午， 故五月为小刑，荠麦亭历枯，冬生草木必死。
dòu sháo wèi xiǎo suì zhēng yuè jiàn yín yuè cóng kāi xíng shí èr chén
斗杓为小岁，正月建寅，月从开行十二辰。
xián chí wèi tài suì èr yuè jiàn mǎo yuè cóng yòu xíng sì zhòng zhōng ér fù shǐ
咸池为太岁，二月建卯，月从右行四仲，终而复始。
tài suì yíng zhě rǔ bèi zhě qiáng
太岁迎者辱，背者强；
zuǒ zhě shuāi yòu zhě chāng
左者衰，右者昌。
xiǎo suì dōng nán zé shēng xī běi zé shā bù kě yíng yě ér kě bèi yě
小岁东南则生，西北则杀，不可迎也，而可背也；
bù kě zuǒ yě ér kě yòu yě qí cǐ zhī wèi yě
不可左也，而可右也，其此之谓也。
dà shí zhě xián chí yě
大时者，咸池也；
xiǎo shí zhě yuè jiàn yě
小时者，月建也。
tiān wéi jiàn yuán cháng yǐ yín shǐ qǐ yòu tú yī suì ér yí shí èr suì ér dà zhōu tiān zhōng ér fù shǐ
天维建元，常以寅始起，右徒一岁而移，十二岁而大周天，终而复始。
huái nán yuán nián dōng tài yī zài bǐng zǐ dōng zhì jiǎ wǔ lì chūn bǐng zǐ
淮南元年冬，太一在丙子，冬至甲午，立春丙子。
èr yīn yī yáng chéng qì èr
二阴一阳成气二；
èr yáng yī yīn chéng qì sān
二阳一阴成气三。
hé qì ér wèi yīn hé yīn ér wèi yáng hé yáng ér wèi lǜ gù yuē wǔ yīn liù lǜ
合气而为音，合阴而为阳，合阳而为律，故曰五音六律。
yīn zì bèi ér wèi rì lǜ zì bèi ér wèi chén gù rì shí ér chén shí èr
音自倍而为日，律自倍而为辰，故日十而辰十二。
yuè rì xíng shí sān dù qī shí liù fēn dù zhī èr shí liù èr shí jiǔ rì jiǔ bǎi sì shí fēn rì zhī sì bǎi jiǔ shí jiǔ ér wèi yuè ér yǐ shí èr yuè wèi suì
月日行十三度七十六分度之二十六，二十九日九百四十分日之四百九十九而为月，而以十二月为岁。
suì yǒu yú shí rì jiǔ bǎi sì shí fēn zhī bā bǎi èr shí qī gù shí jiǔ suì ér qī rùn
岁有余十日九百四十分之八百二十七，故十九岁而七闰。
rì dōng zhì zǐ wǔ xià zhì mǎo xi
日冬至子午，夏至卯西。
dōng zhì jiā sān rì zé xià zhì zhī rì yě
冬至加三日，则夏至之日也。
suì qiān liù rì zhōng ér fù shǐ
岁迁六日，终而复始。
rén wǔ dōng zhì jiǎ zǐ shòu zhì mù yòng shì huǒ yān qīng
壬午冬至，甲子受制，木用事，火烟青。
qī shí èr rì bǐng zǐ shòu zhì huǒ yòng shì huǒ yān chì
七十二日，丙子受制，火用事，火烟赤。
qī shí èr rì wù zǐ shòu zhì tǔ yòng shì huǒ yān huáng
七十二日戊子受制，土用事，火烟黄。
qī shí èr rì gēng zǐ shòu zhì jīn yòng shì huǒ yān bái
七十二日，庚子受制，金用事，火烟白。
qī shí èr rì rén zǐ shòu zhì shuǐ yòng shì huǒ yān hēi
七十二日，壬子受制，水用事，火烟黑。
qī shí èr rì ér suì zhōng gēng zǐ shòu zhì
七十二日而岁终，庚子受制。
suì qiān liù rì yǐ shù tuī zhī qī shí suì ér fù zhì jiǎ zǐ
岁迁六日，以数推之，七十岁而复至甲子。
jiǎ zǐ shòu zhì zé xíng róu huì tǐng qún jìn kāi hé shàn tōng zhàng sāi wú fá mù
甲子受制则行柔惠，挺群禁，开阖扇，通障塞，毋伐木。
bǐng zǐ shòu zhì zé jǔ xián liáng shǎng yǒu gōng lì fēng hóu chū huò cái
丙子受制，则举贤良，赏有功，立封侯，出货财。
wù zǐ shòu zhì zé yǎng lǎo guān guǎ xíng fū yù shī ēn zé
戊子受制，则养老鳏寡，行粰鬻，施恩泽。
gēng zǐ shòu zhì zé shàn qiáng yuán xiū chéng guō shěn qún jìn shì bīng jiǎ zuò bǎi guān zhū bù fǎ
庚子受制，则缮墙垣，修城郭，审群禁，饰兵甲，做百官，诛不法。
rén zǐ shòu zhì zé bì mén lǘ dà sōu kè duàn xíng fá shā dāng zuì xi guān liáng jìn wài xǐ
壬子受制，则闭门闾，大搜客，断刑罚，杀当罪，息关梁，禁外徙。
jiǎ zǐ qì zào zhuó bǐng zǐ qì zào yáng wù zǐ qì shī zhuó gēng zǐ qì zào hán rén zǐ qì qīng hán
甲子气燥浊，丙子气燥阳，戊子气湿浊，庚子气燥寒，壬子气清寒。
bǐng zǐ gàn jiǎ zǐ zhé chóng zǎo chū gù léi zǎo xíng
如果丙子之气犯甲子之气，则冬眠动物就会提早出来和春雷也提早出现。
wù zǐ gàn jiǎ zǐ tāi yāo luǎn duàn niǎo chóng duō shāng
戊子干甲子，胎夭卵毈，鸟虫多伤。
gēng zǐ gàn jiǎ zǐ yǒu bīng
庚子干甲子，有兵。
rén zǐ gàn jiǎ zǐ chūn yǒu shuāng
壬子干甲子，春有霜。
wù zǐ gàn bǐng zǐ tíng
戊子干丙子，霆。
gēng zǐ gàn bǐng zǐ yí
庚子干丙子，夷。
rén zǐ gàn bǐng zǐ báo
壬子干丙子，雹。
jiǎ zǐ gàn bǐng zǐ dì dòng
甲子干丙子，地动。
gēng zǐ gàn wù zǐ wǔ gǔ yǒu yāng
庚子干戊子，五谷有殃。
rén zǐ gàn wù zǐ xià hán yǔ shuāng
壬子干戊子，夏寒雨霜。
jiǎ zǐ gàn wù zǐ jiè chóng bù wéi
甲子干戊子，介虫不为。
bǐng zǐ gàn wù zǐ dà hàn gū fēng hàn
丙子干戊子，大旱，苽封熯。
rén zǐ gàn gēng zǐ dà gāng yú bù wéi
壬子干庚子，大刚，鱼不为。
jiǎ zǐ gàn gēng zǐ cǎo mù zài sǐ zài shēng
甲子干庚子，草木再死再生。
bǐng zǐ gàn gēng zǐ cǎo mù fù róng wù zǐ gàn gēng zǐ suì huò cún huò wáng
丙子干庚子，草木复荣，戊子干庚子，岁或存或亡。
jiǎ zǐ gàn rén zǐ dōng nǎi bù cáng
甲子干壬子，冬乃不藏。
bǐng zǐ gàn rén zǐ xīng zhuì
丙子干壬子，星坠。
wù zǐ gàn rén zǐ zhé chóng dōng chū qí xiāng
戊子干壬子，蛰虫冬出其乡。
gēng zǐ gàn rén zǐ dōng léi qí xiāng
庚子干壬子，冬雷其乡。
jì chūn sān yuè fēng lóng nǎi chū yǐ jiāng qí yǔ
季春三月，丰隆乃出，以将其雨。
zhì qiū sān yuè dì qì bù cáng nǎi shōu qí shā bǎi chóng zhé fú jìng jū bì hù qīng nǚ nǎi chū yǐ jiàng shuāng xuě
至秋三月，地气不藏，乃收其杀，百虫蛰伏，静居闭户，青女乃出，以降霜雪。
xíng shí èr shí zhī qì yǐ zhì yú cù chūn èr yuè zhī xī nǎi shōu qí cáng ér bì qí hán
行十二时之气，以至于促春二月之夕，乃收其藏而闭其寒。
nǚ yí gǔ gē yǐ sī tiān hé yǐ zhǎng bǎi gǔ qín niǎo cǎo mù
女夷鼓歌，以司天和，以长百谷禽鸟草木。
mèng xià zhī yuè yǐ shú gǔ hé xióng jiū cháng míng wèi dì hou suì
孟夏之月，以熟谷禾，雄鸠长鸣，为帝候岁。
shì gù tiān bù fā qí yīn zé wàn wù bù shēng
是故天不发其阴，则万物不生；
de bù fā qí yáng zé wàn wù bù chéng
地不发其阳，则万物不成。
tiān yuán dì fāng dào zài zhōng yāng
天圆地方，道在中央。
rì wèi dé yuè wèi xíng
日为德，月为刑。
yuè guī ér wàn wù sǐ rì zhì ér wàn wù shēng
月归而万物死，日至而万物生。
yuǎn shān zé shān qì cáng yuǎn shuǐ zé shuǐ chóng zhé yuǎn mù zé mù yè gǎo
远山则山气藏，远水则水虫蛰，远木则木叶槁。
rì wǔ rì bú jiàn shī qí wèi yě shèng rén bù yǔ yě
日五日不见，失其位也，圣人不与也。
rì chū yú yáng gǔ yù yú xián chí fú yú fú sāng shì wèi chén míng
日出于旸谷，浴于咸池，拂于扶桑，是谓晨明。
dēng yú fú sāng ài shǐ jiāng xíng shì wèi fěi míng
登于扶桑，爱始将行，是谓胐明。
zhì yú qǔ ā shì wèi dàn míng
至于曲阿，是谓旦明。
zhì yú zēng quán shì wèi zǎo shí
至于曾泉，是谓蚤食。
zhì yú sāng yě shì wèi yàn shí
至于桑野，是谓晏食。
zhì yú héng yáng shì wèi yú zhōng
至于衡阳，是谓隅中。
zhì yú kūn wú shì wèi zhèng zhōng
至于昆吾，是谓正中。
zhì yú niǎo cì shì wèi xiǎo hái
至于鸟次，是谓小还。
zhì yú bēi gǔ shì wèi bū shí
至于悲谷，是谓 𫗦时。
zhì yú nǚ jì shì wèi dà hái
至于女纪，是谓大还。
zhì yú yuān yú shì wèi gāo chōng
至于渊虞，是谓高舂。
zhì yú lián shí shì wèi xià chōng
至于连石，是谓下舂。
zhì yú bēi quán ài zhǐ qí nǚ ài xi qí mǎ shì wèi xuán chē
至于悲泉，爱止其女，爱息其马，是谓县车。
zhì yú yú yuān shì wèi huáng hūn
至于虞渊，是谓黄昏。
zhì yú méng gǔ shì wèi dìng hūn
至于蒙谷，是谓定昏。
rì rù yú yú yuān zhī sì shǔ yú méng gǔ zhī pǔ xíng jiǔ zhōu qī shè yǒu wǔ yì wàn qī qiān sān bǎi jiǔ lǐ yǔ yǐ wéi cháo zhòu hūn yè
日入于虞渊之汜，曙于蒙谷之浦，行九州七舍，有五亿万七千三百九里，禹以为朝昼昏夜。
xià rì zhì zé yīn chéng yáng shì yǐ wàn wù jiù ér sǐ
夏日至则阴乘阳，是以万物就而死；
dōng rì zhì zé yáng chéng yīn shì yǐ wàn wù yǎng ér shēng
冬日至则阳乘阴，是以万物仰而生。
zhòu zhě yáng zhī fēn yè zhě yīn zhī fēn shì yǐ yáng zhī shèng zé rì xiū ér yè duǎn yīn lìng shèng zé rì duǎn ér yè xiū
昼者阳之分，夜者阴之分，是以阳之胜则日修而夜短，阴令胜则日短而夜修。
dì zhāng sì wéi yùn zhī yǐ dòu yuè xǐ yī chén fù fǎn qí suǒ
帝张四维，运之以斗，月徙一辰，复反其所。
zhēng yuè zhǐ yín shí èr yuè zhǐ chǒu yī suì ér zā zhōng ér fù shǐ
正月指寅，十二月指丑，一岁而匝，终而复始。
zhǐ yín zé wàn wù yǐn yǐn yě lǜ shòu tài cù
指寅，则万物螾螾也，律受太蔟；
tài cù zhě cù ér wèi chū yě
太蔟者，簇而未出也。
zhǐ mǎo mǎo zé mào mào rán lǜ shòu jiā zhōng
指卯，卯则茂茂然，律受夹钟；
jiā zhōng zhě zhǒng shǐ jiá yě
夹钟者，种始荚也。
zhǐ chén chén zé zhèn zhī yě lǜ shòu gū xǐ
指辰，辰则振之也，律受姑洗；
gū xǐ zhě chén qù ér xīn lái yě
姑洗者，陈去而新来也。
zhǐ sì sì zé shēng yǐ dìng yě lǜ shòu zhòng lǚ
指巳，巳则生已定也，律受仲吕；
zhòng lǚ zhě zhōng chōng dà yě
仲吕者，中充大也。
zhǐ wǔ wǔ zhě wǔ yě lǜ shòu ruí bīn
指午，午者忤也，律受蕤宾；
ruí bīn zhě ān ér fú yě
蕤宾者，安而服也。
zhǐ wèi wèi mèi yě lǜ shòu lín zhōng
指未，未，昧也，律受林钟；
lín zhōng zhě yǐn ér zhǐ yě
林钟者，引而止也。
zhǐ shēn shēn zhě shēn zhī yě lǜ shòu yí zé
指申，申者，呻之也，律受夷则；
yí zé zhě yì qí zé yě dé yǐ qù yǐ
夷则者，易其则也，德以去矣。
zhǐ xi xi zhě bǎo yě lǜ shòu nán lǚ
指西，西者饱也，律受南吕；
nán lǚ zhě rèn bāo dà yě
南吕者，任包大也。
zhǐ xū xū zhě miè yě lǜ shòu wú yì
指戌，戌者灭也，律受无射；
wú yì rù wú yàn yě
无射，入无厌也。
zhǐ hài hài zhě hé yě lǜ shòu yìng zhōng
指亥，亥者阂也，律受应钟；
yìng zhōng zhě yīng qí zhōng yě
应钟者，应其钟也。
zhǐ zi zi zhě cí yě lǜ shòu huáng zhōng
指子，子者兹也，律受黄钟；
huáng zhōng zhě zhōng yǐ huáng yě
黄钟者，钟已黄也。
zhǐ chǒu chǒu zhě niǔ yě lǜ shòu dà lǚ
指丑，丑者纽也，律受大吕；
dà lǚ zhě lǚ lǚ ér qù yě qí jiā mǎo xi zé yīn yáng fēn rì yè píng yǐ
大吕者，旅旅而去也，其加卯西，则阴阳分，日夜平矣。
gù yuē guī shēng jǔ shā héng zhǎng quán cáng shéng jū zhōng yāng wèi sì shí gēn
故曰：规生矩杀，衡长权藏，绳居中央，为四时根。
dào yuē guī shǐ yú yī yī ér bù shēng gù fēn ér wèi yīn yáng yīn yáng hé hé ér wàn wù shēng gù yuē yī shēng èr èr shēng sān sān shēng wàn wù
道曰规，始于一，一而不生，故分而为阴阳，阴阳合和而万物生，故曰：“一生二，二生三，三生万物。
tiān dì sān yuè ér wèi yī shí gù jì sì sān fàn yǐ wéi lǐ sàng jì sān yǒng yǐ wéi jié bīng zhòng sān hǎn yǐ wéi zhì
”天地三月而为一时，故祭祀三饭以为礼，丧纪三踊以为节，兵重三罕以为制。
yǐ sān cān wù sān sān rú jiǔ gù huáng zhōng zhī lǜ jiǔ cùn ér gōng yīn diào
以三参物，三三如九，故黄钟之律九寸而宫音调。
yīn ér jiǔ zhī jiǔ jiǔ bā shí yī gù huáng zhōng zhī shù lì yān
因而九之，九九八十一，故黄钟之数立焉。
huáng zhě tǔ dé zhī sè zhōng zhě qì zhī suǒ zhǒng yě
黄者土德之色，钟者气之所种也。
rì dōng zhì dé qì wèi tǔ tǔ sè huáng gù yuē huáng zhōng
日冬至，德气为土，土色黄，故曰黄钟。
lǜ zhī shù liù fēn wéi cí xióng gù yuē shí èr zhōng yǐ fù shí èr yuè
律之数六，分为雌雄，故曰十二钟，以副十二月。
shí èr gè yǐ sān chéng gù zhì yī ér shí yī sān zhī wèi jī fēn shí qī wàn liù qiān yī bǎi sì shí qī huáng zhōng dà shù lì yān
十二各以三成，故置一而十一，三之，为积分十七万六千一百四十七，黄钟大数立焉。
fán shí èr lǜ huáng zhōng wèi gōng tài cù wèi shāng gū xǐ wèi jiǎo lín zhōng wèi huī nán lǚ wèi yǔ
凡十二律，黄钟为宫，太蔟为商，姑洗为角，林钟为徽，南吕为羽。
wù yǐ sān chéng yīn yǐ wǔ lì sān yǔ wǔ rú bā gù luǎn shēng zhě bā qiào
物以三成，音以五立，三与五如八，故卵生者八窍。
lǜ zhī chū shēng yě xiě fèng zhī yīn gù yīn yǐ bā shēng
律之初生也，写凤之音，故音以八生。
huáng zhōng wèi gōng gōng zhě yīn zhī jūn yě gù huáng zhōng wèi zi qí shù bā shí yī zhǔ shí yī yuè xià shēng lín zhōng
黄钟为宫，宫者音之君也，故黄钟位子，其数八十一，主十一月，下生林钟。
lín zhōng zhī shù wǔ shí sì zhǔ liù yuè shàng shēng tài cù
林钟之数五十四，主六月，上生太蔟。
tài cù zhī shù qī shí èr zhǔ zhēng yuè xià shēng nán lǚ
太簇之数七十二，主正月，下生南吕。
nán lǚ zhī shù sì shí bā zhǔ bā yuè shàng shēng gū xǐ
南吕之数四十八，主八月，上生姑洗。
gū xǐ zhī shù liù shí sì zhǔ sān yuè xià shēng yìng zhōng
姑洗之数六十四，主三月，下生应钟。
yìng zhōng zhī shù sì shí èr zhǔ shí yuè shàng shēng ruí bīn
应钟之数四十二，主十月，上生蕤宾。
ruí bīn zhī shù wǔ shí qī zhǔ wǔ yuè shàng shēng dà lǚ
蕤宾之数五十七，主五月，上生大吕。
dà lǚ zhī shù qī shí liù zhǔ shí èr yuè xià shēng yí zé
大吕之数七十六，主十二月，下生夷则。
yí zé zhī shù wǔ shí yī zhǔ qī yuè shàng shēng jiā zhōng
夷则之数五十一，主七月，上生夹钟。
jiā zhōng zhī shù liù shí bā zhǔ èr yuè xià shēng wú yì
夹钟之数六十八，主二月，下生无射。
wú yì zhī shù sì shí wǔ zhǔ jiǔ yuè shàng shēng zhòng lǚ
无射之数四十五，主九月，上生仲吕。
zhòng lǚ zhī shù liù shí zhǔ sì yuè jí bù shēng
仲吕之数六十，主四月，极不生。
huī shēng gōng gōng shēng shāng shāng shēng yǔ yǔ shēng jué jiǎo shēng gū xǐ
徽生宫，宫生商，商生羽，羽生角，角生姑洗。
gū xǐ shēng yìng zhōng bǐ yú zhèng yīn gù wèi hé
姑洗生应钟，比于正音，故为和。
yìng zhōng shēng ruí bīn bù bǐ zhèng yīn gù wèi miào
应钟生蕤宾，不比正音，故为缪。
rì dōng zhì yīn bǐ lín zhōng jìn yǐ zhuó
日冬至，音比林钟，浸以浊。
rì xià zhì yīn bǐ huáng zhōng jìn yǐ qīng
日夏至，音比黄钟，浸以清。
yǐ shí èr lǜ yīng èr shí sì shí zhī biàn jiǎ zǐ zhòng lǚ zhī huī yě
以十二律应二十四时之变：甲子，仲吕之徽也；
bǐng zǐ jiā zhōng zhī yǔ yě
丙子，夹钟之羽也；
wù zǐ huáng zhōng zhī gōng yě
戊子，黄钟之宫也；
gēng zǐ wú yì zhī shāng yě
庚子，无射之商也；
rén zǐ yí zé zhī jiǎo yě
壬子，夷则之角也。
gǔ zhī wèi dù liàng qīng zhòng shēng hu tiān dào
古之为度量，轻重生乎天道。
huáng zhōng zhī lǜ xiū jiǔ cùn wù yǐ sān shēng sān jiǔ èr shí qī gù fú guǎng èr chǐ qī cùn
黄钟之律修九寸，物以三生，三九二十七，故幅广二尺七寸。
yīn yǐ bā xiāng shēng gù rén xiū bā chǐ xún zì bèi gù bā chǐ ér wèi xún
音以八相生，故人修八尺，寻自倍，故八尺而为寻。
yǒu xíng zé yǒu shēng
有形则有声。
yīn zhī shù wǔ yǐ wǔ chéng bā wǔ bā sì shí gù sì zhàng ér wèi pǐ
音之数五，以五乘八，五八四十，故四丈而为匹。
pǐ zhě zhōng rén zhī dù yě
匹者，中人之度也。
yì pǐ ér wèi zhì
一匹而为制。
qiū fēn biāo dìng mò dìng ér hé shú
秋分蔈定，寞定而禾熟。
lǜ zhī shù shí èr gù shí èr biāo ér dāng yī sù shí èr sù ér dāng yī cùn
律之数十二，故十二蔈而当一粟，十二粟而当一寸。
lǜ yǐ dāng chén yīn yǐ dāng rì
律以当辰，音以当日。
rì zhī shù shí gù shí cùn ér wèi chǐ shí chǐ ér wèi zhàng
日之数十，故十寸而为尺，十尺而为丈。
qí yǐ wéi liàng shí èr sù ér dāng yī fēn shí èr fēn ér dāng zhū shí èr zhū ér dāng bàn liǎng
其以为量，十二粟而当一分，十二分而当铢，十二铢而当半两。
héng yǒu zuǒ yòu yīn bèi zhī gù èr shí sì zhū ér wèi yī liǎng
衡有左右，因倍之，故二十四铢而为一两。
tiān yǒu sì shí yǐ chéng yī suì yīn ér sì zhī sì sì shí liù gù shí liù liǎng ér wèi yī jīn
天有四时，以成一岁，因而四之，四四十六，故十六两而为一觔。
sān yuè ér wèi yī shí sān shí rì wèi yī yuè gù sān shí jīn wèi yī jūn
三月而为一时，三十日为一月，故三十觔为一钧。
sì shí ér wèi yī suì gù sì jūn wèi yī shí
四时而为一岁，故四钧为一石。
qí yǐ wéi yīn yě yī lǜ ér shēng wǔ yīn shí èr lǜ ér wèi liù shí yīn
其以为音也，一律而生五音，十二律而为六十音。
yīn ér liù zhī liù liù sān shí liù gù sān bǎi liù shí yīn yǐ dāng yī suì zhī rì
因而六之，六六三十六，故三百六十音以当一岁之日。
gù lǜ lì zhī shù tiān dì zhī dào yě
故律历之数，天地之道也。
xià shēng zhě bèi yǐ sān chú zhī
下生者倍，以三除之；
shàng shēng zhě sì yǐ sān chú zhī
上生者四，以三除之。
tài yīn yuán shǐ jiàn yú jiǎ yín yī zhōng ér jiàn jiǎ xū èr zhōng ér jiàn jiǎ wǔ sān zhōng ér fù de jiǎ yín zhī yuán
太阴元始，建于甲寅，一终而建甲戌，二终而建甲午，三终而复得甲寅之元。
suì xǐ yī chén lì chūn zhī hòu de qí chén ér qiān qí suǒ shùn qián sān hòu wǔ bǎi shì kě jǔ
岁徙一辰，立春之后，得其辰而迁其所顺，前三后五，百事可举。
tài yīn suǒ jiàn zhé chóng shǒu xué ér chù què cháo xiāng ér wèi hù
太阴所建，蛰虫首穴而处，鹊巢乡而为户。
tài yīn zài yín zhū niǎo zài mǎo gōu chén zài zi xuán wǔ zài xū bái hǔ zài xi cāng lóng zài chén
太阴在寅，朱鸟在卯，勾陈在子，玄武在戌，白虎在西，苍龙在辰。
yín wèi jiàn mǎo wèi chú chén wèi mǎn yǐ wèi píng zhǔ shēng
寅为建，卯为除，辰为满，已为平，主生；
wǔ wèi dìng wèi wèi zhí zhǔ xiàn
午为定，未为执，主陷；
shēn wèi pò zhǔ héng
申为破，主衡；
xi wèi wēi zhǔ gòu
西为危，主构；
xū wèi chéng zhǔ shǎo dé
戌为成，主少德；
hài wèi shōu zhǔ dà dé
亥为收，主大德；
zi wèi kāi zhǔ tài suì
子为开，主太岁；
chǒu wèi bì zhǔ tài yīn
丑为闭，主太阴。
tài yīn zài yín suì míng yuē shè tí gé qí xióng wèi suì xīng shě dòu qiān niú yǐ shí yī yuè yǔ zhī chen chū dōng fāng dōng jǐng yú guǐ wèi duì
太阴在寅，岁名曰摄提格，其雄为岁星，舍斗、牵牛，以十一月与之晨出东方，东井、舆鬼为对。
tài yīn zài mǎo suì míng yuē chán yè suì xīng shě xū nǚ xū wēi yǐ shí èr yuè yǔ zhī
太阴在卯，岁名曰单阏，岁星舍须女、虚、危，以十二月与之；
chen chū dōng fāng liǔ qī xīng zhāng wèi duì
晨出东方，柳、七星、张为对。
dà yīn zài chén suì míng yuē zhí chú suì xīng shě yíng shì dōng bì yǐ zhēng yuè yǔ zhī
大阴在辰，岁名曰执除，岁星舍营室、东壁，以正月与之；
chen chū dōng fāng yì jiào wéi duì
晨出东方，翼、较为对。
tài yīn zài yǐ suì míng yuē dà huāng luò suì xīng shě kuí lóu yǐ èr yuè yǔ zhī
太阴在已，岁名曰大荒落，岁星舍奎、娄，以二月与之；
chen chū dōng fāng jiǎo gāng wèi duì
晨出东方，角、亢为对。
tài yīn zài wǔ suì míng yuē dūn zāng suì xīng shě wèi mǎo bì yǐ sān yuè yǔ zhī
太阴在午，岁名曰敦牂，岁星舍胃、昴、毕，以三月与之；
chen chū dōng fāng dǐ fáng xīn wèi duì
晨出东方，氐、房、心为对。
tài yīn zài wèi suì míng yuē xié qià suì xīng shě zī guī cān yǐ sì yuè yǔ zhī
太阴在未，岁名曰协洽，岁星舍觜巂、参，以四月与之；
chen chū dōng fāng wěi jī wèi duì
晨出东方，尾箕为对。
tài yīn zài shēn suì míng yuē tūn tān suì xīng shě dōng jǐng yú guǐ yǐ wǔ yuè yǔ zhī
太阴在申，岁名曰涒滩，岁星舍东井、舆鬼，以五月与之；
chen chū dōng fāng dòu qiān niú wèi duì
晨出东方，斗、牵牛为对。
tài yīn zài xi suì míng yuē zuò è suì xīng shě liǔ qī xīng zhāng yǐ liù yuè yǔ zhī
太阴在西，岁名曰作鄂，岁星舍柳、七星、张，以六月与之；
chen chū dōng fāng xū nǚ xū wēi wèi duì
晨出东方，须女、虚、危为对。
tài yīn zài xū suì míng yuē yān mào suì xīng shě yì zhěn yǐ qī yuè yǔ zhī
太阴在戌，岁名曰阉茂，岁星舍翼、轸，以七月与之；
chen chū dōng fāng yíng shì dōng bì wèi duì
晨出东方，营室、东壁为对。
tài yīn zài hài suì míng yuē dà yuān xiàn suì xīng shě jiǎo gāng yǐ bā yuè yǔ zhī
太阴在亥，岁名曰大渊献，岁星舍角、亢，以八月与之；
chen chū dōng fāng kuí lóu wèi duì
晨出东方，奎、娄为对。
tài yīn zài zi suì míng yuē kùn dūn suì xīng shě dǐ fáng xīn yǐ jiǔ yuè yǔ zhī
太阴在子，岁名曰困敦，岁星舍氐、房、心，以九月与之；
chen chū dōng fāng wèi áng bì wèi duì
晨出东方，胃、昂、毕为对。
tài yīn zài chǒu suì míng yuē chì fèn ruò suì xīng shě wěi jī yǐ shí yuè yǔ zhī
太阴在丑，岁名曰赤奋若，岁星舍尾、箕，以十月与之；
chen chū dōng fāng zī guī cān wèi duì
晨出东方，觜巂、参为对。
tài yīn zài jiǎ zǐ xíng dé hé dōng fāng gōng cháng tú suǒ bù shèng hé sì suì ér lí yù shí liù suì ér fù hé
太阴在甲子，刑德合东方宫，常徒所不胜，合四岁而离，寓十六岁而复合。
suǒ yǐ lí zhě xíng bù dé rù zhōng gōng ér tú yú mù
所以离者，刑不得入中宫，而徒于木。
tài yīn suǒ jū rì dé chén wèi xíng
太阴所居，日德，辰为刑；
dé gāng rì zì bèi yīn róu rì tú suǒ bù shèng
德，纲日自倍，因柔日徒所不胜。
xíng shuǐ chén zhī mù mù chén zhī shuǐ jīn huǒ lì qí chù
刑，水辰之木，木辰之水，金火立其处。
fán xǐ zhū shén zhū niǎo zài tài yīn qián yī gōu chén zài hòu sān xuán wǔ zài qián wǔ bái hǔ zài hòu liù xū kěn chéng gōu chén ér tiān dì xí yǐ
凡徙诸神，朱鸟在太阴前一，钩陈在后三，玄武在前五，白虎在后六，虚垦乘钩陈，而天地袭矣。
fán rì jiǎ gāng yǐ róu bǐng gāng dīng róu yǐ zhì yú guǐ
凡日，甲刚乙柔，丙刚丁柔，以至于癸。
mù shēng yú hài zhuàng yú mǎo sǐ yú wèi sān chén jiē mù yě
木生于亥，壮于卯，死于未，三辰皆木也。
huǒ shēng yú yín zhuàng yú wǔ sǐ yú xū sān chén jiē huǒ yě
火生于寅，壮于午，死于戌，三辰皆火也。
tǔ shēng yú wǔ zhuàng yú xū sǐ yú yín sān chén jiē tǔ yě
土生于午，壮于戌，死于寅，三辰皆土也。
jīn shēng yú sì zhuàng yú yǒu sǐ yú chǒu sān chén jiē jīn yě
金，生于巳，壮于酉，死于丑，三辰皆金也。
shuǐ shēng yú shēn zhuàng yú zi sǐ yú chén sān chén jiē shuǐ yě
水生于申，壮于子，死于辰，三辰皆水也。
gù wǔ shèng shēng yī zhuàng wǔ zhōng jiǔ wǔ jiǔ sì shí wǔ gù shén sì shí wǔ rì ér yī xǐ
故五胜生一，壮五，终九，五九四十五，故神四十五日而一徙。
yǐ sān yīng wǔ gù bā xǐ ér suì zhōng
以三应五，故八徙而岁终。
fán yòng tài yīn zuǒ qián xíng yòu bèi dé jī jūn chén zhī chōng chén yǐ zhàn bì shèng yǐ gōng bì kè
凡用太阴，左前刑，右背德，击钧陈之冲辰，以战必胜，以攻必克。
yù zhī tiān dào yǐ rì wéi zhǔ liù yuè dāng xīn
欲知天道，以日为主，六月当心；
zuǒ zhōu ér xíng fēn ér wèi shí èr yuè yǔ rì xiāng dāng tiān dì zhòng xí hòu bì wú yāng
左周而行，分而为十二月，与日相当，天地重袭，后必无殃。
xīng zhēng yuè jiàn yíng shì èr yuè jiàn kuí lóu sān yuè jiàn wèi sì yuè jiàn bì wǔ yuè jiàn dōng jǐng liù yuè jiàn zhāng qī yuè jiàn yì bā yuè jiàn gāng jiǔ yuè jiàn fáng shí yuè jiàn wěi shí yī yuè jiàn qiān niú shí èr yuè jiàn xū
星，正月建营室，二月建奎、娄，三月建胃，四月建毕，五月建东井，六月建张，七月建翼，八月建亢，九月建房，十月建尾，十一月建牵牛，十二月建虚。
xīng fēn dù jiǎo shí èr
星分度：角十二，
gāng jiǔ
亢九，
shì shí wǔ
氏十五，
fáng wǔ
房五，
xīn wǔ
心五，
wěi shí bā
尾十八，
jī shí yī sì fēn yī
箕十一四分一，
dòu èr shí liù
斗二十六，
qiān niú bā
牵牛八，
xū nǚ shí èr
须女十二，
xū shí
虚十，
wēi shí qī
危十七，
yíng shì shí liù
营室十六，
dōng bì jiǔ
东壁九，
kuí shí liù
奎十六，
lóu shí èr
娄十二，
wèi shí sì
胃十四，
áng shí yī
昂十一，
bì shí liù
毕十六，
zī guī èr
觜巂二，
cān jiǔ
参九，
dōng jǐng sān shí sān
东井三十三，
yú guǐ sì
舆鬼四，
liǔ shí wǔ
柳十五，
xīng liù
星六，
zhāng yì gè shí bā
张、翼各十八，
zhěn shí qī
轸十七，
fán èr shí bā xiù yě
凡二十八宿也。
xīng bù dì míng jiǎo gāng zhèng
星部地名：角、亢郑；
dǐ fáng xīn sòng
氐、房、心宋；
wěi jī yàn
尾、箕燕；
dòu qiān niú yuè
斗、牵牛：越；
xū nǚ wú
须女：吴；
xū wēi qí
虚、危：齐；
yíng shì dōng bì wèi
营室、东壁：卫；
kuí lóu lǔ
奎、娄：鲁；
wèi áng bì wèi
胃、昂、毕：魏；
zī guī cān zhào
觜巂、参：赵；
dōng jǐng yú guǐ qín
东井、舆鬼：秦；
liǔ qī xīng zhāng zhōu
柳、七星、张：周；
yì zhěn chu
翼、轸：楚。
suì xīng zhī suǒ jū wǔ gǔ fēng chāng qí duì wèi chōng suì nǎi yǒu yāng
岁星之所居，五谷丰昌，其对为冲，岁乃有殃。
dāng jū ér bù jū yuè ér zhī tā chǔ zhǔ sǐ guó wáng
当居而不居，越而之他处，主死国亡。
tài yīn zhì chūn zé yù xíng róu huì wēn liáng
太阴治春，则欲行柔惠温凉。
tài yīn zhì xià zé yù bù shī xuān míng
太阴治夏，则欲布施宣明。
tài yīn zhì qiū zé yù xiū bèi shàn bīng
太阴治秋，则欲修备缮兵。
tài yīn zhì dōng zé yù měng yì gāng qiáng
太阴治冬，则欲猛毅刚强。
sān suì ér gǎi jié liù suì ér yì cháng gù sān suì ér yī jī liù suì ér yī shuāi shí èr suì yī kāng
三岁而改节，六岁而易常，故三岁而一饥，六岁而一衰，十二岁一康。
jiǎ qí yǐ dōng yí bǐng chu dīng nán yí wù wèi jǐ hán gēng qín xīn xī yí rén wèi guǐ yuè
甲齐，乙东夷，丙楚，丁南夷，戊魏，己韩，庚秦，辛西夷，壬卫，癸越。
zi zhōu chǒu dí yín chu mǎo zhèng chén jìn sì wèi wǔ qín wèi sòng shēn qí xi lǔ xū zhào hài yàn
子周，丑翟，寅楚，卯郑，辰晋，巳卫，午秦，未宋，申齐，西鲁，戌赵，亥燕。
jiǎ yǐ yín mǎo mù yě
甲乙寅卯，木也；
bǐng dīng sì wǔ huǒ yě
丙丁巳午，火也；
wù jǐ sì jì tǔ yě
戊己四季，土也；
gēng xīn shēn xi jīn yě
庚辛申西，金也；
rén guǐ hài zi shuǐ yě
壬癸亥子，水也。
shuǐ shēng mù mù shēng huǒ huǒ shēng tǔ tǔ shēng jīn jīn shēng shuǐ
水生木，木生火，火生土，土生金，金生水。
zi shēng mǔ yuē yì mǔ shēng zǐ yuē bǎo zǐ mǔ xiāng de yuē zhuān mǔ shèng zǐ yuē zhì zi shèng mǔ yuē kùn
子生母曰义，母生子曰保，子母相得曰专，母胜子曰制，子胜母曰困。
yǐ shèng jī shā shèng ér wú bào
以胜击杀，胜而无报。
yǐ zhuān cóng shì ér yǒu gōng
以专从事而有功。
yǐ yì xíng lǐ míng lì ér bù duò
以义行理，名立而不堕。
yǐ bǎo xù yǎng wàn wù fán chāng
以保畜养，万物蕃昌。
yǐ kùn jǔ shì pò miè sǐ wáng
以困举事，破灭死亡。
běi dǒu zhī shén yǒu cí xióng shí yī yuè shǐ jiàn yú zi yuè cóng yī chén xióng zuǒ xíng cí yòu xíng wǔ yuè hé wǔ móu xíng shí yī yuè hé zǐ móu dé
北斗之神有雌雄，十一月始建于子，月从一辰，雄左行，雌右行，五月合午谋刑，十一月合子谋德。
tài yīn suǒ jū chén wèi yàn rì yàn rì bù kě yǐ jǔ bǎi shì kān yú xú xíng xióng yǐ yīn zhī cí gù wèi qí chén shù cóng jiǎ zǐ shǐ zǐ mǔ xiāng qiú suǒ hé zhī chù wèi hé
太阴所居辰为厌日，厌日不可以举百事，堪舆徐行，雄以音知雌，故为奇辰，数从甲子始，子母相求，所合之处为合。
shí rì shí èr chén zhōu liù shí rì fán bā hé hé yú suì qián zé sǐ wáng hé yú suì hòu zé wú yāng
十日十二辰，周六十日，凡八合，合于岁前则死亡，合于岁后则无殃。
jiǎ xū yàn yě yǐ yǒu qí yě bǐng wǔ yuè yě dīng sì chu yě gēng shēn qín yě xīn mǎo xū yě rén zǐ dài yě guǐ hài hú yě wù xū jǐ hài hán yě jǐ yǒu yǐ mǎo wèi yě wù wǔ wù zǐ bā hé tiān xià yě
甲戌，燕也，乙酉，齐也，丙午，越也，丁巳，楚也，庚申，秦也，辛卯，戌也，壬子，代也，癸亥，胡也，戊戌、己亥，韩也，己酉、已卯，魏也，戊午、戊子，八合天下也。
tài yīn shǎo suì xīng rì chén wǔ shén jiē hé qí rì yǒu yún qì fēng yǔ guó jūn dāng zhī
太阴、少岁、星、日、辰五神皆合，其日有云气风雨，国君当之。
tiān shén zhī guì zhě mò guì yú qīng lóng huò yuē tiān yī huò yuē tài yīn
天神之贵者，莫贵于青龙，或曰天一，或曰太阴。
dà yīn suǒ jū bù kě bèi ér kě xiàng
大阴所居，不可背而可向。
běi dǒu suǒ jī bù kě yǔ dí
北斗所击，不可与敌。
tiān dì yǐ shè fēn ér wèi yīn yáng
天地以设，分而为阴阳。
yáng shēng yú yīn yīn shēng yú yáng yīn yáng xiāng cuò sì wéi nǎi tōng huò sǐ huò shēng wàn wù nǎi chéng
阳生于阴，阴生于阳，阴阳相错，四维乃通，或死或生，万物乃成。
qí xíng huì xī mò guì yú rén kǒng qiào zhī tǐ jiē tōng yú tiān
歧行喙息，莫贵于人，孔窍肢体，皆通于天。
tiān yǒu jiǔ zhòng rén yì yǒu jiǔ qiào
天有九重，人亦有九窍；
tiān yǒu sì shí yǐ zhì shí èr yuè rén yì yǒu sì zhī yǐ shǐ shí èr jié
天有四时以制十二月，人亦有四肢以使十二节；
tiān yǒu shí èr yuè yǐ zhì sān bǎi liù shí rì rén yì yǒu shí èr zhī yǐ shǐ sān bǎi liù shí jié
天有十二月以制三百六十日，人亦有十二肢以使三百六十节。
gù jǔ shì ér bù shùn tiān zhě nì qí shēng zhě yě
故举事而不顺天者，逆其生者也。
yǐ rì dōng zhì shù lái suì zhēng yuè shuò rì wǔ shí rì zhě mín shí zú
以日冬至数来岁正月朔日，五十日者，民食足；
bù mǎn wǔ shí rì rì jiǎn yī dòu
不满五十日，日减一斗；
yǒu yú rì rì yì yī shēng
有余日，日益一升。
yǒu qí suì sī yě
有其岁司也：
chén mǎo jiǎ
辰卯甲
dīng wǔ bǐng yín
丁午丙寅
wèi huǒ yǐ huǒ
未火已火
zhuàng shuǐ mù shēng
壮水木生
mù tǔ jīn tǔ
木土金土
lǎo shēng shēng lǎo zhuàng lǎo
老生生老壮老
jǐng dōng guǐ yú liǔ xīng qī zhāng yì zhěn jiǎo kàng shì fáng xīn wěi jī
井东鬼舆柳星七张翼轸角亢氏房心尾箕
chǒu zi hài xīn gēng shēn
丑子亥辛庚申
shù
戍
jīn shuǐ mù huǒ yǒu shuǐ
金水木火酉水
lǎo
老
lǎo zhuàng shēng tǔ jīn
老壮生土金
zhuàng zhuàng shēng
壮壮生
dòu niú qiān nǚ xū xū wēi shì bì kuí lóu wèi áng bì zī cān
斗牛牵女须虚危室壁奎娄胃昂毕觜参
shè tí gé zhī suì suì zǎo shuǐ wǎn hàn dào jí cán bù dēng shū mài chāng mín shí sì shēng
摄提格之岁，岁早水晚旱，稻疾，蚕不登，菽麦昌，民食四升。
yín zài jiǎ yuē yān péng dān yān zhī suì suì hé dào shū mài cán chāng mín shí wǔ shēng
寅在甲曰阏蓬，单阉之岁，岁和，稻菽麦蚕昌，民食五升。
mǎo zài yǐ yuē zhān méng zhí xú zhī suì suì zǎo hàn wǎn shuǐ xiǎo jī cán bì mài shú mín shí sān shēng
卯在乙曰旃蒙，执徐之岁，岁早旱晚水，小饥，蚕闭，麦熟，民食三升。
chén zài bǐng yuē róu zhào dà huāng luò zhī suì suì yǒu xiǎo bīng cán xiǎo dēng mài chāng jì jí mín shí èr shēng
辰在丙曰柔兆，大荒落之岁，岁有小兵，蚕小登，麦昌，寂疾，民食二升。
yǐ zài dīng yuē qiáng guó
已在丁曰强国。
dūn zāng zhī suì suì dà hàn cán dēng dào jí shū mài chāng hé bù wéi mín shí èr shēng
敦牂之岁，岁大旱，蚕登，稻疾，菽麦昌，禾不为，民食二升。
wǔ zài wù yuē zhe yōng xié qià zhī suì suì yǒu xiǎo bīng cán dēng dào chāng shū mài bù wéi mín shí sān shēng
午在戊曰著雍协洽之岁，岁有小兵，蚕登，稻昌，菽麦不为，民食三升。
wèi zài jǐ yuē tú wéi zhǎo tān zhī suì suì hé xiǎo yǔ xíng cán dēng shū mài chāng mín shí sān shēng
未在己曰屠维沼滩之岁，岁和，小雨行，蚕登，菽麦昌，民食三升。
shēn zài gēng yuē shàng zhāng zuò è zhī suì suì yǒu dà bīng mín jí cán bù dēng jì mài bù wéi hé chóng mín shí wǔ shēng
申在庚曰上章作鄂之岁，岁有大兵，民疾，蚕不登，寂麦不为，禾虫，民食五升。
xi zài xīn yuē chóng guāng yǎn mào zhī suì suì xiǎo jī yǒu bīng cán bù dēng mài bù wéi jì chāng mín shí qī shēng
西在辛曰重光掩茂之岁，岁小饥，有兵，蚕不登，麦不为，寂昌，民食七升。
xū zài rén yuē xuán mò dà yuān xiàn zhī suì suì yǒu dà bīng dà jī cán kāi shū mài bù wéi hé chóng mín shí sān shēng
戌在壬曰玄默大渊献之岁，岁有大兵，大饥，蚕开，菽麦不为，禾虫，民食三升。
kùn dūn zhī suì suì dà wù qǐ dà shuǐ chū qiáo dào mài chāng mín shí sān dòu
困敦之岁，岁大雾起，大水出，乔稻麦昌，民食三斗。
zi zài guǐ yuē zhāo yáng chì fèn ruò zhī suì suì yǒu xiǎo bīng zǎo shuǐ cán bù chū dào jí shū bù wéi mài chāng mín shí yī shēng
子在癸曰昭阳赤奋若之岁，岁有小兵，早水，蚕不出，稻疾，菽不为，麦昌，民食一升。
zhèng cháo xī xiān shù yī biǎo dōng fāng cāo yī biǎo què qù qián biǎo shí bù yǐ cān wàng rì shǐ chū běi lián rì zhí rù
正朝夕，先树一表东方，操一表却去前表十步，以参望，日始出北廉，日直入。
yòu shù yī biǎo yú dōng fāng yīn xī fāng zhī biǎo yǐ cān wàng rì fāng rù běi lián zé dìng dōng fāng
又树一表于东方，因西方之表以参望，日方入北廉，则定东方。
liǎng biǎo zhī zhōng yǔ xī fāng zhī biǎo zé dōng xī zhī zhèng yě
两表之中，与西方之表，则东西之正也。
rì dōng zhì rì chū dōng nán wéi rù xī nán wéi
日冬至，日出东南维，入西南维；
zhì chūn qiū fēn rì chū dōng zhōng rù xi zhōng
至春、秋分，日出东中，入西中。
xià zhì chū dōng běi wéi rù xī běi wéi zhì zé zhèng nán
夏至，出东北维，入西北维，至则正南。
yù zhī dōng xī nán běi guǎng mào zhī shù zhě lì sì biǎo yǐ wéi fāng yī lǐ jù
欲知东西南北广袤之数者，立四表以为方一里歫。
xiān chūn fēn ruò qiū fēn shí yú rì cóng jù běi biǎo cān wàng rì shǐ chū jí dàn yǐ hou xiāng yìng xiāng yìng zé cǐ yǔ rì zhí yě
先春分若秋分十余日，从炬北表参望日始出及旦，以候相应，相应则此与日直也。
zhé yǐ nán biǎo cān wàng zhī yǐ rù qián biǎo shù wéi fǎ chú jǔ guǎng chú lì biǎo mào yǐ zhī cóng cǐ dōng xī zhī shù yě
辄以南表参望之，以入前表数为法，除举广，除立表袤，以知从此东西之数也。
jiǎ shǐ shì rì chū rù qián biǎo zhōng yī cùn shì cùn dé yī lǐ yě
假使视日出，入前表中一寸，是寸得一里也。
yī lǐ jī wàn bā qiān cùn de cóng cǐ dōng wàn bā qiān lǐ
一里积万八千寸，得从此东万八千里。
shì rì fāng rù rù qián biǎo bàn cùn zé bàn cùn dé yī lǐ
视日方入，入前表半寸，则半寸得一里。
bàn cùn ér chú yī lǐ jī cùn de sān wàn liù qiān lǐ chú zé cóng cǐ xi lǐ shù yě
半寸而除一里，积寸得三万六千里，除则从此西里数也。
bìng zhī dōng xī lǐ shù yě zé jí jìng yě
并之，东西里数也，则极径也。
wèi chūn fēn ér zhí yǐ qiū fēn ér bù zhí cǐ chù nán yě
未春分而直，已秋分而不直，此处南也。
wèi qiū fēn ér zhí yǐ chūn fēn ér bù zhí cǐ chù běi yě
未秋分而直，已春分而不直，此处北也。
fēn zhì ér zhí cǐ chù nán běi zhōng yě
分至而直，此处南北中也。
cóng zhōng chù yù zhī zhōng nán yě wèi qiū fēn ér bù zhí cǐ chù nán běi zhōng yě
从中处欲知中南也，未秋分而不直，此处南北中也。
cóng zhōng chù yù zhī nán běi jí yuǎn jìn cóng xī nán biǎo cān wàng rì rì xià zhì shǐ chū yǔ běi biǎo cān zé shì dōng yǔ dōng běi biǎo děng yě
从中处欲知南北极远近，从西南表参望日，日夏至始出，与北表参，则是东与东北表等也。
zhèng dōng wàn bā qiān lǐ zé cóng zhōng běi yì wàn bā qiān lǐ yě
正东万八千里，则从中北亦万八千里也。
bèi zhī nán běi zhī lǐ shù yě
倍之，南北之里数也。
qí bù cóng zhōng zhī shù yě yǐ chū rù qián biǎo zhī shù yì sǔn zhī biǎo rù yī cùn cùn jiǎn rì jìn yī lǐ biǎo chū yī cùn cùn yì yuǎn yī lǐ
其不从中之数也，以出入前表之数益损之，表入一寸，寸减日近一里，表出一寸，寸益远一里。
yù zhī tiān zhī gāo shù biǎo gāo yī zhàng zhèng nán běi xiāng qù qiān lǐ tóng rì dù qí yīn
欲知天之高，树表高一丈，正南北相去千里，同日度其阴。
běi biǎo yī chǐ nán biǎo chǐ jiǔ cùn shì nán qiān lǐ yīn duǎn cùn
北表一尺，南表尺九寸，是南千里阴短寸。
nán èr wàn lǐ zé wú jǐng shì zhí rì xià yě
南二万里则无景，是直日下也。
yīn èr chǐ ér de gāo yī zhàng zhě nán yī ér gāo wǔ yě zé zhì cóng cǐ nán zhì rì xià lǐ shù yīn ér wǔ zhī wèi shí wàn lǐ zé tiān gāo yě
阴二尺而得高一丈者，南一而高五也，则置从此南至日下里数，因而五之，为十万里，则天高也。
ruò shǐ jǐng yǔ biǎo děng zé gāo yǔ yuǎn děng yě
若使景与表等，则高与远等也。