dì xíng zhī suǒ zài liù hé zhī jiān sì jí zhī nèi zhào zhī yǐ rì yuè jīng zhī yǐ xīng chén jì zhī yǐ sì shí yào zhī yǐ tài suì
地形之所载,六合之间,四极之内,照之以日月,经之以星辰,纪之以四时,要之以太岁。
tiān dì zhī jiān jiǔ zhōu bā jí
天地之间,九州八极。
tǔ yǒu jiǔ shān shān yǒu jiǔ sāi zé yǒu jiǔ sǒu fēng yǒu bā děng shuǐ yǒu liù pǐn
土有九山,山有九塞,泽有九薮,风有八等,水有六品。
hé wèi jiǔ zhōu
什么是九州?
dōng nán shén zhōu yuē nóng tǔ zhèng nán cì zhōu yuē wò tǔ xī nán róng zhōu yuē tāo tǔ zhèng xi yān zhōu yuē bìng tǔ zhèng zhōng jì zhōu yuē zhōng tǔ xī běi tāi zhōu yuē féi tǔ zhèng běi jǐ zhōu yuē chéng tǔ dōng běi báo zhōu yuē yǐn tǔ zhèng dōng yáng zhōu yuē shēn tǔ
东南神州曰农土,正南次州曰沃土,西南戎州曰滔土,正西弇州曰并土,正中冀州曰中土,西北台州曰肥土,正北泲州曰成土,东北薄州曰隐土,正东阳州曰申土。
hé wèi jiǔ shān
什么是九座名山?
kuài jī tài shān wáng wū shǒu shān tài huá qí shān tài xíng yáng cháng mèng mén
会稽、泰山、王屋、首山、太华、岐山、太行、羊肠、孟门。
hé wèi jiǔ sāi
什么是九处要塞?
yuē tài fén miǎn è jīng ruǎn fāng chéng yáo bǎn jǐng xíng lìng cī gōu zhù jū yōng
曰:太汾、渑阨、荆阮、方城、殽阪、井陉、令疵、句注、居庸。
hé wèi jiǔ sǒu
什么是九大湖泊?
yuē yuè zhī jù qū chu zhī yún mèng qín zhī yáng yū jìn zhī dà lù zhèng zhī pǔ tián sòng zhī mèng zhū qí zhī hǎi yú zhào zhī jù lù yàn zhī zhāo yú
曰:越之具区,楚之云梦,秦之阳纡,晋之大陆,郑之圃田,宋之孟诸,齐之海隅,赵之巨鹿,燕之昭余。
hé wèi bā fēng
什么是八种风?
dōng běi yuē yán fēng dōng fāng yuē tiáo fēng dōng nán yuē jǐng fēng nán fāng yuē jù fēng xī nán yuē liáng fēng xī fāng yuē liù fēng xī běi yuē lì fēng běi fāng yuē hán fēng
东北曰炎风,东方曰条风,东南曰景风,南方曰巨风,西南曰凉风,西方曰飂风,西北曰丽风,北方曰寒风。
hé wèi liù shuǐ
何谓六水?
yuē hé shuǐ chì shuǐ liáo shuǐ hēi shuǐ jiāng shuǐ huái shuǐ
曰:河水、赤水、辽水、黑水、江水、淮水。
hé sì hǎi zhī nèi dōng xī èr wàn bā qiān lǐ nán běi èr wàn liù qiān lǐ
阖四海之内,东西二万八千里,南北二万六千里;
shuǐ dào bā qiān lǐ tōng gǔ qí míng chuān liù bǎi
水道八千里,通谷其名川六百;
lù jìng sān qiān lǐ
陆径三千里。
yǔ nǎi shǐ tài zhāng bù zì dōng jí zhì yú xī jí èr yì sān wàn sān qiān wǔ bǎi lǐ qī shí wǔ bù
禹乃使太章步自东极,至于西极,二亿三万三千五百里七十五步;
shǐ shù hài bù zì běi jí zhì yú nán jí èr yì sān wàn sān qiān wǔ bǎi lǐ qī shí wǔ bù
使竖亥步自北极,至于南极,二亿三万三千五百里七十五步。
fán hóng shuǐ yuān sǒu zì sān bǎi cè yǐ shàng èr yì sān wàn sān qiān wǔ bǎi wǔ shí lǐ yǒu jiǔ yuān
凡鸿水渊薮,自三百侧以上,二亿三万三千五百五十里,有九渊。
yǔ nǎi yǐ xī tǔ tián hóng shuǐ yǐ wéi míng shān
禹乃以息土填洪水,以为名山。
jué kūn lún xū yǐ xià de
掘昆仑虚以下地,
zhōng yǒu zēng chéng jiǔ zhòng
中有增城九重,
qí gāo wàn yī qiān lǐ bǎi yī shí sì bù èr chǐ liù cùn
其高万一千里百一十四步二尺六寸,
shàng yǒu mù hé
上有木禾,
qí xiū wǔ xún
其修五寻,
zhū shù yù shù xuán shù bù sǐ shù zài qí xi
珠树、玉树、璇树、不死树在其西,
shā táng láng huán zài qí dōng
沙棠、琅环在其东,
jiàng shù zài qí nán
绛树在其南,
bì shù yáo shù zài qí běi
碧树、瑶树在其北。
yǒu sì bǎi sì shí mén mén jiān sì lǐ lǐ jiān jiǔ chún chún zhàng wǔ chǐ
有四百四十门,门间四里,里间九纯,纯丈五尺。
dàng yǒu jiǔ jǐng yù héng wéi qí xī běi zhī yú běi mén kāi yǐ bù zhōu zhī fēng
荡有九井玉横,维其西北之隅,北门开以不周之风。
qīng gōng xuán shì xiàn pǔ liáng fēng fán tóng zài kūn lún chāng hé zhī zhōng shì qí shū pǔ
倾宫、旋室、县圃、凉风、樊桐,在昆仑阊阖之中,是其疏圃。
shū pǔ zhī chí jìn zhī huáng shuǐ huáng shuǐ sān zhōu fù qí yuán shì wèi dān shuǐ yǐn zhī bù sǐ
疏圃之池,浸之黄水,黄水三周复其原,是谓丹水,饮之不死。
hé shuǐ chū kūn lún dōng běi zōu guàn bó hǎi rù yǔ suǒ dǎo jī shí shān
河水出昆仑东北陬,贯渤海,入禹所导积石山。
chì shuǐ chū qí dōng nán zōu xī nán zhù nán hǎi dān zé zhī dōng
赤水出其东南陬,西南注南海丹泽之东。
chì shuǐ zhī dōng ruò shuǐ chū zì qióng shí zhì yú hé lí yú bō rù yú liú shā
赤水之东,弱水出自穷石,至于合黎,余波入于流沙。
jué liú shā nán zhì nán hǎi
绝流沙,南至南海。
yáng shuǐ chū qí xī běi zōu rù yú nán hǎi yǔ mín zhī nán
洋水出其西北陬,入于南海羽民之南。
fán sì shuǐ zhě dì zhī shén quán yǐ hé bǎi yào yǐ rùn wàn wù
凡四水者,帝之神泉,以和百药,以润万物。
kūn lún zhī qiū huò shàng bèi zhī shì wèi liáng fēng zhī shān dēng zhī ér bù sǐ
昆仑之丘,或上倍之,是谓凉风之山,登之而不死;
huò shàng bèi zhī shì wèi xuán pǔ dēng zhī nǎi líng néng shǐ fēng yǔ
或上倍之,是谓悬圃,登之乃灵,能使风雨;
huò shàng bèi zhī nǎi wéi shàng tiān dēng zhī nǎi shén shì wèi tài dì zhī jū
或上倍之,乃维上天,登之乃神,是谓太帝之居。
fú mù zài yáng zhōu rì zhī suǒ fèi
扶木在阳州,日之所𪰶。
jiàn mù zài dōu guǎng zhòng dì suǒ zì shàng xià rì zhōng wú jǐng hū ér wú xiǎng gài tiān de zhī zhōng yě
建木在都广,众帝所自上下,日中无景,呼而无响,盖天地之中也。
ruò mù zài jiàn mù xi mò yǒu shí rì qí huá zhào xià dì
若木在建木西,末有十日,其华照下地。
jiǔ zhōu zhī dà chún fāng qiān lǐ
九州之大,纯方千里。
jiǔ zhōu zhī wài nǎi yǒu bā yín yì fāng qiān lǐ
九州之外,乃有八殥,亦方千里。
zì dōng běi fāng yuē dà zé yuē yuán tōng
自东北方曰大泽,曰元通;
dōng fāng yuē dà zhǔ yuē shǎo hǎi
东方曰大渚,曰少海;
dōng nán fāng yuē jù qū yuē yuán zé
东南方曰具区,曰元泽;
nán fāng yuē dà mèng yuē hào zé
南方曰大梦,曰浩泽;
xī nán fāng yuē zhǔ zī yuē dān zé
西南方曰渚资,曰丹泽;
xī fāng yuē jiǔ qū yuē quán zé
西方曰九区,曰泉泽;
xī běi fāng yuē dà xià yuē hǎi zé
西北方曰大夏,曰海泽;
běi fāng yuē dà míng yuē hán zé
北方曰大冥,曰寒泽。
fán bā yín bā zé zhī yún shì yǔ jiǔ zhōu
凡八殥八泽之云,是雨九州。
bā yín zhī wài ér yǒu bā hóng yì fāng qiān lǐ
八殥之外,而有八纮,亦方千里。
zì dōng běi fāng yuē hé qiū yuē huāng tǔ
自东北方曰和丘,曰荒土;
dōng fāng yuē jí lín yuē sāng yě
东方曰棘林,曰桑野;
dōng nán fāng yuē dà qióng yuē zhòng nǚ
东南方曰大穷,曰众女;
nán fāng yuē dōu guǎng yuē fǎn hù
南方曰都广,曰反户;
xī nán fāng yuē jiāo yáo yuē yán tǔ
西南方曰焦侥,曰炎土;
xī fāng yuē jīn qiū yuē wò yě
西方曰金丘,曰沃野;
xī běi fāng yuē yī mù yuē shā suǒ
西北方曰一目,曰沙所;
běi fāng yuē jī bīng
北方曰积冰。
yuē wěi yǔ
曰委羽。
fán bā hóng zhī qì shì chū hán shǔ yǐ hé bā zhèng bì yǐ fēng yǔ
凡八纮之气,是出寒暑,以合八正,必以风雨。
bā hóng zhī wài nǎi yǒu bā jí
八纮之外,乃有八极。
zì dōng běi fāng yuē fāng tǔ zhī shān yuē cāng mén
自东北方曰方土之山,曰苍门;
dōng fāng yuē dōng jí zhī shān yuē kāi míng zhī mén
东方曰东极之山,曰开明之门;
dōng nán fāng yuē bō mǔ zhī shān yuē yáng mén
东南方曰波母之山,曰阳门;
nán fāng yuē nán jí zhī shān yuē shǔ mén
南方曰南极之山,曰暑门;
xī nán fāng yuē biān jū zhī shān yuē bái mén
西南方曰编驹之山,曰白门;
xī fāng yuē xī jí zhī shān yuē chāng hé zhī mén
西方曰西极之山,曰阊阖之门;
xī běi fāng yuē bù zhōu zhī shān yuē yōu dōu zhī mén
西北方曰不周之山,曰幽都之门;
běi fāng yuē běi jí zhī shān yuē hán mén
北方曰北极之山,曰寒门。
fán bā jí zhī yún shì yǔ tiān xià
凡八极之云,是雨天下;
bā mén zhī fēng shì jié hán shǔ
八门之风,是节寒暑;
bā hóng bā yín bā zé zhī yún yǐ yǔ jiǔ zhōu ér hé zhōng tǔ
八纮八殥、八泽之云,以雨九州而和中土。
dōng fāng zhī měi zhě yǒu yī wú yán zhī xún gān qí yān
东方之美者,有医毋阎之珣玕琪焉。
dōng nán fāng zhī měi zhě yǒu kuài jī zhī zhú jiàn yān
东南方之美者,有会稽之竹箭焉。
nán fāng zhī měi zhě yǒu huà shān zhī jīn shí yān
南方之美者,有华山之金石焉。
xī fāng zhī měi zhě yǒu huò shān zhī zhū yù yān
西方之美者,有霍山之珠玉焉。
xī běi fāng zhī měi zhě yǒu kūn lún zhī qiú lín láng gān yān
西北方之美者,有昆仑之球琳琅玕焉。
běi fāng zhī měi zhě yǒu yōu dōu zhī jīn jiǎo yān
北方之美者,有幽都之筋角焉。
dōng běi fāng zhī měi zhě yǒu chì shān zhī wén pí yān
东北方之美者,有斥山之文皮焉。
zhōng yāng zhī měi zhě yǒu dài yuè yǐ shēng wǔ gǔ sāng má yú yán chū yān
中央之美者,有岱岳以生五谷桑麻,鱼盐出焉。
fán dì xíng dōng xī wèi wěi nán běi wèi jīng
凡地形,东西为纬,南北为经。
shān wèi jī dé chuān wèi jī xíng
山为积德,川为积刑。
gāo zhě wéi shēng xià zhě wèi sǐ
高者为生,下者为死。
qiū líng wèi mǔ huō gǔ wèi mù
丘陵为牡,豁谷为牧。
shuǐ yuán zhé zhě yǒu zhū fāng shé zhě yǒu yù
水圆折者有珠,方折者有玉。
qīng shuǐ yǒu huáng jīn lóng yuān yǒu yù yīng
清水有黄金,龙渊有玉英。
tǔ dì gè yǐ qí lèi shēng shì gù shān qì duō nán zé qì duō nǚ
土地各以其类生,是故山气多男,泽气多女;
zhàng qì duō àn fēng qì duō lóng
障气多暗,风气多聋;
lín qì duō lóng mù qì duō yǔ
林气多癃,木气多伛;
àn xià qì duō zhǒng shí qì duō lì
岸下气多肿,石气多力;
xiǎn zǔ qì duō yǐng shǔ qì duō yāo hán qì duō shòu
险阻气多瘿:暑气多夭,寒气多寿;
gǔ qì duō bì qiū qì duō kuáng
谷气多痹,丘气多狂;
yǎn qì duō rén líng qì duō tān
衍气多仁,陵气多贪。
qīng tǔ duō lì zhòng tǔ duō chí qīng shuǐ yīn xiǎo zhuó shuǐ yīn dà
轻土多利,重土多迟,清水音小,浊水音大;
tuān shuǐ rén qīng chí shuǐ rén zhòng
湍水人轻,迟水人重。
zhōng tǔ duō shèng rén jiē xiàng qí qì jiē yīng qí lèi
中土多圣人,皆象其气,皆应其类。
gù nán fāng yǒu bù sǐ zhī cǎo běi fāng yǒu bù shì zhī bīng
故南方有不死之草,北方有不释之冰;
dōng fāng yǒu jūn zǐ zhī guó xī fāng yǒu xíng cán zhī shī
东方有君子之国,西方有形残之尸。
qǐn jū zhí mèng rén sǐ wèi guǐ
寝居直梦,人死为鬼;
cí shí shàng fēi yún mǔ lái shuǐ
磁石上飞,云母来水;
tǔ lóng zhì yǔ yàn yàn dài fēi gé xiè zhū guī yǔ yuè shèng shuāi
土龙致雨,燕雁代飞,蛤蟹珠龟,与月盛衰。
shì gù jiān tǔ rén gāng ruò tǔ rén féi
是故坚土人刚,弱土人肥;
lú tǔ rén dà shā tǔ rén xì
垆土人大,沙土人细;
xī tǔ rén měi hào tǔ rén chǒu
息土人美,耗土人丑。
shí shuǐ zhě shàn yóu néng hán shí tǔ zhě wú xīn ér huì shí mù zhě duō lì ér fú shí cǎo zhě shàn zǒu ér yú shí yè zhě yǒu sī ér é shí ròu zhě yǒng gǎn ér hàn shí qì zhě shén míng ér shòu shí gǔ zhě zhī huì ér yāo bù shí zhě bù sǐ ér shén
食水者善游能寒,食土者无心而慧,食木者多力而拂,食草者善走而愚,食叶者有丝而蛾,食肉者勇敢而悍,食气者神明而寿,食谷者知慧而夭,不食者不死而神。
fán rén mín qín shòu wàn wù zhēn chóng gè yǒu yǐ shēng huò qí huò ǒu huò fēi huò zǒu mò zhī qí qíng wéi zhī tōng dào zhě néng yuán běn zhī
凡人民禽兽万物贞虫,各有以生,或奇或偶,或飞或走,莫知其情,唯知通道者,能原本之。
tiān yī de èr rén sān sān sān ér jiǔ jiǔ jiǔ bā shí yī
天一地二人三,三三而九,九九八十一。
yī zhǔ rì rì shù shí rì zhǔ rén rén gù shí yuè ér shēng
一主日,日数十,日主人,人故十月而生。
bā jiǔ qī shí èr èr zhǔ ǒu ǒu yǐ chéng qí qí zhǔ chén chén zhǔ yuè yuè zhǔ mǎ mǎ gù shí èr yuè ér shēng
八九七十二,二主偶,偶以承奇,奇主辰,辰主月,月主马,马故十二月而生。
qī jiǔ liù shí sān sān zhǔ dòu dòu zhǔ quǎn quǎn gù sān yuè ér shēng
七九六十三,三主斗,斗主犬,犬故三月而生。
liù jiǔ wǔ shí sì sì zhǔ shí shí zhǔ zhì zhì gù sì yuè ér shēng
六九五十四,四主时,时主彘,彘故四月而生。
wǔ jiǔ sì shí wǔ wǔ zhǔ yīn yīn zhǔ yuán yuán gù wǔ yuè ér shēng
五九四十五,五主音,音主猿,猿故五月而生。
sì jiǔ sān shí liù liù zhǔ lǜ lǜ zhǔ mí lù mí lù gù liù yuè ér shēng
四九三十六,六主律,律主麋鹿,麋鹿故六月而生。
sān jiǔ èr shí qī qī zhǔ xīng xīng zhǔ hǔ hǔ gù qī yuè ér shēng
三九二十七,七主星, 星主虎,虎故七月而生。
èr jiǔ shí bā bā zhǔ fēng fēng zhǔ chóng chóng gù bā yuè ér huà
二九十八,八主风,风主虫,虫故八月而化。
niǎo yú jiē shēng yú yīn yīn shǔ yú yáng gù niǎo yú jiē luǎn shēng
鸟鱼皆生于阴,阴属于阳,故鸟鱼皆卵生。
yú yóu yú shuǐ niǎo fēi yú yún gù lì dōng yàn què rù hǎi huà wèi há
鱼游于水,鸟飞于云,故立冬燕雀入海,化为蛤。
wàn wù zhī shēng ér gè yì lèi
万物之生而各异类,
cán shí ér bù yǐn
蚕食而不饮,
chán yǐn ér bù shí
蝉饮而不食,
fú yóu bù yǐn bù shí
蜉蝣不饮不食,
jiè lín zhě xià shí ér dōng zhé
介鳞者夏食而冬蛰,
niè tūn zhě bā qiào ér luǎn shēng
啮吞者八窍而卵生,
jué yàn zhě jiǔ qiào ér tāi shēng
嚼咽者九窍而胎生,
sì zú zhě wú yǔ yì
四足者无羽翼,
dài jiǎo zhě wú shàng chǐ
戴角者无上齿,
wú jiǎo zhě gāo ér wú qián
无角者膏而无前,
yǒu jiǎo zhě zhǐ ér wú hòu
有角者指而无后,
zhòu shēng zhě lèi fù
昼生者类父,
yè shēng zhě shì mǔ
夜生者似母,
zhì yīn shēng pìn
至阴生牝,
zhì yáng shēng mǔ
至阳生牡。
fu xióng pí zhé cáng fēi niǎo shí yí
夫熊罴蛰藏,飞鸟时移。
shì gù bái shuǐ yi yù
是故白水宜玉,
hēi shuǐ yi dǐ
黑水宜砥,
qīng shuǐ yi bì
青水宜碧,
chì shuǐ yi dān
赤水宜丹,
huáng shuǐ yi jīn
黄水宜金,
qīng shuǐ yi guī
清水宜龟,
fén shuǐ zhuó ér yi má
汾水浊而宜麻,
shuǐ tōng hé ér yi mài
水通和而宜麦,
hé shuǐ zhōng zhuó ér yi shū
河水中浊而宜菽,
luò shuǐ qīng lì ér yi hé
雒水轻利而宜禾,
wèi shuǐ duō lì ér yi shǔ
渭水多力而宜黍,
hàn shuǐ zhòng ān ér yi zhú
汉水重安而宜竹,
jiāng shuǐ féi rén ér yi dào
江水肥仁而宜稻。
píng tǔ zhī rén huì ér yi wǔ gǔ
平土之人, 慧而宜五谷。
dōng fāng chuān gǔ zhī suǒ zhù rì yuè zhī suǒ chū qí rén duì xíng xiǎo tóu lóng bí dà kǒu yuān jiān qǐ xíng qiào tōng yú mù jīn qì shǔ yān cāng sè zhǔ gān zhǎng dà zǎo zhī ér bù shòu
东方川谷之所注,日月之所出,其人兑形小头,隆鼻大口,鸢肩企行,窍通于目,筋气属焉,苍色主肝,长大早知而不寿;
qí dì yí mài duō hǔ bào
其地宜麦,多虎豹。
nán fāng yáng qì zhī suǒ jī shǔ shī jū zhī qí rén xiū xíng duì shàng dà kǒu jué cǐ qiào tōng yú ěr xuè mài shǔ yān chì sè zhǔ xīn zǎo zhuàng ér yāo
南方,阳气之所积,暑湿居之,其人修形兑上,大口决此,窍通于耳,血脉属焉, 赤色主心,早壮而夭;
qí dì yí dào duō sì xiàng
其地宜稻,多兕象。
xī fāng gāo tǔ chuān gǔ chū yān rì yuè rù yān qí rén miàn mò lǚ xiū jǐng xíng qiào tōng yú bí pí gé shǔ yān bái sè zhǔ fèi yǒng gǎn bù rén
西方高土,川谷出焉,日月入焉,其人面末偻,修颈行,窍通于鼻,皮革属焉,白色主肺,勇敢不仁;
qí dì yí shǔ duō máo xī
其地宜黍, 多旄犀。
běi fāng yōu huì bù míng tiān zhī suǒ bì yě hán shuǐ zhī suǒ jī yě zhé chóng zhī suǒ fú yě qí rén xī xíng duǎn jǐng dà jiān xià kāo qiào tōng yú yīn gǔ gàn shǔ yān hēi sè zhǔ shèn qí rén chǔn yú qín shòu ér shòu
北方幽晦不明,天之所闭也,寒水之所积也,蛰虫之所伏也,其人翕形短颈,大肩下尻,窍通于阴,骨干属焉,黑色主肾,其人蠢愚,禽兽而寿;
qí de yi shū duō quǎn mǎ
其地宜菽,多犬马。
zhōng yāng sì dá fēng qì zhī suǒ tōng yǔ lù zhī suǒ huì yě qí rén dà miàn duǎn yí měi xū è féi qiào tōng yú kǒu fū ròu shǔ yān huáng sè zhǔ wèi huì shèng ér hǎo zhì
中央四达,风气之所通,雨露之所会也,其人大面短颐,美须恶肥,窍通于口,肤肉属焉,黄色主胃,慧圣而好治;
qí dì yí hé duō niú yáng jí liù chù
其地宜禾,多牛羊及六畜。
mù shèng tǔ tǔ shèng shuǐ shuǐ shèng huǒ huǒ shèng jīn jīn shèng mù gù hé chūn shēng qiū sǐ shū xià shēng dōng sǐ mài qiū shēng xià sǐ jì dōng shēng zhōng xià sǐ
木胜土,土胜水,水胜火,火胜金,金胜木,故禾春生秋死,菽夏生冬死, 麦秋生夏死,荠冬生中夏死。
mù zhuàng shuǐ lǎo huǒ shēng jīn qiú tǔ sǐ
木壮,水老火生金囚土死;
huǒ zhuàng mù lǎo tǔ shēng shuǐ qiú jīn sǐ
火壮,木老土生水囚金死;
tǔ zhuàng huǒ lǎo jīn shēng mù qiú shuǐ sǐ
土壮,火老金生木囚水死;
jīn zhuàng tǔ lǎo shuǐ shēng huǒ qiú mù sǐ
金壮,土老水生火囚木死。
yīn yǒu wǔ shēng gōng qí zhǔ yě
音有五声,宫其主也;
sè yǒu wǔ zhāng huáng qí zhǔ yě
色有五章,黄其主也;
wèi yǒu wǔ biàn gān qí zhǔ yě
味有五变,甘其主也;
wèi yǒu wǔ cái tǔ qí zhǔ yě
位有五材,土其主也。
shì gù liàn tǔ shēng mù liàn mù shēng huǒ liàn huǒ shēng yún liàn yún shēng shuǐ liàn shuǐ fǎn tǔ
是故炼土生木,炼木生火,炼火生云,炼云生水,炼水反土。
liàn gān shēng suān liàn suān shēng xīn liàn xīn shēng kǔ liàn kǔ shēng xián liàn xián fǎn gān
炼甘生酸,炼酸生辛,炼辛生苦,炼苦生咸,炼咸反甘。
biàn gōng shēng zhēng biàn zhǐ shēng shāng biàn shāng shēng yǔ biàn yǔ shēng jué biàn jiǎo shēng gōng
变宫生征,变征生商,变商生羽,变羽生角,变角生宫。
shì gù yǐ shuǐ hé tǔ yǐ tǔ hé huǒ yǐ huǒ huà jīn yǐ jīn zhì mù mù de fǎn tǔ
是故以水和土,以土和火,以火化金,以金治木,木得反土。
wǔ xíng xiāng zhì suǒ yǐ chéng qì yòng
五行相治,所以成器用。
fán hǎi wài sān shí liù guó
凡海外三十六国。
zì xī běi zhì xī nán fāng yǒu xiū gǔ mín tiān mín sù shèn mín bái mín wò mín nǚ zǐ mín zhàng fū mín qí gǔ mín yī bì mín sān shēn mín
自西北至西南方,有修股民,天民,肃慎民,白民,沃民,女子民,丈夫民,奇股民,一臂民,三身民。
zì xī nán zhì dōng nán fāng jié xiōng mín yǔ mín huān tóu guó mín luǒ guó mín sān miáo mín jiāo gǔ mín bù sǐ mín chuān xiōng mín fǎn shé mín shǐ huì mín záo chǐ mín sān tóu mín xiū bì mín
自西南至东南方,结胸民,羽民,讙头国民,裸国民,三苗民,交股民,不死民,穿胸民,反舌民,豕喙民,凿齿民,三头民,修臂民。
zì dōng nán zhì dōng běi fāng yǒu dà rén guó jūn zǐ guó hēi chǐ mín xuán gǔ mín máo mín láo mín
自东南至东北方,有大人国,君子国,黑齿民,玄股民,毛民,劳民。
zì dōng běi zhì xī běi fāng yǒu qǐ zhǒng mín jiǔ yīng mín shēn mù mín wú cháng mín róu lì mín yī mù mín wú jì mín
自东北至西北方,有跂踵民,句婴民,深目民,无肠民,柔利民,一目民,无继民。
luò táng wǔ rén zài xī běi fàn mǎng yú zài qí nán
雒棠、武人在西北贩,硥鱼在其南。
yǒu shén èr rén lián bì wèi dì hou yè zài qí xī nán fāng
有神二人连臂,为帝候夜,在其西南方。
sān zhū shù zài qí dōng běi fāng yǒu yù shù zài chì shuǐ zhī shàng
三珠树在其东北方,有玉树在赤水之上。
kūn lún huá qiū zài qí dōng nán fāng ài yǒu yí yù qīng mǎ shì ròu yáng táo gān chá gān huá bǎi guǒ suǒ shēng
昆仑、华丘在其东南方,爱有遗玉、青马、视肉、杨桃、甘楂、甘华、百果所生。
hé qiū zài qí dōng běi zōu sān sāng wú zhī zài qí xi kuā fù dān ěr zài qí běi fāng kuā fù qì qí cè shì wèi dèng lín
和丘在其东北陬,三桑、无枝在其西,夸父、耽耳在其北方,夸父弃其策,是为邓林。
kūn wú qiū zài nán fāng
昆吾丘在南方。
xuān yuán qiū zài xī fāng
轩辕丘在西方。
wū xián zài qí běi fāng lì dēng bǎo zhī shān
巫咸在其北方,立登保之山。
cháng gǔ fú sāng zài dōng fāng
肠谷、榑桑在东方。
yǒu sōng zài bù zhōu zhī běi cháng nǚ jiǎn zhái shào nǚ jiàn cī
有娀在不周之北,长女简翟,少女建疵。
xī wáng mǔ zài liú shā zhī bīn
西王母在流沙之濒。
lè mín ná lǘ zài kūn lún ruò shuǐ zhī zhōu
乐民、拏闾在昆仑弱水之洲。
sān wēi zài lè mín xi
三危在乐民西。
xiāo míng zhú guāng zài hé zhōu suǒ zhào fāng qiān lǐ
宵明、烛光在河洲,所照方千里。
lóng mén zài hé yuān
龙门在河渊。
tuān chí zài kūn lún
湍池在昆仑。
xuán yào bù zhōu shēn chí zài hǎi yú
玄耀、不周、申池在海隅。
mèng zhū zài pèi
孟诸在沛。
shǎo shì tài shì zài jì zhōu
少室、太室在冀州。
zhú lóng zài yàn mén běi bì yú wěi yǔ zhī shān bú jiàn rì qí shén rén miàn lóng shēn ér wú zú
烛龙在雁门北,蔽于委羽之山,不见日,其神人面龙身而无足。
hòu jì lǒng zài jiàn mù xi qí rén sǐ fù sū qí bàn yú zài qí jiān
后稷拢在建木西,其人死复苏,其半鱼在其间。
liú huáng wò mín zài qí běi fāng sān bǎi lǐ gǒu guó zài qí dōng
流黄、沃民在其北方三百里,狗国在其东。
léi zé yǒu shén lóng shēn rén tóu gǔ qí fù ér xī
雷泽有神,龙身人头,鼓其腹而熙。
jiāng chū mín shān dōng liú jué hàn rù hǎi zuǒ hái běi liú zhì yú kāi mǔ zhī běi yòu huán dōng liú zhì yú dōng jí
江出岷山,东流绝汉入海,左还北流,至于开母之北,右还东流,至于东极。
hé chū jī shí
河出积石。
huī chū jīng shān
睢出荆山。
huái chū tóng bǎi shān
淮出桐柏山。
huī chū yǔ shān
睢出羽山。
qīng zhāng chū jié lì
清漳出楬戾。
zhuó zhāng chū fā bāo
浊漳出发包。
jì chū wáng wū
济出王屋。
shí sì yí chū tái tái shù
时、泗、沂出台、台、术。
luò chū liè chū
洛出猎出。
wèn chū fú qí xi liú hé yú jì
汶出弗其,西流合于济。
hàn chū pán zhǒng
汉出蟠冢。
jìng chū báo luò zhī shān
径出薄落之山。
wèi chū niǎo shǔ tóng xué
渭出鸟鼠同穴。
yī chū shàng wèi
伊出上魏。
luò chū xióng ěr
雒出熊耳。
jùn chū huá qiào
浚出华窍。
wéi chū fù zhōu
维出覆舟。
fén chū yān jīng
汾出燕京。
rèn chū zì xióng
衽出渍熊。
zī chū mù yí
淄出目饴。
dān shuǐ chū gāo zhě
丹水出高褚。
gǔ chū jiāo shān gǎo chū xiān yú
股出嶕山,镐出鲜于。
liáng chū máo lú shí liáng
凉出茅卢、石梁。
rǔ chū měng shān
汝出猛山。
qí chū dà hào
淇出大号。
jìn chū lóng shān jié gěi
晋出龙山结给。
hé chū fēng yáng
合出封羊。
liáo chū dǐ shí
辽出砥石。
fǔ chū jǐng
釜出景。
qí chū shí qiáo
岐出石桥。
hū tuó chū lǔ píng
呼沱出鲁平。
ní tú yuān chū gǎo shān
泥涂渊出槁山。
wéi shī běi liú chū yú yàn
维湿北流出于燕。
zhū jī shè tí tiáo fēng zhī suǒ shēng yě
诸稽、摄提,条风之所生也。
tōng shì míng shù fēng zhī suǒ shēng yě
通视,明庶风之所生也。
chì fèn ruò qīng míng fēng zhī suǒ shēng yě
赤奋若,清明风之所生也。
gòng gōng jǐng fēng zhī suǒ shēng yě
共工,景风之所生也。
zhū bǐ liáng fēng zhī suǒ shēng yě
诸比,凉风之所生也。
gāo jī chāng hé fēng zhī suǒ shēng yě
皋稽,阊阖风之所生也。
yú qiáng bù zhōu fēng zhī suǒ shēng yě
隅强,不周风之所生也。
qióng qí guǎng mò fēng zhī suǒ shēng yě
穷奇,广莫风之所生也。
xué you shēng hǎi rén hǎi rén shēng ruò jūn ruò jūn shēng shèng rén shèng rén shēng shù rén fán xué you zhě shēng yú shù rén
[穴+友]生海人,海人生若菌,若菌生圣人,圣人生庶人,凡[穴+友]者生于庶人。
yǔ jiā shēng fēi lóng fēi lóng shēng fèng huáng fèng huáng shēng luán niǎo jià niǎo shēng shù niǎo fán yǔ zhě shēng yú shù niǎo
羽嘉生飞龙,飞龙生凤皇,凤皇生鸾鸟,驾鸟生庶鸟,凡羽者生于庶鸟。
máo dú shēng yìng lóng yìng lóng shēng jiàn mǎ jiàn mǎ shēng qí lín qí lín shēng shù shòu fán máo zhě shēng yú shù shòu
毛犊生应龙,应龙生建马,建马生麒麟,麒麟生庶兽,凡毛者生于庶兽。
jiè lín shēng jiāo lóng jiāo lóng shēng kūn gěng kūn gěng shēng jiàn xié jiàn xié shēng shù yú fán lín zhě shēng yú shù yú
介鳞生蛟龙,蛟龙生鲲鲠,鲲鲠生建邪,建邪生庶鱼,凡鳞者生于庶鱼。
jiè tán shēng xiān lóng xiān lóng shēng xuán yuán xuán yǎn shēng líng guī líng guī shēng shù guī fán jiè zhě shēng yú shù guī
介潭生先龙,先龙生玄鼋,玄奄生灵龟,灵龟生庶龟,凡介者生于庶龟。
yuàn shī shēng róng
媛湿生容。
nuǎn shī shēng yú máo fēng máo fēng shēng yú shī xuán shī xuán shēng yǔ fēng yǔ fēng shēng nuǎn jiè nuǎn jiè shēng lín báo lín báo shēng nuǎn jiè
煖湿生于毛风,毛风生于湿玄,湿玄生羽风,羽风生暖介,暖介生鳞薄,鳞薄生煖介。
wǔ lèi zá zhǒng xìng hu wài xiào xíng ér zhe
五类杂种兴乎外,肖形而著。
rì féng shēng yáng è yáng è shēng qiáo rú qiáo rú shēng gàn mù gàn mù shēng zhù mù fán gēn bá mù zhě shēng yú zhù mù
日冯生阳阏,阳阏生乔如,乔如生干木,干木生庶木,凡根拔木者生于庶木。
gēn bá shēng chéng ruò chéng ruò shēng xuán yù xuán yù shēng lǐ quán lǐ quán shēng huáng gū huáng gū shēng zhù cǎo fán gēn bá cǎo zhě shēng yú zhù cǎo
根拔生程若,程若生玄玉,玄玉生醴泉,醴泉生皇辜,皇辜生庶草,凡根茇草者生于庶草。
hǎi lǘ shēng qū lóng qū lóng shēng róng huá róng huá shēng biāo biāo shēng píng zǎo píng zǎo shēng fú cǎo fán fú shēng bù gēn bá zhě shēng yú píng zǎo
海闾生屈龙,屈龙生容华,容华生蔈,蔈生萍藻,萍藻生浮草,凡浮生不根茇者生于萍藻。
zhèng tǔ zhī qì yě yù hu āi tiān
正土之气也御乎埃天。
āi tiān wǔ bǎi suì shēng quē quē wǔ bǎi suì shēng huáng āi huáng āi wǔ bǎi suì shēng huáng hòng huáng hòng wǔ bǎi suì shēng huáng jīn huáng jīn yú suì shēng huáng lóng huáng lóng rù cáng shēng huáng quán
埃天五百岁生缺,缺五百岁生黄埃,黄埃五百岁生黄澒,黄澒五百岁生黄金,黄金于岁生黄龙,黄龙入藏生黄泉。
huáng quán zhī āi shàng wèi huáng yún yīn yáng xiāng báo wèi léi jī yáng wèi diàn shàng zhě jiù xià liú shuǐ jiù tōng ér hé yú huáng hǎi
黄泉之埃,上为黄云,阴阳相薄为雷,激扬为电,上者就下,流水就通而合于黄海。
piān tǔ zhī qì yù hu qīng tiān qīng tiān bā bǎi suì shēng qīng zēng qīng zēng bā bǎi suì shēng qīng qīng hòng bā bǎi suì shēng qīng jīn qīng jīn bā bǎi suì shēng qīng lóng qīng lóng rù cáng shēng qīng quán
偏土之气御乎清天,清天八百岁生青曾,青曾八百岁生青,青澒八百岁生青金,青金八百岁生青龙,青龙入藏生青泉。
qīng quán zhī āi shàng wèi qīng yún yīn yáng xiāng báo wèi léi jī yáng wèi diàn shàng zhě jiù xià liú shuǐ jiù tōng ér hé yú qīng hǎi
青泉之埃,上为青云,阴阳相薄为雷,激扬为电,上者就下,流水就通而合于青海。
zhuàng tǔ zhī qì yù yú chì tiān
壮土之气,御于赤天。
chì tiān liù bǎi suì shēng chì dān chì dān qī bǎi suì shēng chì hòng chì hòng qī bǎi suì shēng chì jīn chì jīn qiān suì shēng chì lóng chì lóng rù cáng shēng chì quán
赤天六百岁生赤丹,赤丹七百岁生赤澒,赤澒七百岁生赤金,赤金千岁生赤龙,赤龙入藏生赤泉。
chì quán zhī āi shàng wèi chì yún yīn yáng xiāng báo wèi léi jī yáng wèi diàn shàng zhě jiù xià liú shuǐ jiù tōng ér hé yú chì hǎi
赤泉之埃,上为赤云,阴阳相薄为雷,激扬为电,上者就下,流水就通而合于赤海。
ruò tǔ zhī qì yù yú bái tiān
弱土之气,御于白天。
bái tiān jiǔ bǎi suì shēng bái yù
白天九百岁生白礜,
bái yù jiǔ bǎi suì shēng bái hòng
白礜九百岁生白澒,
bái hòng jiǔ bǎi suì shēng bái jīn
白澒九百岁生白金,
bái jīn qiān suì shēng bái lóng
白金千岁生白龙,
bái lóng rù cáng shēng bái quán
白龙入藏生白泉,
bái quán zhī āi
白泉之埃,
shàng wèi bái yún
上为白云,
yīn yáng xiāng báo wèi léi
阴阳相薄为雷,
jī yáng wèi diàn
激扬为电,
shàng zhě jiù xià
上者就下,
liú shuǐ jiù tōng ér hé yú bái hǎi
流水就通而合于白海。
mù tǔ zhī qì yù yú xuán tiān xuán dà liù bǎi suì shēng xuán dǐ xuán dǐ liù bǎi suì shēng xuán hòng xuán hòng liù bǎi suì shēng xuán jīn xuán jīn qiān suì shēng xuán lóng xuán lóng rù cáng shēng xuán quán
牧土之气,御于玄天,玄大六百岁生玄砥,玄砥六百岁生玄澒,玄澒六百岁生玄金,玄金千岁生玄龙,玄龙入藏生玄泉。
xuán quán zhī āi shàng wèi xuán yún yīn yáng xiāng báo wèi léi jī yáng wèi diàn shàng zhě jiù xià liú shuǐ jiù tōng ér hé yú xuán hǎi
玄泉之埃,上为玄云,阴阳相薄为雷,激扬为电,上者就下,流水就通而合于玄海。