后汉书 · 范晔 · Chapter 105 of 130

志·礼仪中

PinyinModern Translation
Size

lì xià qǐng yǔ bài huáng tài zǐ bài wáng gōng táo yìn huáng jiāo lì qiū chū liú àn hù cí xīng lì dōng dōng zhì xī dà nuó tǔ niú qiǎn wèi tǔ cháo huì

立夏请雨拜皇太子拜王公桃印黄郊立秋䝙刘案户祠星立冬冬至腊大傩土牛遣卫土朝会

lì xià zhī rì yè lòu wèi jǐn wǔ kè jīng dū bǎi guān jiē yī chì zhì jì xià yī huáng jiāo

立夏之日,夜漏未尽五刻,京都百官皆衣赤,至季夏衣黄,郊。

qí lǐ cí tè jì zào

其礼:祠特,祭灶。

zì lì chūn zhì lì xià jǐn lì qiū jùn guó shàng yǔ zé

自立春至立夏尽立秋,郡国上雨泽。

ruò shǎo

若少。

jùn xiàn gè sǎo chú shè jì

郡县各扫除社稷;

qí hàn yě gōng qīng guān zhǎng yǐ cì xíng yú lǐ qiú yǔ

其旱也,公卿官长以次行雩礼求雨。

bì zhū yáng yī zào xìng tǔ lóng lì tǔ rén wǔ chōng èr yì qī rì yī biàn rú gù shì

闭诸阳,衣皂,兴土龙,立土人舞憧二佾,七日一变如故事。

fǎn jū zhū suǒ yíng shè fá zhū gǔ

反拘朱索萦社,伐朱鼓。

dǎo sài yǐ shào láo rú lǐ

祷赛以少牢如礼。

bài huáng tài zǐ zhī yí bǎi guān huì wèi dìng yè zhě yǐn huáng tài zǐ dāng yù zuò diàn xià běi miàn

拜皇太子之仪:百官会,位定,谒者引皇太子当御坐殿下,北面;

sī kōng dāng tài zǐ xī běi dōng miàn lì

司空当太子西北,东面立。

dú cè shū bì zhōng cháng shì chí huáng tài zǐ xǐ shòu dōng xiàng shòu tài zǐ

读策书毕,中常侍持皇太子玺绶东向授太子。

tài zǐ zài bài sān qǐ shǒu

太子再拜,三稽首。

yè zhě zàn huáng tài zǐ chén mǒu zhōng yè zhě chēng zhì yuē kě

谒者赞皇太子臣某,中谒者称制曰“可”。

sān gōng shēng jiē shàng diàn hè shòu wàn suì

三公升阶上殿,贺寿万岁。

yīn dà shè tiān xià

因大赦天下。

gōng cì lǐ bì ba

供赐礼毕,罢。

bài zhū hóu wáng gōng zhī yí bǎi guān huì wèi dìng yè zhě yǐn guāng lù xūn qián

拜诸侯王公之仪:百官会,位定,谒者引光禄勋前。

yè zhě yǐn dāng bài zhě qián dāng zuò fú diàn xià

谒者引当拜者前,当坐伏殿下。

guāng lù xūn qián yī bài jǔ shǒu yuē zhì zhào qí yǐ mǒu wèi mǒu

光禄勋前,一拜,举手曰:“制诏其以某为某。

dú cè shū bì yè zhě chēng chén mǒu zài bài

”读策书毕,谒者称臣某再拜。

shàng shū láng yǐ xǐ yìn shòu fù shì yù shǐ

尚书郎以玺印绶付侍御史。

shì yù shǐ qián dōng miàn lì shòu xǐ yìn shòu

侍御史前,东面立,授玺印绶。

wáng gōng zài bài dùn shǒu sān

王公再拜顿首三。

zàn yè zhě yuē mǒu wáng chén mǒu xīn fēng mǒu gōng mǒu chū chú xiè

赞谒者曰:“某王臣某新封,某公某初除,谢。

zhōng yè zhě bào jǐn xiè

”中谒者报谨谢。

zàn zhě lì yuē huáng dì wèi gōng xìng

赞者立曰:“皇帝为公兴。

zhòng zuò shòu cè zhě bài xiè qǐ jiù wèi

”重坐,受策者拜谢,起就位。

gōng cì lǐ bì

供赐礼毕。

ba

罢。

zhòng xià zhī yuè wàn wù fāng shèng

仲夏之月,万物方盛。

rì xià zhì yīn qì méng zuò kǒng wù bù

日夏至,阴气萌作,恐物不CF3E。

qí lǐ yǐ zhū suǒ lián hūn cài mí mù pǔ gǔ zhōng

其礼:以朱索连荤菜,弥牟朴蛊钟。

yǐ táo yìn zhǎng liù cùn fāng sān cùn wǔ sè shū wén rú fǎ yǐ shī mén hù

以桃印长六寸,方三寸,五色书文如法,以施门户。

dài yǐ suǒ shàng wèi shì

代以所尚为饰。

xià hòu shì jīn xíng zuò wěi jiāo yán qì jiāo yě

夏后氏金行,作苇茭,言气交也。

yīn rén shuǐ dé yǐ luó shǒu shèn qí bì sè shǐ rú luó yě

殷人水德,以螺首,慎其闭塞,使如螺也。

zhōu rén mù dé yǐ táo wèi gèng yán qì xiāng gèng yě

周人木德,以桃为更,言气相更也。

hàn jiān yòng zhī gù yǐ wǔ yuè wǔ rì zhū suǒ wǔ sè yìn wèi mén hù shì yǐ nán zhǐ è qì

汉兼用之,故以五月五日,朱索五色印为门户饰,以难止恶气。

rì xià zhì jìn jǔ dà huǒ zhǐ tàn gǔ zhù xiāo shí yě jiē jué zhǐ

日夏至,禁举大火,止炭鼓铸,消石冶皆绝止。

zhì lì qiū rú gù shì

至立秋,如故事。

shì rì jùn jǐng gǎi shuǐ rì dōng zhì

是日浚井改水,日冬至。

zuàn suì gǎi huǒ yún

钻燧改火云。

xiān lì qiū shí bā rì jiāo huáng dì

先立秋十八日,郊黄帝。

shì rì yè lòu wèi jǐn wǔ kè jīng dū bǎi guān jiē yī huáng

是日夜漏未尽五刻,京都百官皆衣黄。

zhì lì qiū yíng qì yú huáng jiāo lè zòu huáng zhōng zhī gōng gē dì lín miǎn ér zhí gàn qi wǔ yún qiào yù mìng suǒ yǐ yǎng shí xùn yě

至立秋,迎气于黄郊,乐奏黄钟之宫,歌《帝临》,冕而执干戚,舞《云翘》、《育命》,所以养时训也。

lì qiū zhī rì yè lòu wèi jǐn wǔ kè jīng dū bǎi guān jiē yī bái shī zào lǐng yuán zhōng yī yíng qì yú bái jiāo

立秋之日,夜漏未尽五刻,京都百官皆衣白,施皂领缘中衣,迎气于白郊。

lǐ bì jiē yī jiàng zhì lì dōng

礼毕,皆衣绛,至立冬。

lì qiū zhī rì bái jiāo lǐ bì shǐ yáng wēi wǔ zhǎn shēng yú jiāo dōng mén yǐ jiàn líng miào

立秋之日,白郊礼毕,始扬威武,斩牲于郊东门,以荐陵庙。

qí yí shèng yú yù róng lù bái mǎ zhū liè gōng zhí nǔ shè shēng shēng yǐ lù

其仪:乘舆御戎路,白马朱鬣,躬执弩射牲,牲以鹿EF50。

tài zǎi lìng yè zhě gè yī rén zài yǐ huò chē chí sì sòng líng miào

太宰令、谒者各一人,载以获车,驰驷送陵庙。

yú shì shèng yú hái gōng qiǎn shǐ zhě jī shù bó yǐ cì wǔ guān

于是乘舆还宫,遣使者赍束帛以赐武官。

wǔ guān yì bīng xí zhàn zhèn zhī yí zhǎn shēng zhī lǐ míng yuē chū liú

武官肄兵,习战阵之仪、斩牲之礼,名曰䝙刘。

bīng guān jiē yì sūn wú bīng fǎ liù shí sì zhèn míng yuē chéng zhī

兵、官皆肄孙、吴兵法六十四阵,名曰乘之。

lì chūn qiǎn shǐ zhě jī shù bó yǐ cì wén guān

立春,遣使者赍束帛以赐文官。

chū liú zhī lǐ cí xiān yú zhí shì gào xiān yú yǐ pēng xiān shí yǒu sī gào nǎi qūn xún shè shēng

䝙刘之礼:祠先虞,执事告先虞已,烹鲜时,有司告,乃逡巡射牲。

huò chē bì yǒu sī gào shì bì

获车毕,有司告事毕。

zhòng qiū zhī yuè xiàn dào jiē àn hù bǐ mín

仲秋之月,县道皆案户比民。

nián shǐ qī shí zhě shòu zhī yǐ wáng zhàng bū zhī mí ruò

年始七十者,授之以王杖,𫗦之糜弱。

bā shí jiǔ shí lǐ yǒu jiā cì

八十九十,礼有加赐。

wáng zhàng zhǎng jiǔ chǐ duān yǐ jiū niǎo wèi shì

王杖长九尺,端以鸠鸟为饰。

jiū zhě bù yē zhī niǎo yě

鸠者,不噎之鸟也。

yù lǎo rén bù yē

欲老人不噎。

shì yuè yě sì lǎo rén xīng yú guó dū nán jiāo lǎo rén miào

是月也,祀老人星于国都南郊老人庙。

jì qiū zhī yuè cí xīng yú chéng nán tán xīn xīng miào

季秋之月,祠星于城南坛心星庙。

lì dōng zhī rì yè lòu wèi jǐn wǔ kè jīng dū bǎi guān jiē yī zào yíng qì yú hēi jiāo

立冬之日,夜漏未尽五刻,京都百官皆衣皂,迎气于黑郊。

lǐ bì jiē yī jiàng zhì dōng zhì jué shì

礼毕,皆衣绛,至冬至绝事。

dōng zhì qián hòu jūn zǐ ān shēn jìng tǐ bǎi guān jué shì bù tīng zhèng zé jí chén ér hòu shěng shì

冬至前后,君子安身静体,百官绝事,不听政,择吉辰而后省事。

jué shì zhī rì yè lòu wèi jǐn wǔ kè jīng dū bǎi guān jiē yī jiàng zhì lì chūn

绝事之日,夜漏未尽五刻,京都百官皆衣绛,至立春。

zhū wáng shí biàn fú zhí shì zhě xiān hòu qí shí jiē yī rì

诸王时变服,执事者先后其时皆一日。

rì dōng zhì xià zhì yīn yáng guǐ jǐng cháng duǎn zhī jí wēi qì zhī suǒ shēng yě

日冬至、夏至,阴阳晷景长短之极,微气之所生也。

gù shǐ bā néng zhī shì bā rén huò chuī huáng zhōng zhī lǜ jiān yú

故使八能之士八人,或吹黄钟之律间竽;

huò zhuàng huáng zhōng zhī zhōng

或撞黄钟之钟;

huò dù guǐ jǐng quán shuǐ qīng zhòng shuǐ yī shēng dōng zhòng shí sān liǎng

或度晷景,权水轻重,水一升,冬重十三两;

huò jī huáng zhōng zhī qìng

或击黄钟之磬;

huò gǔ huáng zhōng zhī sè zhěn jiān jiǔ chǐ èr shí wǔ xián gōng chǔ yú zhōng zuǒ yòu wèi shāng zhēng jiǎo yǔ

或鼓黄钟之瑟,轸间九尺,二十五弦,宫处于中,左右为商、征、角、羽;

huò jī huáng zhōng zhī gǔ

或击黄钟之鼓。

xiān zhī sān rì tài shǐ yè zhī

先之三日,太史谒之。

zhì rì xià shí sì mèng dōng zé sì zhòng qí qì zhì yān

至日,夏时四孟,冬则四仲,其气至焉。

xiān qì zhì wǔ kè tài shǐ lìng yǔ bā néng zhī shì jí zuò yú duān mén zuǒ shú

先气至五刻,太史令与八能之士即坐于端门左塾。

dà yǔ jù lè qì xià chì dōng hēi liè qián diàn zhī qián xī shàng zhōng wèi duān

大予具乐器,夏赤冬黑,列前殿之前西上,钟为端。

shǒu gōng shè xí yú qì nán běi miàn dōng shàng zhèng dé xí gǔ nán xī miàn lìng guǐ yí dōng běi

守宫设席于器南,北面东上,正德席,鼓南西面,令晷仪东北。

sān kè zhōng huáng mén chí bīng yǐn tài shǐ lìng bā néng zhī shì rù zì duān mén jiù wèi

三刻,中黄门持兵,引太史令、八能之士入自端门,就位。

èr kè shì zhōng shàng shū yù shǐ yè zhě jiē bì

二刻,侍中、尚书、御史、谒者皆陛。

yī kè shèng yú qīn yù lín xuān ān tǐ jìng jū yǐ tīng zhī

一刻,乘舆亲御临轩,安体静居以听之。

tài shǐ lìng qián dāng xuān liū běi miàn guì

太史令前,当轩溜北面跪。

jǔ shǒu yuē bā néng zhī shì yǐ bèi qǐng xíng shì

举手曰:“八能之事以备,请行事。

zhì yuē kě

”制曰“可”。

tài shǐ lìng qǐ shǒu yuē nuò

太史令稽首曰“诺”。

qǐ lì shǎo tuì gù lìng zhèng dé yuē kě xíng shì

起立少退,顾令正德曰:“可行事。

zhèng dé yuē nuò

”正德曰“诺”。

jiē xuán fù wèi

皆旋复位。

zhèng dé lì mìng bā néng shì yuē yǐ cì xíng shì jiān yīn yǐ yú

正德立,命八能士曰:“以次行事,间音以竽。

bā néng yuē nuò

”八能曰“诺”。

wǔ yīn gè sān shí wèi què

五音各三十为阕。

zhèng dé yuē hé wǔ yīn lǜ

正德曰:“合五音律。

xiān chàng wǔ yīn bìng zuò èr shí wǔ què jiē yīn yǐ yú

”先唱,五音并作,二十五阕,皆音以竽。

qì zhèng dé yuē bā néng shì gè yán shì

讫,正德曰:“八能士各言事。

bā néng shì gè shū bǎn yán shì

”八能士各书板言事。

wén yuē chén mǒu yán jīn yuè ruò gān rì jiǎ yǐ rì dōng zhì huáng zhōng zhī yīn diào jūn dào de xiào dào bāo

文曰:“臣某言,今月若干日甲乙日冬至,黄钟之音调,君道得,孝道褒。

shāng chén jiǎo mín zhēng shì yǔ wù gè yī bǎn

”商臣、角民、征事、羽物,各一板。

fǒu zé zhào tài shǐ lìng gè bǎn shū fēng yǐ zào náng sòng xi bì guì shòu shàng shū shī dāng xuān běi miàn qǐ shǒu bài shàng fēng shì

否则召太史令各板书,封以皂囊,送西陛,跪授尚书,施当轩,北面稽首,拜上封事。

shàng shū shòu shì zhōng cháng shì yíng shòu bào wén

尚书授侍中常侍迎受,报闻。

yǐ xiǎo huáng mén fān huī jié dù

以小黄门幡麾节度。

tài shǐ lìng qián bái lǐ bì

太史令前白礼毕。

zhì yuē kě

制曰“可”。

tài shǐ lìng qián qǐ shǒu yuē nuò

太史令前,稽首曰“诺”。

tài shǐ mìng bā néng shì yì tài guān shòu cì

太史命八能士诣太官受赐。

bì zhě yǐ cì ba

陛者以次罢。

rì xià zhì lǐ yì rú zhī

日夏至礼亦如之。

dōng jì zhī yuè xīng huí suì zhōng yīn yáng yǐ jiāo láo nóng dà xiǎng xī

冬季之月,星回岁终,阴阳以交,劳农大享腊。

xiān xī yī rì dà rén nán wèi zhī zhú yì

先腊一日,大亻难,谓之逐疫。

qí yí xuǎn zhòng huáng mén zǐ dì nián shí suì yǐ shàng shí èr yǐ xià bǎi èr shí rén wéi zhèn zǐ

其仪:选中黄门子弟年十岁以上,十二以下,百二十人为侲子。

jiē chì zé zào zhì zhí dà táo

皆赤帻皂制,执大鼗。

fāng xiāng shì huáng jīn sì mù méng xióng pí xuán yī zhū cháng zhí gē yáng dùn

方相氏黄金四目,蒙熊皮,玄衣朱裳,执戈扬盾。

shí èr shòu yǒu yī máo jiǎo

十二兽有衣毛角。

zhōng huáng mén xíng zhī rǒng cóng pú yè jiāng zhī yǐ zhú è guǐ yú jìn zhōng

中黄门行之,冗从仆射将之,以逐恶鬼于禁中。

yè lòu shàng shuǐ cháo chén huì shì zhōng shàng shū yù shǐ yè zhě hǔ bēn yǔ lín láng jiāng zhí shì jiē chì zé bì wèi shèng yú yù qián diàn

夜漏上水,朝臣会,侍中、尚书、御史、谒者、虎贲、羽林郎将执事,皆赤帻陛卫,乘舆御前殿。

huáng mén lìng zòu yuē zhèn zǐ bèi qǐng zhú yì

黄门令奏曰:“侲子备,请逐疫。

yú shì zhōng huáng mén chàng zhèn zǐ hé yuē jiǎ zuò shí xiōng fèi wèi shí hǔ xióng bó shí mèi téng jiǎn shí bù xiáng lǎn zhū shí jiù bó qí shí mèng qiáng liáng zǔ míng gòng shí zhé sǐ jì shēng wěi suí shí guān cuò duàn shí jù qióng qí téng gēn gòng shí gǔ

”于是中黄门倡,侲子和,曰:“甲作食凶,胇胃食虎,雄伯食魅,腾简食不详,揽诸食咎,伯奇食梦,强梁、祖明共食磔死寄生,委随食观,错断食巨、穷奇、腾根共食蛊。

fán shǐ shí èr shén zhuī è xiōng hè nǚ qū lā nǚ gàn jié jiě nǚ ròu chōu nǚ fèi cháng

凡使十二神追恶凶,赫女躯,拉女干,节解女肉,抽女肺肠。

nǚ bù jí qù hòu zhě wèi liáng

女不急去,后者为粮!

yīn zuò fāng xiāng yǔ shí èr shòu wǔ

”因作方相与十二兽儛。

huān hū zhōu biàn qián hòu shěng sān guò chí jù huǒ sòng yì chū duān mén

欢呼,周遍前后省三过,持炬火,送疫出端门;

mén wài zōu qí chuán jù chū gōng sī mǎ què mén mén wài wǔ yíng qí shì chuán wèi dìng dà hóng lú yán jù yè zhě yǐ wén

门外驺骑传炬出宫,司马阙门门外五营骑士传位定,大鸿胪言具,谒者以闻。

huáng hòu dōng xiàng guì rén gōng zhǔ zōng shì fù nǚ yǐ cì lì hòu

皇后东向,贵人、公主、宗室妇女以次立后;

huáng tài zǐ huáng zǐ zài dōng xī xiàng

皇太子、皇子在东,西向;

huáng zǐ shǎo tuì zài nán běi miàn

皇子少退在南,北面;

jiē fú kū

皆伏哭。

dà hóng lú chuán kū qún chén jiē kū

大鸿胪传哭,群臣皆哭。

sān gōng shēng zì zuò jiē ān zǐ gōng nèi guī zhāng zhū wù jìn chén zuǒ rú gù shì

三公升自阼阶,安梓宫内珪璋诸物,近臣佐如故事。

sì zi kū yǒng rú lǐ

嗣子哭踊如礼。

dōng yuán jiàng wǔ shì xià dīng rèn jié qù yá

东园匠、武士下钉衽,截去牙。

tài cháng shàng tài láo diàn tài guān sì jiān zhōng huáng mén shàng shí cì diàn zhí shì zhě rú lǐ

太常上太牢奠,太官食监、中黄门、尚食次奠,执事者如礼。

tài cháng dà hóng lú chuán kū rú yí

太常、大鸿胪传哭如仪。

sān gōng zòu shàng shū gù mìng tài zǐ jí rì jí tiān zǐ wèi yú jiù qián qǐng tài zǐ jí huáng dì wèi huáng hòu wèi huáng tài hòu

三公奏《尚书顾命》,太子即日即天子位于柩前,请太子即皇帝位,皇后为皇太后。

zòu kě

皇帝批准了奏请。

qún chén jiē chū jí fú rù huì rú yí

群臣皆出,吉服入会如仪。

tài wèi shēng zì zuò jiē dāng jiù yù zuò běi miàn qǐ shǒu dú cè bì yǐ chuán guó yù xǐ shòu dōng miàn guì shòu huáng tài zǐ jí huáng dì wèi

太尉升自阼阶,当柩御坐北面稽首,读策毕,以传国玉玺绶东面跪授皇太子,即皇帝位。

zhōng huáng mén zhǎng bīng yǐ yù jù suí hóu zhū zhǎn shé bǎo jiàn shòu tài wèi gào lìng qún chén qún chén jiē fú chēng wàn suì

中黄门掌兵以玉具、随侯珠、斩蛇宝剑授太尉,告令群臣,群臣皆伏称万岁。

huò dà shè tiān xià

或大赦天下。

qiǎn shǐ zhě zhào kāi chéng mén gōng mén ba tún wèi bīng

遣使者诏开城门、宫门,罢屯卫兵。

qún chén bǎi guān ba rù chéng sàng fú rú lǐ

群臣百官罢,入成丧服如礼。

bīng guān róng sān gōng tài cháng rú lǐ

兵官戎,三公、太常如礼。

gù shì bǎi guān wǔ rì yī huì lín gù lì èr qiān dàn cì shǐ zài jīng dū jùn guó shàng jì yuàn shǐ jiē wǔ rì yī huì

故事:百官五日一会临,故吏二千石、刺史、在京都郡国上计掾史皆五日一会。

tiān xià lì mín fā sāng lín sān rì

天下吏民发丧临三日。

xiān zàng èr rì jiē dàn bū lín

先葬二日,皆旦晡临。

jì zàng shì fú wú jìn jià qǔ cí sì

既葬,释服,无禁嫁娶、祠祀。

zuǒ shǐ yǐ xià bù yī guān zé dié dài wú guò sān cùn lín tíng zhōng

佐史以下,布衣冠帻,绖带无过三寸,临庭中。

wǔ lì bù zé dà guān

武吏布帻大冠。

dà sī nóng chū jiàn qián gǔ gěi liù zhàng bù zhí

大司农出见钱谷,给六丈布直。

yǐ zàng dà hóng shí rì wǔ xiǎo hóng shí sì rì xiān qī rì shì fú

以葬,大红十日五,小红十四日,纤七日,释服。

bù cì shǐ èr qiān dàn liè hóu zài guó zhě jí guān nèi hóu zōng shì zhǎng lì jí yīn yóu fèng zòu zhū hóu wáng qiǎn dài fū yī rén fèng zòu diào chén qǐng yì mǎ lù bù zòu kě

部刺史、二千石、列侯在国者及关内侯、宗室长吏及因邮奉奏,诸侯王遣大夫一人奉奏,吊臣请驿马露布,奏可。

yǐ mù wéi zhòng gāo jiǔ chǐ guǎng róng bā lì guǒ yǐ wěi xí

以木为重,高九尺,广容八历,裹以苇席。

jīn mén sàng zhàng jiē yǐ diàn

巾门、丧帐皆以簟。

chē jiē qù fǔ fān shū bù è lún

车皆去辅轓,疏布恶轮。

zǒu zú jiē bù zé

走卒皆布B224帻。

tài pú jià sì lún zhōu wèi bīn chē dà liàn wèi wū mù

太仆驾四轮辀为宾车,大练为屋幕。

zhōng huáng mén hǔ bēn gè èr shí rén zhí fú

中黄门、虎贲各二十人执绋。

sī kōng zé tǔ zào chuān

司空择土造穿。

tài shǐ bǔ rì

太史卜日。

yè zhě èr rén zhōng yè zhě pú yè zhōng yè zhě fù jiāng zuò yóu tí zhàng yǐ fù kēng

谒者二人,中谒者仆射、中谒者副将作,油缇帐以覆坑。

fāng shí zhì huáng cháng tí còu biàn fáng rú lǐ

方石治黄肠题凑便房如礼。

dà jià tài pú yù

大驾,太仆御。

fāng xiāng shì huáng jīn sì mù méng xióng pí xuán yī zhū cháng zhí gē yáng shǔn lì chéng sì mǎ xiān qū

方相氏黄金四目,蒙熊皮,玄衣朱裳,执戈扬楯,立乘四马先驱。

qí zhī zhì cháng sān rèn shí yǒu èr yóu yè dì huà rì yuè shēng lóng shū yuē tiān zǐ zhī jiù

旗之制,长三仞,十有二游,曳地,画日、月、升龙,书C959曰“天子之柩”。

yè zhě èr rén lì chéng liù mǎ wèi cì

谒者二人立乘六马为次。

dà jià gān quán lǔ bù jīn gēn róng chē lán tái fǎ jià

大驾甘泉卤簿,金根容车,兰台法驾。

sāng fú dà xíng zài shì rú jīn gēn chē

丧服大行载饰如金根车。

huáng dì cóng sòng rú lǐ

皇帝从送如礼。

tài cháng shàng qǐ diàn

太常上启奠。

yè lòu èr shí kè tài wèi guān cháng guān yī zhāi yī chéng gāo chē yì diàn zhǐ chē mén wài

夜漏二十刻,太尉冠长冠,衣斋衣,乘高车,诣殿止车门外。

shǐ zhě dào nán xiàng lì tài wèi jìn fú bài shòu zhào

使者到,南向立,太尉进伏拜受诏。

tài wèi yì nán jiāo

太尉诣南郊。

wèi jǐn jiǔ kè dà hóng lú shè jiǔ bīn suí lì qún chén rù wèi tài wèi xíng lǐ

未尽九刻,大鸿胪设九宾随立,群臣入位,太尉行礼。

zhí shì jiē guān cháng guān yī zhāi yī

执事皆冠长冠,衣斋衣。

tài zhù lìng guì dú shì cè tài wèi zài bài qǐ shǒu

太祝令跪读谥策,太尉再拜稽首。

zhì lǐ gào shì bì

治礼告事毕。

tài wèi fèng shì cè hái yì diàn duān mén

太尉奉谥策,还诣殿端门。

tài cháng shàng zǔ diàn zhōng huáng mén shàng yī fèng yī dēng róng gēn chē

太常上祖奠,中黄门尚衣奉衣登容根车。

dōng yuán zhàn shì zài dà xíng sī tú què xíng dào lì chē qián zhì lǐ yǐn tài wèi rù jiù wèi dà xíng chē xi shǎo nán dōng miàn fèng shì cè tài shǐ lìng fèng āi cè lì hòu

东园战士载大行,司徒却行道,立车前治礼,引太尉入就位,大行车西少南,东面奉谥策,太史令奉哀策立后。

tài cháng guì yuē jìn huáng dì jìn

太常跪曰“进”,皇帝进。

tài wèi dú shì cè cáng jīn guì

太尉读谥策,藏金匮。

huáng dì cì kē cáng yú miào

皇帝次科藏于庙。

tài shǐ fèng āi cè wěi qiè yì líng

太史奉哀策苇箧诣陵。

tài wèi xuán fù gōng wèi zài bài lì

太尉旋复公位,再拜立。

tài cháng guì yuē kū dà hóng lú chuán kū shí wǔ jǔ yīn zhǐ kū

太常跪曰“哭”,大鸿胪传哭,十五举音,止哭。

tài cháng xíng qiǎn diàn jiē rú lǐ

太常行遣奠皆如礼。

qǐng kū zhǐ kū rú yí

请哭止哭如仪。

zhòu lòu shàng shuǐ qǐng fā

昼漏上水,请发。

sī tú hé nán yǐn xiān yǐn chē zhuǎn tài cháng guì yuē qǐng bài sòng

司徒、河南尹先引车转,太常跪曰“请拜送”。

zài chē zhù bái xì cān miào fú cháng sān shí zhàng dà qī cùn wèi wǎn liù háng xíng wǔ shí rén

载车著白系参缪绋,长三十丈,大七寸为挽,六行,行五十人。

gōng qīng yǐ xià zǐ dì fán sān bǎi rén jiē sù zé wěi mào guān yī sù cháng

公卿以下子弟凡三百人,皆素帻委貌冠,衣素裳。

xiào wèi sān bǎi rén jiē chì zé bù guān jiàng kē dān yī chí zhuàng fān

校尉三百人,皆赤帻不冠,绛科单衣,持幢幡。

hòu sī mǎ chéng wéi xíng shǒu jiē xián méi

候司马丞为行首,皆衔枚。

yǔ lín gū r bā yú zhuó gē zhě liù shí rén wèi liù liè

羽林孤儿、《巴俞》擢歌者六十人,为六列。

duó sī mǎ bā rén zhí duó xiān

铎司马八人,执铎先。

dà hóng lú shè jiǔ bīn suí lì líng nán xiàn mén dào dōng běi miàn

大鸿胪设九宾,随立陵南羡门道东,北面;

zhū hóu wáng gōng tè jìn dào xi běi miàn dōng shàng

诸侯、王公、特进道西,北面东上;

zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn liè hóu zhí jiǔ bīn dōng běi miàn xī shàng

中二千石、二千石、列侯直九宾东,北面西上。

huáng dì bái bù mù sù lǐ jiā xiàn dào dōng xī xiàng rú lǐ

皇帝白布幕素里,夹羡道东,西向如礼。

róng chē wò zuò xiàn dào xi nán xiàng chē dāng zuò nán xiàng zhōng huáng mén shàng yī fèng yī jiù wò zuò

容车幄坐羡道西,南向,车当坐,南向,中黄门尚衣奉衣就幄坐。

chē shǎo qián tài zhù jìn lǐ xiàn rú lǐ

车少前,太祝进醴献如礼。

sī tú guì yuē dà jià qǐng shě tài shǐ lìng zì chē nán běi miàn dú āi huǒ qì luò shuǐ zhōng

司徒跪曰“大驾请舍”,太史令自车南,北面读哀火弃雒水中。

bǎi guān guān fǔ gè yǐ mù miàn shòu néng wéi rén nán rén shī qì shè táo gěng yù léi wěi jiāo bì zhí shì bì zhě ba

百官官府各以木面兽能为亻难人师讫,设桃梗、郁儡、苇茭毕,执事陛者罢。

wěi jǐ táo zhàng yǐ cì gōng qīng jiāng jūn tè hóu zhū hóu yún

苇戟、桃杖以赐公、卿、将军、特侯、诸侯云。

shì yuè yě lì tǔ niú liù tóu yú guó dū jùn xiàn chéng wài chǒu dì yǐ sòng dà hán

是月也,立土牛六头于国都郡县城外丑地,以送大寒。

xiǎng qiǎn gù wèi shì yí bǎi guān huì wèi dìng yè zhě chí jié yǐn gù wèi shì rù zì duān mén

飨遣故卫士仪:百官会,位定,谒者持节引故卫士入自端门。

wèi sī mǎ zhí fān zhēng hù xíng

卫司马执幡钲护行。

xíng dìng shì yù shǐ chí jié wèi láo yǐ zhào ēn wèn suǒ jí kǔ shòu qí zhāng zòu suǒ yù yán

行定,侍御史持节慰劳,以诏恩问所疾苦,受其章奏所欲言。

bì xiǎng cì zuò yuè guān yǐ jué dǐ

毕飨,赐作乐,观以角抵。

lè què bà qiǎn quàn yǐ nóng sāng

乐阕罢遣,劝以农桑。

měi suì shǒu zhēng yuè wèi dà cháo shòu hè

每岁首正月,为大朝受贺。

qí yí yè lòu wèi jǐn qī kè zhōng míng shòu hè

其仪:夜漏未尽七刻,钟鸣,受贺。

jí zhì gōng hóu bì zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn gāo qiān dàn liù bǎi shí yàn sì bǎi shí yǐ xià zhì

及贽,公、侯璧,中二千石、二千石羔,千石、六百石雁,四百石以下雉。

bǎi guān hè zhèng yuè

百官贺正月。

èr qiān dàn yǐ shàng shàng diàn chēng wàn suì

二千石以上上殿称万岁。

jǔ shāng yù zuò qián

举觞御坐前。

sī kōng fèng gēng dà sī nóng fèng fàn zòu shí jǔ zhī lè

司空奉羹,大司农奉饭,奏食举之乐。

bǎi guān shòu cì yàn xiǎng dà zuò lè

百官受赐宴飨,大作乐。

qí měi shuò wéi shí yuè dàn cóng gù shì zhě gāo zǔ dìng qín zhī yuè yuán nián suì shǒu yě

其每朔,唯十月旦从故事者,高祖定秦之月,元年岁首也。

✦ You read 志·礼仪中

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.