féng yì zì gōng sūn yǐng chuān fù chéng rén yě
冯异字公孙，颍川父城人也。
hào dú shū néng zuǒ shì chūn qiū sūn zǐ bīng fǎ
好读书，能《左氏春秋》、《孙子兵法》。
hàn bīng qǐ yì yǐ jùn yuàn jiān wǔ xiàn yǔ fù chéng zhǎng miáo méng gòng chéng shǒu wèi wáng mǎng jù hàn
汉兵起，异以郡掾监五县，与父城长苗萌共城守，为王莽拒汉。
guāng wǔ lüè de yǐng chuān gōng fù chéng bù xià tún bīng jīn chē xiāng
光武略地颍川，攻父城不下，屯兵巾车乡。
yì jiān chū xíng shǔ xiàn wèi hàn bīng suǒ zhí
异间出行属县，为汉兵所执。
shí yì cóng xiōng xiào jí tóng jùn dīng chēn lǚ yàn bìng cóng guāng wǔ yīn gòng jiàn yì de zhào jiàn
时异从兄孝及同郡丁𬘭、吕晏，并从光武，因共荐异，得召见。
yì yuē yì yī fū zhī yòng bù zú wèi qiáng ruò
异曰："异一夫之用，不足为强弱。
yǒu lǎo mǔ zài chéng zhōng yuàn guī jù wǔ chéng yǐ xiào gōng bào dé
有老母在城中，愿归据五城，以效功报德。
guāng wǔ yuē shàn
"光武曰："善。
yì guī wèi miáo méng yuē jīn zhū jiāng jiē zhuàng shì qū qǐ duō bào héng dú yǒu liú jiāng jūn suǒ dào bù lǔ lüě
"异归，谓苗萌曰："今诸将皆壮士屈起，多暴横，独有刘将军所到不虏掠。
guān qí yán yǔ jǔ zhǐ fēi yōng rén yě kě yǐ guī shēn
观其言语举止，非庸人也，可以归身。
miáo méng yuē sǐ shēng tóng mìng jìng cóng zǐ jì
"苗萌曰："死生同命，敬从子计。
guāng wǔ nán hái wǎn gēng shǐ zhū jiāng gōng fù chéng zhě qián hòu shí yú bèi yì jiān shǒu bù xià
"光武南还宛，更始诸将攻父城者前后十余辈，异坚守不下；
jí guāng wǔ wèi sī lì xiào wèi dào jīng fù chéng yì děng jí kāi mén fèng niú jiǔ yíng
及光武为司隶校尉，道经父城，异等即开门奉牛、酒迎。
guāng wǔ shǔ yì wéi zhǔ bù miáo méng wéi cóng shì
光武署异为主簿，苗萌为从事。
yì yīn jiàn yì zǐ diào qī shū shòu duàn jiàn zuǒ lóng děng guāng wǔ jiē yǐ wéi chuán shǐ yǐ zhì luò yáng
异因荐邑子铫期、叔寿、段建、左隆等，光武皆以为椽史，以至洛阳。
gēng shǐ shù yù qiǎn guāng wǔ xùn hé běi zhū jiāng jiē yǐ wéi bù kě
更始数欲遣光武徇河北，诸将皆以为不可。
shì shí zuǒ chéng xiàng cáo jìng zi xǔ wèi shàng shū fù zǐ yòng shì yì quàn guāng wǔ hòu jié nà zhī
是时，左丞相曹竟子诩为尚书，父子用事，异劝光武厚结纳之。
jí dù hé běi xǔ yǒu lì yān
及度河北，诩有力焉。
zì bó shēng zhī bài guāng wǔ bù gǎn xiǎn qí bēi qī měi dú jū zhé bù yù jiǔ ròu zhěn xí yǒu tì qì chù
自伯升之败，光武不敢显其悲戚，每独居，辄不御酒肉，枕席有涕泣处。
yì dú kòu tóu kuān pì āi qíng
异独叩头宽譬哀情。
guāng wǔ zhǐ zhī yuē qīng wù wàng yán
光武止之曰："卿勿妄言。
yì fù yīn jiān jìn shuō yuē tiān xià tóng kǔ wáng shì sī hàn jiǔ yǐ
"异复因间进说曰："天下同苦王氏，思汉久矣。
jīn gēng shǐ zhū jiāng cóng héng bào nüè suǒ zhì lǔ lüě bǎi xìng shī wàng wú suǒ yī zài
今更始诸将从横暴虐，所至虏掠，百姓失望，无所依载。
jīn gōng zhuān mìng fāng miàn shī xíng ēn dé
今公专命方面，施行恩德。
fu yǒu jié zhòu zhī luàn nǎi jiàn tāng wǔ zhī gōng
夫有桀、纣之乱，乃见汤、武之功；
rén jiǔ jī kě shì wèi chōng bǎo
人久饥渴，是为充饱。
yi jí fēn qiǎn guān shǔ xùn xíng jùn xiàn lǐ yuān jié bù huì zé
宜急分遣官属，徇行郡县，理冤结，布惠泽。
guāng wǔ nà zhī
"光武纳之。
zhì hán dān qiǎn yì yǔ diào qī chéng chuán fǔ xún shǔ xiàn lù qiú tú cún guān guǎ wáng mìng zì yì zhě chú qí zuì yīn tiáo èr qiān dàn zhǎng lì tóng xīn jí bù fù zhě shàng zhī
至邯郸，遣异与铫期乘传抚循属县，录囚徒，存鳏寡，亡命自诣者除其罪，阴条二千石长吏同心及不附者上之。
jí wáng láng qǐ guāng wǔ zì jì dōng nán chí chén yè cǎo shè zhì ráo yáng wú lóu tíng
及王郎起，光武自蓟东南驰，晨夜草舍，至饶阳无蒌亭。
shí tiān hán liè zhòng jiē jī pí yì shàng dòu zhōu
时天寒烈，众皆饥疲，异上豆粥。
míng dàn guāng wǔ wèi zhū jiāng yuē zuó de gōng sūn dòu zhōu jī hán jù jiě jí zhì nán gōng yù dà fēng yǔ guāng wǔ yǐn chē rù dào bàng kōng shě yì bào xīn dèng yǔ rè huǒ guāng wǔ duì zào liáo yī
明旦，光武谓诸将曰："昨得公孙豆粥，饥寒俱解"及至南宫，遇大风雨，光武引车入道傍空舍，异抱薪，邓禹热火，光武对灶燎衣。
yì fù jìn mài fàn tú jiān
异复进麦饭菟肩。
yīn fù dù hū tuó hé zhì xìn dōu shǐ yì bié shōu hé jiān bīng
因复度虖沱河至信都，使异别收河间兵。
hái bài piān jiàng jūn
还，拜偏将军。
cóng pò wáng láng fēng yīng hóu
从破王郎，封应侯。
yì wéi rén qiān tuì bù fá xíng yǔ zhū jiàng xiàng féng zhé yǐn chē bì dào
异为人谦退不伐，行与诸将相逢，辄引车避道。
jìn zhǐ jiē yǒu biǎo zhì jūn zhōng hào wèi zhěng qí
进止皆有表识，军中号为整齐。
měi suǒ zhǐ shě zhū jiāng bìng zuò lùn gōng yì cháng dú píng shù xià jūn zhōng hào yuē dà shù jiāng jūn
每所止舍，诸将并坐论功，异常独屏树下，军中号曰"大树将军"。
jí pò hán dān nǎi gèng bù fèn zhū jiāng gè yǒu pèi lì
及破邯郸，乃更部分诸将，各有配隶。
jūn shì jiē yán yuàn shǔ dà shù jiāng jūn guāng wǔ yǐ cǐ duō zhī
军士皆言愿属大树将军，光武以此多之。
bié jī pò tiě jìng yú běi píng yòu jiàng xiōng nú yú lín xì dùn wáng yīn cóng píng hé běi
别击破铁胫于北平，又降匈奴于林闟顿王，因从平河北。
shí gēng shǐ qiǎn wǔ yīn wáng li yì lǐn qiū wáng tián lì dà sī mǎ zhū wěi bái hǔ gōng chén qiáo jiàng bīng hào sān shí wàn yǔ hé nán tài shǒu wǔ bó gòng shǒu luò yáng
时，更始遣舞阴王李轶、廪丘王田立、大司马朱鲔、白虎公陈侨将兵号三十万，与河南太守武勃共守洛阳。
guāng wǔ jiàng běi xùn yàn zhào yǐ wèi jùn hé nèi dú bù féng bīng ér chéng yì zōng cāng lǐn shí nǎi bài kòu xún wèi hé nèi tài shǒu yì wèi mèng jīn jiāng jūn tǒng èr jùn jūn hé shàng yǔ xún hé zhí yǐ jù zhū wěi děng
光武将北徇燕、赵，以魏郡、河内独不逢兵，而城邑宗，仓廪实，乃拜寇恂为河内太守，异为孟津将军，统二郡军河上，与恂合执，以拒朱鲔等。
yì nǎi yí li yì shū yuē yú wén míng jìng suǒ yǐ zhào xíng wǎng shì suǒ yǐ zhī jīn
异乃遗李轶书曰："愚闻明镜所以照形，往事所以知今。
xī wēi zǐ qù yīn ér rù zhōu xiàng bó pàn chu ér guī hàn
昔微子去殷而入周，项伯畔楚而归汉。
zhōu bó yíng dài wáng ér chù shǎo dì huò guāng zūn xiào xuān ér fèi chāng yì
周勃迎代王而黜少帝，霍光尊孝宣而废昌邑。
bǐ jiē wèi tiān zhī mìng dǔ cún wáng zhī fú jiàn fèi xīng zhī shì gù néng chéng gōng yú yī shí chuí yè yú wàn shì yě
彼皆畏天知命，睹存亡之符，见废兴之事，故能成功于一时，垂业于万世也。
gǒu lìng zhǎng ān shàng kě fú zhù yán qī suì yuè shū bù jiàn qīn yuǎn bù yú jìn jì wén qǐ néng jū yī yú zāi
苟令长安尚可扶助，延期岁月，疏不间亲，远不逾近，季文岂能居一隅哉？
jīn cháng ān huài luàn chì méi lín jiāo wáng hóu gòu nán
今长安坏乱，赤眉临郊，王侯构难。
dà chén guāi lí gāng jì yǐ jué sì fāng fēn bēng yì xìng bìng qǐ shì gù xiāo wáng bá shè shuāng xuě jīng yíng hé běi
大臣乖离，纲纪已绝，四方分崩，异姓并起，是故萧王跋涉霜雪，经营河北。
fāng jīn yīng sì yún jí bǎi xìng fēng mǐ suī bīn qí mù zhōu bù zú yǐ yù
方今英俟云集，百姓风靡，虽邠歧慕周，不足以喻。
jì wén chéng néng jué wù chéng bài jí dìng dà jì lùn gōng gǔ rén zhuǎn huò wéi fú zài cǐ shí yǐ
季文诚能觉悟成败，亟定大计，论功古人，转祸为福，在此时矣。
rú měng jiàng cháng qū yán bīng wéi chéng suī yǒu huǐ hèn yì wú jí yǐ
如猛将长驱，严兵围城，虽有悔恨，亦无及已。
chū yì yǔ guāng wǔ shǒu jié móu yuē jiā xiāng qīn ài jí gēng shǐ lì fǎn gòng xiàn bó shēng
初，轶与光武首结谋约，加相亲爱，及更始立，反共陷伯升。
suī zhī cháng ān yǐ wēi yù jiàng yòu bù zì ān
虽知长安已危，欲降又不自安。
nǎi bào yì shū yuē yì běn yǔ xiāo wáng shǒu móu zào hàn jié sǐ shēng zhī yuē tóng róng kū zhī jì
乃报异书曰："轶本与萧王首谋造汉，结死生之约，同荣枯之计。
jīn yì shǒu luò yáng jiāng jūn zhèn mèng jīn jù jù jī zhóu qiān zǎi yī huì sī chéng duàn jīn
今轶守洛阳，将军镇孟津，俱据机轴，千载一会，思成断金。
wéi shēn dá xiāo wáng yuàn jìn yú cè yǐ zuǒ guó ān rén
惟深达萧王，愿进愚策，以佐国安人。
yì zì tōng shū zhī hòu bù fù yǔ yì zhēng fēng gù yì yīn cǐ de běi gōng tiān jǐng guān bá shàng dǎng liǎng chéng yòu nán xià hé nán chéng gāo yǐ dōng shí sān xiàn jí zhū tún jí jiē píng zhī jiàng zhě shí yú wàn
"轶自通书之后，不复与异争锋，故异因此得北攻天井关，拔上党两城，又南下河南成皋已东十三县，及诸屯集，皆平之，降者十余万。
wǔ bó jiāng wàn yú rén gōng zhū pàn zhě yì yǐn jūn dù hé yǔ bó zhàn yú shì xiāng xià dà pò zhǎn bó huò shǒu wǔ qiān yú jí yì yòu bì mén bù jiù
武勃将万余人攻诸畔者，异引军度河，与勃战于士乡下，大破斩勃，获首五千余级，轶又闭门不救。
yì jiàn qí xìn xiào jù yǐ zòu wén
冯异见他很讲信用并有了实效，就向光武上奏了事情的全部经过。
guāng wǔ gù xuān lù yì shū lìng zhū wěi zhī zhī
光武故宣露轶书，令朱鲔知之。
wěi nù suì shǐ rén cì shā yì
鲔怒，遂使人刺杀轶。
yóu shì chéng zhōng guāi lí duō yǒu jiàng zhě
由是城中乖离，多有降者。
wěi nǎi qiǎn tǎo nán jiāng jūn sū mào jiāng shù wàn rén gōng wēn wěi zì jiāng shù wàn rén gōng píng yīn yǐ zhui yì
鲔乃遣讨难将军苏茂将数万人攻温，鲔自将数万人攻平阴以缀异。
yì qiǎn xiào wèi hù jūn jiàng bīng yǔ kòu xún hé jī mào pò zhī
异遣校尉护军将兵，与寇恂合击茂，破之。
yì yīn dù hé jī wěi wěi zǒu
异因度河击鲔，鲔走；
yì zhuī zhì luò yáng huán chéng yī zā ér guī
异追至洛阳，环城一匝而归。
yí xí shàng fú zhū jiāng jiē rù hè bìng quàn guāng wǔ jí dì wèi
移檄上伏，诸将皆入贺，并劝光武即帝位。
guāng wǔ nǎi zhào yì yì hào wèn sì fāng dòng jìng
光武乃召异诣鄗，问四方动静。
yì yuē sān wáng fǎn pàn gēng shǐ bài wáng tiān xià wú zhǔ zōng miào zhī yōu zài yú dài wáng
异曰："三王反畔，更始败亡，天下无主，宗庙之忧，在于大王。
yi cóng zhòng yì shàng wèi shè jì xià wèi bǎi xìng
宜从众议，上为社稷，下为百姓。
guāng wǔ yuē wǒ zuó yè mèng chéng chì lóng shàng tiān jué wù xīn zhōng dòng jì yì yīn xià xí zài bài hè yuē cǐ tiān mìng fā yú jīng shén
"光武曰："我昨夜梦乘赤龙上天，觉悟，心中动悸"异因下席再拜贺曰："此天命发于精神。
xīn zhōng dòng jì dài wáng zhòng shèn zhī xìng yě
心中动悸，大王重慎之性也。
yì suì yǔ zhū jiāng jūn yì shàng zūn hào
"异遂与诸将军议上尊号。
jiàn wǔ èr nián chūn dìng fēng yì yáng jiǎ hóu
建武二年春，定封异阳夏侯。
yǐn jī yáng dí zéi yán zhōng zhào gēn pò zhī
引击阳翟贼严终、赵根，破之。
zhào yì guī jiā shàng zhǒng shǐ tài zhōng dài fū jī niú jiǔ lìng èr bǎi lǐ nèi tài shǒu dū wèi yǐ xià jí zōng zú huì yān
诏异归家上冢，使太中大夫赍牛、酒，令二百里内太守、都尉已下及宗族会焉。
shí chì méi yán cén bào luàn sān fǔ jùn xiàn dà xìng gè yōng bīng zhòng dà sī tú dèng yǔ bù néng dìng nǎi qiǎn yì dài yǔ tǎo zhī
时，赤眉、延岑暴乱三辅，郡县大姓各拥兵众，大司徒邓禹不能定，乃遣异代禹讨之。
chē jià sòng zhì hé nán cì yǐ shèng yú qī chǐ jù jiàn
车驾送至河南，赐以乘舆七尺具剑。
chì yì yuē sān fǔ zāo wáng mǎng gēng shǐ zhī luàn zhòng yǐ chì méi yán cén zhī kù yuán yuán tú tàn wú suǒ yī sù
敕异曰："三辅遭王莽、更始之乱，重以赤眉、延岑之酷，元元涂炭，无所依诉。
jīn zhī zhēng fá fēi bì lüè dì tú chéng yào zài píng dìng ān jí zhī ěr
今之征伐，非必略地屠城，要在平定安集之耳。
zhū jiāng fēi bù jiàn dòu rán hǎo lǔ lüě
诸将非不健斗，然好虏掠。
qīng běn néng yù lì shì niàn zì xiū chì wú wéi jùn xiàn suǒ kǔ
卿本能御吏士，念自修敕，无为郡县所苦。
yì dùn shǒu shòu mìng yǐn ér xi suǒ zhì jiē bù wēi xìn
"异顿首受命，引而西，所至皆布威信。
hóng nóng qún dào chēng jiāng jūn zhě shí yú bèi jiē lǜ zhòng jiàng yì
弘农群盗称将军者十余辈，皆率众降异。
yì yǔ chì méi yù yú huá yīn xiāng jù liù shí yú rì zhàn shù shí hé jiàng qí jiāng liú shǐ wáng xuān děng wǔ qiān yú rén
异与赤眉遇于华阴，相拒六十余日，战数十合，降其将刘始、王宣等五千余人。
sān nián chūn qiǎn shǐ zhě jí bài yì wèi zhēng xi dà jiàng jūn
三年春，遣使者即拜异为征西大将军。
huì dèng yǔ lǜ chē qí jiāng jūn shān hóng děng yǐn guī yǔ yì xiāng yù yǔ hóng yào yì gòng gōng chì méi
会邓禹率车骑将军邓弘等引归，与异相遇，禹、弘要异共攻赤眉。
yì yuē yì yǔ zéi xiāng jù qiě shù shí rì suī lǚ huò xióng jiāng yú zhòng shàng duō kě shāo yǐ ēn xìn qīng yòu nán zú yòng bīng pò yě
异曰："异与贼相拒且数十日，虽屡获雄将，余众尚多，可稍以恩信倾诱，难卒用兵破也。
shàng jīn shǐ zhū jiāng zhūn miǎn chí yào qí dōng ér yì jī qí xi yī jǔ qǔ zhī cǐ wàn chéng jì yě
上今使诸将屯黾池要其东，而异击其西，一举取之，此万成计也。
yǔ hóng bù cóng
"禹、弘不从。
hóng suì dà zhàn yí rì chì méi yáng bài qì zī zhòng zǒu
弘遂大战移日，赤眉阳败，弃辎重走。
chē jiē zài tǔ yǐ dòu fù qí shàng bīng shì jī zhēng qǔ zhī
车皆载土，以豆覆其上，兵士饥，争取之。
chì méi yǐn hái jī hóng hóng jūn kuì luàn
赤眉引还击弘，弘军溃乱。
yì yǔ yǔ hé bīng jiù zhī chì méi xiǎo què
异与禹合兵救之，赤眉小却。
yì yǐ shì zú jī juàn kě qiě xiū yǔ bù tīng fù zhàn dà wéi suǒ bài sǐ shāng zhě sān qiān yú rén
异以士卒饥倦，可且休，禹不听，复战，大为所败，死伤者三千余人。
yǔ de tuō guī yí yáng
禹得脱归宜阳。
yì qì mǎ bù zǒu shàng huí xī bǎn yǔ huī xià shù rén guī yíng
异弃马步走上回谿阪，与麾下数人归营。
fù jiān bì shōu qí sàn zú zhāo jí zhū yíng bǎo shù wàn rén yǔ zéi yuē qī huì zhàn
复坚壁，收其散卒，招集诸营保数万人，与贼约期会战。
shǐ zhuàng shì biàn fú yǔ chì méi tóng fú yú dào cè
使壮士变服与赤眉同，伏于道侧。
dàn rì chì méi shǐ wàn rén gōng yì qián bù yì cái chū bīng yǐ jiù zhī
旦日，赤眉使万人攻异前部，异裁出兵以救之。
zéi jiàn shì ruò suì xī zhòng gōng yì yì nǎi zòng bīng dà zhàn
贼见势弱，遂悉众攻异，异乃纵兵大战。
rì zè zéi qì shuāi fú bīng zú qǐ yī fú xiāng luàn chì méi bù fù shí bié zhòng suì jīng kuì
日昃，贼气衰，伏兵卒起，衣服相乱，赤眉不复识别，众遂惊溃。
zhuī jī dà pò yú xiáo dǐ jiàng nán nǚ bā wàn rén
追击，大破于崤底，降男女八万人。
yú zhòng shàng shí yú wàn dōng zǒu yí yáng jiàng
余众尚十余万，东走宜阳降。
xǐ shū láo yì yuē chì méi pò píng shì lì láo kǔ shǐ suī chuí chì huí xī zhōng néng fèn yì miǎn chí kě wèi shī zhī dōng yú shōu zhī sāng yú
玺书劳异曰："赤眉破平，士吏劳苦，始虽垂翅回谿，终能奋翼黾池，可谓失之东隅，收之桑榆。
fāng lùn gōng shǎng yǐ dá dà xūn
方论功赏，以答大勋。
shí
时，
chì méi suī jiàng
赤眉虽降，
zhòng kòu yóu shèng yán cén jù lán tián
众寇犹盛：延岑据蓝田，
wáng xīn jù xià guī
王歆据下邽，
fāng dān jù xīn fēng
芳丹据新丰，
jiǎng zhèn jù bà líng
蒋震据霸陵，
zhāng hán jù cháng ān
张邯据长安，
gōng sūn shǒu jù cháng líng
公孙守据长陵，
yáng zhōu jù gǔ kǒu
杨周据谷口，
lǚ wěi jù chén cāng
吕鲔据陈仓，
jiǎo hóng jù qiān
角闳据汧，
luò yán jù zhōu zhì
骆延据盩厔，
rèn liáng jù hù
任良据鄠，
rǔ zhāng jù huái lǐ
汝章据槐里，
gè chēng jiāng jūn
各称将军，
yōng bīng duō zhě wàn yú
拥兵多者万余，
shǎo zhě shù qiān rén
少者数千人，
zhuǎn xiāng gōng jī
转相攻击。
yì qiě zhàn qiě xíng tún jūn shàng lín yuàn zhōng
异且战且行，屯军上林苑中。
yán cén jì pò chì méi zì chēng wǔ ān wáng bài zhì mù shǒu yù jù guān zhōng yǐn zhāng hán rèn liáng gòng gōng yì
延岑既破赤眉，自称武安王，拜置牧守，欲据关中，引张邯、任良共攻异。
yì jī pò zhī zhǎn shǒu qiān yú jí zhū yíng bǎo shǒu fù cén zhě jiē lái jiàng guī yì
异击破之，斩首千余级，诸营保守附岑者皆来降归异。
cén zǒu gōng xī yì qiǎn fù hàn jiāng jūn shān yè fǔ hàn jiāng jūn yú kuāng yāo jī cén dà pò zhī lóng qí jiāng sū chén děng bā qiān yú rén
岑走攻析，异遣复汉将军邓晔、辅汉将军于匡要击岑，大破之，隆其将苏臣等八千余人。
cén suì zì wǔ guān zǒu nán yáng
岑遂自武关走南阳。
shí bǎi xìng jī è rén xiāng shí huáng jīn yī jīn yì dòu wǔ shēng
时，百姓饥饿，人相食，黄金一斤易豆五升。
dào lù duàn gé wěi shū bù zhì jūn shì wěi yǐ guǒ shí wèi liáng
道路断隔，委输不至，军士委以果实为粮。
zhào bài nán yáng zhào kuāng wèi yòu fú fēng jiàng bīng zhù yì bìng sòng jiān gǔ jūn zhōng jiē chēng wàn suì
诏拜南阳赵匡为右扶风，将兵助异，并送缣谷，军中皆称万岁。
yì bīng shí jiàn shèng nǎi shāo zhū jī háo jié bù cóng lìng zhě bāo shǎng jiàng fù yǒu gōng láo zhě xī qiǎn qí qú shuài yì jīng shī sàn qí zhòng guī běn yè
异兵食渐盛，乃稍诛击豪杰不从令者，褒赏降附有功劳者，悉遣其渠帅诣京师，散其众归本业。
wēi xíng guān zhōng wéi lǚ wěi zhāng hán jiǎng zhèn qiǎn shǐ jiàng shǔ qí yú xī píng
威行关中，惟吕鲔、张邯、蒋震遣使降蜀，其余悉平。
míng nián gōng sūn shù qiǎn jiàng chéng yān jiāng shù wàn rén jiù lǚ wěi chū zhūn chén cāng
明年，公孙述遣将程焉，将数万人就吕鲔出屯陈仓。
yì yǔ zhào kuāng yíng jī dà pò zhī yān tuì zǒu hàn chuān
异与赵匡迎击，大破之，焉退走汉川。
yì zhuī zhàn yú jī gǔ fù pò zhī huán jī pò lǚ wěi yíng bǎo jiàng zhě shén zhòng
异追战于箕谷，复破之，还击破吕鲔，营保降者甚众。
qí hòu shǔ fù shù qiǎn jiàng jiān chū yì zhé cuī cuò zhī
其后蜀复数遣将间出，异辄摧挫之。
huái lái bǎi xìng shēn lǐ wǎng jié chū rù sān suì shàng lín chéng dū
怀来百姓，申理枉结，出入三岁，上林成都。
yì zì yǐ jiǔ zài wài bù zì ān shàng shū sī mù quē tíng yuàn qīn wéi wò dì bù xǔ
异自以久在外，不自安，上书思慕阙廷，愿亲帷幄，帝不许。
hòu rén yǒu zhāng yán yì zhuān zhì guān zhōng zhǎn cháng ān lìng wēi quán zhì zhòng bǎi xìng guī xīn hào wèi xián yáng wáng
后人有章言异专制关中，斩长安令，威权至重，百姓归心，号为"咸阳王"。
dì shǐ yǐ zhāng shì yì
帝使以章示异。
yì huáng jù shàng shū xiè yuē chén běn zhū shēng zāo yù shòu mìng zhī huì chōng bèi háng wǔ guò méng ēn sī wèi dà jiàng jué tōng hóu shòu rèn fāng miàn yǐ lì wēi gōng jiē zì guó jiā móu lǜ yú chén wú suǒ néng jí
异惶惧，上书谢曰："臣本诸生，遭遇受命之会，充备行伍，过蒙恩私，位大将，爵通侯，受任方面，以立微功，皆自国家谋虑，愚臣无所能及。
chén fú zì sī wéi yǐ zhào chì zhàn gōng měi zhé rú yì
臣伏自思惟：以诏敕战攻，每辄如意；
shí yǐ sī xīn duàn jué wèi cháng bù yǒu huǐ
时以私心断决，未尝不有悔。
guó jiā dú jiàn zhī míng jiǔ ér yì yuǎn nǎi zhī xìng yǔ tiān dào bù kě de ér wén yě
国家独见之明，久而益远，乃知'性与天道，不可得而闻也'。
dāng bīng gé shǐ qǐ rǎo rǎng zhī shí háo jié jìng zhú mí huò qiān shù
当兵革始起，扰攘之时，豪杰竞逐，迷惑千数。
chén yǐ zāo yù tuō shēn shèng míng zài qīng wēi hùn xiáo zhī zhōng shàng bù gǎn guò chà ér kuàng tiān xià píng dìng shàng zūn xià bēi ér chén jué wèi suǒ méng wēi wēi bù cè hu
臣以遭遇，托身圣明，在倾危混淆之中，尚不敢过差，而况天下平定，上尊下卑，而臣爵位所蒙，巍巍不测乎？
chéng jì yǐ jǐn chì suì zì zhōng shǐ
诚冀以谨敕，遂自终始。
jiàn suǒ shì chén zhāng zhàn lì bù jù
见所示臣章，战栗怖惧。
fú niàn míng zhǔ zhī chén yú xìng gù gǎn yīn yuán zì chén
伏念明主知臣愚性，固敢因缘自陈。
zhào bào yuē jiāng jūn zhī yú guó jiā yì wèi jūn chén ēn yóu fù zi
"诏报曰："将军之于国家，义为君臣，恩犹父子。
hé xián hé yí ér yǒu jù yì
何嫌何疑，而有惧意？
liù nián chūn yì cháo jīng shī
六年春，异朝京师。
yǐn jiàn dì wèi gōng qīng yuē shì wǒ qǐ bīng shí zhǔ bù yě
引见，帝谓公卿曰："是我起兵时主簿也。
wèi wú pī jīng jí dìng guān zhōng
为吾披荆棘，定关中。
jì ba shǐ zhōng huáng mén cì yǐ zhēn bǎo yī fú qián bó
"既罢，使中黄门赐以珍宝、衣服、钱、帛。
zhào yuē cāng cù wú lóu tíng dòu zhōu hū tuó hé mài fàn hòu yì jiǔ bù bào
诏曰："仓卒无蒌亭豆粥，虖沱河麦饭，厚意久不报。
yì qǐ shǒu xiè yuē chén wén guǎn zhòng wèi huán gōng yuē yuàn jūn wú wàng shè gōu chén wú wàng jiàn chē
"异稽首谢曰："臣闻管仲谓桓公曰：'愿君无忘射钩，臣无忘槛车。
qí guó lài zhī
'齐国赖之。
chén jīn yì yuàn guó jiā wú wàng hé běi zhī nán xiǎo chén bù gǎn wàng jīn chē zhī ēn
臣今亦愿国家无忘河北之难，小臣不敢忘巾车之恩。
hòu shù yǐn yàn jiàn dìng yì tú shǔ liú shí yú rì lìng yì qī zǐ suí yì hái xi
"后数引宴见，定议图蜀，留十余日，令异妻子随异还西。
xià qiǎn zhū jiāng shàng lǒng wèi wěi áo suǒ bài nǎi zhào yì jūn xún yì
夏，遣诸将上陇，为隗嚣所败，乃诏异军栒邑。
wèi jí zhì wěi áo chéng shèng shǐ qí jiāng wáng yuán xíng xún jiāng èr wàn yú rén xià lǒng yīn fēn qiǎn xún qǔ xún yì
未及至，隗嚣乘胜使其将王元、行巡将二万余人下陇，因分遣巡取栒邑。
yì jí chí bīng yù xiān jù zhī
异即驰兵，欲先据之。
zhū jiāng jiē yuē lǔ bīng shèng ér xīn chéng shèng bù kě yǔ zhēng yi zhǐ jūn biàn dì xú sī fāng lüè
诸将皆曰："虏兵盛而新乘胜，不可与争，宜止军便地，徐思方略。
yì yuē lǔ bīng lín jìng niǔ tài xiǎo lì suì yù shēn rù
"异曰："虏兵临境，忸忕小利，遂欲深入。
ruò de xún yì sān fǔ dòng yáo shì wú yōu yě
若得栒邑，三辅动摇，是吾忧也。
fu gōng zhě bù zú shǒu zhě yǒu yú
夫'攻者不足，守者有余'。
jīn xiān jù chéng yǐ yì dài láo fēi suǒ yǐ zhēng yě
今先据城，以逸待劳，非所以争也。
qián wǎng bì chéng yǎn qí gǔ
"潜往闭城，偃旗鼓。
xíng xún bù zú chí fù zhī
行巡不足，驰赴之。
yì chéng qí bù yì
异乘其不意。
zú jī gǔ jiàn qí ér chū
卒击鼓建旗而出。
xún jūn jīng luàn bēn zǒu zhuī jī shù shí lǐ dà pò zhī
巡军惊乱奔走，追击数十里，大破之。
jì zūn yì pò wáng yuán yú qiān
祭遵亦破王元于汧。
yú shì běi dì zhū háo zhǎng gěng dìng děng xī pàn wěi áo jiàng
于是北地诸豪长耿定等，悉畔隗嚣降。
yì shàng shū yán zhuàng bù gǎn zì fá
异上书言状，不敢自伐。
zhū jiāng huò yù fēn qí gōng dì huàn zhī
诸将或欲分其功，帝患之。
nǎi xià xǐ shū yuē zhì zhào dà sī mǎ hǔ yá jiàn wēi hàn zhōng bǔ lǔ wǔ wēi jiāng jūn lǔ bīng wěi xià sān fǔ jīng kǒng
乃下玺书曰："制诏大司马，虎牙、建威、汉忠、捕虏、武威将军：虏兵猥下，三辅惊恐。
xún yì wēi wáng zài yú dàn xī
栒邑危亡，在于旦夕。
běi dì yíng bǎo àn bīng guān wàng
北地营保，按兵观望。
jīn piān chéng huò quán lǔ bīng cuò zhé shǐ gěng dìng zhī shǔ fù niàn jūn chén zhī yì
今偏城获全，虏兵挫折，使耿定之属，复念君臣之义。
zhēng xi gōng ruò qiū shān yóu zì yǐ wéi bù zú
征西功若丘山，犹自以为不足。
mèng zhī fǎn bēn ér diàn yì hé yì zāi
孟之反奔而殿，亦何异哉？
jīn qiǎn tài zhōng dài fū cì zhēng xi lì shì sǐ shāng zhě yī yào guān liǎn dà sī mǎ yǐ xià qīn diào sǐ wèn jí yǐ chóng qiān ràng
今遣太中大夫赐征西吏士死伤者医药、棺敛，大司马已下亲吊死问疾，以崇谦让。
yú shì shǐ yì jìn jūn yì qú bìng lǐng běi dì tài shǒu shì
"于是使异进军义渠，并领北地太守事。
qīng shān hú lǜ wàn yú rén jiàng yì
青山胡率万余人降异。
yì yòu jī lú fāng jiāng gǔ lǎn xiōng nú yù jiān rì zhú wáng pò zhī
异又击卢芳将贾览、匈奴薁鞬日逐王，破之。
shàng jùn ān dìng jiē jiàng yì fù lǐng ān dìng tài shǒu shì
上郡、安定皆降，异复领安定太守事。
jiǔ nián chūn jì zūn zú zhào yì shǒu zhēng lǔ jiāng jūn bìng jiāng qí yíng
九年春，祭遵卒，诏异守征虏将军，并将其营。
jí wěi áo sǐ qí jiāng wáng yuán zhōu zōng děng fù lì áo zi chún yóu zǒng bīng jù jì gōng sūn shù qiǎn jiàng zhào kuāng děng jiù zhī dì fù lìng yì xíng tiān shuǐ tài shǒu shì
及隗嚣死，其将王元、周宗等复立嚣子纯，犹总兵据冀，公孙述遣将赵匡等救之，帝复令异行天水太守事。
gōng kuāng děng qiě yī nián jiē zhǎn zhī
攻匡等且一年，皆斩之。
zhū jiāng gòng gōng jì bù néng bá yù qiě hái xiū bīng yì gù chí bù dòng cháng wèi zhòng jūn fēng
诸将共攻冀，不能拔，欲且还休兵，异固持不动，常为众军锋。
míng nián xià yǔ zhū jiāng gōng luò mén wèi bá bìng fā hōng yú jūn shì yuē jié hóu
明年夏，与诸将攻落门，未拔，病发，薨于军，谥曰节侯。
zhǎng zǐ zhāng sì
长子彰嗣。
míng nián dì sī yì gōng fù fēng zhāng dì wèi xī xiāng hòu
明年，帝思异功，复封彰弟为析乡侯。
shí sān nián gèng fēng zhāng dōng mín hóu shí sān xiàn
十三年，更封彰东缗侯，食三县。
yǒng píng zhōng xǐ fēng píng xiāng hóu
永平中，徙封平乡侯。
zhāng zú zi pǔ sì yǒu zuì guó chú
彰卒，子普嗣，有罪，国除。
yǒng chū liù nián ān dì xià zhào yuē fu rén bù yí qīn yì bù wàng láo xīng miè jì jué shàn shàn jí zǐ sūn gǔ zhī diǎn yě
永初六年，安帝下诏曰："夫仁不遗亲，义不忘劳，兴灭继绝，善善及子孙，古之典也。
xī wǒ guāng wǔ shòu mìng zhōng xīng huī hóng shèng xù héng bèi sì biǎo zhāo jiǎ shàng xià guāng yào wàn shì zhǐ zuò liú yǎn chuí yú wǎng jí
昔我光武受命中兴，恢弘圣绪，横被四表，昭假上下，光耀万世，祉祚流衍，垂于罔极。
yú mò xiǎo zi sù yè yǒng sī zhuī wéi xūn liè pī tú àn jí jiàn wǔ yuán gōng èr shí bā jiāng zuǒ mìng hǔ chén chèn jì yǒu zhēng
予末小子，夙夜永思，追惟勋烈，披图案籍，建武元功二十八将，佐命虎臣，谶记有征。
gài xiāo cáo shào fēng chuán jì yú jīn
盖萧、曹绍封，传继于今；
kuàng cǐ wèi yuǎn ér huò zhì fá sì zhèn qí mǐn zhī
况此未远，而或至乏祀，朕其愍之。
qí tiáo èr shí bā jiāng wú sì jué shì ruò fàn zuì duó guó qí zǐ sūn yīng dāng tǒng hòu zhě fēn bié shǔ zhuàng shàng
其条二十八将无嗣绝世，若犯罪夺国，其子孙应当统后者，分别署状上。
jiāng jí jǐng fēng zhāng xù jiù dé xiǎn cí yí gōng yān
将及景风，章叙旧德，显兹遗功焉。
yú shì shào fēng pǔ zi chen wèi píng xiāng hóu
"于是绍封普子晨为平乡侯。
míng nián èr shí bā jiāng jué guó zhě jiē shào fēng yān
明年，二十八将绝国者，皆绍封焉。
cén péng zì jūn rán nán yáng jí yáng rén yě
岑彭字君然，南阳棘阳人也。
wáng mǎng shí shǒu běn xiàn zhǎng
王莽时，守本县长。
hàn bīng qǐ gōng bá jí yáng péng jiāng jiā shǔ bēn qián duì dài fū zhēn fù
汉兵起，攻拔棘阳，彭将家属奔前队大夫甄阜。
fù nù péng bù néng gù shǒu jū péng mǔ qī lìng xiào gōng zì chèn
阜怒彭不能固守，拘彭母妻，令效功自衬。
péng jiāng bīn kè zhàn dòu shén lì
彭将宾客战斗甚力。
jí zhēn fù sǐ péng bèi chuàng wáng guī wǎn yǔ qián duì èr yán shuō gòng chéng shǒu
及甄阜死，彭被创，亡归宛，与前队贰严说共城守。
hàn bīng gōng zhī shù yuè chéng zhōng liáng jǐn rén xiāng shí péng nǎi yǔ shuō jǔ chéng jiàng
汉兵攻之数月，城中粮尽，人相食，彭乃与说举城降。
zhū jiāng yù zhū zhī dà sī tú bó shēng yuē péng jùn zhī dà lì zhí xīn jiān shǒu shì qí jié yě
诸将欲诛之，大司徒伯升曰："彭，郡之大吏，执心坚守，是其节也。
jīn jǔ dà shì dāng biǎo yì shì bù rú fēng zhī yǐ quàn qí hòu
今举大事，当表义士，不如封之，以劝其后。
gēng shǐ nǎi fēng péng wèi guī dé hóu lìng shǔ bó shēng
"更始乃封彭为归德侯，令属伯升。
jí bó shēng yù hài péng fù wèi dà sī mǎ zhū wěi xiào wèi cóng wěi jī wáng mǎng yáng zhōu mù li shèng shā zhī dìng huái yáng chéng
及伯升遇害，彭复为大司马朱鲔校尉，从鲔击王莽杨州牧李圣，杀之，定淮阳城。
wěi jiàn péng wèi huái yáng dū wèi
鲔荐彭为淮阳都尉。
gēng shǐ qiǎn lì wēi wáng zhāng yǎng yǔ jiāng jūn yáo wěi zhèn huái yáng
更始遣立威王张卬与将军徭伟镇淮阳。
wěi fǎn jī zǒu yǎng
伟反，击走卬。
péng yǐn bīng gōng wěi pò zhī
彭引兵攻伟，破之。
qiān yǐng chuān tài shǒu
迁颍川太守。
huì chōng líng liú mào qǐ bīng lüè xià yǐng chuān péng bù dé zhī guān nǎi yǔ huī xià shù bǎi rén cóng hé nèi tài shǒu yì rén hán xīn
会舂陵刘茂起兵，略下颍川，彭不得之官，乃与麾下数百人从河内太守邑人韩歆。
huì guāng wǔ xùn hé nèi xīn yì yù chéng shǒu péng zhǐ bù tīng
会光武徇河内，歆议欲城守，彭止不听。
jì ér guāng wǔ zhì huái xīn pò jí yíng jiàng
既而光武至怀，歆迫急迎降。
guāng wǔ zhī qí móu dà nù shōu xīn zhì gǔ xià jiāng zhǎn zhī
光武知其谋，大怒，收歆置鼓下，将斩之。
zhào jiàn péng péng yīn jìn shuō yuē jīn chì méi rù guān gēng shǐ wēi dài quán chén fàng zòng jiǎo chēng zhào zhì dào lù zǔ sè sì fāng fēng qǐ qún xióng jìng zhú bǎi xìng wú suǒ guī mìng
召见彭，彭因进说曰："今赤眉入关，更始危殆，权臣放纵，矫称诏制，道路阻塞，四方蜂起，群雄竞逐，百姓无所归命。
qiè wén dài wáng píng hé běi kāi wáng yè cǐ chéng huáng tiān yòu hàn shì rén zhī fú yě
窃闻大王平河北，开王业，此诚皇天祐汉，士人之福也。
péng xìng méng sī tú gōng suǒ jiàn quán jì wèi yǒu bào dé xuán bèi huò nán yǒng hèn yú xīn
彭幸蒙司徒公所见全济，未有报德，旋被祸难，永恨于心。
jīn fù zāo yù yuàn chū shēn zì xiào
今复遭遇，愿出身自效。
guāng wǔ shēn jiē nà zhī
"光武深接纳之。
péng yīn yán hán xīn nán yáng dà rén kě yǐ wèi yòng
彭因言韩歆南阳大人，可以为用。
nǎi shì xīn yǐ wéi dèng yǔ jūn shī
乃贳歆，以为邓禹军师。
gēng shǐ dà jiàng jūn lǚ zhí jiàng bīng zhūn qí yuán péng shuō jiàng zhī yú shì bài péng wèi cì jiān dà jiàng jūn shǐ dū chá zhòng yíng shòu yǐ cháng suǒ chí jié cóng píng hé běi
更始大将军吕植将兵屯淇园，彭说降之，于是拜彭为刺奸大将军，使督察众营，授以常所持节，从平河北。
guāng wǔ jí wèi bài péng tíng wèi guī dé hóu rú gù xíng dà jiàng jūn shì
光武即位，拜彭廷尉，归德侯如故，行大将军事。
yǔ dà sī mǎ wú hàn dà sī kōng wáng liáng jiàn yì dà jiàng jūn zhū yòu yòu jiāng jūn wàn xiū zhí jīn wú gǔ fù xiāo qí jiāng jūn liú zhí yáng huà jiāng jūn jiān chán jī shè jiāng jūn hóu jìn piān jiàng jūn féng yì jì zūn wáng bà děng wéi luò yáng shù yuè
与大司马吴汉，大司空王梁，建义大将军朱祐，右将军万修，执金吾贾复，骁骑将军刘植，杨化将军坚镡，积射将军侯进，偏将军冯异、祭遵、王霸等，围洛阳数月。
zhū wěi děng jiān shǒu bù kěn xià
朱鲔等坚守不肯下。
dì yǐ péng cháng wèi wěi xiào wèi lìng wǎng shuō zhī
帝以彭尝为鲔校尉，令往说之。
wěi zài chéng shàng péng zài chéng xià xiāng láo kǔ huān yǔ rú píng shēng
鲔在城上，彭在城下，相劳苦欢语如平生。
péng yīn yuē péng wǎng zhě de zhí biān shì cóng méng jiàn jǔ bá zhuó cháng sī yǒu yǐ bào ēn
彭因曰："彭往者得执鞭侍从，蒙荐举拔擢，常思有以报恩。
jīn chì méi yǐ de cháng ān gēng shǐ wèi sān wáng suǒ fǎn huáng dì shòu mìng píng dìng yàn zhào jǐn yǒu yōu jì zhī de bǎi xìng guī xīn xián jùn yún jí qīn lǜ dà bīng lái gōng luò yáng
今赤眉已得长安，更始为三王所反，皇帝受命，平定燕、赵，尽有幽、冀之地，百姓归心，贤俊云集，亲率大兵，来攻洛阳。
tiān xià zhī shì shì qí qù yǐ
天下之事，逝其去矣。
gōng suī yīng chéng gù shǒu jiāng hé dài hu
公虽婴城固守，将何待乎？
wěi yuē dà sī tú bèi hài shí wěi yǔ qí móu yòu jiàn gēng shǐ wú qiǎn xiāo wáng běi fá chéng zì zhī zuì shēn
"鲔曰："大司徒被害时，鲔与其谋，又谏更始无遣萧王北伐，诚自知罪深。
péng hái jù yán yú dì
"彭还，具言于帝。
dì yuē fu jiàn dà shì zhě bù jì xiǎo yuàn
帝曰："夫建大事者，不忌小怨。
wěi jīn ruò jiàng guān jué kě bǎo kuàng zhū fá hu
鲔今若降，官爵可保，况诛罚乎？
hé shuǐ zài cǐ wú bù shí yán
河水在此，吾不食言。
péng fù wǎng gào wěi wěi cóng chéng shàng xià suǒ yuē bì xìn kě chéng cǐ shàng
"彭复往告鲔，鲔从城上下索曰："必信，可乘此上。
péng qù suǒ yù shàng
"彭趣索欲上。
wěi jiàn qí chéng jí xǔ jiàng
鲔见其诚，即许降。
hòu wǔ rì wěi jiāng qīng jì yì péng
后五日，鲔将轻骑诣彭。
gù chì zhū bù jiàng yuē jiān shǒu dài wǒ
顾敕诸部将曰："坚守待我。
wǒ ruò bù hái zhū jūn jìng jiāng dà bīng shàng huán yuán guī yǎn wáng
我若不还，诸君径将大兵上轘辕，归郾王。
nǎi miàn fù yǔ péng jù yì hé yáng
"乃面缚，与彭俱诣河阳。
dì jí jiě qí fù zhào jiàn zhī fù lìng péng yè sòng wěi guī chéng
帝即解其缚，召见之，复令彭夜送鲔归城。
míng dàn xī qí zhòng chū jiàng bài wěi wèi píng dí jiāng jūn fēng fú gōu hóu
明旦，悉其众出降，拜鲔为平狄将军，封扶沟侯。
wěi huái yáng rén hòu wèi shào fǔ chuán fēng lěi dài
鲔，淮阳人，后为少府，传封累代。
jiàn wǔ èr nián shǐ péng jī jīng zhōu xià chōu yè děng shí yú chéng
建武二年，使彭击荆州，下犨、叶等十余城。
shì shí nán fāng yóu luàn
是时，南方尤乱。
nán jùn rén qín fēng jù lí qiū zì chēng chu lí wáng lüè shí yǒu èr xiàn
南郡人秦丰据黎丘，自称楚黎王，略十有二县；
dǒng yán jīn qǐ dǔ xiāng
董讠斤起堵乡；
xǔ hán qǐ xìng
许邯起杏；
yòu gēng shǐ zhū jiāng gè yōng bīng jù nán yáng zhū chéng
又，更始诸将各拥兵据南阳诸城。
dì qiǎn wú hàn fá zhī hàn jūn suǒ guò duō qīn bào
帝遣吴汉伐之，汉军所过多侵暴。
shí pò lǔ jiāng jūn shān fèng yè guī xīn yě nù wú hàn lüè qí xiāng lǐ suì fǎn jī pò hàn jūn huò qí zī zhòng tún jù yù yáng yǔ zhū zéi hé zòng
时，破虏将军邓奉谒归新野，怒吴汉掠其乡里，遂反，击破汉军，获其辎重，屯据淯阳，与诸贼合从。
qiū péng pò xìng jiàng xǔ hán qiān zhēng nán dà jiàng jūn
秋，彭破杏，降许邯，迁征南大将军。
fù qiǎn zhū yòu gǔ fù jí jiàn wēi dà jiàng jūn gěng yǎn hàn zhōng jiāng jūn wáng cháng wǔ wēi jiāng jūn guō shǒu yuè qí jiāng jūn liú hóng piān jiàng jūn liú jiā gěng zhí děng yǔ péng bìng lì tǎo shān fèng
复遣朱祐、贾复及建威大将军耿弇，汉忠将军王常，武威将军郭守，越骑将军刘宏，偏将军刘嘉、耿植等，与彭并力讨邓奉。
xiān jī dǔ xiāng ér fèng jiāng wàn yú rén jiù dǒng
先击堵乡，而奉将万余人救董。
fèng jiē nán yáng jīng bīng péng děng gōng zhī lián yuè bù kè
、奉皆南阳精兵，彭等攻之，连月不克。
sān nián xià dì zì jiāng nán zhēng zhì yè dǒng yán jīn bié jiāng jiāng shù qiān rén zhē shǒu chē qí bù kě de qián
三年夏，帝自将南征，至叶，董讠斤别将将数千人遮首，车骑不可得前。
péng bēn jī dà pò zhī
彭奔击，大破之。
dì zhì dǔ yáng shān fèng yè táo guī yù yáng dǒng yán jīn jiàng
帝至堵阳，邓奉夜逃归淯阳，董讠斤降。
péng fù yǔ gěng yǎn gǔ fù jí jī nǔ jiāng jūn fu jùn qí dū wèi zāng gōng děng cóng zhuī shān fèng yú xiǎo cháng ān dì lǜ zhū jiāng qīn zhàn dà pò zhī
彭复与耿弇、贾复及积弩将军傅俊、骑都尉臧宫等从追邓奉于小长安，帝率诸将亲战，大破之。
fèng pò jí nǎi jiàng
奉迫急，乃降。
dì lián fèng jiù gōng chén qiě xìn qǐ wú hàn yù quán yòu zhī
帝怜奉旧功臣，且衅起吴汉，欲全宥之。
péng yǔ gěng yǎn jiàn yuē shān fèng bèi ēn fǎn nì bào shī jīng nián zhì gǔ fù shāng yí zhū yòu jiàn huò
彭与耿弇谏曰："邓奉背恩反逆，暴师经年，致贾复伤痍，朱祐见获。
bì xià jì zhì bù zhī huǐ shàn ér qīn zài xíng chén bīng bài nǎi jiàng
陛下既至，不知悔善，而亲在行陈，兵败乃降。
ruò bù zhū fèng wú yǐ chéng è
若不诛奉，无以惩恶。
yú shì zhǎn zhī
"于是斩之。
fèng zhě xī huá hóu shān chen zhī xiōng zi yě
奉者，西华侯邓晨之兄子也。
chē jià yǐn hái lìng péng lǜ fu jùn zāng gōng liú hóng děng sān wàn yú rén nán jī qín fēng bá huáng yóu fēng yǔ qí dà jiàng cài hóng jù péng děng yú shān shù yuè bù dé jìn
车驾引还，令彭率傅俊、臧宫、刘宏等三万余人南击秦丰，拔黄邮，丰与其大将蔡宏拒彭等于邓，数月不得进。
dì guài yǐ ràng péng péng jù yú shì yè lè bīng mǎ shēn lìng jūn zhōng shǐ míng dàn xi jī shān dōu
帝怪以让彭，彭惧，于是夜勒兵马，申令军中，使明旦西击山都。
nǎi huǎn suǒ huò lǔ lìng de táo wáng guī yǐ gào fēng fēng jí cǎi qí jūn xi yāo péng
乃缓所获虏，令得逃亡，归以告丰，丰即采其军西邀彭。
péng nǎi qián bīng dù miǎn shuǐ jī qí jiāng zhāng yáng yú ā tóu shān dà pò zhī
彭乃潜兵度沔水，击其将张杨于阿头山，大破之。
cóng chuān gǔ jiān fá mù kāi dào zhí xí lí qiū jī pò zhū tún bīng
从川谷间伐木开道，直袭黎丘，击破诸屯兵。
fēng wén dà jīng chí guī jiù zhī
丰闻大惊，驰归救之。
péng yǔ zhū jiāng yī dōng shān wèi yíng fēng yǔ cài hóng yè gōng gǔ péng yù wèi zhī bèi chū bīng nì jī zhī fēng bài zǒu zhuī zhǎn cài hóng
彭与诸将依东山为营，丰与蔡宏夜攻鼓，彭豫为之备，出兵逆击之，丰败走，追斩蔡宏。
gèng fēng péng wèi wǔ yīn hóu
更封彭为舞阴侯。
qín fēng xiāng zhào jīng jǔ yí chéng jiàng bài wèi chéng hàn jiāng jūn yǔ péng gòng wéi fēng yú lí qiū
秦丰相赵京举宜城降，拜为成汉将军，与彭共围丰于黎丘。
shí tián róng yōng zhòng yí líng wén qín fēng bèi wéi jù dà bīng fāng zhì yù jiàng
时田戎拥众夷陵，闻秦丰被围，惧大兵方至，欲降。
ér qī xiōng xīn chén jiàn róng yuē jīn sì fāng háo jié gè jù jùn guó luò yáng de rú zhǎng ěr bù rú àn jiǎ yǐ guān qí biàn
而妻兄辛臣谏戎曰："今四方豪杰各据郡国，洛阳地如掌耳，不如按甲以观其变。
róng yuē yǐ qín wáng zhī qiáng yóu wèi zhēng nán suǒ wéi qǐ kuàng wú yá
"戎曰："以秦王之强，犹为征南所围，岂况吾邪？
jiàng jì jué yǐ
降计决矣。
sì nián chūn róng nǎi liú xīn chén shǒu yí líng zì jiāng bīng yán jiāng sù miǎn zhǐ lí qiū kè qī rì dāng jiàng ér xīn chén yú hòu dào róng zhēn bǎo cóng jiàn dào xiān jiàng yú péng ér yǐ shū zhāo róng
"四年春，戎乃留辛臣守夷陵，自将兵沿江溯沔止黎丘，刻期日当降，而辛臣于后盗戎珍宝，从间道先降于彭，而以书招戎。
róng yí bì mài jǐ suì bù gǎn jiàng bǎi fǎn yǔ qín fēng hé péng chū bīng gōng róng shù yuè dà pò zhī qí dà jiàng wu gōng yì péng jiàng róng wáng guī yí líng
戎疑必卖己，遂不敢降，百反与秦丰合，彭出兵攻戎，数月，大破之，其大将伍公诣彭降，戎亡归夷陵。
dì xìng lí qiū láo jūn fēng péng lì shì yǒu gōng zhě bǎi yú rén
帝幸黎丘劳军，封彭吏士有功者百余人。
péng gōng qín fēng sān suì zhǎn shǒu jiǔ wàn yú jí fēng yú bīng cái qiān rén yòu chéng zhōng shí qiě jǐn
彭攻秦丰三岁，斩首九万余级，丰余兵裁千人，又城中食且尽。
dì yǐ fēng zhuǎn ruò lìng zhū yòu dài péng shǒu zhī shǐ péng yǔ fu jùn nán jī tián róng dà pò zhī suì bá yí líng zhuī zhì zǐ guī
帝以丰转弱，令朱祐代彭守之，使彭与傅俊南击田戎，大破之，遂拔夷陵，追至秭归。
róng yǔ shù shí qí wáng rù shǔ jǐn huò qí qī zǐ shì zhòng shù wàn rén
戎与数十骑亡入蜀，尽获其妻子士众数万人。
péng yǐ jiāng fá shǔ hàn ér jiā chuān gǔ shǎo shuǐ xiǎn nán cáo yùn liú wēi lǔ jiāng jūn féng jùn jūn jiāng zhōu dū wèi tián hóng jūn yí líng lǐng jūn li xuán jūn yí dào zì yǐn bīng hái zhūn jīn xiāng dāng jīng zhōu yào huì yù gào zhū mán yí jiàng zhě zòu fēng qí jūn zhǎng
彭以将伐蜀汉，而夹川谷少，水险难漕运，留威虏将军冯骏军江州，都尉田鸿军夷陵，领军李玄军夷道，自引兵还屯津乡，当荆州要会，喻告诸蛮夷，降者奏封其君长。
chū péng yǔ jiāo zhǐ mù shān ràng hòu shàn yǔ ràng shū chén guó jiā wēi dé yòu qiǎn piān jiàng jūn qū chōng yí xí jiāng nán bān háng zhào mìng
初，彭与交阯牧邓让厚善，与让书陈国家威德，又遣偏将军屈充移檄江南，班行诏命。
yú shì ràng yǔ jiāng xià tài shǒu hóu dēng wǔ líng tài shǒu wáng táng cháng shā xiāng hán fú guì yáng tài shǒu zhāng lóng líng líng tài shǒu tián xī cāng wú tài shǒu dù mù jiāo chǐ tài shǒu xī guāng děng xiāng shuài qiǎn shǐ gòng xiàn xī fēng wèi liè hóu
于是让与江夏太守侯登、武陵太守王堂、长沙相韩福、桂阳太守张隆、零陵太守田翕、苍梧太守杜穆、交耻太守锡光等，相率遣使贡献，悉封为列侯。
huò qiǎn zǐ jiāng bīng zhù péng zhēng fá
或遣子将兵助彭征伐。
yú shì jiāng nán zhī zhēn shǐ liú tōng yān
于是江南之珍始流通焉。
liù nián dōng zhēng péng yì jīng shī shù zhào yàn jiàn hòu jiā shǎng cì
六年冬，征彭诣京师，数召宴见，厚加赏赐。
fù nán hái jīn xiāng yǒu zhào guō jiā shàng zhǒng dà zhǎng chēng yǐ shuò wàng wèn tài fū rén qǐ jū
复南还津乡，有诏过家上冢，大长称以朔望问太夫人起居。
bā nián péng yǐn bīng cóng chē jià pò tiān shuǐ yǔ wú hàn wéi wěi áo yú xī yù
八年，彭引兵从车驾破天水，与吴汉围隗嚣于西域。
shí gōng sūn shù jiāng li yù jiàng bīng jiù áo shǒu shàng guī dì liú gài yán lián yǎn wéi zhī ér chē jià dōng guī
时，公孙述将李育将兵救嚣，守上邽，帝留盖延、联弇围之，而车驾东归。
chì péng shū yuē liǎng chéng ruò xià biàn kě jiàng bīng nán jī shǔ lǔ
敕彭书曰："两城若下，便可将兵南击蜀虏。
rén ruò bù zhī zú jì píng lǒng fù wàng shǔ
人若不知足，既平陇，复望蜀。
měi yī fà bīng tóu xū wèi bái
每一发兵，头须为白。
péng suì yōng gǔ shuǐ guàn xi chéng chéng wèi méi zhàng yú áo jiāng xíng xún zhōu zōng jiāng shǔ jiù bīng dào áo dé chū hái jì
"彭遂壅谷水灌西城，城未没丈余，嚣将行巡、周宗将蜀救兵到，嚣得出还冀。
hàn jūn shí jǐn shāo zī zhòng yǐn bīng xià lǒng yán yǎn yì xiāng suí ér tuì
汉军食尽，烧辎重，引兵下陇，延、弇亦相随而退。
áo chū bīng wěi jī zhū yíng péng diàn wèi hòu jù gù zhū jiāng néng quán shī dōng guī
嚣出兵尾击诸营，彭殿为后拒，故诸将能全师东归。
péng hái jīn xiāng
彭还津乡。
jiǔ nián gōng sūn shù qiǎn qí jiāng rèn mǎn tián róng chéng fàn jiāng shù wàn rén chéng fāng bēi xià jiāng guān jī pò féng jùn jí tián hóng li xuán děng
九年，公孙述遣其将任满、田戎、程泛，将数万人乘枋{卑}下江关，击破冯骏及田鸿、李玄等。
suì bá yí dào yí líng jù jīng mén hǔ yá
遂拔夷道、夷陵，据荆门、虎牙。
héng jiāng shuǐ qǐ fú qiáo dòu lóu lì cuán zhù jué shuǐ dào jié yíng shān shàng yǐ jù hàn bīng
横江水起浮桥、斗楼，立𪴙柱绝水道，结营山上，以拒汉兵。
péng shù gōng zhī bù lì yú shì zhuāng zhí jìn lóu chuán mào tū lù ráo shù qiān sōu
彭数攻之，不利，于是装直进楼船、冒突露桡数千艘。
shí yī nián chūn péng yǔ wú hàn jí zhū lǔ jiāng jūn liú lóng fǔ wēi jiāng jūn zāng gōng xiāo qí jiāng jūn liú xīn fā nán yáng wǔ líng nán jùn bīng yòu fā guì yáng líng líng cháng shā wěi shū zhào zú fán liù wàn yú rén qí wǔ qiān pǐ jiē huì jīng mén
十一年春，彭与吴汉及诛虏将军刘隆、辅威将军臧宫、骁骑将军刘歆，发南阳、武陵、南郡兵，又发桂阳、零陵、长沙委输棹卒，凡六万余人，骑五千匹，皆会荆门。
wú hàn yǐ sān jùn zhào zú duō fèi liáng gǔ yù ba zhī
吴汉以三郡棹卒多费粮谷，欲罢之。
péng yǐ shǔ bīng shèng bù kě qiǎn shàng shū yán zhuàng
彭以蜀兵盛，不可遣，上书言状。
dì bào péng yuē dà sī mǎ xí yòng bù qí bù xiǎo shuǐ zhàn jīng mén zhī shì yī yóu zhēng nán gōng wéi zhòng ér yǐ
帝报彭曰："大司马习用步骑，不晓水战，荆门之事，一由征南公为重而已。
péng nǎi lìng jūn zhōng mù gōng fú qiáo xiān dēng zhě shàng shǎng
"彭乃令军中募攻浮桥，先登者上赏。
yú shì piān jiàng jūn lǔ qí yìng mù ér qián
于是偏将军鲁奇应募而前。
shí tiān fēng kuáng jí qí chuán nì liú ér shàng zhí chōng fú qiáo ér cuán zhù gōu bù dé qù qí děng chéng shì shū sǐ zhàn yīn fēi jù fén zhī fēng nù huǒ shèng qiáo lóu bēng shāo
时天风狂急，奇船逆流而上，直冲浮桥，而𪴙柱钩不得去，奇等乘势殊死战，因飞炬焚之，风怒火盛，桥楼崩烧。
péng fù xī jūn shùn fēng bìng jìn suǒ xiàng wú qián
彭复悉军顺风并进，所向无前。
shǔ bīng dà luàn nì sǐ zhě shù qiān rén
蜀兵大乱，溺死者数千人。
zhǎn rèn mǎn shēng huò chéng fàn ér tián róng wáng bǎo jiāng zhōu
斩任满，生获程泛，而田戎亡保江州。
péng shàng liú lóng wèi nán jùn tài shǒu zì lǜ zāng gōng liú xīn cháng qū rù jiāng guān lìng jūn zhōng wú de lǔ lüě
彭上刘隆为南郡太守，自率臧宫、刘歆长驱入江关，令军中无得虏掠。
suǒ yǐ bǎi xìng jiē fèng niú jiǔ yíng láo
所以，百姓皆奉牛、酒迎劳。
péng jiàn zhū qí lǎo wéi yán dà hàn āi mǐn bā shǔ jiǔ jiàn lǔ yì gù xīng shī yuǎn fá yǐ tǎo yǒu zuì wéi rén chú hài
彭见诸耆老，为言大汉哀愍巴蜀久见虏役，故兴师远伐，以讨有罪，为人除害。
ràng bù shòu qí niú jiǔ
让不受其牛、酒。
bǎi xìng jiē dà xǐ yuè zhēng kāi mén jiàng
百姓皆大喜悦，争开门降。
zhào péng shǒu yì zhōu mù suǒ xià jùn zhé xíng tài shǒu shì
诏彭守益州牧，所下郡，辄行太守事。
péng dào jiāng zhōu yǐ tián róng shí duō nán zú bá liú féng jùn shǒu zhī zì yǐn bīng chéng lì zhí zhǐ diàn jiāng gōng pò píng qǔ shōu qí mǐ shù shí wàn shí
彭到江州，以田戎食多，难卒拔，留冯骏守之，自引兵乘利直指垫江，攻破平曲，收其米数十万石。
gōng sūn shù shǐ qí jiāng yán cén lǚ wěi wáng yuán jí qí dì huī xī bīng jù guǎng hàn jí zī zhōng yòu qiǎn jiàng hóu dān lǜ èr wàn yú rén jù huáng shí
公孙述使其将延岑、吕鲔、王元及其弟恢悉兵拒广汉及资中，又遣将侯丹率二万余人拒黄石。
péng nǎi duō zhāng yí bīng shǐ hù jūn yáng xī yǔ zāng gōng jù yán cén děng zì fēn bīng fú jiāng xià hái jiāng zhōu sù dōu jiāng ér shàng xí jī hóu dān dà pò zhī
彭乃多张疑兵，使护军杨翕与臧宫拒延岑等，自分兵浮江下还江州，溯都江而上，袭击侯丹，大破之。
yīn chén yè bèi dào jiān xíng èr qiān yú lǐ jìng bá wǔ yáng
因晨夜倍道兼行二千余里，径拔武阳。
shǐ jīng qí chí guǎng dōu qù chéng dū shù shí lǐ shì ruò fēng yǔ suǒ zhì jiē bēn sàn
使精骑驰广都，去成都数十里，势若风雨，所至皆奔散。
chū shù wén hàn bīng zài píng qǔ gù qiǎn dà bīng nì zhī
初，述闻汉兵在平曲，故遣大兵逆之。
jí péng zhì wǔ yáng rào chū yán cén jūn hòu shǔ dì zhèn hài
及彭至武阳，绕出延岑军后，蜀地震骇。
shù dà jīng yǐ zhàng jī de yuē shì hé shén yě
述大惊，以杖击地曰："是何神也！
péng suǒ yíng dì míng péng wáng wén ér è zhī yù xǐ huì rì mù shǔ cì kè zhà wèi wáng nú jiàng yè cì shā péng
彭所营地名彭亡，闻而恶之，欲徙，会日暮，蜀刺客诈为亡奴降，夜刺杀彭。
péng shǒu pò jīng mén cháng qū wǔ yáng chí jūn zhěng qí qiū háo wú fàn
彭首破荆门，长驱武阳，持军整齐，秋豪无犯。
qióng gǔ wáng rèn guì wén péng wēi xìn shù qiān lǐ qiǎn shǐ yíng jiàng
邛谷王任贵闻彭威信，数千里遣使迎降。
huì péng yǐ hōng dì jǐn yǐ rèn guì suǒ xiàn cì péng qī zǐ shì yuē zhuàng hóu
会彭已薨，帝尽以任贵所献赐彭妻子，谥曰壮侯。
shǔ rén lián zhī wèi lì miào wǔ yáng suì shí cí yān
蜀人怜之，为立庙武阳，岁时祠焉。
zi zūn sì tú fēng xì yáng hòu
子遵嗣，徒封细阳侯。
shí sān nián dì sī péng gōng fù fēng zūn dì huái wèi gǔ yáng hòu
十三年，帝思彭功，复封遵弟淮为谷阳侯。
zūn yǒng píng zhōng wèi tún qí xiào wèi
遵永平中为屯骑校尉。
zūn zú zi kàng sì
遵卒，子伉嗣。
kàng zú zi qǐ sì yuán chū sān nián zuò shì shī guó
伉卒，子杞嗣，元初三年，坐事失国。
jiàn guāng yuán nián ān dì fù fēng qǐ xì yáng hòu shùn dì shí wéi guāng lù xūn
建光元年，安帝复封杞细阳侯，顺帝时为光禄勋。
qǐ zú zi xī sì shàng ān dì mèi niè yáng cháng gōng zhǔ
杞卒，子熙嗣，尚安帝妹涅阳长公主。
shǎo wèi shì zhōng hǔ bēn zhōng láng jiàng cháo tíng duō chēng qí néng
少为侍中、虎贲中郎将，朝廷多称其能。
qiān wèi jùn tài shǒu zhāo pìn yǐn yì yǔ cān zhèng shì wú wéi ér huà
迁魏郡太守，招聘隐逸，与参政事，无为而化。
shì shì èr nián yú rén gē zhī yuē wǒ yǒu zhǐ jí cén jūn fá zhī
视事二年，舆人歌之曰："我有枳棘，岑君伐之。
wǒ yǒu máo zéi cén jūn è zhī
我有蟊贼，岑君遏之。
gǒu fèi bù jīng zú xià shēng máo
狗吠不惊，足下生牦。
hán bǔ gǔ fù yān zhī xiōng zāi
含哺鼓腹，焉知凶灾？
wǒ xǐ wǒ shēng dú dīng sī shí
我喜我生，独丁斯时。
měi yǐ cén jūn wū xì xiū cí
美矣岑君，于戏休兹！
xī zú zi fú sì wèi huáng mén shì láng
熙卒，子福嗣，为黄门侍郎。
gǔ fù zì jūn wén nán yáng guàn jūn rén yě
贾复字君文，南阳冠军人也。
shǎo hào xué xí shàng shū
少好学，习《尚书》。
shì wǔ yīn li shēng li shēng qí zhī wèi mén rén yuē gǔ jūn zhī róng mào zhì qì rú cǐ ér qín yú xué jiàng xiàng zhī qì yě
事舞阴李生，李生奇之，谓门人曰："贾君之容貌志气如此，而勤于学，将相之器也。
wáng mǎng mò wèi xiàn yuàn yíng yán hé dōng huì yù dào zéi děng bǐ shí yú rén jiē fàng sàn qí yán fù dú wán yǐ huán xiàn xiàn zhōng chēng qí xìn
"王莽末，为县掾，迎盐河东，会遇盗贼，等比十余人皆放散其盐，复独完以还县，县中称其信。
shí xià jiāng xīn shì bīng qǐ fù yì jù zhòng shù bǎi rén yú yǔ shān zì hào jiāng jūn
时，下江、新市兵起，复亦聚众数百人于羽山，自号将军。
gēng shǐ lì nǎi jiāng qí zhòng guī hàn zhōng wáng liú jiā yǐ wéi xiào wèi
更始立，乃将其众归汉中王刘嘉，以为校尉。
fù jiàn gēng shǐ zhèng luàn zhū jiāng fàng zòng nǎi shuō jiā yuē chén wén tú yáo shùn zhī shì ér bù néng zhì zhě tāng wǔ shì yě
复见更始政乱，诸将放纵，乃说嘉曰："臣闻图尧、舜之事而不能至者，汤、武是也；
tú tāng wǔ zhī shì ér bù néng zhì zhě huán wén shì yě
图汤、武之事而不能至者，桓、文是也；
tú huán wén zhī shì ér bù néng zhì zhě liù guó shì yě
图桓、文之事而不能至者，六国是也；
dìng liù guó zhī guī yù ān shǒu zhī ér bù néng zhì zhě wáng liù guó shì yě
定六国之规，欲安守之而不能至者，亡六国是也。
jīn hàn shì zhōng xīng dài wáng yǐ qīn qī wèi fān fǔ tiān xià wèi dìng ér ān shǒu suǒ bǎo suǒ bǎo dé wú bù kě bǎo hu
今汉室中兴，大王以亲戚为藩辅，天下未定而安守所保，所保得无不可保乎？
jiā yuē qīng yán dà fēi wú rèn yě
"嘉曰："卿言大，非吾任也。
dà sī mǎ liú gōng zài hé běi bì néng xiāng shī dì chí wǒ shū wǎng
大司马刘公在河北，必能相施，第持我书往。
fù suì cí jiā shòu shū běi dù hé jí guāng wǔ yú bǎi rén yīn dèng yǔ de zhào jiàn
"复遂辞嘉，受书北度河，及光武于柏人，因邓禹得召见。
guāng wǔ qí zhī yǔ yì chēng yǒu jiàng shuài jié yú shì shǔ fù pò lǔ jiāng jūn dū dào zéi
光武奇之，禹亦称有将帅节，于是署复破虏将军督盗贼。
fù mǎ léi guāng wǔ jiě zuǒ cān yǐ cì zhī
复马羸，光武解左骖以赐之。
guān shǔ yǐ fù hòu lái ér hǎo líng shé děng bèi diào bǔ hào wèi guāng wǔ yuē gǔ dū yǒu zhé chōng qiān lǐ zhī wēi fāng rèn yǐ zhí wù de shàn chú
官属以复后来而好陵折等辈，调补鄗尉，光武曰："贾督有折冲千里之威，方任以职，勿得擅除。
guāng wǔ zhì xìn dōu yǐ fù wèi piān jiàng jūn
光武至信都，以复为偏将军。
jí bá hán dān qiān dū hù jiāng jūn
及拔邯郸，迁都护将军。
cóng jī qīng dú yú shè quǎn dà zhàn zhì rì zhōng zéi chén jiān bù què
从击青犊于射犬，大战至日中，贼陈坚不却。
guāng wǔ chuán zhào fù yuē lì shì jiē jī kě qiě cháo fàn
光武传召复曰："吏士皆饥，可且朝饭。
fù yuē xiān pò zhī rán hòu shí ěr
"复曰："先破之，然后食耳！
yú shì bèi yǔ xiān dēng suǒ xiàng jiē mí zéi nǎi bài zǒu
"于是被羽先登，所向皆靡，贼乃败走。
zhū jiāng xián fú qí yǒng
诸将咸服其勇。
yòu běi yǔ wǔ xiào zhàn yú zhēn dìng dà pò zhī
又北与五校战于真定，大破之。
fù shāng chuàng shén
复伤创甚。
guāng wǔ dà jīng yuē wǒ suǒ yǐ bù lìng gǔ fù bié jiāng zhě wèi qí qīng dí yě
光武大惊曰："我所以不令贾复别将者，为其轻敌也。
guǒ rán shī wú míng jiàng
果然，失吾名将。
wén qí fù yǒu yùn shēng nǚ yá wǒ zi qǔ zhī shēng nán yá wǒ nǚ jià zhī bù lìng qí yōu qī zǐ yě
闻其妇有孕，生女邪，我子娶之，生男邪，我女嫁之，不令其忧妻子也。
fù bìng xún yù zhuī jí guāng wǔ yú jì xiāng jiàn shén huan dà xiǎng shì zú lìng fù jū qián jī qiū zéi pò zhī
"复病寻愈，追及光武于蓟，相见甚欢，大飨士卒，令复居前，击邺贼，破之。
guāng wǔ jí wèi bài wèi zhí jīn wú fēng guàn jūn hóu
光武即位，拜为执金吾，封冠军侯。
xiān dù hé gōng zhū wěi yú luò yáng yǔ bái hǔ gōng chén qiáo zhàn lián pò jiàng zhī
先度河攻朱鲔于洛阳，与白虎公陈侨战，连破降之。
jiàn wǔ èr nián yì fēng ráng zhāo yáng èr xiàn
建武二年，益封穰、朝阳二县。
gēng shǐ yǎn wáng yǐn zūn jí zhū dà jiàng zài nán fāng wèi jiàng zhě shàng duō dì zhào zhū jiāng yì bīng shì wèi yǒu yán chén yín jiǔ zhī nǎi yǐ xí kòu de yuē yǎn zuì qiáng wǎn wèi cì shuí dāng jī zhī
更始郾王尹尊及诸大将在南方未降者尚多，帝召诸将议兵事，未有言，沉吟久之，乃以檄叩地曰："郾最强，宛为次，谁当击之？
fù shuài rán duì yuē chén qǐng jī yǎn
"复率然对曰："臣请击郾。
dì xiào yuē zhí jīn wú jī yǎn wú fù hé yōu
"帝笑曰："执金吾击郾，吾复何忧！
dà sī mǎ dāng jī wǎn
大司马当击宛"。
suì qiǎn fù yǔ qí dū wèi yīn shí xiāo qí jiāng jūn liú zhí nán dù wǔ shè jīn jī yǎn lián pò zhī
遂遣复与骑都尉阴识、骁骑将军刘植南度五社津击郾，连破之。
yuè yú yǐn zūn jiàng jǐn dìng qí de
月余，尹尊降，尽定其地。
yǐn dōng jī gēng shǐ huái yáng tài shǒu bào sì sì jiàng shǔ xiàn xī dìng
引东击更始淮阳太守暴汜，汜降，属县悉定。
qí qiū nán jī shào líng xīn xī píng dìng zhī
其秋，南击召陵、新息，平定之。
míng nián chūn qiān zuǒ jiāng jūn bié jī chì méi yú xīn chéng miǎn chí jiān lián pò zhī
明年春，迁左将军，别击赤眉于新城、渑池间，连破之。
yǔ dì huì yí yáng jiàng chì méi
与帝会宜阳，降赤眉。
fù cóng zhēng fá wèi cháng sàng bài shù yǔ zhū jiāng kuì wéi jiě jí shēn bèi shí èr chuàng
复从征伐，未尝丧败，数与诸将溃围解急，身被十二创。
dì yǐ fù gǎn shēn rù xī lìng yuǎn zhēng ér zhuàng qí yǒng jié cháng zì cóng zhī gù fù shǎo fāng miàn zhī xūn
帝以复敢深入，希令远征，而壮其勇节，常自从之，故复少方面之勋。
zhū jiāng měi lùn gōng zì fá fù wèi cháng yǒu yán
诸将每论功自伐，复未尝有言。
dì zhé yuē gǔ jūn zhī gōng wǒ zì zhī zhī
帝辄曰："贾君之功，我自知之。
shí sān nián dìng fēng jiāo dōng hóu shí yù zhì zhuàng wǔ xià mì jí mò tǐng guān yáng fán liù xiàn
十三年，定封胶东侯，食郁秩、壮武、下密、即墨、梃、观阳，凡六县。
fù zhī dì yù yǎn gān gē xiū wén dé bù yù gōng chén yōng zhòng jīng shī nǎi yǔ gāo mì hòu dèng yǔ bìng piào jiá bīng dūn rú xué
复知帝欲偃干戈，修文德，不欲功臣拥众京师，乃与高密侯邓禹并剽甲兵，敦儒学。
dì shēn rán zhī suì ba zuǒ yòu jiāng jūn
帝深然之，遂罢左右将军。
fù yǐ liè hóu jiù dì jiā wèi tè jìn
复以列侯就第，加位特进。
fù wéi rén gāng yì fāng zhí duō dà jié
复为人刚毅方直，多大节。
jì hái sī dì hé mén yǎng wēi zhòng
既还私第，阖门养威重。
zhū yòu děng jiàn fù yi wèi zǎi xiàng dì fāng yǐ lì shì zé sān gōng gù gōng chén bìng bù yòng
朱祐等荐复宜为宰相，帝方以吏事责三公，故功臣并不用。
shì shí liè hóu wéi gāo mì gù shǐ jiāo dōng sān hòu yǔ gōng qīng cān yì guó jiā dà shì ēn yù shén hòu
是时，列侯惟高密、固始、胶东三侯与公卿参议国家大事，恩遇甚厚。
sān shí yī nián zú shì yuē gāng hóu
三十一年卒，谥曰刚侯。
zi zhōng sì
子忠嗣。
zhōng zú zi mǐn sì
忠卒，子敏嗣。
jiàn chū yuán nián zuò wū gào mǔ shā rén
建初元年，坐诬告母杀人。
guó chú
封国被废除。
sù zōng gèng fēng fù xiǎo zi hán wèi jiāo dōng hóu hán dì zōng wèi jí mò hòu gè yī xiàn
肃宗更封复小子邯为胶东侯，邯弟宗为即墨侯，各一县。
hán zú zǐ yù sì
邯卒，子育嗣。
yù zú zǐ cháng sì
育卒，子长嗣。
zōng zì wǔ rú shǎo yǒu cāo xíng duō zhì lüè
宗字武孺，少有操行，多智略。
chū bài láng zhōng shāo qiān jiàn chū zhōng wèi shuò fāng tài shǒu
初拜郎中，稍迁，建初中为朔方太守。
jiù nèi jùn xǐ rén zài biān zhě lǜ duō pín ruò wèi jū rén suǒ pú yì bù dé wèi lì
旧内郡徙人在边者，率多贫弱，为居人所仆役，不得为吏。
zōng zhuó yòng qí rèn zhí zhě yǔ biān lì cān xuǎn zhuǎn xiāng jiān sī yǐ zhì fā qí jiān huò yǐ gōng cì bǔ zhǎng lì gù gè yuàn jìn sǐ
宗擢用其任职者，与边吏参选，转相监司，以擿发其奸，或以功次补长吏，故各愿尽死。
xiōng nú wèi zhī bù gǎn rù sāi
匈奴畏之，不敢入塞。
zhēng wèi zhǎng shuǐ xiào wèi
征为长水校尉。
zōng jiān tōng rú shù měi yàn jiàn cháng shǐ yǔ shào fǔ dīng hóng děng lùn yì yú qián
宗兼通儒术，每宴见，常使与少府丁鸿等论议于前。
zhāng hé èr nián zú cháo tíng mǐn xī yān
章和二年卒，朝廷愍惜焉。
zi cān sì
子参嗣。
cān zú zi jiàn sì
参卒，子建嗣。
yuán chū yuán nián shàng hé dì nǚ lín yǐng cháng gōng zhǔ
元初元年，尚和帝女临颍长公主。
zhǔ jiān shí yǐng yīn xǔ hé sān xiàn shù wàn hù
主兼食颍阴、许，合三县，数万户。
shí shān tài hòu lín cháo guāng chǒng zuì shèng yǐ jiàn wèi shì zhōng shùn dì shí wéi guāng lù xūn
时邓太后临朝，光宠最盛，以建为侍中，顺帝时为光禄勋。
lùn yuē zhōng xīng jiàng shuài lì gōng míng zhě zhòng yǐ wéi cén péng féng yì jiàn fāng miàn zhī hào zì hán gǔ yǐ xī fāng chéng yǐ nán liǎng jiāng zhī gōng shí wèi dà yān
论曰：中兴将帅立功名者众矣，惟岑彭、冯异建方面之号，自函谷以西，方城以南，两将之功，实为大焉。
ruò féng gǔ zhī bù fá cén gōng zhī yì xìn nǎi zú yǐ gǎn sān jūn ér huái dí rén gù néng kè chéng yuǎn yè zhōng quán qí qìng yě
若冯、贾之不伐，岑公之义信，乃足以感三军而怀敌人，故能克成远业，终全其庆也。
xī gāo zǔ jì bǎi rén zhī míng wéi zhī yǐ quán fú
昔高祖忌柏人之名，违之以全福；
zhēng nán è péng wáng zhī de liú zhī yǐ shēng zāi
征南恶彭亡之地，留之以生灾。
qǐ jǐ lǜ zì yǒu míng huò jiāng qī shù shǐ zhī rán hu
岂几虑自有明惑，将期数使之然乎？
zàn yuē yáng jiǎ shī kè shí zài hé dé
赞曰：阳夏师克，实在和德。
jiāo dōng yán lì zhēng nán wǎn zéi
胶东盐吏，征南宛贼。
qí fēng zhèn dí yuǎn tú móu guó
奇锋震敌，远图谋国。