zhuō mào zì zi kāng nán yáng wǎn rén yě
卓茂字子康,南阳宛人也。
fù zǔ jiē zhì jùn shǒu
父祖皆至郡守。
mào yuán dì shí xué yú cháng ān shì bó shì jiāng shēng xí shī lǐ jí lì suàn
茂,元帝时学于长安,事博士江生,习《诗》、《礼》及历算。
jiū jí shī fǎ chēng wéi tōng rú
究极师法,称为通儒。
xìng kuān rén gōng ài
性宽仁恭爱。
xiāng dǎng gù jiù suī xíng néng yǔ mào bù tóng ér jiē ài mù xīn xīn yān
乡党故旧,虽行能与茂不同,而皆爱慕欣欣焉。
chū pì chéng xiàng fǔ shǐ shì kǒng guāng guāng chēng wéi zhǎng zhě
初辟丞相府史,事孔光,光称为长者。
shí cháng chū xíng yǒu rén rèn qí mǎ
时尝出行,有人认其马。
mào wèn yuē zi wáng mǎ jǐ hé shí
茂问曰:“子亡马几何时?
duì yuē yuè yú rì yǐ
”对曰:“月余日矣。
mào yǒu mǎ shù nián xīn zhī qí miù hēi jiě yǔ zhī wǎn chē ér qù gù yuē ruò fēi gōng mǎ xìng zhì chéng xiàng fǔ guī wǒ
”茂有马数年,心知其谬,嘿解与之,挽车而去,顾曰:“若非公马,幸至丞相府归我。
tā rì mǎ zhǔ bié de wáng zhě nǎi zhū fǔ sòng mǎ kòu tóu xiè zhī
”他日,马主别得亡者,乃诸府送马,叩头谢之。
mào xìng bù hǎo zhēng rú cǐ
茂性不好争如此。
hòu yǐ rú shù jǔ wèi shì láng jǐ shì huáng mén qiān mì lìng
后以儒术举为侍郎,给事黄门,迁密令。
láo xīn zhūn zhūn shì rén rú zǐ jǔ shàn ér jiào kǒu wú è yán lì rén qīn ài ér bù rěn qī zhī
劳心谆谆,视人如子,举善而教,口无恶言,吏人亲爱而不忍欺之。
rén cháng yǒu yán bù xiǎng zhǎng shòu qí mǐ ròu yí zhě mào pì zuǒ yòu wèn zhī yuē tíng cháng wéi cóng rǔ qiú hu
人尝有言部享长受其米肉遗者,茂辟左右问之曰:“亭长为从汝求乎?
wèi rǔ yǒu shì zhǔ zhī ér shòu hu
为汝有事嘱之而受乎?
jiāng píng jū zì yǐ ēn yì yí zhī hu
将平居自以恩意遗之乎?
rén yuē wǎng yí zhī ěr
”人曰:“往遗之耳。
mào yuē yí zhī ér shòu hé gù yán yá
”茂曰:“遗之而受,何故言邪?
rén yuē qiè wén xián míng zhī jūn shǐ rén bù wèi lì lì bù qǔ rén
”人曰:“窃闻贤明之君,使人不畏吏,吏不取人。
jīn wǒ wèi lì shì yǐ yí zhī lì jì zú shòu gù lái yán ěr
今我畏吏,是以遗之,吏既卒受,故来言耳。
mào yuē rǔ wèi bì rén yǐ
”茂曰:“汝为敝人矣。
fán rén suǒ yǐ guì yú qín shòu zhě yǐ yǒu rén ài zhī xiāng jìng shì yě
凡人所以贵于禽兽者,以有仁爱,知相敬事也。
jīn lín lǐ zhǎng lǎo shàng zhì kuì yí cǐ nǎi rén dào suǒ yǐ xiāng qīn kuàng lì yǔ mín hu
今邻里长老尚致馈遗,此乃人道所以相亲,况吏与民乎?
lì gù bù dàng chéng wēi lì qiáng qǐng qiú ěr
吏顾不当乘威力强请求耳。
fán rén zhī shēng qún jū zá chǔ gù yǒu jīng jì lǐ yì yǐ xiāng jiāo jiē
凡人之生,群居杂处,故有经纪礼义以相交接。
rǔ zhuó bù yù xiū zhī níng néng gāo fēi yuǎn zǒu bù zài rén jiān yá
汝浊不欲修之,宁能高飞远走,不在人间邪?
tíng cháng sù shàn lì suì shí yí zhī lǐ yě
亭长素善吏,岁时遗之,礼也。
rén yuē gǒu rú cǐ lǜ hé gù jìn zhī
“人曰:“苟如此,律何故禁之?
mào xiào yuē lǜ shè dà fǎ lǐ shùn rén qíng
”茂笑曰:“律设大法,礼顺人情。
jīn wǒ yǐ lǐ jiào rǔ rǔ bì wú yuàn è
今我以礼教汝,汝必无怨恶;
yǐ lǜ zhì rǔ hé suǒ cuò qí shǒu zú hu
以律治汝,何所措其手足乎?
yī mén zhī nèi xiǎo zhě kě lùn dà zhě kě shā yě
一门之内,小者可论,大者可杀也。
qiě guī niàn zhī
且归念之!
yú shì rén nà qí xun lì huái qí ēn
”于是人纳其训,吏怀其恩。
chū mào dào xiàn yǒu suǒ fèi zhì lì rén xiào zhī lín chéng wén zhě jiē chī qí bù néng
初,茂到县,有所废置,吏人笑之,邻城闻者皆蚩其不能。
hé nán jùn wèi zhì shǒu lìng mào bù néng xián lǐ shì zì ruò
河南郡为置守令,茂不能嫌,理事自若。
shù nián jiào huà dà xíng dào bù shí yí
数年,教化大行,道不拾遗。
píng dì shí tiān xià dà huáng hé nán èr shí yú xiàn jiē bèi qí zāi dú bù rù mì xiàn jiè
平帝时,天下大蝗,河南二十余县皆被其灾,独不入密县界。
dū yóu yán zhī tài shǒu bù xìn zì chū àn xíng jiàn nǎi fú yān
督邮言之,太守不信,自出案行,见乃服焉。
shì shí wáng mǎng bǐng zhèng zhì dà sī nóng liù bù chéng quàn kè nóng sāng
是时,王莽秉政,置大司农六部丞,劝课农桑。
qiān mào wèi jīng bù chéng mì rén lǎo shào jiē tì qì suí sòng
迁茂为京部丞,密人老少皆涕泣随送。
jí mǎng jū shè yǐ bìng miǎn guī jùn cháng wèi mén xià yuàn jì jiǔ bù kěn zuò zhí lì
及莽居摄,以病免归郡,常为门下掾祭酒,不肯作职吏。
gēng shǐ lì yǐ mào wèi shì zhōng jì jiǔ cóng zhì cháng ān zhī gēng shǐ zhèng luàn yǐ nián lǎo qǐ hái gǔ guī
更始立,以茂为侍中祭酒,从至长安,知更始政乱,以年老乞骸骨归。
shí guāng wǔ chū jí wèi xiān fǎng qiú mào mào yì hé yáng yè jiàn
时,光武初即位,先访求茂,茂诣河阳谒见。
nǎi xià zhào yuē qián mì lìng zhuō mào shù shēn zì xiū zhí jié chún gù chéng néng wéi rén suǒ bù néng wèi
乃下诏曰“前密令卓茂,束身自修,执节淳固,诚能为人所不能为。
fu míng guān tiān xià dāng shòu tiān xià zhòng shǎng gù wǔ wáng zhū zhòu fēng bǐ gàn zhī mù biǎo shāng róng zhī lǘ
夫名冠天下,当受天下重赏,故武王诛纣,封比干之墓,表商容之闾。
jīn yǐ mào wèi tài fù fēng bāo dé hóu shí yì èr qiān hù cì jǐ zhàng chē mǎ yī yī xí xù wǔ bǎi jīn
今以茂为太傅,封褒德侯,食邑二千户,赐几杖、车马,衣一袭,絮五百斤。
fù yǐ mào zhǎng zǐ róng wèi tài zhōng dài fū cì zǐ chóng wèi zhōng láng jǐ shì huáng mén
“复以茂长子戎为太中大夫,次子崇为中郎,给事黄门。
jiàn wǔ sì nián hōng cì guān guǒ zhǒng dì chē jià sù fú qīn lín sòng zàng
建武四年,薨,赐棺椁冢地,车驾素服亲临送葬。
zi chóng sì xǐ fēng fàn xiāng hòu guān zhì dà sī nóng
子崇嗣,徙封泛乡侯,官至大司农。
chóng zú zi chēn sì
崇卒,子棽嗣。
chēn zú zi sì
棽卒,子嗣。
zi lóng sì
,子隆嗣。
yǒng yuán shí wǔ nián lóng zú wú zi guó chú
永元十五年,隆卒,无子,国除。
chū mào yǔ tóng xiàn kǒng xiū chén liú cài xūn ān zhòng liú xuān chǔ guó gōng shèng shàng dǎng bào xuān liù rén tóng zhì bù shì wáng mǎng shí bìng míng zhòng dāng shí
初,茂与同县孔休、陈留蔡勋、安众刘宣、楚国龚胜、上党鲍宣六人同志,不仕王莽时,并名重当时。
xiū zì zi quán āi dì chū shǒu xīn dū lìng
休字子泉,哀帝初,守新都令。
hòu wáng mǎng bǐng quán xiū qù guān guī jiā
后王莽秉权,休去官归家。
jí mǎng cuàn wèi qiǎn shǐ jī xuán xūn shù bó qǐng wèi guó shī suì ōu xuè tuō bìng dù mén zì jué
及莽篡位,遣使赍玄𫄸、束帛,请为国师,遂欧血托病,杜门自绝。
guāng wǔ jí wèi qiú xiū xūn zǐ sūn cì gǔ yǐ jīng xiǎn zhī
光武即位,求休、勋子孙,赐谷以旌显之。
liú xuān zì zi gāo ān zhòng hóu chóng zhī cóng dì zhī wáng mǎng dāng cuàn nǎi biàn míng xìng bào jīng shū yǐn bì lín sǒu
刘宣字子高,安众侯崇之从弟,知王莽当篡,乃变名姓,抱经书隐避林薮。
jiàn wǔ chū nǎi chū guāng wǔ yǐ xuān xí fēng ān zhòng hóu
建武初乃出,光武以宣袭封安众侯。
zhuó gōng shèng zǐ cì wéi shàng gǔ tài shǒu
擢龚胜子赐为上谷太守。
shèng bào xuān shì zài qián shū
胜、鲍宣事在《前书》。
xūn shì zài xuán sūn yōng chuán
勋事在玄孙邕传。
lùn yuē jiàn wǔ zhī chū xióng háo fāng rǎo xiāo hū zhě lián xiǎng yīng chéng zhě xiāng wàng sī gù kǒng zǒng bù xiá gěi zhī rì
论曰:建武之初,雄豪方扰,虓呼者连响,婴城者相望,斯固倥偬不暇给之日。
zhuō mào duàn duàn xiǎo zǎi wú tā yōng néng shí yǐ qī shí yú yǐ ér shǒu jiā pìn mìng yōu cí zhòng lǐ qí yǔ zhōu yàn zhī jūn biǎo lǘ lì guǎn hé yì zāi
卓茂断断小宰,无它庸能,时已七十余矣,而首加聘命,优辞重礼,其与周、燕之君表闾立馆何异哉?
yú shì yùn fèn guī dào zhī bīn yuè guān zǔ juān zōng zú yǐ pái jīn mén zhě zhòng yǐ
于是蕴愤归道之宾,越关阻,捐宗族,以排金门者众矣。
fu hòu xìng kuān zhōng jìn yú rén fàn ér bù jiào lín yú shù lǜ sī dào yě yuàn huǐ hé qí zhì hū
夫厚性宽中近于仁,犯而不校邻于恕,率斯道也,怨悔曷其至乎!
lǔ gōng zì zhòng kāng fú fēng píng líng rén yě
鲁恭字仲康,扶风平陵人也。
qí xiān chū yú lǔ qǐng gōng wèi chu suǒ miè qiān yú xià yì yīn shì yān
其先出于鲁顷公,为楚所灭,迁于下邑,因氏焉。
shì lì èr qiān dàn āi píng jiān zì lǔ ér xǐ
世吏二千石,哀、平间,自鲁而徙。
zǔ fù kuāng wáng mǎng shí wèi xī hé yǒu quán shù hào yuē zhì náng
祖父匡,王莽时,为羲和,有权数,号曰“智囊”。
fù mǒu
父某。
jiàn wǔ chū wèi wǔ líng tài shǒu zú guān
建武初,为武陵太守,卒官。
shí gōng nián shí èr dì pī qī suì zhòu yè hào yǒng bù jué shēng jùn zhōng fù zèng wú suǒ shòu nǎi guī fú sàng lǐ guò chéng rén xiāng lǐ qí zhī
时恭年十二,弟丕七岁,昼夜号踊不绝声,郡中赙赠无所受,乃归服丧,礼过成人,乡里奇之。
shí wǔ yǔ mǔ jí pī jù jū tài xué xí lǔ shī bì hù jiǎng sòng jué rén jiān shì xiōng dì jù wèi zhū rú suǒ chēng xué shì zhēng guī zhī
十五,与母及丕俱居太学,习《鲁诗》,闭户讲诵,绝人间事,兄弟俱为诸儒所称,学士争归之。
tài wèi zhào xǐ mù qí zhì měi suì shí qiǎn zi wèn yǐ jiǔ liáng jiē cí bù shòu
太尉赵憙慕其志,每岁时遣子问以酒粮,皆辞不受。
gōng lián pī xiǎo yù xiān jiù qí míng tuō jí bù shì
恭怜丕小,欲先就其名,托疾不仕。
jùn shù yǐ lǐ qǐng xiè bù kěn yīng mǔ qiáng qiǎn zhī gōng bù dé yǐ ér xi yīn liú xīn fēng jiào shòu
郡数以礼请,谢不肯应,母强遣之,恭不得已而西,因留新丰教授。
jiàn chū chū pī jǔ fāng zhèng gōng shǐ wèi jùn lì
建初初,丕举方正,恭始为郡吏。
tài fù zhào xǐ wén ér pì zhī
太傅赵憙闻而辟之。
sù zōng jí zhū rú yú bái hǔ guān gōng tè yǐ jīng míng de zhào yǔ qí yì
肃宗集诸儒于白虎观,恭特以经明得召,与其议。
xǐ fù jǔ gōng zhí yán tè zhào gōng chē bài zhōng mù lìng
憙复举恭直言,特诏公车,拜中牟令。
gōng zhuān yǐ dé huà wéi lǐ bù rèn xíng fá sòng rén xǔ bó děng zhēng tián lèi shǒu lìng bù néng jué gōng wèi píng lǐ qū zhí jiē tuì ér zì zé chuò gēng xiāng ràng
恭专以德化为理,不任刑罚,讼人许伯等争田,累守令不能决,恭为平理曲直,皆退而自责,辍耕相让。
tíng cháng cóng rén jiè niú ér bù kěn hái zhī niú zhǔ sòng yú gōng
亭长从人借牛而不肯还之,牛主讼于恭。
gōng zhào tíng cháng chì lìng guī niú zhě zài sān yóu bù cóng
恭召亭长,敕令归牛者再三,犹不从。
gōng tàn yuē shì jiào huà bù xíng yě
恭叹曰:“是教化不行也。
yù jiě yìn shòu qù
”欲解印绶去。
yuàn shǐ tì qì gòng liú zhī tíng cháng nǎi cán huǐ hái niú yì yù shòu zuì xuē shì bù wèn
掾史涕泣共留之,亭长乃惭悔,还牛,诣狱受罪,薛贳不问。
yú shì lì rén xìn fú
于是吏人信服。
jiàn chū qī nián jùn guó míng shāng jia quǎn yá yuán jiè bù rù zhōng móu
建初七年,郡国螟伤稼,犬牙缘界,不入中牟。
hé nán yǐn yuán ān wén zhī yí qí bù shí shǐ rén shù yuàn féi qīn wǎng lián zhī
河南尹袁安闻之,疑其不实,使仁恕掾肥亲往廉之。
gōng suí háng qiān mò jù zuò sāng xià yǒu zhì guò zhǐ qí bàng
恭随行阡陌,俱坐桑下,有雉过,止其傍。
bàng yǒu tóng ér qīn yuē r hé bù bǔ zhī
傍有童儿,亲曰:“儿何不捕之?
r yán zhì fāng jiāng chú
”儿言:“雉方将雏。
qīn qú rán ér qǐ yǔ gōng jué yuē suǒ yǐ lái zhě yù chá jūn zhī zhèng jì ěr
”亲瞿然而起,与恭诀曰:“所以来者,欲察君之政迹耳。
jīn chóng bù fàn jìng cǐ yī yì yě
今虫不犯境,此一异也;
huà jí niǎo shòu cǐ èr yì yě
化及鸟兽,此二异也;
shù zǐ yǒu rén xīn cǐ sān yì yě
竖子有仁心,此三异也。
jiǔ liú tú rǎo xián zhě ěr
久留,徒扰贤者耳。
hái fǔ jù yǐ zhuàng bái ān
”还府,具以状白安。
shì suì jiā hé shēng gōng biàn zuò tíng zhōng ān yīn shàng shū yán zhuàng dì yì zhī
是岁,嘉禾生恭便坐廷中,安因上书言状,帝异之。
huì zhào bǎi guān jǔ xián liáng fāng zhèng gōng jiàn zhōng mù míng shì wáng fāng dì jí zhēng fāng yì gōng chē lǐ zhī yǔ gōng qīng suǒ jǔ tóng fāng zhì wèi shì zhōng
会诏百官举贤良方正,恭荐中牟名士王方,帝即征方诣公车,礼之与公卿所举同,方致位侍中。
gōng zài shì sān nián zhōu jǔ yóu yì huì zāo mǔ sāng qù guān lì rén sī zhī
恭在事三年,州举尤异,会遭母丧去官,吏人思之。
hòu bài shì yù shǐ
后拜侍御史。
hé dì chū lì yì qiǎn chē qí jiāng jūn dòu xiàn yǔ zhēng xi jiāng jūn gěng bǐng jī xiōng nú gōng shàng shū jiàn yuē
和帝初立,议遣车骑将军窦宪与征西将军耿秉击匈奴,恭上疏谏曰:
bì xià qīn láo shèng sī rì hào bù shí yōu zài jūn yì chéng yù yǐ ān dìng běi chuí wéi rén chú huàn dìng wàn shì zhī jì yě
陛下亲劳圣思,日昊不食,忧在军役,诚欲以安定北垂,为人除患,定万世之计也。
chén fú dú sī zhī wèi jiàn qí biàn
臣伏独思之,未见其便。
shè jì zhī jì wàn rén zhī mìng zài yú yī jǔ
社稷之计,万人之命,在于一举。
shù nián yǐ lái qiū jià bù shú rén shí bù zú cāng kù kōng xū guó wú xù jī
数年以来,秋稼不熟,人食不足,仓库空虚,国无畜积。
huì xīn zāo dà yōu rén huái kǒng jù
会新遭大忧,人怀恐惧。
bì xià gōng dà shèng zhī dé lǚ zhì xiào zhī xíng jǐn liàng yīn sān nián tīng yú zhǒng zǎi
陛下躬大圣之德,履至孝之行,尽谅阴三年,听于冢宰。
bǎi xìng quē rán sān shí bù wén jǐng bì zhī yīn mò bù huái sī huáng huáng ruò yǒu qiú ér bù dé
百姓阙然,三时不闻警跸之音,莫不怀思皇皇,若有求而不得。
jīn nǎi yǐ shèng chūn zhī yuè xīng fā jūn yì rǎo dòng tiān xià yǐ shì róng yí chéng fēi suǒ yǐ chuí ēn zhōng guó gǎi yuán zhèng shí yóu nèi jí wài yě
今乃以盛春之月,兴发军役,扰动天下,以事戎夷,诚非所以垂恩中国,改元正时,由内及外也。
wàn mín zhě tiān zhī suǒ shēng
万民者,天之所生。
tiān ài qí suǒ shēng yóu fù mǔ ài qí zi
天爱其所生,犹父母爱其子。
yī wù yǒu bù dé qí suǒ zhě zé tiān qì wèi zhī jié cuò kuàng yú rén hu
一物有不得其所者,则天气为之桀错,况于人乎?
gù ài rén zhě bì yǒu tiān bào
故爱人者必有天报。
xī tài wáng zhòng rén mìng ér qù bīn gù huò shàng tiān zhī yòu
昔太王重人命而去邠,故获上天之祐。
fu róng dí zhě sì fāng zhī yì qì yě
夫戎狄者,四方之异气也。
dūn yí jù sì yǔ niǎo shòu wú bié
蹲夷踞肆,与鸟兽无别。
ruò zá jū zhōng guó zé cuò luàn tiān qì wū rǔ shàn rén shì yǐ shèng wáng zhī zhì jī mí bù jué ér yǐ
若杂居中国,则错乱天气,污辱善人,是以圣王之制,羁縻不绝而已。
jīn biān jìng wú shì yí dāng xiū rén xíng yì shàng yú wú wéi lìng jiā jǐ rén zú ān yè lè chǎn
今边境无事,宜当修仁行义,尚于无为,令家给人足,安业乐产。
fū rén dào yì yú xià zé yīn yáng hé yú shàng xiáng fēng shí yǔ fù bèi yuǎn fāng yí dí chóng yì ér zhì yǐ
夫人道乂于下,则阴阳和于上,祥风时雨,覆被远方,夷狄重译而至矣。
yì yuē yǒu yùn yíng fǒu zhōng lái yǒu tā jí
《易》曰:“有孕盈缶,终来有它吉。
yán gān yǔ mǎn wǒ zhī fǒu chéng lái yǒu wǒ ér jí yǐ
”言甘雨满我之缶,诚来有我而吉已。
fu yǐ dé shèng rén zhě chāng yǐ lì shèng rén zhě wáng
夫以德胜人者昌,以力胜人者亡。
jīn xiōng nú wèi xiān bēi suǒ shā yuǎn zāng yú shǐ hòu hé xī qù sāi shù qiān lǐ ér yù chéng qí xū hào lì qí wēi ruò shì fēi yì zhī suǒ chū yě
今匈奴为鲜卑所杀,远臧于史侯河西,去塞数千里,而欲乘其虚耗,利其微弱,是非义之所出也。
qián tài pú jì róng yuǎn chū sài wài zú bú jiàn yī hú ér bīng yǐ kùn yǐ
前太仆祭肜远出塞外,卒不见一胡而兵已困矣。
zì shān zhī nán bù jué rú yán dū hù xiàn méi shì zú sǐ zhě rú jī qì jīn bèi qí gū dú
自山之难,不绝如𫄧,都护陷没,士卒死者如积,迄今被其辜毒。
gū guǎ āi sī zhī xīn wèi mǐ rén zhě niàn zhī yǐ wéi lèi xī nài hé fù yù xí qí jī bù gù huàn nàn hu
孤寡哀思之心未弭,仁者念之,以为累息,奈何复欲袭其迹,不顾患难乎?
jīn shǐ zhēng fā ér dà sī nóng diào dù bù zú shǐ zhě zài dào fēn bù dū qù shàng xià xiāng pò mín jiān zhī jí yì yǐ shèn yǐ
今始征发,而大司农调度不足,使者在道,分部督趣,上下相迫,民间之急亦已甚矣。
sān fǔ bìng liáng shǎo yǔ mài gēn kū jiāo niú sǐ rì shén cǐ qí bù hé tiān xīn zhī xiào yě
三辅、并、凉少雨,麦根枯焦,牛死日甚,此其不合天心之效也。
qún liáo bǎi xìng xián yuē bù kě bì xià dú nài hé yǐ yī rén zhī jì qì wàn rén zhī mìng bù xù qí yán hu
群僚百姓,都说不能这样,陛下怎么独以一人之计,弃万人之命,不体恤百姓的声音呢?
shàng guān tiān xīn xià chá rén zhì zú yǐ zhī shì zhī dé shī
上观天心,下察人志,足以知事之得失。
chén kǒng zhōng guó bù wéi zhōng guó qǐ tú xiōng nú ér yǐ zāi
臣恐中国不为中国,岂徒匈奴而已哉!
wéi bì xià liú shèng ēn xiū bà shì zú yǐ shùn tiān xīn
惟陛下留圣恩,休罢士卒,以顺天心。
shū zòu bù cóng
书奏,不从。
měi zhèng shì yǒu yì yú rén gōng zhé yán qí biàn wú suǒ yǐn huì
每政事有益于人,恭辄言其便,无所隐讳。
qí hòu bài wèi lǔ shī bó shì yóu shì jiā fǎ xué zhě rì shèng
其后拜为《鲁诗》博士,由是家法学者日盛。
qiān shì zhōng shù zhào yàn jiàn wèn yǐ dé shī shǎng cì ēn lǐ chǒng yì yān
迁侍中,数召宴见,问以得失,赏赐恩礼宠异焉。
qiān lè ān xiāng
迁乐安相。
shì shí dōng zhōu duō dào zéi qún bèi gōng jié zhū jùn huàn zhī
是时,东州多盗贼,群辈攻劫,诸郡患之。
gōng dào zhòng gòu shǎng kāi ēn xìn qí qú shuài zhāng hàn děng lǜ zhī dǎng jiàng gōng shàng yǐ hàn bǔ bó chāng wèi qí yú suì zì xiāng bǔ jī jǐn pò píng zhī zhōu jùn yǐ ān
恭到,重购赏,开恩信,其渠帅张汉等率支党降,恭上以汉补博昌尉,其余遂自相捕击,尽破平之,州郡以安。
yǒng yuán jiǔ nián zhēng bài yì láng
永元九年,征拜议郎。
bā yuè yǐn zhòu zhāi huì zhāng tái zhào shǐ xiǎo huáng mén tè yǐn gōng qián
八月,饮酎,斋会章台,诏使小黄门特引恭前。
qí yè bài shì zhōng chì shǐ péi chéng láo wèn shén wò
其夜拜侍中,敕使陪乘,劳问甚渥。
dōng qiān guāng lù xūn xuǎn jǔ qīng píng jīng shī guì qī mò néng wang qí zhèng
冬,迁光禄勋,选举清平,京师贵戚莫能枉其正。
shí sān nián dài lǚ gài wèi sī tú
十三年,代吕盖为司徒。
shí wǔ nián cóng xún shòu nán yáng chú zǐ fǔ wèi láng zhōng cì fù mǎ cóng jià
十五年,从巡狩南阳,除子抚为郎中,赐驸马从驾。
shí dì pī yì wèi shì zhōng
时弟丕亦为侍中。
xiōng dì fù zǐ bìng liè cháo tíng
兄弟父子并列朝廷。
hòu zuò shì cè miǎn
后坐事策免。
shāng dì jí wèi yǐ gōng wèi cháng lè wèi wèi
殇帝即位,以恭为长乐卫尉。
yǒng chū yuán nián fù dài liáng wěi wèi sī tú
永初元年,复代梁鲔为司徒。
chū hé dì mò xià lìng mài qiū de àn yàn báo xíng ér zhōu jùn hǎo yǐ kē chá wéi zhèng yīn cǐ suì shèng xià duàn yù
初,和帝末,下令麦秋得案验薄刑,而州郡好以苛察为政,因此遂盛夏断狱。
gōng shàng shū jiàn yuē
恭上疏谏曰:
chén fú jiàn zhào shū jìng ruò tiān shí yōu niàn wàn mín wèi chóng hé qì zuì fēi shū sǐ qiě wù àn yàn
鲁恭上疏谏道:臣见到诏书,敬顺天时,以万民为念,为崇尚和气,罪非必死,暂且不查讯证实。
jìn róu liáng tuì tān cán fèng shí lìng
进柔良,退贪残,奉时令。
suǒ yǐ zhù rén dé shùn hào tiān zhì hé qì lì lí mín zhě yě
所以助仁德,顺昊天,致和气,利黎民者也。
jiù zhì zhì lì qiū nǎi xíng báo xíng zì yǒng yuán shí wǔ nián yǐ lái gǎi yòng mèng xià ér cì shǐ tài shǒu bù shēn wéi yōu mín xī shì zhī yuán jìn liáng tuì cán zhī huà yīn yǐ shèng xià zhēng zhào nóng rén jū duì kǎo yàn lián zhì wú yǐ
旧制至立秋乃行薄刑,自永元十五年以来,改用孟夏,而刺史、太守不深惟忧民息事之原,进良退残之化,因以盛夏征召农人,拘对考验,连滞无已。
sī lì diǎn sī jīng shī sì fāng shì zé ér jìn yú chūn yuè fēn háng zhū bù tuō yán láo lái pín rén ér wú yǐn cè zhī shí fán rǎo jùn xiàn lián kǎo fēi jí dài bǔ yī rén zuì yán shí shù shàng nì shí qì xià shāng nóng yè
司隶典司京师,四方是则,而近于春月分行诸部,托言劳来贫人,而无隐恻之实,烦扰郡县,廉考非急,逮捕一人,罪延十数,上逆时气,下伤农业。
àn yì qì yuè gòu yòng shì
案《易》气月《姤》用事。
jīng yuē hòu yǐ shī lìng gào sì fāng
经曰:“后以施令诰四方。
yán jūn yǐ xià zhì zhī rì shī mìng lìng zhǐ sì fāng xíng zhě suǒ yǐ zhù wēi yīn yě
”言君以夏至之日,施命令止四方行者,所以助微阴也。
xíng zhě shàng zhǐ zhī kuàng yú dǎi zhào kǎo lüě duó qí shí zāi
行者尚止之,况于逮召考掠,夺其时哉!
bǐ nián shuǐ hàn shāng jia rén jī liú rǒng
比年水旱伤稼,人饥流冗。
jīn shǐ xià bǎi gǔ quán yú yáng qì tāi yǎng zhī shí
今始夏,百谷权舆,阳气胎养之时。
zì sān yuè yǐ lái yīn hán bù nuǎn wù dāng huà biàn ér bù bèi hé qì
自三月以来,阴寒不暖,物当化变而不被和气。
yuè lìng mèng xià duàn báo xíng chū qīng xì
《月令》:“孟夏断薄刑,出轻系。
xíng qiū lìng zé kǔ yǔ shù lái wǔ gǔ bù shú
行秋令则苦雨数来,五谷不熟。
yòu yuē zhòng xià tǐng zhòng qiú yì qí shí
”又曰:“仲夏挺重囚,益其食。
xíng qiū lìng zé cǎo mù líng luò rén shāng yú yì
行秋令则草木零落,人伤于疫。
fu duàn báo xíng zhě wèi qí qīng zuì yǐ zhèng bù yù lìng jiǔ xì gù shí duàn zhī yě
”夫断薄刑者,谓其轻罪已正,不欲令久系,故时断之也。
chén yú yǐ wéi jīn mèng xià zhī zhì kě cóng cǐ lìng qí jué yù àn kǎo jiē yǐ lì qiū wèi duàn yǐ shùn shí jié yù chéng wàn wù zé tiān de yǐ hé xíng fá yǐ qīng yǐ
臣愚以为今孟夏之制,可从此令,其决狱案考,皆以立秋为断,以顺时节,育成万物,则天地以和,刑罚以清矣。
chū sù zōng shí duàn yù jiē yǐ dōng zhì zhī qián zì hòu lùn zhě hù duō bó yì
初,肃宗时,断狱皆以冬至之前,自后论者互多驳异。
shān tài hòu zhào gōng qīng yǐ xià huì yì gōng yì zòu yuē
邓太后诏公卿以下会议,恭议奏曰:
fu yīn yáng zhī qì xiāng fú ér xíng fā dòng yòng shì gè yǒu shí jié
夫阴阳之气,相扶而行,发动用事,各有时节。
ruò bù dāng qí shí zé wù suí ér shāng
若不当其时,则物随而伤。
wáng zhě suī zhì wén bù tóng ér cí dào wú biàn sì shí zhī zhèng xíng zhī ruò yī
王者虽质文不同,而兹道无变,四时之政,行之若一。
yuè lìng zhōu shì suǒ zào ér suǒ jù jiē xià zhī shí yě qí biàn zhě wèi zhēng shuò fú sè xī shēng huī hào qì xiè ér yǐ
《月令》,周世所造,而所据皆夏之时也,其变者为正朔、服色、牺牲、徽号、器械而已。
gù yuē yīn yīn yú xià lǐ zhōu yīn yú yīn lǐ suǒ sǔn yì kě zhī yě
故曰:“殷因于夏礼,周因于殷礼,所损益可知也。
yì yuē qián lóng wù yòng
”《易》曰:“潜龙勿用。
yán shí yī yuè shí èr yuè yáng qì qián zāng wèi de yòng shì
”言十一月、十二月阳气潜臧,未得用事。
suī xù xū wàn wù yǎng qí gēn gāi ér yóu shèng yīn zài shàng de dòng shuǐ bīng yáng qì pǐ gé bì ér chéng dōng
虽煦嘘万物,养其根荄,而犹盛阴在上,地冻水冰,阳气否隔,闭而成冬。
gù yuē lǚ shuāng jiān bīng yīn shǐ níng yě
故曰:“履霜坚冰,阴始凝也。
xùn zhì qí dào zhì jiān bīng yě
驯致其道,至坚冰也。
yán wǔ yuè wēi yīn shǐ qǐ zhì shí yī yuè jiān bīng zhì yě
”言五月微阴始起,至十一月坚冰至也。
fu wáng zhě zhī zuò yīn shí wéi fǎ
夫王者之作,因时为法。
xiào zhāng huáng dì shēn wéi gǔ rén zhī dào zhù sān zhèng zhī wēi dìng lǜ zhuó lìng jì chéng tiān xīn shùn wù xìng mìng yǐ zhì shí yōng
孝章皇帝深惟古人之道,助三正之微,定律著令,冀承天心,顺物性命,以致时雍。
rán cóng biàn gǎi yǐ lái nián suì bù shú gǔ jià cháng guì rén bù níng ān
然从变改以来,年岁不熟,谷价常贵,人不宁安。
xiǎo lì bù yǔ guó tóng xīn zhě lǜ rù shí yī yuè de sǐ zuì zéi bù wèn qū zhí biàn jí gé shā suī yǒu yí zuì bù fù yàn zhèng
小吏不与国同心者,率入十一月得死罪贼,不问曲直,便即格杀,虽有疑罪,不复谳正。
yī fū yù jiē wáng dào wèi kuī kuàng yú zhòng hu
一夫吁嗟,王道为亏,况于众乎?
yì shí yī yuè jūn zǐ yǐ yì yù huǎn sǐ
《易》十一月“君子以议狱缓死”。
kě lìng yí zuì shǐ xiáng qí fǎ dà bì zhī kē jǐn dōng yuè nǎi duàn
可令疑罪使详其法,大辟之科,尽冬月乃断。
qí lì chūn zài shí èr yuè zhōng zhě wù yǐ bào qiú rú gù shì
其立春在十二月中者,勿以报囚如故事。
hòu zú shī xíng
后卒施行。
gōng zài zài gōng wèi xuǎn pì gāo dì zhì liè qīng jùn shǒu zhě shù shí rén
恭再在公位,选辟高第,至列卿郡守者数十人。
ér qí qí jiù dà xìng huò bù méng jiàn jǔ zhì yǒu yuàn wàng zhě
而其耆旧大姓,或不蒙荐举,至有怨望者。
gōng wén zhī yuē xué zhī bù jiǎng shì fǒu yōu yě
恭闻之,曰:“学之不讲,是否忧也。
zhū shēng bù yǒu xiāng jǔ zhě hu
诸生不有乡举者乎?
zhōng wú suǒ yán
”终无所言。
gōng xìng qiān tuì zòu yì yī jīng qián yǒu bǔ yì rán zhōng bù zì xiǎn gù bù yǐ gāng zhí wèi chēng
恭性谦退,奏议依经,潜有补益,然终不自显,故不以刚直为称。
sān nián yǐ lǎo bìng cè bà
三年,以老病策罢。
liù nián nián bā shí yī zú yú jiā
六年,年八十一,卒于家。
yǐ liǎng zi wèi láng
以两子为郎。
zhǎng zǐ qiān wèi lǒng xī tài shǒu yǒu míng jī
长子谦,为陇西太守,有名绩。
qiān zi xù guān zhì tài pú cóng xiàn dì xi rù guān yǔ sī tú wáng yǔn tóng móu gòng zhū dǒng zhuó
谦子旭,官至太仆,从献帝西入关,与司徒王允同谋共诛董卓。
jí li què rù cháng ān xù yǔ yǔn jù yù hài
及李傕入长安,旭与允俱遇害。
pī zì shū líng xìng chén shēn hào xué zī zī bù juàn suì dù jué jiāo yóu bù dá hòu wèn zhī lǐ
丕字叔陵,性沉深好学,孳孳不倦,遂杜绝交游,不答候问之礼。
shì yǒu cháng yǐ cǐ duǎn zhī ér pī xīn rán zì dé
士友常以此短之,而丕欣然自得。
suì jiān tōng wǔ jīng yǐ lǔ shī shàng shū jiào shòu wéi dāng shì míng rú
遂兼通《五经》,以《鲁诗》、《尚书》教授,为当世名儒。
hòu guī jùn wèi dū yóu gōng cáo suǒ shì zhī jiāng wú bù shī yǒu dài zhī
后归郡,为督邮功曹,所事之将,无不师友待之。
jiàn chū yuán nián sù zōng zhào jǔ xián liáng fāng zhèng dà sī nóng liú kuān jǔ pī
建初元年,肃宗诏举贤良方正,大司农刘宽举丕。
shí duì cè zhě bǎi yǒu yú rén wéi pī zài gāo dì chú wèi yì láng qiān xīn yě lìng
时对策者百有余人,唯丕在高第,除为议郎,迁新野令。
shì shì jī nián zhōu kè dì yī zhuó bài qīng zhōu cì shǐ
视事期年,州课第一,擢拜青州刺史。
wu zài biǎo xián míng shèn xíng fá
务在表贤明,慎刑罚。
qī nián zuò shì xià yù sī kòu lùn
七年,坐事下狱司寇论。
yuán hé yuán nián zhēng zài qiān bài zhào xiāng
元和元年征,再迁,拜赵相。
mén shēng jiù xué zhě cháng bǎi kē rén guān dōng hào zhī yuē wǔ jīng fù xīng lǔ shū líng
门生就学者常百科人,关东号之曰“《五经》复兴鲁叔陵”。
zhào wáng shāng cháng yù bì jí biàn shí yí zhù xué guān pī zhǐ bù tīng
赵王商尝欲避疾,便时移住学官,丕止不听。
wáng nǎi shàng shū zì xìn zhào shū xià pī
王乃上疏自信,诏书下丕。
pī zòu yuē chén wén lǐ zhū hóu hōng yú lù qǐn dài fū zú yú dí shì sǐ shēng yǒu mìng wèi yǒu táo bì zhī diǎn yě
丕奏曰:“臣闻《礼》,诸侯薨于路寝,大夫卒于嫡室,死生有命,未有逃避之典也。
xué guān chuán wǔ dì zhī dào
学官传五帝之道。
xiū xiān wáng lǐ lè jiào huà zhī chù wáng yù fèi sāi yǐ guǎng yóu yàn shì bù kě tīng
修先王礼乐教化之处,王欲废塞以广游宴,事不可听。
zhào cóng pī yán wáng yǐ cǐ dàn zhī
”诏丛丕言,王以此惮之。
qí hòu dì xún shòu zhī zhào tè bèi yǐn jiàn nán wèn jīng zhuàn hòu jiā shǎng cì
其后帝巡狩之赵,特被引见,难问经传,厚加赏赐。
zài zhí liù nián jiā ruì lǚ jiàng lì rén zhòng zhī
在职六年,嘉瑞屡降,吏人重之。
yǒng yuán èr nián qiān dōng jùn tài shǒu
永元二年,迁东郡太守。
pī zài èr jùn wéi rén xiū tōng gài guàn bǎi xìng yīn fù
丕在二郡,为人修通溉灌,百姓殷富。
shù jiàn dá yōu yǐn míng shì
数荐达幽隐名士。
míng nián bài chén liú tài shǒu
明年,拜陈留太守。
shì shì sān qī hòu zuò bǐng pín rén bù shí zhēng sī kòu lùn
视事三期,后坐禀贫人不实,征司寇论。
shí yī nián fù zhēng zài qiān zhōng sàn dài fū
十一年复征,再迁中散大夫。
shí shì zhōng gǔ kuǐ jiàn pī dào yì shēn míng yi jiàn rèn yòng
时,侍中贾逵荐丕道艺深明,宜见任用。
hé dì yīn cháo huì zhào jiàn zhū rú pī yǔ shì zhōng gǔ kuǐ shàng shū lìng huáng xiāng děng xiāng nán shù shì dì shàn pī shuō bà cháo tè cì guān zé lǚ wà yī yī xí
和帝因朝会,召见诸儒,丕与侍中贾逵、尚书令黄香等相难数事,帝善丕说,罢朝,特赐冠帻履袜衣一袭。
wāi yīn shàng shū yuē chén yǐ yú wán xiǎn bèi dà wèi quǎn mǎ qì shuāi wěi de jìn jiàn lùn nàn yú qián wú suǒ zhēn míng yī fú zhī cì chéng wèi yōu guò
歪因上疏曰:“臣以愚顽,显备大位,犬马气衰,猥得进见,论难于前,无所甄明,衣服之赐,诚为优过。
chén wén shuō jīng zhě chuán xiān shī zhī yán fēi cóng jǐ chū bù dé xiāng ràng
臣闻说经者,传先师之言,非从己出,不得相让;
xiāng ràng zé dào bù míng ruò guī ju quán héng zhī bù kě wang yě
相让则道不明,若规矩权衡之不可枉也。
nán zhě bì míng qí jù shuō zhě wu lì qí yì fú huá wú yòng zhī yán bù chén yú qián gù jīng sī bù láo ér dào shù yù zhāng
难者必明其据,说者务立其义,浮华无用之言不陈于前,故精思不劳而道术愈章。
fǎ yì zhě gè lìng zì shuō shī fǎ bó guān qí yì
法异者,各令自说师法,博观其义。
lǎn shī rén zhī zhǐ yì chá yā sòng zhī zhōng shǐ míng shùn yǔ gāo yáo zhī xiāng jiè xiǎn zhōu gōng jī zǐ zhī suǒ chén guān hu rén wén huà chéng tiān xià
览诗人之旨意,察《雅》、《颂》之终始,明舜、禹、皋陶之相戒,显周公、箕子之所陈,观乎人文,化成天下。
bì xià jì guǎng nà jiǎn jiǎn yǐ kāi sì cōng wú lìng chú ráo yǐ yán dé zuì
陛下既广纳謇謇以开四聪,无令刍荛以言得罪;
jì xiǎn yán xué yǐ qiú rén xián wú shǐ yōu yuǎn dú yǒu yí shī
既显岩穴以求仁贤,无使幽远独有遗失。
shí sān nián qiān wèi shì zhōng miǎn
十三年,迁为侍中,免。
yǒng chū èr nián zhào gōng qīng jǔ rú shù dǔ xué zhě dà jiàng jūn shān zhì jǔ pī zài qiān fù wèi shì zhōng zuǒ zhōng láng jiàng zài wèi sān lǎo
永初二年,诏公卿举儒术笃学者,大将军邓骘举丕,再迁,复为侍中、左中郎将,再为三老。
wǔ nián nián qī shí wǔ zú yú guān
五年,年七十五,卒于官。
wèi bà zì qiáo qīng jì yīn jù yáng rén yě
魏霸字乔卿,济阴句阳人也。
shì yǒu lǐ yì
世有礼义。
bà shǎo sàng qīn xiōng dì tóng jū zhōu lǐ mù qí yōng hé
霸少丧亲,兄弟同居,州里慕其雍和。
jiàn chū zhōng jǔ xiào lián bā qiān hé dì shí wéi jù lù tài shǒu
建初中,举孝廉,八迁,和帝时为巨鹿太守。
yǐ jiǎn piáo kuān shù wéi zhèng
以简朴宽恕为政。
yuàn shǐ yǒu guò bà xiān huì qí shī bù gǎi zhě nǎi ba zhī
掾史有过,霸先诲其失,不改者乃罢之。
lì huò xiāng huǐ su bà zhé chēng tā lì zhī zhǎng zhōng bù jí rén duǎn yán zhě huái cán zèn sòng suì xi
吏或相毁诉,霸辄称它吏之长,终不及人短,言者怀惭,谮讼遂息。
yǒng yuán shí liù nián zhēng bài jiāng zuò dà jiàng
永元十六年,征拜将作大匠。
míng nián hé dì bēng diǎn zuò shùn líng
明年,和帝崩,典作顺陵。
shí shèng dōng de dòng zhōng shǐ dū cù shù fá xiàn lì yǐ lì bà
时盛冬地冻,中使督促,数罚县吏以厉霸。
bà fǔ xún ér yǐ chū bù qiè zé ér fǎn láo zhī yuē lìng zhū qīng bèi rǔ dà jiàng guò yě
霸抚循而已,初不切责,而反劳之曰:“令诸卿被辱,大匠过也。
lì jiē huái ēn lì zuò bèi gōng
”吏皆怀恩,力作倍功。
yán píng yuán nián dài yǐn qín wèi tài cháng
延平元年,代尹勤为太常。
míng nián yǐ bìng zhì shì wèi guāng lù dài fu
明年,以病致仕,为光禄大夫。
yǒng chū wǔ nián bài cháng lè wèi wèi yǐ bìng qǐ shēn fù wèi guāng lù dài fu zú yú guān
永初五年,拜长乐卫尉,以病乞身,复为光禄大夫,卒于官。
liú kuān zì wén ráo hóng nóng huá yīn rén yě
刘宽字文饶,弘农华阴人也。
fù qí shùn dì shí wéi sī tú
父崎,顺帝时为司徒。
kuān cháng xíng yǒu rén shī niú zhě nǎi jiù kuān chē zhōng rèn zhī
宽尝行,有人失牛者,乃就宽车中认之。
kuān wú suǒ yán xià jià bù guī
宽无所言,下驾步归。
yǒu qǐng rèn zhě de niú ér sòng hái kòu tóu xiè yuē cán fù zhǎng zhě suí suǒ xíng zuì
有顷,认者得牛而送还,叩头谢曰:“惭负长者,随所刑罪。
kuān yuē wù yǒu xiāng lèi shì róng tuō wù xìng láo jiàn guī hé wéi xiè zhī
”宽曰:“物有相类,事容脱误,幸劳见归,何为谢之?
zhōu lǐ fú qí bù jiào
”州里服其不校。
huán dì shí dà jiàng jūn pì wǔ qiān sī tú zhǎng shǐ
桓帝时,大将军辟,五迁司徒长史。
shí jīng shī dì zhèn tè jiàn xún wèn
时、京师地震,特见询问。
zài qiān chū wèi dōng hǎi xiāng
再迁,出为东海相。
yán xī bā nián zhēng bài shàng shū lìng qiān nán yáng tài shǒu
延熹八年,征拜尚书令,迁南阳太守。
diǎn lì sān jùn wēn rén duō shù suī zài cāng cù wèi cháng jí yán jù sè
典历三郡,温仁多恕,虽在仓卒,未尝疾言遽色。
cháng yǐ wéi qí zhī yǐ xíng mín miǎn ér wú chǐ
常以为“齐之以刑,民免而无耻。
lì rén yǒu guò dàn yòng pú biān fá zhī shì rǔ ér yǐ zhōng bù jiā kǔ
”吏人有过,但用蒲鞭罚之,示辱而已,终不加苦。
shì yǒu gōng shàn tuī zhī zì xià
事有功善,推之自下。
zāi yì huò jiàn yǐn gōng kè zé
灾异或见,引躬克责。
měi xíng xiàn zhǐ xī tíng chuán zhé yǐn xué guān jì jiǔ jí chǔ shì zhū shēng zhí jīng duì jiǎng
每行县止息亭传,辄引学官祭酒及处士诸生执经对讲。
jiàn fù lǎo wèi yǐ nóng lǐ zhī yán shào nián miǎn yǐ xiào tì zhī xun
见父老慰以农里之言,少年勉以孝悌之训。
rén gǎn dé xīng xíng rì yǒu suǒ huà
人感德兴行,日有所化。
líng dì chū zhēng bài tài zhōng dài fū chuán jiǎng huá guāng diàn
灵帝初,征拜太中大夫,传讲华光殿。
qiān shì zhōng cì yī yī xí
迁侍中,赐衣一袭。
zhuǎn tún qí xiào wèi qiān zōng zhèng zhuǎn guāng lù xūn
转屯骑校尉,迁宗正,转光禄勋。
xī píng wǔ nián dài xǔ xun wèi tài wèi
熹平五年,代许训为太尉。
líng dì pō hào xué yì měi yǐn jiàn kuān cháng lìng jiǎng jīng
灵帝颇好学艺,每引见宽,常令讲经。
kuān cháng yú zuò bèi jiǔ shuì fú
宽尝于坐被酒睡伏。
dì wèn tài wèi zuì yá
帝问:“太尉醉邪?
kuān yǎng duì yuē chén bù gǎn zuì dàn rèn zhòng zé dà yōu xīn rú zuì
”宽仰对曰:“臣不敢醉,但任重责大,忧心如醉。
dì zhòng qí yán
”帝重其言。
kuān jiǎn lüè shì jiǔ bù hǎo guàn yù jīng shī yǐ wéi yàn
宽简略嗜酒,不好盥浴,京师以为谚。
cháng zuò kè qiǎn cāng tóu shì jiǔ yū jiǔ dà zuì ér hái
尝坐客,遣苍头市酒,迂久,大醉而还。
kè bù kān zhī mà yuē xù chǎn
客不堪之,骂曰:“畜产。
kuān xū yú qiǎn rén shì nú yí bì zì shā
”宽须臾遣人视奴,疑必自杀。
gù zuǒ yòu yuē cǐ rén yě mà yán xù chǎn rǔ shú shén yān
顾左右曰:“此人也,骂言畜产,辱熟甚焉!
gù wú jù qí sǐ yě
故吾惧其死也。
fū rén yù shì kuān lìng huì cì dāng cháo huì zhuāng yán yǐ qì shǐ shì bì fèng ròu gēng fān wū cháo yī
”夫人欲试宽令恚,伺当朝会,装严已讫,使侍婢奉肉羹,翻污朝衣。
bì jù shōu zhī kuān shén sè bù yì nǎi xú yán yuē gēng làn rǔ shǒu
婢遽收之,宽神色不异,乃徐言曰:“羹烂汝手?
qí xìng dù rú cǐ
”其性度如此。
hǎi nèi chēng wéi zhǎng zhě
海内称为长者。
hòu yǐ rì shí cè miǎn
后以日食策免。
bài wèi wèi
拜卫尉。
guāng hé èr nián fù dài duàn jiǒng wèi tài wèi
光和二年,复代段颎为太尉。
zài zhí sān nián yǐ rì biàn miǎn
在职三年,以日变免。
yòu bài yǒng lè shào fǔ qiān guāng lù xūn
又拜永乐少府,迁光禄勋。
yǐ xiān cè huáng jīn nì móu yǐ shì shàng wén fēng lù xiāng hòu liù bǎi hù
以先策黄巾逆谋,以事上闻,封逯乡侯六百户。
zhōng píng èr nián zú shí nián liù shí liù
中平二年卒,时年六十六。
zèng chē qí jiāng jūn yìn shòu wèi tè jìn shì yuē zhāo liè hóu
赠车骑将军印绶,位特进,谥曰昭烈侯。
zi sōng sì guān zhì zōng zhèng
子松嗣,官至宗正。
zàn yuē zhuō lǔ kuǎn kuǎn qíng què dé mǎn
赞曰:卓、鲁款款,情悫德满。
rén gǎn kūn chóng ài jí tāi luǎn
仁感昆虫,爱及胎卵。
kuān bà lín zhèng yì chēng yōu huǎn
宽、霸临政,亦称优缓。