shān biāo zhāng yǔ xú fáng zhāng mǐn hú guǎng
邓彪张禹徐防张敏胡广
shān biāo zì zhì bó nán yáng xīn yě rén tài fù yǔ zhī zōng yě
邓彪字智伯,南阳新野人,太傅禹之宗也。
fù hán zhōng xīng chū yǐ gōng fēng méng hóu shì zhì bó hǎi tài shǒu
父邯,中兴初以功封𫑡侯,仕至勃海太守。
biāo shǎo lì zhì xiū xiào xíng
彪少励志,修孝行。
fù zú ràng guó yú yì mǔ dì jīng fèng xiǎn zōng gāo qí jié xià zhào xǔ yān
父卒,让国于异母弟荆凤,显宗高其节,下诏许焉。
hòu shì zhōu jùn pì gōng fǔ wǔ qiān guì yáng tài shǒu
后仕州郡,辟公府,五迁桂阳太守。
yǒng píng shí qī nián zhēng rù wèi tài pú
永平十七年,征入为太仆。
shù nián sàng hòu mǔ cí jí qǐ shēn zhào yǐ guāng lù dài fu xíng fú
数年,丧后母,辞疾乞身,诏以光禄大夫行服。
fú jìng bài fèng chē dū wèi qiān dà sī nóng
服竟,拜奉车都尉,迁大司农。
shù yuè dài bào yù wèi tài wèi
数月,代鲍昱为太尉。
biāo zài wèi qīng bái wèi bǎi liáo shì
彪在位清白,为百僚式。
shì shì sì nián yǐ jí qǐ hái gǔ
视事四年,以疾乞骸骨。
yuán hé yuán nián cì cè ba zèng qián sān shí wàn zài suǒ yǐ èr qiān dàn fèng zhōng qí shēn
元和元年,赐策罢,赠钱三十万,在所以二千石奉终其身。
yòu zhào tài cháng sì shí zhì zōng miào zhī zuò hé nán yǐn qiǎn chéng cún wèn cháng yǐ bā yuè dàn fèng yáng jiǔ
又诏太常四时致宗庙之胙,河南尹遣丞存问,常以八月旦奉羊、酒。
hé dì jí wèi yǐ biāo wèi tài fù lù shàng shū shì cì jué guān nèi hóu
和帝即位,以彪为太傅,录尚书事,赐爵关内侯。
yǒng yuán chū dòu shì zhuān quán jiāo zòng cháo tíng duō yǒu jiàn zhēng ér biāo zài wèi xiū shēn ér yǐ bù néng yǒu suǒ kuāng zhèng
永元初,窦氏专权骄纵,朝廷多有谏争,而彪在位修身而已,不能有所匡正。
yòu cháng zòu miǎn yù shǐ zhōng chéng zhōu yū yū qián shī dòu shì zhǐ gù pō yǐ cǐ zhì jī rán dāng shí zōng qí lǐ ràng
又尝奏免御史中丞周纡,纡前失窦氏旨,故颇以此致讥,然当时宗其礼让。
jí dòu shì zhū yǐ lǎo bìng shàng hái shū jī zhí zhào cì yǎng niú jiǔ ér xǔ yān
及窦氏诛,以老病上还枢机职,诏赐养牛、酒而许焉。
wǔ nián chūn hōng yú wèi tiān zǐ xīn lín diào lín
五年春,薨于位,天子新临吊临。
zhāng yǔ zì bó dá zhào guó xiāng guó rén yě
张禹字伯达,赵国襄国人也。
zǔ fù kuàng zú zǐ wèi huáng zǔ kǎo fū rén shù wǎng lái nán dùn jiàn guāng wǔ
祖父况族姊为皇祖考夫人,数往来南顿,见光武。
guāng wǔ wèi dà sī mǎ guò hán dān kuàng wèi jùn lì yè jiàn guāng wǔ
光武为大司马,过邯郸,况为郡吏,谒见光武。
guāng wǔ dà xǐ yuē nǎi jīn de wǒ dà jiù hu
光武大喜,曰:“乃今得我大舅乎!
yīn yǔ jù běi dào gāo yì yǐ wéi yuán shì lìng
”因与俱北,到高邑,以为元氏令。
qiān zhuō jùn tài shǒu
迁涿郡太守。
hòu wèi cháng shān guān zhǎng
后为常山关长。
huì chì méi gōng guān chéng kuàng zhàn mò
会赤眉攻关城,况战殁。
fù xīn chū yǐ bào chóu táo wáng hòu shì wèi huái yáng xiāng zhōng yú jí lìng
父歆,初以报仇逃亡,后仕为淮阳相,终于汲令。
yǔ xìng dǔ hòu jié jiǎn
禹性笃厚节俭。
fù zú jí lì rén fù sòng qián hòu shù bǎi wàn xī wú suǒ shòu
父卒,汲吏人赙送前后数百万,悉无所受。
yòu yǐ tián zhái tuī yǔ bó fù shēn zì jì zhǐ
又以田宅推与伯父,身自寄止。
yǒng píng bā nián jǔ xiào lián shāo qiān
永平八年,举孝廉,稍迁;
jiàn chū zhōng bài yáng zhōu cì shǐ
建初中,拜杨州刺史。
dāng guò jiāng xíng bù zhōng shàng rén jiē yǐ jiāng yǒu zǐ xū zhī shén nán yú jì shè
当过江行部,中上人皆以江有子胥之神,难于济涉。
yǔ jiāng dù lì gù qǐng bù tīng
禹将度,吏固请不听。
yǔ lì yán yuē zǐ xū rú yǒu líng zhī wú zhì zài lǐ chá wǎng sòng qǐ wēi wǒ zāi
禹厉言曰:“子胥如有灵,知吾志在理察枉讼,岂危我哉?
suì gǔ jí ér guò
”遂鼓楫而过。
lì xíng jùn yì shēn yōu zhī chù mò bù bì dào qīn lù qiú tú duō suǒ míng jǔ
历行郡邑,深幽之处莫不毕到,亲录囚徒,多所明举。
lì mín xī jiàn shǐ zhě rén huái xǐ yuè yuàn dé měi è mò bù zì guī yān
吏民希见使者,人怀喜悦,怨德美恶,莫不自归焉。
yuán hé èr nián zhuǎn yǎn zhōu cì shǐ yì yǒu qīng píng chēng
元和二年,转兖州刺史,亦有清平称。
sān nián qiān xià pī xiāng
三年,迁下邳相。
xú xiàn běi jiè yǒu pú yáng pō bàng duō liáng tián ér yīn fèi mò xiū
徐县北界有蒲阳坡,傍多良田,而堙废莫修。
yǔ wèi kāi shuǐ mén tōng yǐn guàn gài suì chéng shú tián shù bǎi qǐng
禹为开水门,通引灌溉,遂成孰田数百顷。
quàn lǜ lì mín jiǎ yǔ zhòng liáng qīn zì miǎn láo suì dà shōu gǔ shí
劝率吏民,假与种粮,亲自勉劳,遂大收谷实。
lín jùn pín zhě guī zhī qiān yú hù shì lú xiāng zhǔ qí xià chéng shì
邻郡贫者归之千余户,室庐相属,其下成市。
hòu suì zhì kěn qiān yú qǐng mín yòng wēn gěi
后岁至垦千余顷,民用温给。
gōng cáo shǐ dài rùn gù tài wèi yuàn yě quán dòng jùn nèi
功曹史戴闰,故太尉掾也,权动郡内。
yǒu xiǎo qiǎn yǔ lìng zì zhì xú yù rán hòu zhèng qí fǎ
有小谴,禹令自致徐狱,然后正其法。
zì zhǎng shǐ yǐ xià mò bù zhèn sù
自长史以下,莫不震肃。
yǒng yuán liù nián rù wèi dà sī nóng bài tài wèi hé dì shén lǐ zhī
永元六年,入为大司农,拜太尉,和帝甚礼之。
shí wǔ nián nán xún cí yuán miào yǔ yǐ tài wèi jiān wèi wèi liú shǒu
十五年,南巡祠园庙,禹以太尉兼卫尉留守。
wén chē jià dāng jìn xìng jiāng líng yǐ wéi bù yí mào xiǎn yuǎn yì mǎ shàng jiàn
闻车驾当进幸江陵,以为不宜冒险远,驿马上谏。
zhào bào yuē cí yè jì qì dāng nán lǐ dà jiāng huì de jūn zòu lín hàn huí yú ér xuán
诏报曰:“祠谒既讫,当南礼大江,会得君奏,临汉回舆而旋。
jí xíng hái yǔ chí méng shǎng cì
”及行还,禹持蒙赏赐。
yán píng yuán nián qiān wèi tài fù lù shàng shū shì
延平元年,迁为太傅,录尚书事。
shān tài hòu yǐ shāng dì chū yù yù lìng zhòng chén jū jìn nèi nǎi zhào yǔ shě gōng zhōng
邓太后以殇帝初育,欲令重臣居禁内,乃诏禹舍宫中。
gěi wéi zhàng chuáng rù tài guān zhāo xī jìn shí wǔ rì yī guī fǔ
给帷帐床褥,太官朝夕进食,五日一归府。
měi cháo jiàn tè zàn yǔ sān gōng jué xí
每朝见,特赞,与三公绝席。
yǔ shàng yán fāng liàng mì jìng zhī shí bù yí yī cháng yǒu shì yú yuàn yòu
禹上言:“方谅B2 40密静之时,不宜依常有事于苑囿。
qí guǎng chéng shàng lín kòng dì yi yòng yǐ jiǎ pín mín
其广成、 上林空地,宜用以假贫民。
tài hòu cóng zhī
”太后从之。
jí ān dì jí wèi shù shàng jí qǐ shēn
及安帝即位,数上疾乞身。
zhào qiǎn xiǎo huáng mén wèn jí cì niú yī tóu jiǔ shí hú quàn lìng jiù dì
诏遣小黄门问疾,赐牛一头,酒十斛,劝令就第。
qí qián bù dāo jiàn yī wù qián hòu lèi zhì
其钱布、刀剑、衣物,前后累至。
yǒng chū yuán nián yǐ dìng cè gōng fēng ān xiāng hóu shí yì qiān èr bǎi hù yǔ tài wèi xú fáng sī kōng yǐn qín tóng rì jù fēng
永初元年,以定策功封安乡侯,食邑千二百户,与太尉徐防、司空尹勤同日俱封。
qí qiū yǐ kòu zéi shuǐ yǔ cè miǎn fáng qín ér yǔ bù zì ān shàng shū qǐ hái gǔ gèng bài tài wèi
其秋,以寇贼水雨策免防、勤,而禹不自安,上书乞骸骨,更拜太尉。
sì nián xīn yě jūn bìng huáng tài hòu chē jià xìng qí dì
四年,新野君病,皇太后车驾幸其第。
yǔ yǔ sī tú xià qín sī kōng zhāng mǐn jù shàng biǎo yán xīn yě jūn bù ān chē jià lián rì sù zhǐ chén děng chéng qiè huáng jù
禹与司徒夏勤、司空张敏俱上表言:“新野君不安,车驾连日宿止,臣等诚窃惶惧。
chén wén wáng zhě dòng shè xiān zhì zhǐ zé jiāo jǐ qīng dào ér hòu xíng qīng shì ér hòu yù lí gōng bù sù suǒ yǐ zhòng sù wèi yě
臣闻王者动设先置,止则交戟,清道而后行,清室而后御,离宫不宿,所以重宿卫也。
bì xià tǐ zhēng zhēng zhī zhì xiào qīn xǐng fāng yào ēn qíng fā zhōng jiǔ chù dān wài bǎi guān lù zhǐ yì zhě suǒ bù ān
陛下体烝烝之至孝,亲省方药,恩情发中,久处单外,百官露止,议者所不安。
yi qiě hái gōng shàng wèi zōng miào shè jì xià wèi wàn guó zǐ mín
宜且还宫,上为宗庙社稷,下为万国子民。
bǐ sān shàng gù zhēng nǎi hái gōng
”比三上,固争,乃还宫。
hòu lián suì zāi huāng fǔ cáng kōng xū yǔ shàng shū qiú rù sān suì zū shuì yǐ zhù jùn guó bǐng jiǎ
后连岁灾荒,府藏空虚,禹上疏求入三岁租税,以助郡国禀假。
zhào xǔ zhī
诏许之。
wǔ nián yǐ yīn yáng bù hé cè miǎn
五年,以阴阳不和策免。
qī nián zú yú jiā
七年,卒于家。
shǐ zhě diào jì
使者吊祭。
chú xiǎo zi wèi láng zhōng
除小子EAD7为郎中。
zhǎng zǐ shèng sì
长子盛嗣。
xú fáng zì yè qīng pèi guó zhì rén yě
徐防字谒卿,沛国铚人也。
zǔ fù xuān wèi jiǎng xué dài fū yǐ yì jiào shòu wáng mǎng
祖父宣,为讲学大夫,以《易》教授王莽。
fù xiàn yì chuán xuān yè
父宪,亦传宣业。
fáng shǎo xí fù zǔ xué yǒng píng zhōng jǔ xiào lián chú wèi láng
防少习父祖学,永平中,举孝廉,除为郎。
fáng tǐ mào qín yán zhàn duì kě guān xiǎn zōng yì zhī tè bǔ shàng shū láng
防体貌矜严,占对可观,显宗异之,特补尚书郎。
zhí diǎn shū jī zhōu mì wèi shèn fèng shì èr dì wèi cháng yǒu guò
职典枢机,周密畏慎,奉事二帝,未尝有过。
hé dì shí shāo qiān sī lì xiào wèi chū wèi wèi jùn tài shǒu
和帝时,稍迁司隶校尉,出为魏郡太守。
yǒng yuán shí nián qiān shào fǔ dà sī nóng
永元十年,迁少府、大司农。
fáng qín xiǎo zhèng shì suǒ zài yǒu jī
防勤晓政事,所在有迹。
shí sì nián bài sī kōng
十四年,拜司空。
fáng yǐ wǔ jīng jiǔ yuǎn shèng yì nán míng yi wèi zhāng jù yǐ wù hòu xué
防以《五经》久远,圣意难明,宜为章句,以悟后学。
shàng shū yuē
上疏曰:
chén wén shī shū lǐ lè dìng zì kǒng zǐ
臣闻《诗》、《书》、《礼》、《乐》,定自孔子;
fā míng zhāng jù shǐ yú zi xià
发明章句,始于子夏。
qí hòu zhū jiā fēn xī gè yǒu yì shuō
其后诸家分析,各有异说。
hàn chéng luàn qín jīng diǎn fèi jué běn wén lüè cún huò wú zhāng jù
汉承乱秦,经典废绝,本文略存,或无章句。
shōu shí quē yí jiàn lì míng jīng bó zhēng rú shù kāi zhì tài xué
收拾缺遗,建立明经,博征儒术,开置太学。
kǒng shèng jì yuǎn wēi zhǐ jiāng jué gù lì bó shì shí yǒu sì jiā shè jiǎ yǐ zhī kē yǐ miǎn quàn xué zhě suǒ yǐ shì rén hào wù gǎi bì jiù shàn zhě yě
孔圣既远,微旨将绝,故立博士十有四家,设甲乙之科,以勉劝学者,所以示人好恶,改敝就善者也。
fú jiàn tài xué shì bó shì dì zǐ jiē yǐ yì shuō bù xiū jiā fǎ sī xiāng róng yǐn kāi shēng jiān lù
伏见太学试博士弟子,皆以意说,不修家法,私相容隐,开生奸路。
měi yǒu cè shì zhé xìng zhèng sòng lùn yì fēn cuò hù xiāng shì fēi
每有策试,辄兴诤讼,论议纷错,互相是非。
kǒng zǐ chēng shù ér bù zuò yòu yuē wú yóu jí shǐ zhī quē wén jí shǐ yǒu suǒ bù zhī ér bù kěn quē yě
孔子称“述而不作”,又曰“吾犹及史之阙文”,疾史有所不知而不肯阙也。
jīn bù yī zhāng jù wàng shēng chuān záo yǐ zūn shī wèi fēi yì yì shuō wèi de lǐ qīng wǔ dào shù jìn yǐ chéng sú chéng fēi zhào shū shí xuǎn běn yì
今不依章句,妄生穿凿,以遵师为非义,意说为得理,轻侮道术,浸以成俗,诚非诏书实选本意。
gǎi báo cóng zhōng sān dài cháng dào zhuān jīng wù běn rú xué suǒ xiān
改薄从忠,三代常道,专精务本,儒学所先。
chén yǐ wéi bó shì jí jiǎ yǐ cè shì yi cóng qí jiā zhāng jù kāi wǔ shí nán yǐ shì zhī
臣以为博士及甲乙策试,宜从其家章句,开五十难以试之。
jiě shì duō zhě wéi shàng dì yǐn wén míng zhě wèi gāo shuō ruò bù yī xiān shī yì yǒu xiāng fá jiē zhèng yǐ wéi fēi
解释多者为上第,引文明者为高说:若不依先师,义有相伐,皆正以为非。
wǔ jīng gè qǔ shàng dì liù rén lún yǔ bù yí xiè cè
《五经》各取上第六人,《论语》不宜谢策。
suī suǒ shī huò jiǔ chā kě jiǎo gé
虽所失或久,差可矫革。
zhào shū xià gōng qīng jiē cóng fáng yán
诏书下公卿,皆从防言。
shí liù nián bài wèi sī tú
十六年,拜为司徒。
yán píng yuán nián qiān tài wèi yǔ tài fù zhāng yǔ cān lù shàng shū shì shù shòu shǎng cì shén jiàn yōu chǒng
延平元年,迁太尉,与太傅张禹参录尚书事,数受赏赐,甚见优宠。
ān dì jí wèi yǐ dìng cè fēng lóng xiāng hóu
安帝即位,以定策封龙乡侯。
shí yì qiān yī bǎi hù
食邑千一百户。
qí nián yǐ zāi yì kòu zéi cè miǎn jiù guó
其年以灾异寇贼策免,就国。
fán sān gōng yǐ zāi yì cè miǎn shǐ zì fáng yě
凡三公以灾异策免,始自防也。
fáng zú zi héng dāng sì ràng fēng yú qí dì chóng
防卒,子衡当嗣,让封于其弟崇。
shù suì bù dé yǐ nǎi chū jiù jué yún
数岁,不得已,乃出就爵云。
zhāng mǐn zì bó dá hé jiān rén yě
张敏字伯达,河间D821人也。
jiàn chū èr nián jǔ xiào lián sì qiān wǔ nián wèi shàng shū
建初二年,举孝廉,四迁,五年,为尚书。
jiàn chū zhōng yǒu rén wǔ rǔ rén fù zhě ér qí zi shā zhī sù zōng shì qí sǐ xíng ér jiàng yòu zhī zì hòu yīn yǐ wéi bǐ
建初中,有人侮辱人父者,而其子杀之,肃宗贳其死刑而降宥之,自后因以为比。
shì shí suì dìng qí yì yǐ wéi qīng wǔ fǎ
是时遂定其议,以为《轻侮法》。
mǐn bó yì yuē
敏驳议曰:
fu qīng wǔ zhī fǎ xiān dì yī qiè zhī ēn bù yǒu chéng kē bān zhī lǜ lìng yě
夫《轻侮》之法,先帝一切之恩,不有成科班之律令也。
fu sǐ shēng zhī jué yi cóng shàng xià yóu tiān zhī sì shí yǒu shēng yǒu shā
夫死生之决,宜从上下,犹天之四时,有生有杀。
ruò kāi xiāng róng shù zhe wèi dìng fǎ zhě zé shì gù shè jiān méng shēng zhǎng zuì xì
若开相容恕,著为定法者,则是故设奸萌,生长罪隙。
kǒng zǐ yuē mín kě shǐ yóu zhī bù kě shǐ zhī zhī
孔子曰:“民可使由之,不可使知之。
chūn qiū zhī yì zi bù bào chóu fēi zǐ yě
”《春秋》之义,子不报仇,非子也。
ér fǎ lìng bù wéi zhī jiǎn zhě yǐ xiāng shā zhī lù bù kě kāi gù yě
而法令不为之减者,以相杀之路不可开故也。
jīn tuō yì zhě de jiǎn wàng shā zhě yǒu chà shǐ zhí xiàn zhī lì de shè qiǎo zhà fēi suǒ yǐ dǎo zài chǒu bù zhēng zhī yì
今托义者得减,妄杀者有差,使执宪之吏得设巧诈,非所以导“在丑不争”之义。
yòu qīng wǔ zhī bǐ jìn yǐ fán zī zhì yǒu sì wǔ bǎi kē zhuǎn xiāng gù wàng mí fù zēng shén nán yǐ chuí zhī wàn zài
又《轻侮》之比,浸以繁滋,至有四五百科,转相顾望,弥复增甚,难以垂之万载。
chén wén shī yán jiù wén mò rú zhì
臣闻师言:“救文莫如质。
gù gāo dì qù fán kē zhī fǎ wèi sān zhāng zhī yuē
”故高帝去烦苛之法,为三章之约。
jiàn chū zhào shū yǒu gǎi yú gǔ zhě kě xià sān gōng tíng wèi juān chú qí bì
建初诏书,有改于古者,可下三公、廷尉蠲除其敝。
yì qǐn bù xǐng
议寝不省。
mǐn fù shàng shū yuē
敏复上疏曰:
chén mǐn méng ēn tè jiàn bá zhuó yú xīn suǒ bù xiǎo mí yì suǒ bù jiě chéng bù gǎn gǒu suí zhòng yì
臣敏蒙恩,特见拔擢,愚心所不晓,迷意所不解,诚不敢苟随众议。
chén fú jiàn kǒng zǐ chuí jīng diǎn gāo yáo zào fǎ lǜ yuán qí běn yì jiē yù jìn mín wèi fēi yě
臣伏见孔子垂经典,皋陶造法律,原其本意,皆欲禁民为非也。
wèi xiǎo qīng wǔ zhī fǎ jiāng yǐ hé jìn
未晓《轻侮》之法将以何禁?
bì bù néng shǐ bù xiāng qīng wǔ ér gèng kāi xiāng shā zhī lù zhí xiàn zhī lì fù róng qí jiān wǎng
必不能使不相轻侮,而更开相杀之路,执宪之吏复容其奸枉。
yì zhě huò yuē píng fǎ dāng xiān lùn shēng
议者或曰:“平法当先论生。
chén yú yǐ wéi tiān dì zhī xìng wéi rén wéi guì shā rén zhě sǐ sān dài tōng zhì
”臣愚以为天地之性,唯人为贵,杀人者死,三代通制。
jīn yù qù shēng fǎn kāi shā lù yī rén bù sǐ tiān xià shòu bì
今欲趣生,反开杀路,一人不死,天下受敝。
jì yuē lì yī hài bǎi rén qù chéng guō
记曰:“利一害百,人去城郭。
fu chūn shēng qiū shā tiān dào zhī cháng
”夫春生秋杀,天道之常。
chūn yī wù kū jí wéi zāi qiū yī wù huá jí wéi yì
春一物枯即为灾,秋一物华即为异。
wáng zhě chéng tiān de shùn sì shí fǎ shèng rén cóng jīng lǜ
王者承天地,顺四时,法圣人,从经律。
yuàn bì xià liú yì xià mín kǎo xún lì hài guǎng lìng píng yì tiān xià xìng shèn
愿陛下留意下民,考寻利害,广令平议,天下幸甚。
hé dì cóng zhī
和帝从之。
jiǔ nián bài sī lì xiào wèi
九年,拜司隶校尉。
shì shì èr suì qiān rǔ nán tài shǒu
视事二岁,迁汝南太守。
qīng yuē bù fán yòng xíng píng zhèng yǒu lǐ néng míng
清约不烦,用刑平正,有理能名。
zuò shì miǎn
坐事免。
yán píng yuán nián bài yì láng zài qiān yǐng chuān tài shǒu
延平元年,拜议郎,再迁颍川太守。
yǒng chū yuán nián zhēng bài sī kōng zài wèi fèng fǎ ér yǐ
永初元年,征拜司空,在位奉法而已。
shì shì sān suì yǐ bìng qǐ shēn bù tīng
视事三岁,以病乞身,不听。
liù nián chūn xíng dà shè lǐ péi wèi dùn pú nǎi cè bà zhī
六年春,行大射礼,陪位顿仆,乃策罢之。
yīn bìng dǔ zú yú jiā
因病笃,卒于家。
hú guǎng zì bó shǐ nán jùn huá róng rén yě
胡广字伯始,南郡华容人也。
liù shì zǔ gāng qīng gāo yǒu zhì jié
六世祖刚,清高有志节。
píng dì shí dà sī tú mǎ gōng pì zhī
平帝时,大司徒马宫辟之。
zhí wáng mǎng jū shè gāng jiě qí yì guān xiàn fǔ mén ér qù suì wáng mìng jiāo zhǐ yǐn yú tú sì zhī jiān
值王莽居摄,刚解其衣冠,县府门而去,遂亡命交阯,隐于屠肆之间。
hòu mǎng bài nǎi guī xiāng lǐ
后莽败,乃归乡里。
fù gòng jiāo zhǐ dū wèi
父贡,交阯都尉。
guǎng shǎo gū pín qīn zhí jiā kǔ
广少孤贫,亲执家苦。
zhǎng dà suí bèi rù jùn wèi sàn lì
长大,随辈入郡为散吏。
tài shǒu fǎ xióng zhī zǐ zhēn cóng jiā lái shěng qí fù
太守法雄之子真,从家来省其父。
zhēn pō zhī rén
真颇知人。
huì suì zhōng yìng jǔ xióng chì zhēn zhù qí qiú cái
会岁终应举,雄敕真助其求才。
xióng yīn dà huì zhū lì zhēn zì yú yǒu jiān mì zhàn chá zhī nǎi zhǐ guǎng yǐ bái xióng suì chá xiào lián
雄因大会诸吏,真自于牖间密占察之,乃指广以白雄,遂察孝廉。
jì dào jīng shī shì yǐ zhāng zòu ān dì yǐ guǎng wéi tiān xià dì yī
既到京师,试以章奏,安帝以广为天下第一。
xún yuè bài shàng shū láng wǔ qiān shàng shū pú yè
旬月拜尚书郎,五迁尚书仆射。
shùn dì yù lì huáng hòu ér guì rén yǒu chǒng zhě sì rén mò zhī suǒ jiàn yì yù tàn chóu yǐ shén dìng xuǎn
顺帝欲立皇后,而贵人有宠者四人,莫知所建,议欲探筹,以神定选。
guǎng yǔ shàng shū guō qián shǐ chang shàng shū jiàn yuē qiè jiàn zhào shū yǐ lì hòu shì dà qiān bù zì zhuān yù jiǎ zhī chóu cè jué yí líng shén
广与尚书郭虔、史敞上疏谏曰:“窃见诏书以立后事大,谦不自专,欲假之筹策,决疑灵神。
piān jí suǒ jì zǔ zōng diǎn gù wèi cháng yǒu yě
篇籍所记,祖宗典故,未尝有也。
shì shén rèn shì jì bù bì dāng xián
恃神任筮,既不必当贤;
jiù zhí qí rén yóu fēi dé xuǎn
就值其人,犹非德选。
fu qí nì xíng yú zì rán qiàn tiān bì yǒu yì biǎo
夫岐嶷形于自然,伣天必有异表。
yi cān liáng jiā jiǎn qiú yǒu dé dé tóng yǐ nián nián jūn yǐ mào jī zhī diǎn jīng duàn zhī shèng lǜ
宜参良家,简求有德,德同以年,年钧以貌,稽之典经,断之圣虑。
zhèng lìng yóu hàn wǎng ér bù fǎn
政令犹汗,往而不反。
zhào wén yī xià xíng zhī sì fāng
诏文一下,形之四方。
chén zhí zài shí yí yōu shēn zé zhòng shì yǐ jiāo xīn mào mèi chén wén
臣职在拾遗,忧深责重,是以焦心,冒昧陈闻。
dì cóng zhī yǐ liáng guì rén liáng jiā zǐ dìng lì wèi huáng hòu
”帝从之,以梁贵人良家子,定立为皇后。
shí shàng shū lìng zuǒ xióng yì gǎi chá jǔ zhī zhì xiàn nián sì shí yǐ shàng rú zhě shì jīng xué wén lì shì zhāng zòu
时,尚书令左雄议改察举之制,限年四十以上,儒者试经学,文吏试章奏。
guǎng fù yǔ chang qián zhǐ shū bó zhī yuē
广复与敞、虔止书驳之,曰:
chén wén jūn yǐ jiān lǎn bó zhào wèi dé chén yǐ xiàn kě tì fǒu wèi zhōng
臣闻君以兼览博照为德,臣以献可替否为忠。
shū zài jī yí móu jí qīng shì
《书》载稽疑,谋及卿士;
shī měi xiān rén xún yú chú ráo
《诗》美先人,询于刍荛。
guó yǒu dà zhèng bì yì zhī yú qián xùn zī zhī yú gù lǎo shì yǐ lǜ wú shī cè jǔ wú guò shì qiè jiàn shàng shū lìng zuǒ xióng yì jùn jǔ xiào lián jiē xiàn nián sì shí yǐ shàng zhū shēng shì zhāng jù wén lì shì jiān zòu
国有大政,必议之于前训,咨之于故老,是以虑无失策,举无过事,窃见尚书令左雄议郡举孝廉,皆限年四十以上,诸生试章句,文吏试笺奏。
míng zhào jì xǔ fù lìng chén děng de yǔ xiāng cān
明诏既许,复令臣等得与相参。
qiè wéi wáng mìng zhī zhòng zài zài piān diǎn dāng lìng xiàn yú rì yuè gù yú jīn shí yí zé bǎi wáng shī zhī wàn shì
窃惟王命之重,载在篇典,当令县于日月,固于金石,遗则百王,施之万世。
shī yún tiān nán chén sī bù yì wéi wáng
《诗》云:“天难谌斯,不易惟王。
kě bù shèn yǔ
”可不慎与!
gài xuǎn jǔ yīn cái wú jū dìng zhì
盖选举因才,无拘定制。
liù qí zhī cè bù chū jīng xué
六奇之策,不出经学;
zhèng ā zhī zhèng fēi bì zhāng zòu
郑、阿之政,非必章奏。
gān qí xiǎn yòng nián guāi qiáng shì
甘、奇显用,年乖强仕;
zhōng gǔ yáng shēng yì zài ruò guàn
终、贾扬声,亦在弱冠。
hàn chéng zhōu qín jiān lǎn yīn xià zǔ dé shī jīng cān zá bà guǐ shèng zhǔ xián chén shì yǐ zhì lǐ gòng jǔ zhī zhì mò huò huí gé
汉承周、秦,兼览殷、夏,祖德师经,参杂霸轨,圣主贤臣,世以致理,贡举之制,莫或回革。
jīn yǐ yī chén zhī yán huà lì jiù zhāng biàn lì wèi míng zhòng xīn bù
今以一臣之言,划戾旧章,便利未明,众心不CA75。
jiǎo wǎng biàn cháng zhèng zhī suǒ zhòng ér bù fǎng tái sī bù móu qīng shì
矫枉变常,政之所重,而不访台司,不谋卿士。
ruò shì xià zhī hòu yì zhě bāo yì yì zhī zé cháo shī qí biàn tóng zhī zé wáng yán yǐ xíng
若事下之后,议者剥异,异之则朝失其便,同之则王言已行。
chén yú yǐ wéi kě xuān xià bǎi guān cān qí tóng yì rán hòu lǎn zé shèng fǒu xiáng cǎi jué zhōng
臣愚以为可宣下百官,参其同异,然后览择胜否,详采厥衷。
gǎn yǐ gǔ yán mào gàn tiān jìn wéi bì xià nà yān
敢以瞽言,冒干天禁,惟陛下纳焉。
dì bù cóng
帝不从。
shí chén liú jùn quē zhí shàng shū shǐ chang děng jiàn guǎng
时,陈留郡缺职,尚书史敞等荐广。
yuē chén wén dé yǐ jīng xián jué yǐ jiàn shì míng shì yǐ gōng diǎn mó suǒ měi wǔ fú wǔ zhāng tiān zhì suǒ zuò shì yǐ chén jié qí zhōng jūn fēng qí chǒng jǔ bù shī dé xià wàng qí sǐ
曰:“臣闻德以旌贤,爵以建事,‘明试以功’《典谟》所美,‘五服五章’,天秩所作,是以臣竭其忠,君丰其宠,举不失德,下忘其死。
qiè jiàn shàng shū pú yè hú guǎng tǐ zhēn lǚ guī qiān xū wēn yǎ bó wù qià wén tàn zé qióng lǐ liù jīng diǎn ào jiù zhāng xiàn shì wú suǒ bù lǎn
窃见尚书仆射胡广,体真履规,谦虚温雅,博物洽闻,探赜穷理,《六经》典奥,旧章宪式,无所不览。
róu ér bù fàn wén ér yǒu lǐ zhōng zhēn zhī xìng yōu gōng rú jiā
柔而不犯,文而有礼,忠贞之性,忧公如家。
bù jīn qí néng bù fá qí láo yì yì zhōu shèn xíng mǐ diàn lòu
不矜其能,不伐其劳,翼翼周慎,行靡玷漏。
mì wù sù yè shí yǒu yú nián xīn bù wài gù zhì bù gǒu jìn
密勿夙夜,十有余年,心不外顾,志不苟进。
chén děng qiè yǐ wéi guǎng zài shàng shū qú láo rì jiǔ hòu mǔ nián lǎo jì méng jiǎn zhào yi shì zhí qiān lǐ kuāng níng fāng guó
臣等窃以为广在尚书,劬劳日久,后母年老,既蒙简照,宜试职千里,匡宁方国。
chén liú jìn jùn jīn tài shǒu rèn quē
陈留近郡,今太守任缺。
guǎng cái lüè shēn mào kān néng bō fán yuàn yǐ cān xuǎn jì gāng tuí sú shǐ shù xiū shǒu shàn yǒu suǒ quàn yǎng
广才略深茂,堪能拨烦,愿以参选,纪纲颓俗,使束修守善,有所劝仰。
guǎng diǎn jī shì shí nián chū wèi jì yīn tài shǒu yǐ jǔ lì bù shí miǎn
广典机事十年,出为济阴太守,以举吏不实免。
fù wèi rǔ nán tài shǒu rù bài dà sī nóng
复为汝南太守,入拜大司农。
hàn ān yuán nián qiān sī tú
汉安元年,迁司徒。
zhì dì bēng dài li gù wèi tài wèi lù shàng shū shì
质帝崩,代李固为太尉,录尚书事。
yǐ dìng cè lì huán dì fēng yù yáng ān lè xiāng hòu
以定策立桓帝,封育阳安乐乡侯。
yǐ bìng xùn wèi
以病逊位。
yòu bài sī kōng gào lǎo zhì shì
又拜司空,告老致仕。
xún yǐ tè jìn zhēng bài tài cháng qiān tài wèi yǐ rì shí miǎn
寻以特进征拜太常,迁太尉,以日食免。
fù wèi tài cháng bài tài wèi
复为太常,拜太尉。
yán xī èr nián dà jiàng jūn liáng jì zhū guǎng yǔ sī tú hán yǎn sī kōng sūn lǎng zuò bù wèi gōng jiē jiǎn sǐ yī děng duó jué tǔ miǎn wèi shù rén
延熹二年,大将军梁冀诛,广与司徒韩𬙂、司空孙朗坐不卫宫,皆减死一等,夺爵土,免为庶人。
hòu bài tài zhōng dài fū tài cháng
后拜太中大夫、太常。
jiǔ nián fù bài sī tú
九年,复拜司徒。
líng dì lì yǔ tài fù chén fán cān lù shàng shū shì fù fēng gù guó
灵帝立,与太傅陈蕃参录尚书事,复封故国。
yǐ bìng zì qǐ
以病自乞。
huì fán bèi zhū dài wéi tài fù zǒng lù rú gù
会蕃被诛,代为太傅,总录如故。
shí nián yǐ bā shí ér xīn lì kè zhuàng jì mǔ zài táng zhāo xī zhān shěng bàng wú jǐ zhàng yán bù chēng lǎo
时年已八十,而心力克壮,继母在堂,朝夕瞻省,傍无几杖,言不称老。
jí mǔ zú jū sāng jìn āi shuài lǐ wú qiān
及母卒,居丧尽哀,率礼无愆。
xìng wēn róu jǐn sù cháng xùn yán gōng sè
性温柔谨素,常逊言恭色。
dá liàn shì tǐ míng jiě cháo zhāng
达练事体,明解朝章。
suī wú jiǎn zhí zhī fēng lǚ yǒu bǔ quē zhī yì
虽无謇直之风,屡有补阙之益。
gù jīng shī yàn yuē wàn shì bù lǐ wèn bó shǐ tiān xià zhōng yōng yǒu hú gōng
故京师谚曰:“万事不理问伯始,天下中庸有胡公。
jí gòng li gù dìng cè dà yì bù quán yòu yǔ zhōng cháng shì dīng sù hūn yīn yǐ cǐ jī huǐ yú shí
”及共李固定策,大议不全,又与中常侍丁肃婚姻,以此讥毁于时。
zì zài gōng tái sān shí yú nián lì shì liù dì lǐ rèn shén yōu měi xùn wèi cí bìng jí miǎn tuì tián lǐ wèi cháng mǎn suì zhé fù shēng shí
自在公台三十余年,历事六帝,礼任甚优,每逊位辞病,及免退田里,未尝满岁,辄复升时。
fán yī lǚ sī kōng zài zuò sī tú sān dēng tài wèi yòu wèi tài fù
凡一履司空,再作司徒,三登太尉,又为太傅。
qí suǒ pì mìng jiē tiān xià míng shì
其所辟命,皆天下名士。
yǔ gù lì chén fán li xián bìng wèi sān sī
与故吏陈蕃、李咸并为三司。
fán děng měi cháo huì zhé chēng jí bì guǎng shí rén róng zhī
蕃等每朝会,辄称疾避广,时人荣之。
nián bā shí èr xī píng yuán nián hōng
年八十二,熹平元年薨。
shǐ wǔ guān zhōng lǎng jiāng chí jié fèng cè zèng tài fù ān lè xiāng hòu yìn shòu gěi dōng yuán zǐ qì yè zhě hù sàng shì cì zhǒng yíng yú yuán líng shì wén gōng hóu bài jiā yī rén wèi láng zhōng
使五官中朗将持节奉策赠太傅、安乐乡侯印绶,给东园梓器,谒者护丧事,赐冢茔于原陵,谥文恭侯,拜家一人为郎中。
gù lì zì gōng qīng dài fū bó shì yì láng yǐ xià shù bǎi rén jiē cuī dié bìn wèi zì zhōng jí zàng
故吏自公、卿、大夫、博士、议郎以下数百人,皆缞绖殡位,自终及葬。
hàn xìng yǐ lái rén chén zhī shèng wèi cháng yǒu yě
汉兴以来,人臣之盛,未尝有也。
chū yáng xióng yī yú zhēn zuò shí èr zhōu èr shí wǔ guān zhēn qí jiǔ zhēn wáng quē hòu zhuō jùn cuī yīn jí zi yuàn yòu lín yì hóu liú tú zēng bǔ shí liù piān guǎng fù jì zuò sì piān wén shén diǎn měi
初,杨雄依《虞箴》作《十二州二十五官箴》,其九箴亡阙,后涿郡崔骃及子瑗又临邑侯刘EA25𬳿增补十六篇,广复继作四篇,文甚典美。
nǎi xī zhuàn cì shǒu mù wèi zhī jiě shì míng yuē bǎi guān zhēn fán sì shí bā piān
乃悉撰次首目,为之解释,名曰《百官箴》,凡四十八篇。
qí yú suǒ zhe shī fù míng sòng zhēn diào jí zhū jiě gǔ fán èr shí piān
其余所著诗、赋、铭、颂、箴、吊及诸解诂,凡二十篇。
xī píng liù nián líng dì sī gǎn jiù dé nǎi tú huà guǎng jí tài wèi huáng qióng yú shěng nèi zhào yì láng cài yōng wèi qí sòng yún
熹平六年,灵帝思感旧德,乃图画广及太尉黄琼于省内,诏议郎蔡邕为其颂云。
lùn yuē jué rèn zhī yú rén zhòng yǐ quán sàng zhī yú shēng dà yǐ
论曰:爵任之于人重矣,全丧之于生大矣。
huái lù yǐ tú cún zhě shì zǐ zhī huán qíng
怀禄以图存者,仕子之桓情;
shěn néng ér jiù liè zhě chū shēn zhī cháng tǐ
审能而就列者,出身之常体。
dà yū yú wù zé fēi jǐ zhí yú zhì zé fàn sú cí qí jiān zé guāi yì xùn qí jié zé shī shēn
大纡于物则非己,直于志则犯俗,辞其艰则乖义,徇其节则失身。
tǒng zhī fāng guǐ yì yīn xiǎn tu nán yù
统之,方轨易因,险涂难御。
gù xī rén míng shèn yú suǒ shòu zhī fēn chí chí yú qí lù zhī jiān yě
故昔人明慎于所受之分,迟迟于岐路之间也。
rú lìng zhì xíng wú qiān yú wù lín shēng bù xiān qí cún hòu shì hé biǎn yān
如令志行无牵于物,临生不先其存,后世何贬焉?
gǔ rén yǐ yàn ān wèi jiè qǐ shù gōng zhī wèi hu
古人以宴安为戒,岂数公之谓乎?
zàn yuē shān zhāng zuò fu wú jiù wú yù
赞曰:邓、张作傅,无咎无誉。
mǐn zhèng yí lǜ fáng yì zhāng jù hú gōng yōng yōng shì qíng gōng mào
敏正疑律,防议章句,胡公庸庸,饰情恭貌。
cháo zhāng suī lǐ jù zhèng huò ráo
朝章虽理,据正或桡。