zhāng hào zi gāng wáng gōng zi chàng zhǒng gǎo zi dài zi fú tǐ zi shào chén qiú
张晧子纲王龚子畅种暠子岱子拂挮子劭陈球
zhāng hào zì shū míng qián wéi wǔ yáng rén yě
张晧字叔明，犍为武阳人也。
liù shì zǔ liáng gāo dì shí wéi tài zǐ shǎo fù fēng liú hóu
六世祖良，高帝时为太子少傅，封留侯。
gào shǎo yóu xué jīng shī yǒng yuán zhōng guī shì zhōu jùn pì dà jiàng jūn shān zhì fǔ wǔ qiān shàng shū pú yè zhí shì bā nián chū wèi péng chéng xiāng
告少游学京师，永元中，归仕州郡，辟大将军邓骘府，五迁尚书仆射，职事八年，出为彭城相。
yǒng níng yuán nián zhēng bài tíng wèi
永宁元年，征拜廷尉。
hào suī fēi fǎ jiā ér liú xīn xíng duàn shù yǔ shàng shū biàn zhèng yí yù duō yǐ xiáng dāng jiàn cóng
晧虽非法家，而留心刑断，数与尚书辩正疑狱，多以详当见从。
shí ān dì fèi huáng tài zǐ wèi jì yīn wáng hào yǔ tài cháng huán yān tài pú lái lì tíng zhēng zhī bù néng de
时安帝废皇太子为济阴王，晧与太常桓焉、太仆来历廷争之，不能得。
shì yǐ jù lái lì chuán
事已具《来历传》。
tuì ér shàng shū yuē xī zéi chén jiāng chōng zào gòu chán nì zhì lìng lì yuán xīng bīng zhōng jí huò nán
退而上疏曰：“昔贼臣江充，造构谗逆，至令戾园兴兵，终及祸难。
hòu hú guān sān lǎo yī yán shàng nǎi jué wù suī zhuī qián shī huǐ zhī hé dǎi
后壶关三老一言，上乃觉悟，虽追前失，悔之何逮！
jīn huáng tài zǐ chūn qiū fāng shǐ shí suì wèi jiàn bǎo fù jiǔ dé zhī yì yi jiǎn xián fǔ jiù chéng shèng zhì
今皇太子春秋方始十岁，未见保傅九德之义，宜简贤辅，就成圣质。
shū zòu bù xǐng
”书奏不省。
jí shùn dì jí wèi bài hào sī kōng zài shì duō suǒ jiàn dá tiān xià chēng qí tuī shì
及顺帝即位，拜晧司空，在事多所荐达，天下称其推士。
shí qīng hé zhào téng shàng yán zāi biàn jī cì cháo zhèng zhāng xià yǒu sī shōu téng xì kǎo suǒ yǐn dǎng bèi bā shí yú rén jiē yǐ fěi bàng dāng fú zhòng fǎ
时清河赵腾上言灾变，讥刺朝政，章下有司，收腾系考，所引党辈八十余人，皆以诽谤当伏重法。
hào shàng shū jiàn yuē chén wén yáo shùn lì gǎn jiàn zhī gǔ sān wáng shù fěi bàng zhī mù chūn qiū cǎi shàn shū è shèng zhǔ bù zuì chú ráo
晧上疏谏曰：“臣闻尧舜立敢谏之鼓，三王树诽谤之木，《春秋》采善书恶，圣主不罪刍荛。
téng děng suī gàn shàng fàn fǎ suǒ yán běn yù jìn zhōng zhèng jiàn
腾等虽干上犯法，所言本欲尽忠正谏。
rú dāng zhū lù tiān xià dù kǒu sāi jiàn zhēng zhī yuán fēi suǒ yǐ zhāo dé shì hòu yě
如当诛戮，天下杜口，塞谏争之源，非所以昭德示后也。
dì nǎi wù jiǎn téng sǐ zuì yī děng yú jiē sī kòu
”帝乃悟，减腾死罪一等，余皆司寇。
sì nián yǐ yīn yáng bù hé cè miǎn
四年，以阴阳不和策免。
yáng jiā yuán nián fù wèi tíng wèi
阳嘉元年，复为廷尉。
qí nián zú guān shí nián bā shí sān
其年卒官，时年八十三。
qiǎn shǐ zhě diào jì cì zàng de yú hé nán xiàn
遣使者吊祭，赐葬地于河南县。
zi gāng
子纲。
gāng zì wén jì
纲字文纪。
shǎo míng jīng xué
少明经学。
suī wèi gōng zǐ ér lì bù yī zhī jié
虽为公子，而厉布衣之节。
jǔ xiào lián bù jiù sī tú pì gāo dì wèi shì yù shǐ
举孝廉不就，司徒辟高第为侍御史。
shí shùn dì wěi zòng huàn guān yǒu shí wēi xīn
时顺帝委纵宦官，有识危心。
gāng cháng gǎn jī kǎi rán tàn yuē huì è mǎn cháo bù néng fèn shēn chū mìng sǎo guó jiā zhī nán suī shēng wú bù yuàn yě
纲常感激，慨然叹曰：“秽恶满朝，不能奋身出命埽国家之难，虽生，吾不愿也。
tuì ér shàng shū yuē
”退而上书曰：
shī yuē bù qiān bù wàng shuài yóu jiù zhāng
《诗》曰：“不愆不忘，率由旧章。
xún dà hàn chū lóng jí zhōng xīng zhī shì wén míng èr dì dé huà yóu shèng
”寻大汉初隆，及中兴之世，文、明二帝，德化尤盛。
guān qí lǐ wèi yì xún yì jiàn dàn gōng jiǎn shǒu jié yuē shēn shàng dé ér yǐ
观其礼为，易循易见，但恭俭守节，约身尚德而已。
zhōng guān cháng shì bù guò liǎng rén jìn xìng shǎng cì cái mǎn shù jīn xī fèi zhòng rén gù jiā gěi rén zú
中官常侍不过两人，近幸赏赐裁满数金，惜费重人，故家给人足。
yí dí wén zhōng guó yōu fù rèn xìn dào dé suǒ yǐ jiān móu zì xiāo ér hé qì gǎn yìng
夷狄闻中国优富，任信道德，所以奸谋自消而和气感应。
ér jiē zhě yǐ lái bù zūn jiù diǎn wú gōng xiǎo rén jiē yǒu guān jué fù zhī jiāo zhī ér fù hài zhī fēi ài rén zhòng qì chéng tiān shùn dào zhě yě
而皆者以来，不遵旧典，无功小人皆有官爵，富之骄之而复害之，非爱人重器，承天顺道者也。
fú yuàn bì xià shǎo liú shèng sī gē sǔn zuǒ yòu yǐ fèng tiān xīn
伏愿陛下少留圣思，割损左右，以奉天心。
shū zòu bù xǐng
书奏不省。
hàn ān yuán nián xuǎn qiǎn bā shǐ xùn xíng fēng sú jiē qí rú zhī míng duō lì xiǎn wèi wéi gāng nián shào guān cì zuì wēi
汉安元年，选遣八使徇行风俗，皆耆儒知名，多历显位，唯纲年少，官次最微。
yú rén shòu mìng zhī bù ér gāng dú mái qí chē lún yú luò yáng dū tíng yuē chái láng dāng lù ān wèn hú lí
余人受命之部，而纲独埋其车轮于洛阳都亭，曰：“豺狼当路，安问狐狸！
suì zòu yuē dà jiàng jūn jì
”遂奏曰：“大将军冀，
hé nán yǐn bù yí
河南尹不疑，
méng wài qī zhī yuán
蒙外戚之援，
hé guó hòu ēn
荷国厚恩，
yǐ chú ráo zhī zī
以刍荛之资，
jū ā héng zhī rèn
居阿衡之任，
bù néng fū yáng wǔ jiào
不能敷扬五教，
yì zàn rì yuè
翼赞日月，
ér zhuān wèi fēng shǐ cháng shé
而专为封豕长蛇，
sì qí shí tāo
肆其食叨，
gān xīn hǎo huò
甘心好货，
zòng zì wú dǐ
纵恣无底，
duō shù chǎn yú
多树谄谀，
yǐ hài zhōng liáng
以害忠良。
chéng tiān wēi suǒ bù shè dà bì suǒ yí jiā yě
诚天威所不赦，大辟所宜加也。
jǐn tiáo qí wú jūn zhī xīn shí wǔ shì sī jiē chén zǐ suǒ qiè chǐ zhě yě
谨条其无君之心十五事，斯皆臣子所切齿者也。
shū yù jīng shī zhèn sǒng
”书御，京师震竦。
shí jì mèi wèi huáng hòu nèi chǒng fāng shèng zhū liáng yīn zú mǎn cháo dì suī zhī gāng yán zhí zhōng bù rěn yòng
时，冀妹为皇后，内宠方盛，诸梁姻族满朝，帝虽知纲言直，终不忍用。
shí guǎng líng zéi zhāng yīng děng zhòng shù wàn rén shā cì shǐ èr qiān dàn kòu luàn yáng xú jiān jī shí yú nián cháo tíng bù néng tǎo
时，广陵贼张婴等众数万人，杀刺史、二千石，寇乱扬、徐间，积十余年，朝廷不能讨。
jì nǎi fěng shàng shū yǐ gāng wèi guǎng líng tài shǒu yīn yù yǐ shì zhōng zhī
冀乃讽尚书，以纲为广陵太守，因欲以事中之。
qián qiǎn jùn shǒu lǜ duō qiú bīng mǎ gāng dú qǐng dān chē zhī zhí
前遣郡守，率多求兵马，纲独请单车之职。
jì dào nǎi jiāng lì zú shí yú rén jìng zào yīng lěi yǐ wèi ān zhī qiú dé yǔ zhǎng lǎo xiāng jiàn shēn shì guó ēn
既到，乃将吏卒十余人，径造婴垒，以慰安之，求得与长老相见，申示国恩。
yīng chū dà jīng jì jiàn gāng chéng xìn nǎi chū bài yè
婴初大惊，既见纲诚信，乃出拜谒。
gāng yán zhì shàng zuò wèn suǒ jí kǔ
纲延置上坐，问所疾苦。
nǎi pì zhī yuē
乃譬之曰：
qián hòu èr qiān dàn duō sì tān bào gù zhì gōng děng huái fèn xiāng jù
前后二千石多肆贪暴，故致公等怀愤相聚。
èr qiān dàn xìn yǒu zuì yǐ rán wèi zhī zhě yòu fēi yì yě
二千石信有罪矣，然为之者又非义也。
jīn zhǔ shàng rén shèng yù yǐ wén dé fú pàn gù qiǎn tài shǒu sī yǐ jué lù xiāng róng bù yuàn yǐ xíng fá xiāng jiā jīn chéng zhuǎn huò wéi fú zhī shí yě
今主上仁圣，欲以文德服叛，故遣太守，思以爵禄相荣，不愿以刑罚相加，今诚转祸为福之时也。
ruò wén yì bù fú tiān zǐ hè rán zhèn nù jīng yáng yǎn yù dà bīng yún hé qǐ bù wēi hu
若闻义不服，天子赫然震怒，荆、扬、兖、豫大兵云合，岂不危乎？
ruò bù liào qiáng ruò fēi míng yě
若不料强弱，非明也；
chōng shàn qǔ è fēi zhì yě
充善取恶，非智也；
qù shùn xiào nì fēi zhōng yě
去顺效逆，非忠也；
shēn jué xuè sì fēi xiào yě
身绝血嗣，非孝也；
bèi zhèng cóng yá fēi zhí yě
背正从邪，非直也；
jiàn yì bù wéi fēi yǒng yě
见义不为，非勇也；
liù zhě chéng bài zhī jǐ lì hài suǒ cóng gōng qí shēn jì zhī
六者成败之几，利害所从，公其深计之。
yīng wén qì xià yuē huāng yì yú rén bù néng zì tōng cháo tíng bù kān qīn wǎng suì fù xiāng jù tōu shēng ruò yú yóu fǔ zhōng chuǎn xī xū yú jiān ěr
婴闻，泣下，曰：“荒裔愚人，不能自通朝廷，不堪侵枉，遂复相聚偷生，若鱼游釜中，喘息须臾间耳。
jīn wén míng fǔ zhī yán nǎi yīng děng gēng shēng zhī chén yě
今闻明府之言，乃婴等更生之辰也。
jì xiàn bú yì shí kǒng tóu bīng zhī rì bù miǎn nú lù
既陷不义，实恐投兵之日，不免孥戮。
gāng yuē zhī yǐ tiān dì shì zhī yǐ rì yuè yīng shēn gǎn wù nǎi cí hái yíng
”纲约之以天地，誓之以日月，婴深感悟，乃辞还营。
míng rì jiāng suǒ bù wàn yú rén yǔ qī zǐ miàn fù guī xiáng
明日，将所部万余人与妻子面缚归降。
gāng nǎi dān chē rù yīng lěi dà huì zhì jiǔ wéi lè sàn qiǎn bù zhòng rèn cóng suǒ zhī
纲乃单车入婴垒，大会，置酒为乐，散遣部众，任从所之；
qīn wéi bǔ jū zhái xiāng tián chóu
亲为卜居宅，相田畴；
zǐ dì yù wèi lì zhě jiē yǐn zhào zhī
子弟欲为吏者，皆引召之。
rén qíng yuè fú nán zhōu yàn rán
人情悦服，南州晏然。
cháo tíng lùn gōng dāng fēng liáng jì è jué nǎi zhǐ
朝廷论功当封，梁冀遏绝，乃止。
tiān zǐ jiā měi zhēng yù zhuó yòng gāng ér yīng děng shàng shū qǐ liú nǎi xǔ zhī
天子嘉美，征欲擢用纲，而婴等上书乞留，乃许之。
gāng zài jùn yī nián nián sì shí liù zú
纲在郡一年，年四十六卒。
bǎi xìng lǎo yòu xiāng xié yì fǔ fù āi zhě bù kě shèng shǔ
百姓老幼相携，诣府赴哀者不可胜数。
gāng zì bèi jí lì rén xián wèi cí sì qí fú jiē yán qiān qiū wàn suì hé shí fù jiàn cǐ jūn
纲自被疾，吏人咸为祠祀祈福，皆言“千秋万岁，何时复见此君”。
zhāng yīng děng wǔ bǎi yú rén zhì fú xíng sàng sòng dào qián wéi fù tǔ chéng fén
张婴等五百余人制服行丧，送到犍为，负土成坟。
zhào yuē gù guǎng líng tài shǒu zhāng gāng dà chén zhī miáo pōu fú tǒng wu zhèng shēn dǎo xià bān xuān dé xìn jiàng jí jù zéi zhāng yīng wàn rén xi gān gē zhī yì jì zhēng zhù zhī kùn wèi shēng xiǎn jué bù xìng zǎo zú
诏曰：“故广陵太守张纲，大臣之苗，剖符统务，正身导下，班宣德信，降集剧贼张婴万人，息干戈之役，济蒸庶之困，未升显爵，不幸早卒。
yīng děng cuī zhàng ruò sàng kǎo bǐ zhèn shén mǐn yān
婴等缞杖，若丧考妣，朕甚愍焉！
bài gāng zi xù wèi láng zhōng cì qián bǎi wàn
”拜纲子续为郎中，赐钱百万。
wáng gōng zì bó zōng shān yáng gāo píng rén yě
王龚字伯宗，山阳高平人也。
shì wèi háo zú
世为豪族。
chū jǔ xiào lián shāo qiān qīng zhōu cì shǐ hé zòu tān zhuó èr qiān dàn shù rén ān páng jiā zhī zhēng bài shàng shū
初举孝廉，稍迁青州刺史，劾奏贪浊二千石数人，安旁嘉之，征拜尚书。
jiàn guāng yuán nián zhuó wèi sī lì xiào wèi míng nián qiān rǔ nán tài shǒu
建光元年，擢为司隶校尉，明年迁汝南太守。
zhèng chóng wēn hé hǎo cái ài shì yǐn jìn jùn rén huáng xiàn chén fán děng
政崇温和，好才爱士，引进郡人黄宪、陈蕃等。
xiàn suī bù qū fán suì jiù lì
宪虽不屈，蕃遂就吏。
fán xìng qì gāo míng chū dào gōng bù jí zhào jiàn zhī
蕃性气高明，初到，龚不即召见之。
nǎi liú jì xiè bìng qù
乃留记谢病去。
gōng nù shǐ chú qí lù
龚怒，使除其录。
gōng cáo yuán láng qǐng jiàn yán yuē wén zhī chuán yuē rén chén bú jiàn chá yú jūn bù gǎn lì yú cháo fán jì yǐ xián jiàn yǐn bù yí tuì yǐ fēi lǐ
功曹袁阆请见，言曰：“闻之传曰‘人臣不见察于君，不敢立于朝’，蕃既以贤见引，不宜退以非礼。
gōng gǎi róng xiè yuē shì wú guò yě
”龚改容谢曰：“是吾过也。
nǎi fù hòu yù dài zhī
”乃复厚遇待之。
yóu shì hòu jìn zhī míng zhī shì mò bù guī xīn yān
由是后进知名之士莫不归心焉。
láng zì fèng gāo
阆字奉高。
shù cí gōng fǔ zhī mìng bù xiū yì cāo ér zhì míng dāng shí
数辞公府之命，不修异操，而致名当时。
yǒng jiàn yuán nián zhēng xí wèi tài pú zhuǎn tài cháng
永建元年，征袭为太仆，转太常。
sì nián qiān sī kōng yǐ dì zhèn cè miǎn
四年，迁司空，以地震策免。
yǒng hé yuán nián bài tài wèi
永和元年，拜太尉。
zài wèi gōng shèn zì fēi gōng shì bù tōng zhōu jùn shū jì
在位恭慎，自非公事，不通州郡书记。
qí suǒ pì mìng jiē hǎi nèi zhǎng zhě
其所辟命，皆海内长者。
gōng shēn jí huàn guān zhuān quán zhì zài kuāng zhèng nǎi shàng shū jí yán qí zhuàng qǐng jiā fàng chì
龚深疾宦官专权，志在匡正，乃上书极言其状，请加放斥。
zhū huáng mén kǒng jù
诸黄门恐惧。
gè shǐ bīn kè wū zòu gōng zuì shùn dì mìng jí zì shí
各使宾客诬奏龚罪，顺帝命亟自实。
qián yuàn li gù shí wéi dà jiàng jūn liáng shāng cóng shì zhōng láng nǎi zòu jì yú shāng yuē
前掾李固时为大将军梁商从事中郎，乃奏记于商曰：
jīn dàn wén xià tài wèi wáng gōng chì lìng zì shí wèi shěn qí shì shēn qiǎn hé rú
今旦闻下太尉王公敕令自实，未审其事深浅何如。
wáng gōng shù lì jié dūn lè yì wén bù qiú gǒu de bù wéi gǒu xíng dàn yǐ jiān zhēn zhī cāo wéi sú shī zhòng héng wèi chán nìng suǒ gòu huǐ zhòng rén wén zhī mò bù tàn lì
王公束B13 F厉节， 敦乐艺文，不求苟得，不为苟行，但以坚贞之操，违俗失众，横为谗佞所构毁，众人闻知，莫不叹栗。
fu sān gōng zūn zhòng chéng tiān xiàng jí wèi yǒu yì lǐ sù yuān zhī yì
夫三公尊重，承天象极，未有诣理诉冤之义。
xiān wēi gǎn gài zhé yǐn fēn jué shì yǐ jiù diǎn bù yǒu dà zuì bù zhì zhòng wèn
纤微感概，辄引分决，是以旧典不有大罪，不至重问。
wáng gōng shěn jìng nèi míng bù kě jiā yǐ fēi lǐ
王公沈静内明，不可加以非理。
zú yǒu tā biàn zé cháo tíng huò hài xián zhī míng qún chén wú jiù hù zhī jié yǐ
卒有他变，则朝廷获害贤之名，群臣无救护之节矣。
xī jiàng hòu dé zuì yuán àng jiě qí guò wèi shàng huò lì féng táng su qí yuān shí jūn shàn zhī liè zài shū chuán
昔绛侯得罪，袁盎解其过，魏尚获戾，冯唐诉其冤，时君善之，列在书传。
jīn jiāng jūn nèi yǐ zhì zūn wài diǎn guó bǐng yán zhòng xìn zhe zhǐ zǒng wú wéi yi jiā biǎo jiù jì wáng gōng zhī jiān nán
今将军内倚至尊，外典国柄，言重信著，指捴无违，宜加表救，济王公之艰难。
yǔ yuē shàn rén zài huàn jī bù jí cān
语曰：“善人在患，饥不及餐。
sī qí shí yě
”斯其时也。
shāng jí yán zhī yú dì shì nǎi de shì
商即言之于帝，事乃得释。
gōng zài wèi wǔ nián yǐ lǎo bìng qǐ hái gǔ zú yú jiā
龚在位五年，以老病乞骸骨，卒于家。
zi chàng
子畅。
lùn yuē zhāng hào wáng gōng chēng wéi tuī shì ruò qí hǎo tōng jí shàn míng fā shēng jiàn rén rén zhī qíng yě
论曰：张晧、王龚，称为推士，若其好通汲善，明发升荐，仁人之情也。
fu shì jìn zé shì shōu qí qì xián yòng jí rén xiàn qí néng
夫士进则世收其器，贤用即人献其能。
néng xiàn jì yǐ hòu qí gōng qì shōu yì lǐ jiān tiān xià
能献既已厚其功，器收亦理兼天下。
qí lì shén bó ér rén mò zhī xiān qǐ tóng zhé zhī yú zhǎng zhě yǐ bù wèi wéi nán hu
其利甚博，而人莫之先，岂同折枝于长者，以不为为难乎？
xī liǔ xià huì jiàn yì yú zāng wén chún yú zhǎng shòu chēng yú fāng jìn
昔柳下惠见抑于臧文，淳于长受称于方进。
rán zé lì dé zhě yǐ yōu lòu hǎo yí xiǎn dēng zhě yǐ guì tú yì yǐn
然则立德者以幽陋好遗，显登者以贵涂易引。
gù chén mén yǒu bào guān zhī fu zhù xià wú zhū wén zhī zhěn yě
故晨门有抱关之夫，柱下无朱文之轸也。
chàng zì shū mào
畅字叔茂。
shǎo yǐ qīng shí wèi chēng wú suǒ jiāo dǎng
少以清实为称，无所交党。
chū jǔ xiào lián cí bìng bù jiù
初举孝廉，辞病不就。
dà jiàng jūn liáng shāng tè bì jǔ mào cái sì qiān shàng shū lìng chū wèi qí xiāng
大将军梁商特辟举茂才，四迁尚书令，出为齐相。
zhēng bài sī lì xiào wèi zhuǎn yú yáng tài shǒu
征拜司隶校尉，转渔阳太守。
suǒ zài yǐ yán míng wèi chēng
所在以严明为称。
zuò shì miǎn guān
坐事免官。
shì shí zhèng shì duō guī shàng shū huán dì tè zhào sān gōng lìng gāo xuǎn yōng néng
是时，政事多归尚书，桓帝特诏三公，令高选庸能。
tài wèi chén fán jiàn chàng qīng fāng gōng zhèng yǒu bù kě fàn zhī sè yóu shì fù wèi shàng shū
太尉陈蕃荐畅清方公正，有不可犯之色，由是复为尚书。
xún bài nán yáng tài shǒu
寻拜南阳太守。
qián hòu èr qiān dàn bī jù dì xiāng guì qī duō bù chēng zhí
前后二千石逼惧帝乡贵戚，多不称职。
chàng shēn jí zhī xià chē fèn lì wēi měng qí háo dǎng yǒu xìn huì zhě mò bù jiū fā
畅深疾之，下车奋厉威猛，其豪党有衅秽者，莫不纠发。
huì shè shì de sàn
会赦，事得散。
chàng zhuī hèn zhī gèng wéi shè fǎ zhū shòu zāng èr qiān wàn yǐ shàng bù zì shǒu shí zhě jǐn rù cái wù
畅追恨之，更为设法，诸受臧二千万以上不自首实者，尽入财物；
ruò qí yǐn fú shǐ lì fà wū fá shù yīn jǐng yí zào háo yòu dà zhèn
若其隐伏，使吏发屋伐树，堙井夷灶，豪右大震。
gōng cáo zhāng chǎng zòu jì jiàn yuē
功曹张敞奏记谏曰：
wǔ jiào zài kuān zhe zhī jīng diǎn
五教在宽，著之经典。
tāng qù sān miàn bā fāng guī rén
汤去三面，八方归仁。
wǔ wáng rù yīn xiān qù pào gé zhī xíng
武王入殷，先去砲格之刑。
gāo zǔ jiàn qín wéi dìng sān zhāng zhī fǎ
高祖鉴秦，唯定三章之法。
xiào wén huáng dì gǎn yī tí yíng juān chú ròu xíng
孝文皇帝感一缇萦，蠲除肉刑。
zhuō mào wén wēng zhào fù zhī tú jiē jí wù yán kè wu chóng wēn hòu
卓茂、文翁、召父之徒，皆疾恶严刻，务崇温厚。
rén xián zhī zhèng liú wén hòu shì
仁贤之政，流闻后世。
fu míng zhé zhī jūn wǎng lòu tūn zhōu zhī yú rán hòu sān guāng míng yú shàng rén wù yuè yú xià
夫明哲之君，网漏吞舟之鱼，然后三光明于上，人物悦于下。
yán zhī ruò yū qí xiào shén jìn
言之若迂，其效甚近。
fà wū fá shù
发屋伐树。
jiāng wèi yán liè suī yù chéng è nán yǐ wén yuǎn
将为严烈，虽欲惩恶，难以闻远。
yǐ míng fǔ shàng zhì zhī cái rì yuè zhī yào fū rén huì zhī zhèng zé hǎi nèi gǎi guān shí yǒu zhé zhī zhī yì ér wú xié shān zhī nán
以明府上智之才，日月之曜，敷仁惠之政，则海内改观，实有折枝之易，而无挟山之难。
jùn wèi jiù dū hòu diàn zhī guó yuán miào chū yú zhāng líng sān hòu shēng zì xīn yě shì nǚ zhān jiào huà qián shǒu yǎng fēng liú zì zhōng xīng yǐ lái gōng chén jiàng xiàng jì shì ér lóng
郡为旧都侯甸之国，园庙出于章陵，三后生自新野，士女沾教化，黔首仰风流，自中兴以来，功臣将相，继世而隆。
yú yǐ wéi kěn kěn yòng xíng bù rú xíng ēn
愚以为恳恳用刑，不如行恩；
zī zī qiú jiān wèi ruò lǐ xián
孳孳求奸，未若礼贤。
shùn jǔ gāo yáo bù rén zhě yuǎn
舜举皋陶，不仁者远。
suí huì wéi zhèng jìn dào bēn qín
随会为政，晋盗奔秦。
yú ruì rù jìng ràng xīn zì shēng
虞、芮入境，让心自生。
huà rén zài dé bù zài yòng xíng
化人在德，不在用刑。
chàng shēn nà chang jiàn gèng chóng kuān zhèng shèn xíng jiǎn fá jiào huà suì xíng
畅深纳敞谏，更崇宽政，慎刑简罚，教化遂行。
jùn zhōng háo zú duō yǐ shē mí xiāng shàng chàng cháng bù yī pí rù chē mǎ léi bài yǐ jiáo qí chang
郡中豪族多以奢靡相尚，畅常布衣皮褥，车马羸败，以矫其敞。
tóng jùn liú biǎo shí nián shí qī cóng chàng shòu xué
同郡刘表时年十七，从畅受学。
jìn jiàn yuē fu shē bù jiàn shàng jiǎn bù bī xià xún dào xíng lǐ guì chǔ kě fǒu zhī jiān
进谏曰：“夫奢不僭上，俭不逼下，循道行礼，贵处可否之间。
qú bó yù chǐ dú wèi jūn zǐ
蘧伯玉耻独为君子。
fǔ jūn bù xī kǒng shèng zhī míng xùn ér mù yí qí zhī mò cāo wú nǎi jiǎo rán zì guì yú shì hu
府君不希孔圣之明训，而慕夷，齐之末操，无乃皎然自贵于世乎？
chàng yuē xī gōng yí xiū zài lǔ bá yuán kuí qù zhī fù
”畅曰：“昔公仪休在鲁，拔园葵，去织妇；
sūn shū áo xiāng chu qí zi bèi qiú yì xīn
孙叔敖相楚，其子被裘刈薪。
fu yǐ yuē shī zhī xiān yǐ
夫以约失之鲜矣。
wén bó yí zhī fēng zhě tān fū lián nuò fū yǒu lì zhì
闻伯夷之风者，贪夫廉，懦夫有立志。
suī yǐ bù dé gǎn mù qiǎn liè
虽以不德，敢慕遣烈。
hòu zhēng wèi cháng lè wèi wèi
后征为长乐卫尉。
jiàn níng yuán nián qiān sī kōng shù yuè yǐ shuǐ zāi cè miǎn
建宁元年，迁司空，数月，以水灾策免。
míng nián zú yú jiā
明年，卒于家。
zi qiān wèi dà jiàng jūn hé jìn cháng shǐ
子谦，为大将军何进长史。
qiān zi càn yǐ wén cái zhī míng
谦子粲，以文才知名。
zhǒng gǎo zì jǐng bó hé nán luò yáng rén zhòng shān fu zhī hòu yě
种暠字景伯，河南洛阳人，仲山甫之后也。
fù wèi dìng táo lìng yǒu cái sān qiān wàn
父为定陶令，有财三千万。
fù zú gǎo xī yǐ zhèn xù zōng zú jí yì lǐ zhī pín zhě
父卒，暠悉以赈恤宗族及邑里之贫者。
qí yǒu jìn qù míng lì jiē bù yǔ jiāo tōng
其有进趣名利，皆不与交通。
shǐ wèi xiàn mén xià shǐ
始为县门下史。
shí hé nán yǐn tián xīn wài shēng wáng chén míng zhī rén
时河南尹田歆外甥王谌，名知人。
xīn wèi zhī yuē jīn dāng jǔ liù xiào lián duō de guì qī shū mìng bù yí xiāng wéi yù zì yòng yī míng shì yǐ bào guó jiā ěr zhù wǒ qiú zhī
歆谓之曰：“今当举六孝廉，多得贵戚书命，不宜相违，欲自用一名士以报国家，尔助我求之。
míng rì chén sòng kè yú dà yáng guō yáo jiàn gǎo yì zhī
”明日，谌送客于大阳郭，遥见暠，异之。
hái bái xīn yuē wèi yǐn de xiào lián yǐ jìn luò yáng mén xià shǐ yě
还白歆曰：“为尹得孝廉矣，近洛阳门下史也。
xīn xiào yuē dāng de shān zé yǐn zhì nǎi luò yáng lì yá
”歆笑曰：“当得山泽隐滞，乃洛阳吏邪？
chén yuē shān zé bù bì yǒu yì shì yì shì bù bì zài shān zé
”谌曰：“山泽不必有异士，异士不必在山泽。
xīn jí zhào gǎo yú tíng biàn jié zhí shì
”歆即召暠于庭，辩诘职事。
gǎo cí duì yǒu xù xīn shén zhī zhī zhào shǔ zhǔ bù suì jǔ xiào qiān pì tài wèi fǔ jǔ gāo dì
暠辞对有序，歆甚知之，召署主簿，遂举孝谦，辟太尉府，举高第。
shùn dì mò wèi shì yù shǐ
顺帝末，为侍御使。
shí suǒ qiǎn bā shǐ guāng lù dài fu dù qiáo zhōu jǔ děng duō suǒ jiū zòu ér dà jiàng jūn liáng jì jí zhū huàn guān hù wéi qǐng jiù shì jiē bèi qǐn è
时，所遣八使光禄大夫杜乔、周举等，多所纠奏，而大将军梁冀及诸宦官互为请救，事皆被寝遏。
gǎo zì yǐ zhí zhǔ cì jǔ zhì àn jiān wéi nǎi fù hé zhū wèi bā shǐ suǒ jǔ shǔ jùn tài shǒu liú xuān děng zuì è zhāng lù yi fú ōu dāo
暠自以职主刺举，志案奸违，乃复劾诸为八使所举蜀郡太守刘宣等罪恶章露，宜伏欧刀。
yòu zòu qǐng chì sì fǔ tiáo jǔ jìn chén fù xiōng jí zhī qīn wéi cì shǐ èr qiān dàn yóu cán huì bù shèng rèn zhě miǎn zāo àn zuì
又奏请敕四府条举近臣父兄及知亲为刺史、二千石尤残秽不胜任者，免遭案罪。
dì nǎi cóng zhī
帝乃从之。
zhuó gǎo jiān tài zǐ yú chéng guāng gōng
擢暠监太子于承光宫。
zhōng cháng shì gāo fàn cóng zhōng dān jià chū yíng tài zǐ shí tài fù rén qiáo děng yí bù yù cóng huáng huò bù zhī suǒ wéi
中常侍高梵从中单驾出迎太子，时太傅仁乔等疑不欲从，惶惑不知所为。
gǎo nǎi shǒu jiàn dāng chē yuē tài zǐ guó zhī chǔ fù rén mìng suǒ xì
暠乃手剑当车，曰：“太子国之储副，人命所系。
jīn cháng shì lái wú zhào xìn hé yǐ zhī fēi jiān xié
今常侍来无诏信，何以知非奸邪？
jīn rì yǒu sǐ ér yǐ
今日有死而已。
fàn cí qū bù gǎn duì chí mìng zòu zhī
”梵辞屈，不敢对，驰命奏之。
zhào bào tài zǐ nǎi de qù
诏报，太子乃得去。
qiáo tuì ér tàn xī kuì gǎo lín shì bù huò
乔退而叹息，愧暠临事不惑。
dì yì jiā qí chí zhòng chēng shàn zhě liáng jiǔ
帝亦嘉其持重，称善者良久。
chū wèi yì zhōu cì shǐ
出为益州刺史。
gǎo sù kāng kǎi hǎo lì gōng lì shì
暠素慷慨，好立功立事。
zài zhí sān nián xuān ēn yuǎn yí kāi xiǎo shū sú mín shān zá luò jiē huái fú hàn dé
在职三年，宣恩远夷，开晓殊俗，岷山杂落皆怀服汉德。
qí bái láng pán mù táng qióng zhū guó zì qián cì shǐ zhū fǔ zú hòu suì jué
其白狼、槃木、唐CC31、邛、D358诸国，自前刺史朱辅卒后遂绝；
gǎo zhì nǎi fù jǔ zhǒng xiàng huà
暠至，乃复举种向化。
shí yǒng chāng tài shǒu yě zhù huáng jīn wéi wén shé yǐ xiàn liáng jì gǎo jiū fā dài bǔ chí chuán shàng yán ér èr fǔ wèi nuò bù gǎn àn zhī jì yóu shì xián nù yú gǎo
时永昌太守冶铸黄金为文蛇，以献梁冀，暠纠发逮捕，驰传上言，而二府畏懦，不敢案之，冀由是衔怒于暠。
huì ba jùn rén fú zhí jù dǎng shù bǎi rén zì chēng tiān wáng gǎo yǔ tài shǒu yìng chéng tǎo bǔ bù kè lì rén duō bèi shāng hài
会巴郡人服直聚党数百人，自称“天王”，暠与太守应承讨捕，不克，吏人多被伤害。
jì yīn cǐ xiàn zhī chuán dǎi gǎo chéng
冀因此陷之，传逮暠、承。
tài wèi li gù shàng shū jiù yuē chén fú wén tǎo bǔ suǒ shāng běn fēi gǎo chéng zhī yì shí yóu xiàn lì jù fǎ wèi zuì pò zhú shēn kǔ zhì cǐ bù xiáng
太尉李固上疏救曰：“臣伏闻讨捕所伤，本非暠、承之意，实由县吏惧法畏罪，迫逐深苦，致此不详。
bǐ dào zéi qún qǐ chǔ chù wèi jué
比盗贼群起，处处未绝。
gǎo chéng yǐ shǒu jǔ dà jiān ér xiāng suí shòu zuì chén kǒng jǔ shāng zhōu xiàn jiū fā zhī yì gèng gòng shì nì mò fù jìn xīn
暠、承以首举大奸，而相随受罪，臣恐沮伤州县纠发之意，更共饰匿，莫复尽心。
liáng tài hòu shěng zòu nǎi shè gǎo chéng zuì miǎn guān ér yǐ
”梁太后省奏，乃赦暠、承罪，免官而已。
hòu liáng zhōu qiāng dòng yǐ gǎo wèi liáng zhōu cì shǐ shén de bǎi xìng huān xīn
后凉州羌动，以暠为凉州刺史，甚得百姓欢心。
bèi zhēng dāng qiān lì rén yì què qǐng liú zhī tài hòu tàn yuē wèi wén cì shǐ dé rén xīn ruò shì
被征当迁，吏人诣阙请留之，太后叹曰：“未闻刺史得人心若是。
nǎi xǔ zhī
”乃许之。
gǎo fù liú yī nián qiān hàn yáng tài shǒu róng yí nán nǚ sòng zhì hàn yáng jiè gǎo yǔ xiāng yī xiè qiān lǐ bù dé chéng chē
暠复留一年，迁汉阳太守，戎夷男女送至汉阳界，暠与相揖谢，千里不得乘车。
jí dào jùn huà xíng qiāng hú jìn zhǐ qīn lüè
及到郡，化行羌胡，禁止侵掠。
qiān shǐ xiōng nú zhōng láng jiàng
迁使匈奴中郎将。
shí liáo dōng wū huán fǎn pàn fù zhuǎn liáo dōng tài shǒu wū huán wàng fēng shuài fú yíng bài yú jiè shàng
时，辽东乌桓反叛，复转辽东太守，乌桓望风率服，迎拜于界上。
zuò shì miǎn guī
坐事免归。
hòu sī lì xiào wèi jǔ gǎo xián liáng fāng zhèng bù yīng
后司隶校尉举暠贤良方正，不应。
zhēng bài yì láng qiān nán jùn tài shǒu rù wèi shàng shū
征拜议郎，迁南郡太守，入为尚书。
huì xiōng nú kòu bìng liáng èr zhōu huán dì zhuó gǎo wèi dù liáo jiāng jūn
会匈奴寇并、凉二州，桓帝擢暠为度辽将军。
gǎo dào yíng suǒ xiān xuān ēn xìn yòu xiáng zhū hú qí yǒu bù fú rán hòu jiā tǎo
暠到营所，先宣恩信，诱降诸胡，其有不服，然后加讨。
qiāng lǔ xiān shí yǒu shēng jiàn huò zhì yú jùn xiàn zhě xī qiǎn hái zhī
羌虏先时有生见获质于郡县者，悉遣还之。
chéng xīn huái fǔ xìn shǎng fēn míng yóu shì qiāng hú qiū cí shā chē wū sūn děng jiē lái shùn fú
诚心怀抚，信赏分明，由是羌胡、龟兹、莎车、乌孙等皆来顺服。
nǎi qù fēng suì chú hòu wàng biān fāng yàn rán wú jǐng
D4 77乃去烽燧，除候望， 边方晏然无警。
rù wèi dà sī nóng
入为大司农。
yán xī sì nián qiān sī tú
延熹四年，迁司徒。
tuī dá míng chén qiáo xuán huáng fǔ guī děng wèi chèn zhí xiāng
推达名臣桥玄、皇甫规等，为称职相。
zài wèi sān nián nián liù shí yī hōng
在位三年，年六十一薨。
bìng liáng biān rén xián wèi fā āi
并、凉边人咸为发哀。
xiōng nú wén gǎo zú jǔ guó shāng xī
匈奴闻暠卒，举国伤惜。
chán yú měi rù cháo hè wàng jiàn fén mù zhé kū qì jì sì
单于每入朝贺，望见坟墓，辄哭泣祭祀。
èr zi dài fú
二子：岱、拂。
dài zì gōng zǔ
岱字公祖。
hào xué yǎng zhì
好学养志。
jǔ xiào lián mào cái pì gōng fǔ jiē bù jiù
举孝廉、茂才，辟公府，皆不就。
gōng chē tè zhēng bìng zú
公车特征，病卒。
chū dài yǔ li gù zi xiè tóng zhēng yì láng xiè wén dài zú tòng xī shén nǎi shàng shū qiú jiā lǐ yú dài
初，岱与李固子燮同征议郎，燮闻岱卒，痛惜甚，乃上书求加礼于岱。
yuē chén wén rén yì xìng zé dào dé chāng dào dé chāng zé zhèng huà míng zhèng huà míng ér wàn xìng níng
曰：“臣闻仁义兴则道德昌，道德昌则政化明，政化明而万姓宁。
fú jiàn gù chǔ shì zhǒng dài chún hé dá lǐ dān yuè shī shū fù guì bù néng huí qí lǜ wàn wù bù néng rǎo qí xīn
伏见故处士种岱，淳和达理，耽悦《诗》、《书》，富贵不能回其虑，万物不能扰其心。
bǐng mìng bù yǒng yǎn rán cú yǔn
禀命不永，奄然殂殒。
ruò bù pán huán nán jìn děng bèi jiē yǐ gōng qīng yǐ
若不槃桓难进，等辈皆已公卿矣。
xī xiān xián jì méi yǒu jiā zèng zhī diǎn zhōu lǐ shèng dé yǒu míng lěi zhī wén ér dài shēng wú yìn shòu zhī róng zú wú guān shì zhī hào
昔先贤既没，有加赠之典，《周礼》盛德，有铭诔之文，而岱生无印绶之荣，卒无官谥之号。
suī wèi jiàn zhōng xiào yòng ér wèi shèng ēn suǒ bá xiá ěr jù zhān yi yǒu yì shǎng
虽未建忠效用，而为圣恩所拔，遐迩具瞻，宜有异赏。
cháo tíng jìng bù néng cóng
”朝廷竟不能从。
fú zì yǐng bó
拂字颖伯。
chū wèi sī lì cóng shì bài wǎn lìng
初为司隶从事，拜宛令。
shí nán yáng jùn lì hǎo yīn xiū mù yóu xì shì lǐ wèi bǎi xìng suǒ huàn
时，南阳郡吏好因休沐，游戏市里，为百姓所患。
fú chū féng zhī bì xià chē gōng yè yǐ kuì qí xīn zì shì mò gǎn chū zhě
拂出逢之，必下车公谒，以愧其心，自是莫敢出者。
zhèng yǒu néng míng lèi qiān guāng lù dài fu
政有能名，累迁光禄大夫。
chū píng yuán nián dài xún shuǎng wèi sī kōng
初平元年，代荀爽为司空。
míng nián yǐ dì zhèn cè miǎn fù wèi tài cháng
明年，以地震策免，复为太常。
li guō zhī luàn
李C765、郭B023之乱。
cháng ān chéng kuì bǎi guān duō bì bīng chōng fú huī jiàn ér chū yuē wèi guó dà chén bù néng zhǐ gē chú bào zhì shǐ xiōng zéi bīng rèn xiàng gōng qù yù hé zhī
长安城溃，百官多避兵冲，拂挥剑而出曰：“为国大臣，不能止戈除暴，致使凶贼兵刃向宫，去欲何之！
suì zhàn ér sǐ
”遂战而死。
zi shào
子劭。
shào zì shēn fǔ
劭字申甫。
shǎo zhī míng
少知名。
zhōng píng mò wèi jiàn yì dài fū
中平末，为谏议大夫。
dà jiàng jūn hé jìn jiāng zhū huàn guān zhào bīng zhōu mù dǒng zhuó zhì miǎn chí ér jìn yì gèng hú yí qiǎn shào xuān zhào zhǐ zhī
大将军何进将诛宦官，召并州牧董卓，至渑池，而进意更狐疑，遣劭宣诏止之。
zhuō bù shòu suì qián zhì hé nán
卓不受，遂前至河南。
shào yíng láo zhī yīn pì lìng hái jūn
劭迎劳之，因譬令还军。
zhuō yí yǒu biàn shǐ qí jūn shì yǐ bīng xié shào
卓疑有变，使其军士以兵胁劭。
shào nù chēng zhào dà hū chì zhī jūn shì jiē pī suì qián zhì zé zhuō
劭怒，称诏大呼叱之，军士皆披，遂前质责卓。
zhuō cí qū nǎi hái jūn xī yáng tíng
卓辞屈，乃还军夕阳亭。
jí jìn bài xiàn dì jí wèi bài shào wèi shì zhōng
及进败，献帝即位，拜劭为侍中。
zhuō jì shàn quán ér è shào qiáng lì suì zuǒ zhuǎn yì láng chū wèi yì liáng èr zhōu cì shǐ
卓既擅权，而恶劭强力，遂左转议郎，出为益、凉二州刺史。
huì fù fú zhàn sǐ jìng bù zhī zhí
会父拂战死，竟不之职。
fú zhōng zhēng wèi shào fǔ dà hóng lú jiē cí bù shòu
遇上父亲战死，不到职，守丧期满，征召为少府、大鸿胪，都不接受。
yuē xī wǒ xiān fù yǐ shēn xùn guó wú wéi chén zi bù néng chú cán fù yuàn hé miàn mù cháo jìn míng zhǔ zāi
曰：“昔我先父以身徇国，吾为臣子，不能除残复怨，何面目朝觐明主哉！
suì yǔ mǎ téng hán suì jí zuǒ zhōng láng liú fàn jiàn yì dài fū mǎ yǔ gòng gōng li guō yǐ bào qí chóu
”遂与马腾、韩遂及左中郎刘范、谏议大夫马宇共攻李C765、郭B023，以报其仇。
yǔ zhàn yú cháng píng guān xià jūn bài shào děng jiē sǐ
与B023战于长平观下，军败，劭等皆死。
téng suì hái liáng zhōu
腾遂还凉州。
chén qiú zì bó zhēn xià pī huái pǔ rén yě
陈球字伯真，下邳淮浦人也。
lì shì zhù míng
历世著名。
fù guǎng hàn tài shǒu
父F131，广汉太守。
qiú shǎo shè rú xué shàn lǜ lìng
球少涉儒学，善律令。
yáng jiā zhōng jǔ xiào lián shāo qiān fán yáng lìng
阳嘉中，举孝廉，稍迁繁阳令。
shí wèi jùn tài shǒu fěng xiàn qiú nà huò huì qiú bù yǔ zhī tài shǒu nù ér wō dū yóu yù lìng zhú qiú
时魏郡太守讽县求纳货贿，球不与之，太守怒而挝督邮，欲令逐球。
dū yóu bù kěn yuē wèi jùn shí wǔ chéng dú fán yáng yǒu yì zhèng jīn shòu mìng zhú zhī jiāng zhì yì yú tiān xià yǐ
督邮不肯，曰：“魏郡十五城，独繁阳有异政，今受命逐之，将致议于天下矣。
tài shǒu nǎi zhǐ
”太守乃止。
fù bì gōng fǔ jǔ gāo dì bài shì yù shǐ
复辟公府，举高第，拜侍御史。
shì shí guì yáng xiá zéi li yán děng qún jù kòu chāo lù liáng jīng bù zhōu jùn nuò ruò bù néng jìn tài wèi yáng bǐng biǎo qiú wèi líng líng tài shǒu
是时，桂阳黠贼李研等群聚寇抄，陆梁荆部，州郡懦弱，不能禁，太尉杨秉表球为零陵太守。
qiú dào shè fāng lüè jī yuè jiān zéi lǔ xiāo sàn
球到，设方略，期月间，贼虏消散。
ér zhōu bīng zhū gài děng fǎn yǔ guì yáng zéi hú lán shù wàn rén zhuǎn gōng líng líng
而州兵朱盖等反，与桂阳贼胡兰数万人转攻零陵。
líng líng xià shī biān mù wèi chéng bù kě shǒu bèi jùn zhōng huáng kǒng
零陵下湿，编木为城，不可守备，郡中惶恐。
yuàn shǐ bái qiǎn jiā bì nàn qiú nù yuē tài shǒu fēn guó hǔ fú shòu rèn yī bāng qǐ gù qī nú ér jū guó wēi zhòng hu
掾史白遣家避难，球怒曰：“太守分国虎符，受任一邦，岂顾妻孥而沮国威重乎？
fù yán zhě zhǎn
复言者斩！
nǎi xī nèi lì rén lǎo ruò yǔ gòng chéng shǒu xián dà mù wèi gōng yǔ máo wèi shǐ yǐn jī fā zhī yuǎn shè qiān yú bù duō suǒ shā shāng
”乃悉内吏人老弱，与共城守，弦大木为弓，羽矛为矢，引机发之，远射千余步，多所杀伤。
zéi fù jī liú guàn chéng qiú zhé yú nèi yīn dì shì fǎn jué shuǐ yān zéi
贼复激流灌城，球辄于内因地势反决水淹贼。
xiāng jù shí yú rì bù néng xià
相拒十余日，不能下。
huì zhōng láng jiàng dù shàng jiāng jiù bīng zhì qiú mù shì zú yǔ shàng gòng pò zhǎn zhū gài děng
会中郎将度尚将救兵至，球募士卒，与尚共破斩朱盖等。
cì qián wǔ shí wàn bài zi yī rén wèi láng
赐钱五十万，拜子一人为郎。
qiān wèi jùn tài shǒu
迁魏郡太守。
zhēng bài jiāng zuò dà jiàng zuò huán dì líng yuán suǒ shěng jù wàn yǐ shàng
征拜将作大匠，作桓帝陵园，所省巨万以上。
qiān nán yáng tài shǒu yǐ jiū jǔ háo gǔ wèi shì jiā suǒ bàng zhēng yì tíng wèi dǐ zuì
迁南阳太守，以纠举豪古，为势家所谤，征诣廷尉抵罪。
huì shè guī jiā
会赦，归家。
zhēng bài tíng wèi
征拜廷尉。
xī píng yuán nián dòu tài hòu bēng
熹平元年，窦太后崩。
tài hòu běn qiān nán gōng yún tái huàn zhě jī yuàn dòu shì suì yǐ yī chē zài hòu shī zhì chéng nán shì shě shù rì
太后本迁南宫云台，宦者积怨窦氏，遂以衣车载后尸，置城南市舍数日。
zhōng cháng shì cáo jié wáng fu yù yòng guì rén lǐ bìn dì yuē tài hòu qīn lì zhèn gōng tǒng chéng dà yè
中常侍曹节、王甫欲用贵人礼殡，帝曰：“太后亲立朕躬，统承大业。
shī yún wú dé bù bào wú yán bù chou
《诗》云：‘无德不报，无言不酬。
qǐ yi yǐ guì rén zhōng hu
’岂宜以贵人终乎？
yú shì fā sāng chéng lǐ
”于是发丧成礼。
jí jiāng zàng jié děng fù yù bié zàng tài hòu ér yǐ féng guì rén pèi shì fù
及将葬，节等复欲别葬太后，而以冯贵人配礻付。
zhào gōng qīng dà huì cháo táng lìng zhōng cháng shì zhào zhōng jiān yì
诏公卿大会朝堂，令中常侍赵忠监议。
tài wèi li xián shí bìng nǎi fú yú ér qǐ dǎo jiāo zì suí wèi qī zǐ yuē ruò huáng tài hòu bù dé pèi shí huán dì wú bù shēng huán yǐ
太尉李咸时病，乃扶舆而起，捣椒自随，谓妻子曰：“若皇太后不得配食桓帝，吾不生还矣。
jì yì zuò zhě shù bǎi rén gè zhān wàng zhōng guān liáng jiǔ mò kěn xiān yán
”既议，坐者数百人，各瞻望中官，良久莫肯先言。
zhào zhōng yuē yì dāng shí dìng
赵忠曰：“议当时定。
guài gōng qīng yǐ xià gè xiāng gù wàng
”怪公卿以下各相顾望。
qiú yuē huáng tài hòu yǐ shèng dé liáng jiā mǔ lín tiān xià yi pèi xiān dì shì wú suǒ yí
球曰：“皇太后以盛德良家，母临天下，宜配先帝，是无所疑。
zhōng xiào ér yán yuē chén tíng wèi yí biàn cāo bǐ
”忠笑而言曰：“陈廷尉宜便操笔。
qiú jí xià yì yuē huáng tài hòu zì zài jiāo fáng yǒu cōng míng mǔ yí zhī dé
”球即下议曰：“皇太后自在椒房，有聪明母仪之德。
zāo shí bù zào yuán lì shèng míng chéng jì zōng miào gōng liè zhì zhòng
遭时不造，援立圣明，承继宗庙，功烈至重。
xiān dì yàn jià yīn yù dà yù qiān jū kōng gōng bù xìng zǎo shì jiā suī huò zuì shì fēi tài hòu
先帝晏驾，因遇大狱，迁居空宫，不幸早世，家虽获罪，事非太后。
jīn ruò bié zàng chéng xiān tiān xià zhī wàng
现在如果另外安葬太后，会失天下的人心。
qiě féng guì rén zhǒng mù bèi fā hái gǔ bào lù yǔ zéi bìng shī hún líng wū rǎn qiě wú gōng yú guó hé yi shàng pèi zhì zūn
且冯贵人冢墓被发，骸骨暴露，与贼并尸，魂灵污染，且无功于国，何宜上配至尊？
zhōng shěng qiú yì zuò sè fǔ yǎng chī qiú yuē chén tíng wèi jiàn cǐ yì shén jiàn
”忠省球议，作色俯仰，蚩球曰：“陈廷尉建此议甚健！
qiú yuē chén dòu jì yuān huáng tài hòu wú gù yōu bì chén cháng tòng xīn tiān xià fèn tàn
”球曰：“陈、窦既冤，皇太后无故幽闭，臣常痛心，天下愤叹。
jīn rì yán zhī tuì ér shòu zuì sù xī zhī yuàn
今日言之，退而受罪，宿昔之愿。
gōng qīng yǐ xià jiē cóng qiú yì
”公卿以下，皆从球议。
li xián shǐ bù gǎn xiān fā jiàn qiú cí zhèng rán hòu dà yán yuē chén běn wèi yi ěr chéng yǔ chén yì hé
李咸始不敢先发，见球辞正，然后大言曰：“臣本谓宜尔，诚与臣意合。
huì zhě jiē wèi zhī kuì
”会者皆为之愧。
cáo jié wáng fu fù zhēng yǐ wéi liáng hòu jiā fàn è nì suī zàng yì líng wǔ dì chù fèi wèi hòu ér yǐ lǐ fū rén pèi shí
曹节、王甫复争，以为梁后家犯恶逆，虽葬懿陵，武帝黜废卫后，而以李夫人配食。
jīn dòu shì zuì shēn qǐ de hé zàng xiān dì hu
今窦氏罪深，岂得合葬先帝乎？
li xián nǎi yì què shàng shū yuē chén fú wéi zhāng dé dòu hòu nüè hài gōng huái ān sī yán hòu jiā fàn è nì ér hé dì wú yì zàng zhī yì shùn cháo wú biǎn jiàng zhī wén
李咸乃诣阙上疏曰：“臣伏惟章德窦后虐害恭怀，安思阎后家犯恶逆，而和帝无异葬之议，顺朝无贬降之文。
zhì yú wèi hòu xiào wǔ huáng dì shēn suǒ fèi qì bù kě yǐ wéi bǐ
至于卫后，孝武皇帝身所废弃，不可以为比。
jīn cháng lè tài hòu zūn hào zài shēn qīn cháng chēng zhì kūn yù tiān xià qiě shòu lì shèng míng guāng lóng huáng zuò
今长乐太后尊号在身，亲尝称制，坤育天下，且授立圣明，光隆皇祚。
tài hòu yǐ bì xià wèi zi bì xià qǐ de bù yǐ tài hòu wèi mǔ
太后以陛下为子，陛下岂得不以太后为母？
zi wú chù mǔ chén wú biǎn jūn yi hé zàng xuān líng yī rú jiù zhì
子无黜母，臣无贬君，宜合葬宣陵，一如旧制。
dì shěng zòu wèi cáo jié děng yuē dòu shì suī wèi bù dào ér tài hòu yǒu dé yú zhèn bù yí jiàng chù
”帝省奏，谓曹节等曰：“窦氏虽为不道，而太后有德于朕，不宜降黜。
jié děng wú fù yán yú shì yì zhě nǎi dìng
”节等无复言，于是议者乃定。
xián zì yuán zhēn rǔ nán rén
咸字元贞，汝南人。
lèi jīng zhōu jùn yǐ lián gàn zhī míng zài cháo qīng zhōng quán xìng dàn zhī
累经洲郡，以廉干知名，在朝清忠，权幸惮之。
liù nián qiān qiú sī kōng yǐ dì zhèn miǎn
六年，迁球司空，以地震免。
bài guāng lù dài fu fù wèi tíng wèi tài cháng
拜光禄大夫，复为廷尉、太常。
guāng hé yuán nián qiān tài wèi shù yuè yǐ rì shí miǎn
光和元年，迁太尉，数月，以日食免。
fù bài guāng lù dài fu
复拜光禄大夫。
míng nián wèi yǒng lè shào fǔ nǎi qián yǔ sī tú hé jiān liú hé móu zhū huàn guān
明年，为永乐少府，乃潜与司徒河间刘郃谋诛宦官。
chū hé xiōng shì zhōng yǔ dà jiàng jūn dòu wǔ tóng móu jù sǐ gù hé yǔ qiú xiāng jié
初，郃兄侍中B34A，与大将军窦武同谋俱死，故郃与球相结。
shì wèi jí fā qiú fù yǐ shū quàn hé yuē gōng chū zì zōng shì wèi dēng tái dǐng tiān xià zhān wàng shè jì zhèn wèi qǐ de léi tóng róng róng wú wéi ér yǐ
事未及发，球复以书劝郃曰：“公出自宗室，位登台鼎，天下瞻望，社稷镇卫，岂得雷同容容无违而已？
jīn cáo jié děng fàng zòng wéi hài ér jiǔ zài zuǒ yòu yòu gōng xiōng shì zhōng shòu hài jié děng yǒng lè tài hòu suǒ qīn zhī yě
今曹节等放纵为害，而久在左右，又公兄侍中受害节等，永乐太后所亲知也。
jīn kě biǎo xǐ wèi wèi yáng qiú wèi sī lì xiào wèi yǐ cì shōu jié děng zhū zhī
今可表徙卫尉阳球为司隶校尉，以次收节等诛之。
zhèng chū shèng zhǔ tiān xià tài píng kě qiáo zú ér dài yě
政出圣主，天下太平，可翘足而待也。
yòu shàng shū liú nà yǐ zhèng zhí wǔ huàn guān chū wèi bù bīng xiào wèi yì shēn quàn yú hé
”又，尚书刘纳以正直忤宦官，出为步兵校尉，亦深劝于郃。
hé yuē xiōng shù duō ěr mù kǒng shì wèi huì xiān shòu qí huò
郃曰：“凶竖多耳目，恐事未会，先受其祸。
nà yuē gōng wèi guó dòng liáng qīng wēi bù chí yān yòng bǐ xiāng yá
”纳曰：“公为国栋梁，倾危不持，焉用彼相邪？
hé xǔ nuò yì jié móu yáng qiú
”郃许诺，亦结谋阳球。
qiú xiǎo qī chéng huáng zhī nǚ huáng yòng shì gōng zhōng suǒ wèi chéng dà rén yě
球小妻，程璜之女，璜用事宫中，所谓程大人也。
jié děng pō de wén zhī nǎi zhòng lù yú huáng qiě xié zhī
节等颇得闻知，乃重赂于璜，且胁之。
huáng jù pò yǐ qiú móu gào jié jié yīn gòng bái dì yuē hé děng cháng yǔ fān guó jiāo tōng yǒu è yì
璜惧迫，以球谋告节，节因共白帝曰：“郃等常与籓国交通，有恶意。
shù chēng yǒng lè shēng shì shòu qǔ láng jí
数称永乐声势，受取狼籍。
bù bīng xiào wèi liú nà jí yǒng lè shào fǔ chén qiú wèi wèi yáng qiú jiāo tōng shū shū móu yì bù guǐ
步兵校尉刘纳及永乐少府陈球、卫尉阳球交通书疏，谋议不轨。
dì dà nù cè miǎn hé hé yǔ qiú jí liú nà yáng qiú jiē xià yù sǐ
”帝大怒，策免郃，郃与球及刘纳、阳球皆下狱死。
qiú shí nián liù shí èr
球时年六十二。
zi yǔ wú jùn tài shǒu
子瑀，吴郡太守；
yǔ dì cóng rǔ yīn tài shǒu
瑀弟琮，汝阴太守；
dì zǐ guī pèi xiāng
弟子珪，沛相；
guī zi dēng guǎng líng tài shǒu bìng zhī míng
珪子登，广陵太守：并知名。
zàn yuē ān chǔ zāo zèn zhāng qīng yǒu qǐng gōng jiū pián nìng yǐ zhí wèi shěng
赞曰：安储遭谮，张卿有请，龚纠便佞，以直为眚。
èr zi guò zhèng mái chē yīn jǐng
二子过正，埋车堙井。
zhǒng gōng zì wēi lín guān yǐ wēi
种公自微，临官以威。
chén qiú zhuān yì huán sī tóng guī
陈球专议，桓思同归。