zuǒ xióng zhōu jǔ zi xié huáng qióng sūn wǎn
左雄周举子勰黄琼孙琬
zuǒ xióng zì bó háo nán yáng niè yáng rén yě
左雄字伯豪,南阳涅阳人也。
ān dì shí jǔ xiào lián shāo qiān jì zhōu cì shǐ
安帝时,举孝廉,稍迁冀州刺史。
zhōu bù duō háo zú hǎo qǐng tuō xióng cháng bì mén bù yǔ jiāo tōng
州部多豪族,好请托,雄常闭门不与交通。
zòu àn tān huá èr qiān dàn wú suǒ huí jì
奏案贪猾二千石,无所回忌。
yǒng jiàn chū gōng chē zhēng bài yì láng
永建初,公车征拜议郎。
shí shùn dì xīn lì dà chén xiè dài cháo duō quē zhèng xióng shù yán shì qí cí shēn qiè
时,顺帝新立,大臣懈怠,朝多阙政,雄数言事,其辞深切。
shàng shū pú yè yú xǔ yǐ xióng yǒu zhōng gōng jié shàng shū jiàn zhī yuē chén jiàn fāng jīn gōng qīng yǐ xià lèi duō gǒng mò yǐ shù ēn wèi xián jìn jié wèi yú zhì xiāng jiè yuē bái bì bù kě wèi róng róng duō hòu fú
尚书仆射虞诩以雄有忠公节,上疏荐之曰:“臣见方今公卿以下,类多拱默,以树恩为贤,尽节为愚,至相戒曰:‘白璧不可为,容容多后福。
fú jiàn yì láng zuǒ xióng shù shàng fēng shì zhì yǐn bì xià shēn zāo nàn ě yǐ wéi jǐng jiè shí yǒu wáng chén jiǎn jiǎn zhī jié zhōu gōng mó chéng wáng zhī fēng
’伏见议郎左雄,数上封事,至引陛下身遭难厄,以为警戒,实有王臣蹇蹇之节,周公谟成王之风。
yi zhuó zài hóu shé zhī guān bì yǒu kuāng bì zhī yì
宜擢在喉舌之官,必有匡弼之益。
yóu shì bài xióng shàng shū zài qiān shàng shū lìng
”由是拜雄尚书,再迁尚书令。
shàng shū chén shì yuē
上疏陈事曰:
chén wén róu yuǎn hé ěr mò dà níng rén níng rén zhī wu mò zhòng yòng xián yòng xián zhī dào bì cún kǎo chù
臣闻柔远和迩,莫大宁人,宁人之务,莫重用贤,用贤之道,必存考黜。
shì yǐ gāo yáo duì yǔ guì zài zhī rén
是以皋陶对禹,贵在知人。
ān rén zé huì lí mín huái zhī
“安人则惠,黎民怀之。
fēn bó jiàn hòu dài wèi qīn mín mín yòng hé mù lǐ ràng yǐ xìng
”分伯建侯,代位亲民,民用和穆,礼让以兴。
gù shī yún yǒu qī qī xīng yǔ qí qí
故《诗》云:“有CA56凄凄,兴雨祁祁。
yǔ wǒ gōng tián suì jí wǒ sī
雨水浇灌我们的公田,于是也惠及我的私田。
jí yōu lì hūn luàn bù zì wèi zhèng bāo yàn yòng quán qī zǐ dǎng jìn xián yú cuò xù shēn gǔ wéi líng
”及幽、厉昏乱,不自为政,褒艳用权,七子党进,贤愚错绪,深谷为陵。
gù qí shī yún sì guó wú zhèng bù yòng qí liáng
故其诗云:“四国无政,不用其良。
yòu yuē āi jīn zhī rén hú wéi huǐ xí
”又曰:“哀今之人,胡为虺蜴?
yán rén wèi lì rú huǐ xí yě
”言人畏吏如虺蜴也。
zōng zhōu jì miè liù guó bìng qín kēng rú mǐn diǎn chǎn gé wǔ děng gēng lì jùn xiàn xiàn shè lìng kē jiù bì yuè yǐ jì nàn fǔ ér xún zhī
宗周既灭,六国并秦,坑儒泯典,刬革五等,更立郡县,县设令苛救敝,悦以济难,抚而循之。
zhì yú wén jǐng tiān xià kāng yì
至于文、景,天下康乂。
chéng yóu xuán jìng kuān róu kè shèn guān rén gù yě
诚由玄靖宽柔,克慎官人故也。
jiàng jí xuān dì xìng yú zè lòu zōng hé míng shí zhī shí suǒ bìng cì shǐ shǒu xiāng zhé qīn yǐn jiàn kǎo chá yán xíng xìn shǎng bì fá
降及宣帝,兴于仄陋,综核名实,知时所病,刺史守相,辄亲引见,考察言行,信赏必罚。
dì nǎi tàn yuē mín suǒ yǐ ān ér wú yuàn zhě zhèng píng lì liáng yě
帝乃叹曰:“民所以安而无怨者,政平吏良也。
yǔ wǒ gòng cǐ zhě qí wéi liáng èr qiān dàn hu
与我共此者,其唯良二千石乎!
yǐ wéi lì shù biàn yì zé xià bù ān yè
”以为吏数变易,则下不安业;
jiǔ yú qí shì zé mín fú jiào huà
久于其事,则民服教化。
qí yǒu zhèng lǐ zhě zhé yǐ xǐ shū miǎn lì zēng zhì cì jīn huò jué zhì guān nèi hóu gōng qīng quē zé yǐ cì yòng zhī
其有政理者,辄以玺书勉励,增秩赐金,或爵至关内侯,公卿缺则以次用之。
shì yǐ lì chēng qí zhí rén ān qí yè
是以吏称其职,人安其业。
hàn shì liáng lì yú zī wèi shèng gù néng jiàng lái yí zhī duān jiàn zhōng xìng zhī gōng
汉世良吏,于兹为盛,故能降来仪之端,建中兴之功。
hàn chū zhì jīn sān bǎi yú zài sú jìn diāo bì qiǎo wěi zī méng xià shì qí zhà shàng sì qí cán
汉初至今,三百余载,俗浸雕敝,巧伪滋萌,下饰其诈,上肆其残。
qǔ chéng bǎi lǐ zhuàn dòng wú cháng gè huái yī qiè mò lǜ cháng jiǔ
曲城百里,转动无常,各怀一切,莫虑长久。
wèi shā hài bù gū wèi wēi fēng jù liǎn zhěng biàn wèi xián néng yǐ lǐ yǐ ān mín wèi liè ruò yǐ fèng fǎ xún lǐ wèi bù huà
谓杀害不辜为威风,聚敛整辨为贤能,以理已安民为劣弱,以奉法循理为不化。
kūn qián zhī lù shēng yú yá zì
髡钳之戮,生于睚眦;
fù shī zhī huò chéng yú xǐ nù
覆尸之祸,成于喜怒。
shì mín rú kòu chóu shuì zhī rú chái hǔ
视民如寇雠,税之如豺虎。
jiān sī xiàng bèi xiāng wàng yǔ tóng jí jiàn fēi bù jǔ wén è bù chá guān zhèng yú tíng chuán zé chéng yú jī yuè yán shàn bù chēng dé lùn gōng bù jù shí xū dàn zhě huò yù jū jiǎn zhě lí huǐ
监司项背相望,与同疾B05A,见非不举,闻恶不察,观政于停传,责成于期月,言善不称德,论功不据实,虚诞者获誉,拘检者离毁。
huò yīn zuì ér yǐn gāo huò sè sī yǐ qiú míng
或因罪而引高,或色斯以求名。
zhōu zǎi bù fù jìng gòng bì zhào yǒng yuè shēng téng chāo děng yú pǐ
州宰不覆,竞共辟召,踊跃升腾,超等逾匹。
huò kǎo zòu bǔ àn ér wáng bù shòu zuì huì shè xíng lù fù jiàn xǐ dí
或考奏捕案,而亡不受罪,会赦行赂,复见洗涤。
zhū zǐ tóng sè qīng zhuó bù fēn
朱紫同色,清浊不分。
gù shǐ jiān huá wǎng làn qīng hū qù jiù bài chú rú liú quē dòng bǎi shù
故使奸猾枉滥,轻忽去就,拜除如流,缺动百数。
xiāng guān bù lì zhí sī lù báo chē mǎ yī fú yī chū yú mín qiān zhě qǔ zú tān zhě chōng jiā tè xuǎn héng diào fēn fēn bù jué sòng yíng fán fèi sǔn zhèng shāng mín
乡官部吏,职斯禄薄,车马衣服,一出于民,谦者取足,贪者充家,特选横调,纷纷不绝,送迎烦费,损政伤民。
hé qì wèi qià zāi shěng bù xiāo jiù jiē zài cǐ
和气未洽,灾眚不消,咎皆在此。
jīn zhī mò shòu yóu gǔ zhī zhū hóu bài jué wáng tíng yú fú yǒu yōng ér qí yú pǐ shù pàn mìng bì fù fēi suǒ yǐ chóng xiàn míng lǐ huì yù yuán yuán yě
今之墨绶,犹古之诸侯,拜爵王庭,舆服有庸,而齐于匹竖,叛命避负,非所以崇宪明理,惠育元元也。
chén yú yǐ wéi shǒu xiāng zhǎng lì huì hé yǒu xiǎn xiào zhě kě jiù zēng zhì wù shǐ yí xǐ fēi fù mǔ sàng bù dé qù guān
臣愚以为守相长吏,惠和有显效者,可就增秩,勿使移徙,非父母丧不得去官。
qí bù cóng fǎ jìn bù shì wáng mìng gù zhī zhōng shēn suī huì shè lìng bù dé chǐ liè
其不从法禁,不式王命,锢之终身,虽会赦令,不得齿列。
ruò bèi hé zòu wáng bù jiù fǎ zhě xǐ jiā biān jùn yǐ chéng qí hòu
若被劾奏,亡不就法者,徙家边郡,以惩其后。
xiāng bù qīn mín zhī lì jiē yòng rú shēng qīng bái rèn cóng zhèng zhě kuān qí fù suàn zēng qí zhì lù lì zhí mǎn suì zǎi fǔ zhōu jùn nǎi de bì jǔ
乡部亲民之吏,皆用儒生清白任从政者,宽其负算,增其秩禄,吏职满岁,宰府州郡乃得辟举。
rú cǐ wēi fú zhī lù sāi xū wěi zhī duān jué sòng yíng zhī yì sǔn fù liǎn zhī yuán xi
如此,威福之路塞,虚伪之端绝,送迎之役损,赋敛之源息。
xún lǐ zhī lì de chéng qí huà
循理之吏,得成其化;
shuài tǔ zhī mín gè níng qí suǒ
率土之民,各宁其所。
zhuī pèi wén xuān zhōng xīng zhī guǐ liú guāng chuí zuò yǒng shì bù kān
追配文、宣中兴之轨,流光垂祚,永世不刊。
dì gǎn qí yán shēn xià yǒu sī kǎo qí zhēn wěi xiáng suǒ shī xíng
帝感其言:申下有司,考其真伪,详所施行。
xióng zhī suǒ yán jiē míng dá zhèng tǐ ér huàn shù shàn quán zhōng bù néng yòng
雄之所言,皆明达政体,而宦竖擅权,终不能用。
zì shì xuǎn dài jiāo hù lìng zhǎng yuè yì yíng xīn sòng jiù láo rǎo wú yǐ huò guān sì kōng kuàng wú rén àn shì měi xuǎn bù jù nǎi zhì táo wáng
自是选代交互,令长月易,迎新送旧,劳扰无已,或官寺空旷,无人案事,每选部剧,乃至逃亡。
yǒng jiàn sān nián jīng shī hàn yáng de jiē zhèn liè shuǐ quán yǒng chū
永建三年,京师、汉阳地皆震裂,水泉涌出。
sì nián sī jì fù yǒu dà shuǐ
四年,司、冀复有大水。
xióng tuī jiào zāi yì yǐ wéi xià rén yǒu nì shàng zhī zhēng yòu shàng shū yán yi mì wèi bèi yǐ sì bù yú
雄推较灾异,以为下人有逆上之征,又上疏言:“宜密为备,以俟不虞。
xún ér qīng jì yáng zhōu dào zéi lián fā shù nián zhī jiān hǎi nèi rǎo luàn
”寻而青、冀、杨、州盗贼连发,数年之间,海内扰乱。
qí hòu tiān xià dà shè zéi suī pō jiě ér guān yóu wú bèi liú pàn zhī yú shù yuè fù qǐ
其后天下大赦,贼虽颇解,而官犹无备,流叛之余,数月复起。
xióng yǔ pú yè guō qián gòng shàng shū yǐ wéi kòu zéi lián nián sǐ wáng tài bàn yī rén fàn fǎ jǔ zōng qún wáng
雄与仆射郭虔共上疏,以为:“寇贼连年,死亡太半,一人犯法,举宗群亡。
yi jí qí shàng wēi kāi lìng gǎi huǐ
宜及其尚微,开令改悔。
ruò gào dǎng yǔ zhě tīng chú qí zuì
若告党与者,听除其罪;
néng zhū zhǎn zhě míng jiā qí shǎng
能诛斩者,明加其赏。
shū zòu bìng bù shěng
”书奏,并不省。
yòu shàng yán yi chóng jīng shù shàn xiū tài xué
又上言:“宜崇经术,缮修太学。
dì cóng zhī
”帝从之。
yáng jiā yuán nián tài xué xīn chéng zhào shì míng jīng zhě bǔ dì zǐ zēng jiǎ yǐ zhī kē yuán gè shí rén
阳嘉元年,太学新成,诏试明经者补弟子,增甲乙之科,员各十人。
chú jīng shī jí jùn guó qí rú nián liù shí yǐ shàng wèi láng shè rén zhū wáng guó láng zhě bǎi sān shí bā rén
除京师及郡国耆儒年六十以上为郎、舍人、诸王国郎者百三十八人。
xióng yòu shàng yán jùn guó xiào lián gǔ zhī gòng shì chū zé zǎi mín xuān xié fēng jiào
雄又上言:“郡国孝廉,古之贡士,出则宰民,宣协风教。
ruò qí miàn qiáng zé wú suǒ shī yòng
若其面墙,则无所施用。
kǒng zǐ yuē sì shí bù huò lǐ chēng qiáng shì
孔子曰‘四十不惑’,《礼》称‘强仕’。
qǐng zì jīn xiào lián nián bù mǎn sì shí bù dé chá jǔ jiē xiān yì gōng fǔ zhū shēng shì jiā fǎ wén lì kè jiān zòu fù zhī duān mén liàn qí xū shí yǐ guān yì néng yǐ měi fēng sú
请自今孝廉年不满四十,不得察举,皆先诣公府,诸生试家法,文吏课笺奏,副之端门,练其虚实,以观异能,以美风俗。
yǒu bù chéng kē lìng zhě zhèng qí zuì fǎ
有不承科令者,正其罪法。
ruò yǒu mào cái yì xíng zì kě bù jū nián chǐ
若有茂才异行,自可不拘年齿。
dì cóng zhī yú shì bān xià jùn guó
”帝从之,于是班下郡国。
míng nián yǒu guǎng líng xiào lián xú shū nián wèi jí jǔ tái láng yí ér jí zhī
明年,有广陵孝廉徐淑,年未及举,台郎疑而诘之。
duì yuē zhào shū yuē yǒu rú yán huí zǐ qí bù jū nián chǐ shì gù běn jùn yǐ chén chōng xuǎn
对曰:“诏书曰‘有如颜回、子奇,不拘年齿’,是故本郡以臣充选。
láng bù néng qū
”郎不能屈。
xióng jí zhī yuē xī yán huí wén yī zhī shí xiào lián wén yī zhī jī yá
雄诘之曰:“昔颜回闻一知十,孝廉闻一知几邪?
shū wú yǐ duì nǎi qiǎn què jùn
”淑无以对,乃谴却郡。
yú shì jì yīn tài shǒu hú guǎng děng shí yú rén jiē zuò miù jǔ miǎn chù wéi rǔ nán chén fán yǐng chuān li yīng xià pī chén qiú děng sān shí yú rén de bài láng zhōng
于是济阴太守胡广等十余人皆坐谬举免黜,唯汝南陈蕃、颖川李膺、下邳陈球等三十余人得拜郎中。
zì shì mù shǒu wèi lì mò gǎn qīng jǔ
自是牧守畏栗,莫敢轻举。
qì yú yǒng xǐ chá xuǎn qīng píng duō de qí rén
迄于永憙,察选清平,多得其人。
xióng yòu zòu zhēng hǎi nèi míng rú wèi bó shì shǐ gōng qīng zǐ dì wèi zhū shēng
雄又奏征海内名儒为博士,使公卿子弟为诸生。
yǒu zhì cāo zhě jiā qí fèng lù
有志操者,加其俸禄。
jí rǔ nán xiè lián hé nán zhào jiàn nián shǐ shí èr gè néng tōng jīng xióng bìng zòu bài tóng zǐ láng
及汝南谢廉,河南赵建,年始十二,各能通经,雄并奏拜童子郎。
yú shì fù shū lái xué yún jí jīng shī
于是负书来学,云集京师。
chū dì fèi wèi jì yīn wáng rǔ mǔ sòng é yǔ huáng mén sūn chéng děng gòng yì lì dì dì hòu yǐ é qián yǒu móu suì fēng wéi shān yáng jūn yì wǔ qiān hù
初,帝废为济阴王,乳母宋娥与黄门孙程等共议立帝,帝后以娥前有谋,遂封为山阳君,邑五千户。
yòu fēng dà jiàng jūn liáng shāng zi jì xiāng yì hòu
又封大将军梁商子冀襄邑侯。
xióng shàng fēng shì yuē fu liè tǔ fēng hóu wáng zhì suǒ zhòng
雄上封事曰:“夫裂土封侯,王制所重。
gāo huáng dì yuē fēi liú shì bù wáng fēi yǒu gōng bù hóu
高皇帝曾经有规定:不是姓刘的不得封王,不是有功劳的不得封侯。
xiào ān huáng dì fēng jiāng jīng wáng shèng děng suì zhì dì zhèn zhī yì
孝安皇帝封江京、王圣等,遂致地震之异。
yǒng jiàn èr nián fēng yīn móu zhī gōng yòu yǒu rì shí zhī biàn
永建二年,封阴谋之功,又有日食之变。
shù shù zhī shì xián guī jiù yú fēng jué
数术之士,咸归咎于封爵。
jīn qīng zhōu jī xū dào zéi wèi xi mín yǒu fá jué shàng qiú bǐng dài
今青州饥虚,盗贼未息,民有乏绝,上求禀贷。
bì xià qián qián láo sī yǐ jì mín wèi wu
陛下干干劳思,以济民为务。
yi xún gǔ fǎ níng jìng wú wéi yǐ qiú tiān yì yǐ xiāo zāi yì
宜循古法,宁静无为,以求天意,以消灾异。
chéng bù yí zhuī lù xiǎo ēn kuī shī dà diǎn
诚不宜追录小恩,亏失大典。
dì bù tīng
”帝不听。
xióng fù jiàn yuē
雄复谏曰:
chén wén rén jūn mò bù hǎo zhōng zhèng ér è chán yú rán ér lì shì zhī huàn mò bù yǐ zhōng zhèng dé zuì chán yú méng xìng zhě gài tīng zhōng nán cóng yú yì yě
臣闻人君莫不好忠正而恶谗谀,然而历世之患,莫不以忠正得罪,谗谀蒙幸者,盖听忠难,从谀易也。
fu xíng zuì rén qíng zhī suǒ shén è
夫刑罪,人情之所甚恶;
guì chǒng rén qíng zhī suǒ shén yù
贵宠,人情之所甚欲。
shì yǐ shí sú wèi zhōng zhě shǎo ér xí yú zhě duō
是以时俗为忠者少,而习谀者多。
gù lìng rén zhǔ shù wén qí měi xī zhī qí guò mí ér bù wù zhì yú wēi wáng
故令人主数闻其美,稀知其过,迷而不悟,至于危亡。
chén fú jiàn zhào shū gù niàn ā mǔ jiù dé sù ēn
臣伏见诏书,顾念阿母旧德宿恩。
yù tè jiā xiǎn shǎng
欲特加显赏。
àn shàng shū gù shì wú rǔ mǔ jué yì zhī zhì wéi xiān dì shí ā mǔ wáng shèng wèi yě wáng jūn
案尚书故事,无乳母爵邑之制,唯先帝时阿母王圣为野王君。
shèng zào shēng chán zéi fèi lì zhī huò shēng wèi tiān xià suǒ jǔ jué sǐ wèi hǎi nèi suǒ huān kuài
圣造生谗贼废立之祸,生为天下所咀嚼,死为海内所欢快。
jié zhòu guì wèi tiān zǐ ér yōng pú xiū yǔ wéi bǐ zhě yǐ qí wú yì yě
桀、纣贵为天子,而庸仆羞与为比者,以其无义也。
yí qí jiàn wèi pǐ fū ér wáng hóu zhēng yǔ wéi wǔ zhě yǐ qí yǒu dé yě
夷、齐贱为匹夫,而王侯争与为伍者,以其有德也。
jīn ā mǔ gōng dǎo yuē jiǎn yǐ shēn lǜ xià qún liáo zhēng zhù mò bù xiàng fēng ér yǔ wáng shèng bìng tóng jué hào jù wéi běn cāo shī qí cháng yuàn
今阿母躬蹈约俭,以身率下,群僚蒸庶,莫不向风,而与王圣并同爵号,惧违本操,失其常愿。
chén yú yǐ wéi fán rén zhī xīn lǐ bù xiāng yuǎn qí suǒ bù ān gǔ jīn yī yě
臣愚以为凡人之心,理不相远,其所不安,古今一也。
bǎi xìng shēn chéng wáng shèng qīng fù zhī huò mín méng zhī mìng wēi yú lěi luǎn cháng jù shí shì fù yǒu cǐ lèi
百姓深惩王圣倾覆之祸,民萌之命,危于累卵,常惧时世复有此类。
chù tì zhī niàn wèi lí yú xīn
怵惕之念,未离于心;
kǒng jù zhī yán wèi jué hu kǒu
恐惧之言,未绝乎口。
qǐ rú qián yì suì yǐ qiān wàn gěi fèng ā mǔ nèi zú yǐ jǐn ēn ài zhī huan wài kě bù wèi lì mín suǒ guài
乞如前议,岁以千万给奉阿母,内足以尽恩爱之欢,外可不为吏民所怪。
liáng jì zhī fēng shì fēi jī jí yi guò zāi è zhī yùn rán hòu píng yì kě fǒu
梁冀之封,事非机急,宜过灾厄之运,然后平议可否。
huì fù yǒu dì zhèn gōu shì shān bēng zhī yì xióng fù shàng shū jiàn yuē xiān dì fēng yě wáng jūn hàn yáng dì zhèn jīn fēng shān yáng jūn ér jīng chéng fù zhèn zhuān zhèng zài yīn qí zāi yóu dà
会复有地震、缑氏山崩之异,雄复上疏谏曰:“先帝封野王君,汉阳地震,今封山阳君而京城复震,专政在阴,其灾尤大。
chén qián hòu gǔ yán fēng jué zhì zhòng wáng zhě kě sī rén yǐ cái bù kě yǐ guān yi hái ā mǔ zhī fēng yǐ sāi zāi yì
臣前后瞽言封爵至重,王者可私人以财,不可以官,宜还阿母之封,以塞灾异。
jīn jì yǐ gāo ràng shān yáng jūn yì yi chóng qí běn jié
今冀已高让,山阳君亦宜崇其本节。
xióng yán shù qiē zhì é yì wèi jù cí ràng ér dì liàn liàn bù néng yǐ zú fēng zhī
”雄言数切至,娥亦畏惧辞让,而帝恋恋不能已,卒封之。
hòu ā mǔ suì yǐ jiāo gòu shī jué
后阿母遂以交遘失爵。
shì shí dà sī nóng liú jù yǐ zhí shì bèi qiǎn zhào yì shàng shū chuán hū cù bù yòu jiā yǐ chuí pū
是时,大司农刘据以职事被谴,召诣尚书,传呼促步,又加以捶扑。
xióng shàng yán jiǔ qīng wèi yà sān shì bān zài dà chén xíng yǒu pèi yù zhī jié dòng yǒu yǎng xù zhī yí
雄上言:“九卿位亚三事,班在大臣,行有佩玉之节,动有痒序之仪。
xiào míng huáng dì shǐ yǒu pū fá jiē fēi gǔ diǎn
孝明皇帝始有扑罚,皆非古典。
dì cóng ér gǎi zhī qí hòu jiǔ qīng wú fù chuí pū zhě
”帝从而改之,其后九卿无复捶扑者。
zì xióng zhǎng nà yán duō suǒ kuāng sù měi yǒu zhāng biǎo zòu yì tái gé yǐ wéi gù shì
自雄掌纳言,多所匡肃,每有章表奏议,台阁以为故事。
qiān sī lì xiào wèi
迁司隶校尉。
chū xióng jiàn zhōu jǔ wèi shàng shū jǔ jì chèn zhí yì zhě xián chēng yān
初,雄荐周举为尚书,举既称职,议者咸称焉。
jí zài sī lì yòu jǔ gù jì zhōu cì shǐ féng zhí yǐ wéi jiàng shuài ér zhí cháng zuò zāng shòu zuì jǔ yǐ cǐ hé zòu xióng
及在司隶,又举故冀州刺史冯直以为将帅,而直尝坐臧受罪,举以此劾奏雄。
xióng yuè yuē wú cháng shì féng zhí zhī fù ér yòu yǔ zhí shàn jīn xuān guāng yǐ cǐ zòu wú nǎi shì hán jué zhī jǔ yě
雄悦曰:’吾尝事冯直之父而又与直善,今宣光以此奏吾,乃是韩厥之举也。
yóu shì tiān xià fú yān
”由是天下服焉。
míng nián zuò fǎ miǎn
明年坐法免。
hòu fù wèi shàng shū
后复为尚书。
yǒng hé sān nián zú
永和三年卒。
zhōu jǔ zì xuān guāng rǔ nán rǔ yáng rén chén liú tài shǒu fáng zhī zǐ
周举字宣光,汝南汝阳人,陈留太守防之子。
fáng zài rú lín chuán
防在《儒林传》。
jǔ zī mào duǎn lòu ér bó xué qià wén wèi rú zhě suǒ zōng gù jīng shī wèi zhī yǔ yuē wǔ jīng cóng héng zhōu xuān guāng
举姿貌短陋,而博学洽闻,为儒者所宗,故京师为之语曰:“《五经》从横周宣光。
yán guāng sì nián pì sī tú li hé fǔ
延光四年,辟司徒李郃府。
shí huàn zhě sūn chéng děng jì lì shùn dì zhū miè zhū yán yì láng chén chán yǐ wéi yán tài hòu yǔ dì wú mǔ zi ēn yi xǐ bié guǎn jué cháo jiàn
时宦者孙程等既立顺帝,诛灭诸阎,议郎陈禅以为阎太后与帝无母子恩,宜徙别馆,绝朝见。
qún chén yì zhě xián yǐ wéi yi
群臣议者咸以为宜。
jǔ wèi hé yuē xī zhèng wǔ jiāng móu shā yán gōng yán gōng shì zhī huáng quán
举谓郃曰:“昔郑武姜谋杀严公,严公誓之黄泉;
qín shǐ huáng yuàn mǔ shī xíng jiǔ ér gé jué hòu gǎn yǐng kǎo shū máo jiāo zhī yán xún fù zǐ dào
秦始皇怨母失行,久而隔绝,后感颍考叔、茅焦之言,循复子道。
shū chuán měi zhī
书传美之。
jīn zhū yán xīn zhū tài huáng yōu zài lí gōng ruò bēi chóu shēng jí yī dàn bù yú zhǔ shàng jiāng hé yǐ lìng yú tiān xià
今诸阎新诛,太皇幽在离宫,若悲愁生疾,一旦不虞,主上将何以令于天下?
rú cóng chán yì hòu shì guī jiù míng gōng
如从禅议,后世归咎明公。
yi mì biǎo cháo tíng lìng fèng tài hòu lǜ lì qún chén cháo jìn rú jiù yǐ yàn tiān xīn yǐ dá rén wàng
宜密表朝廷,令奉太后,率厉群臣,朝觐如旧,以厌天心,以答人望。
hé jí shàng shū chén zhī
”郃即上疏陈之。
míng nián zhēng yuè dì nǎi cháo yú dōng gōng tài hòu yóu cǐ yǐ ān
明年正月,帝乃朝于东宫,太后由此以安。
hòu cháng lè shào fǔ zhū chāng dài hé wèi sī tú jǔ yóu wèi lì
后长乐少府朱伥代郃为司徒,举犹为吏。
shí sūn chéng děng zuò huái biǎo shàng diàn zhēng gōng dì nù xī xǐ fēng yuǎn xiàn chì luò yáng lìng cù qī fā qiǎn
时孙程等坐怀表上殿争功,帝怒,悉徙封远县,敕洛阳令促期发遣。
jǔ shuō zhū chāng yuē cháo tíng zài xi zhōng xià shí fēi sūn chéng děng qǐ lì
举说朱伥曰:“朝廷在西钟下时,非孙程等岂立?
suī hán péng wú gǔ zhī gōng hé yǐ jiā zhū
虽韩、彭、吴、贾之功,何以加诸!
jīn wàng qí dà dé lù qí xiǎo guò rú dào lù yāo zhé dì yǒu shā gōng chén zhī jī
今忘其大德,录其小过,如道路夭折,帝有杀功臣之讥。
jí jīn wèi qù yi jí biǎo zhī
及今未去,宜急表之。
chāng yuē jīn zhào nù èr shàng shū yǐ zòu qí shì wú dú biǎo cǐ bì zhì zuì qiǎn
”伥曰:“今诏怒,二尚书已奏其事,吾独表此,必致罪谴。
jǔ yuē míng gōng nián guò bā shí wèi wèi tái fǔ bù yú jīn shí jié zhōng bào guó xī shēn ān chǒng yù yǐ hé qiú
”举曰:“明公年过八十,位为台辅,不于今时竭忠报国,惜身安宠,欲以何求?
lù wèi suī quán bì xiàn nìng xié zhī jī
禄位虽全,必陷佞邪之讥;
jiàn ér huò zuì yóu yǒu zhōng zhēn zhī míng
谏而获罪,犹有忠贞之名。
ruò jǔ yán bù zú cǎi qǐng cóng cǐ cí
若举言不足采,请从此辞。
chāng nǎi biǎo jiàn dì guǒ cóng zhī
”伥乃表谏,帝果从之。
jǔ hòu jǔ mào cái wèi píng qiū lìng
举后举茂才,为平丘令。
shàng shū yán dāng shì dé shī cí shén qiē zhèng
上书言当世得失,辞甚切正。
shàng shū guō qián yīng hè děng jiàn zhī tàn xī gòng shàng shū chēng jǔ zhōng zhí yù dì zhì zhāng yù zuò yǐ wéi guī jiè
尚书郭虔、应贺等见之叹息,共上疏称举忠直,欲帝置章御坐,以为规诫。
jǔ shāo qiān bīng zhōu cì shǐ
举稍迁并州刺史。
tài yuán yī jùn jiù sú yǐ jiè zǐ tuī fén hái yǒu lóng jì zhī jìn
太原一郡,旧俗以介子推焚骸,有龙忌之禁。
zhì qí wáng yuè xián yán shén líng bù lè jǔ huǒ yóu shì shì mín měi dōng zhōng zhé yī yuè hán shí mò gǎn yān lǎo xiǎo bù kān suì duō sǐ zhě
至其亡月,咸言神灵不乐举火,由是士民每冬中辄一月寒食,莫敢烟ECE0,老小不堪,岁多死者。
jǔ jì dào zhōu nǎi zuò diào shū yǐ zhì zǐ tuī zhī miào yán shèng dōng qù huǒ cán sǔn mín mìng fēi xián zhě zhī yì yǐ xuān shì yú mín shǐ hái wēn shí
举既到州,乃作吊书以置子推之庙,言盛冬去火,残损民命,非贤者之意,以宣示愚民,使还温食。
yú shì zhòng huò shāo jiě fēng sú pō gé
于是众惑稍解,风俗颇革。
zhuǎn jì zhōu cì shǐ
转冀州刺史。
yáng jiā sān nián sī lì xiào wèi zuǒ xióng jiàn jǔ zhēng bài shàng shū
阳嘉三年,司隶校尉左雄荐举,征拜尚书。
jǔ yǔ pú yè huáng qióng tóng xīn fǔ zhèng míng zhòng cháo tíng zuǒ yòu dàn zhī
举与仆射黄琼同心辅政,名重朝廷,左右惮之。
shì suì hé nán sān fǔ dà hàn wǔ gǔ zāi shāng tiān zǐ qīn zì lù zuò dé yáng diàn dōng xiāng qǐng yǔ yòu xià sī lì hé nán dǎo sì hé shén míng shān dà zé
是岁河南、三辅大旱,五谷灾伤,天子亲自露坐德阳殿东厢请雨,又下司隶、河南祷祀河神、名山、大泽。
zhào shū yǐ jǔ cái xué yōu shēn tè xià cè wèn yuē zhèn yǐ bù dé yǎng chéng sān tǒng sù xīng yè mèi sī xié dà zhōng
诏书以举才学优深,特下策问曰:“朕以不德,仰承三统,夙兴夜寐,思协大中。
qǐng nián yǐ lái hàn zāi lǚ yīng jià sè jiāo kū mín shí kùn fá
顷年以来,旱灾屡应,稼穑焦枯,民食困乏。
wǔ pǐn bù xun wáng zé wèi liú qún sī sù cān jù fēi qí wèi
五品不训,王泽未流,群司素餐,据非其位。
shěn suǒ biǎn chù biàn fù zhī zhēng jué xiào hé yóu
审所贬黜,变复之征,厥效何由?
fēn bié jù duì wù yǒu suǒ huì
分别具对,勿有所讳。
jǔ duì yuē
”举对曰:
chén wén yì chēng tiān zūn de bēi qián kūn yǐ dìng
臣闻《易》称“天尊地卑,乾坤以定”。
èr yí jiāo gòu nǎi shēng wàn wù wàn wù zhī zhōng yǐ rén wéi guì
二仪交构,乃生万物,万物之中,以人为贵。
gù shèng rén yǎng zhī yǐ jūn chéng zhī yǐ huà shùn sì jié zhī yi shì yīn yáng zhī hé biàn nán nǚ hūn qǔ bù guò qí shí
故圣人养之以君,成之以化,顺四节之宜,适阴阳之和,便男女婚娶不过其时。
bāo zhī yǐ rén ēn dǎo zhī yǐ dé jiào shì zhī yǐ zāi yì xun zhī yǐ jiā xiáng
包之以仁恩,导之以德教,示之以灾异,训之以嘉祥。
cǐ xiān shèng chéng qián yǎng wù zhī shǐ yě
此先圣承干养物之始也。
fu yīn yáng bì gé zé èr qì pǐ sāi
夫阴阳闭隔,则二气否塞;
èr qì pǐ sāi zé rén wù bù chāng
二气否塞,则人物不昌;
rén wù bù chāng zé fēng yǔ bù shí
人物不昌,则风雨不时;
fēng yǔ bù shí zé shuǐ hàn chéng zāi
风雨不时,则水旱成灾。
bì xià chù táng yú zhī wèi wèi xíng yáo shùn zhī zhèng jìn fèi wén dì guāng wǔ zhī fǎ ér xún wáng qín shē chǐ zhī yù nèi jī yuàn nǚ wài yǒu kuàng fū
陛下处唐、虞之位,未行尧、舜之政,近废文帝、光武之法,而循亡秦奢侈之欲,内积怨女,外有旷夫。
jīn huáng sì bù xīng dōng gōng wèi lì shāng hé nì lǐ duàn jué rén lún zhī suǒ zhì yě
今皇嗣不兴,东宫未立,伤和逆理,断绝人伦之所致也。
fēi dàn bì xià xíng cǐ ér yǐ shù huàn zhī rén yì fù xū yǐ xíng shì wēi wǔ liáng jiā qǔ nǚ bì zhī zhì yǒu bái shǒu mò wú pèi ǒu nì yú tiān xīn
非但陛下行此而已,竖宦之人,亦复虚以形势,威侮良家,取女闭之,至有白首殁无配偶,逆于天心。
xī wǔ wáng rù yīn chū qīng gōng zhī nǚ
昔武王入殷,出倾宫之女;
chéng tāng zāo zāi yǐ liù shì kè yǐ
成汤遭灾,以六事克已;
lǔ xī yù hàn ér zì zé qí yǔ
鲁僖遇旱,而自责祈雨;
jiē yǐ jīng chéng zhuǎn huò wéi fú
皆以精诚,转祸为福。
zì kū hàn yǐ lái mí lì nián suì wèi wén bì xià gǎi guò zhī xiào tú láo zhì zūn bào lù fēng chén chéng wú yì yě
自枯旱以来,弥历年岁,未闻陛下改过之效,徒劳至尊暴露风尘,诚无益也。
yòu xià zhōu jùn qí shén zhì qǐng
又下州郡祈神致请。
xī qí yǒu dà hàn jǐng gōng yù sì hé bó yàn zǐ jiàn yuē bù kě
昔齐有大旱,景公欲祀河伯,晏子谏曰:“不可。
fu hé bó yǐ shuǐ wèi chéng guó lǔ biē wèi mín shù
夫河伯以水为城国,鲁鳖为民庶。
shuǐ jǐn yú kū qǐ bù yù yǔ
水尽鱼枯,岂不欲雨?
zì shì bù néng zhì yě
自是不能致也。
bì xià suǒ xíng dàn wu qí huá bù xún qí shí yóu yuán mù qiú yú què xíng qiú qián
”陛下所行,但务其华,不寻其实,犹缘木求鱼,却行求前。
chéng yi tuī xìn gé zhèng chóng dào biàn huò chū hòu gōng bù yù zhī nǚ lǐ tiān xià yuān wǎng zhī yù chú tài guān zhòng shàn zhī fèi
诚宜推信革政,崇道变惑,出后宫不御之女,理天下冤枉之狱,除太官重膳之费。
fu wǔ pǐn bù xun zé zài sī tú yǒu fēi qí wèi yi jí chù chì
夫五品不训,责在司徒,有非其位,宜急黜斥。
chén zì fān wài zhuó diǎn nà yán xué báo zhì qiǎn bù zú yǐ duì
臣自籓外擢典纳言,学薄智浅,不足以对。
yì zhuàn yuē yáng gǎn tiān bù xuán rì
《易传》曰:“阳感天,不旋日。
wéi bì xià liú shén cái chá
”惟陛下留神裁察。
yīn zhào jiàn jǔ jí shàng shū lìng chéng yì shì pú yè huáng qióng wèn yǐ dé shī
因召见举及尚书令成翊世、仆射黄琼,问以得失。
jǔ děng bìng duì yǐ wéi yi shèn guān rén qù chì tān wū lí yuǎn nìng xié xún wén dì zhī jiǎn zūn xiào míng zhī jiào zé shí yǔ bì yìng
举等并对以为宜慎官人,去斥贪污,离远佞邪,循文帝之俭,尊孝明之教,则时雨必应。
dì yuē bǎi guān tān wū nìng xié zhě wèi shuí hu
帝曰:“百官贪污佞邪者为谁乎?
jǔ dú duì yuē chén cóng xià zhōu chāo bèi jī mì bù zú yǐ bié qún chén
”举独对曰:“臣从下州,超备机密,不足以别群臣。
rán gōng qīng dà chén shù yǒu zhí yán zhě zhōng zhēn yě
然公卿大臣数有直言者,忠贞也;
ē yú gǒu róng zhě nìng xié yě
阿谀苟容者,佞邪也。
sī tú shì shì liù nián wèi wén yǒu zhōng yán yì móu yú xīn zài cǐ
司徒视事六年,未闻有忠言异谋,愚心在此。
qí hòu yǐ shì miǎn sī tú liú qí qiān jǔ sī lì xiào wèi
”其后以事免司徒刘崎,迁举司隶校尉。
yǒng hé yuán nián zāi yì shù jiàn shěng nèi è zhī
永和元年,灾异数见,省内恶之。
zhào zhào gōng qīng zhōng èr qiān dàn shàng shū yì xiǎn qīn diàn wèn yuē yán shì zhě duō yún xī zhōu gōng shè tiān zǐ shì jí hōng chéng wáng yù yǐ gōng lǐ zàng zhī tiān wèi dòng biàn
诏召公、卿、中二千石、尚书诣显亲殿,问曰:“言事者多云,昔周公摄天子事,及薨,成王欲以公礼葬之,天为动变。
jí gēng zàng yǐ tiān zǐ zhī lǐ jí yǒu fǎn fēng zhī yīng
及更葬以天子之礼,即有反风之应。
běi xiāng hóu qīn wéi tiān zǐ ér zàng yǐ wáng lǐ gù shù yǒu zāi yì yi jiā zūn shì liè yú zhāo mù
北乡侯亲为天子而葬以王礼,故数有灾异,宜加尊谥,列于昭穆。
qún chén yì zhě duō wèi yi rú zhào zhǐ jǔ dú duì yuē xī zhōu gōng yǒu qǐng mìng zhī yīng lóng tài píng zhī gōng gù huáng tiān dòng wēi yǐ zhāng shèng dé
”群臣议者多谓宜如诏旨,举独对曰:“昔周公有请命之应,隆太平之功,故皇天动威,以章圣德。
běi xiāng hóu běn fēi zhèng tǒng jiān chén suǒ lì lì bù yú suì nián hào wèi gǎi huáng tiān bù yòu dà mìng yāo hūn
北乡侯本非正统,奸臣所立,立不逾岁,年号未改,皇天不祐,大命夭昏。
chūn qiū wáng zǐ měng bù chēng bēng lǔ zǐ yě bù shū zàng
《春秋》王子猛不称崩,鲁子野不书葬。
jīn běi xiāng hóu wú tā gōng dé yǐ wáng lǐ zàng zhī yú shì yǐ chóng bù yí chēng shì
今北乡侯无它功德,以王礼葬之,于事已崇,不宜称谥。
zāi shěng zhī lái fú yóu cǐ yě
灾眚之来,弗由此也。
yú shì sī tú huáng shàng tài cháng huán yān děng qī shí rén tóng jǔ yì dì cóng zhī
”于是司徒黄尚、太常桓焉等七十人同举议,帝从之。
shàng zì bó hé nán jùn rén yě shǎo lì xiǎn wèi yì yǐ zhèng shì chēng
尚字伯河,南郡人也,少历显位,亦以政事称。
jǔ chū wèi shǔ jùn tài shǒu zuò shì miǎn
举出为蜀郡太守,坐事免。
dà jiàng jūn liáng shāng biǎo wéi cóng shì zhōng láng shén jìng zhòng yān
大将军梁商表为从事中郎,甚敬重焉。
liù nián sān yuè shàng yǐ rì shāng dà huì bīn kè yàn yú luò shuǐ jǔ shí chēng jí bù wǎng
六年三月上已日,商大会宾客,宴于洛水,举时称疾不往。
shāng yǔ qīn nì hān yǐn jí huān jí jiǔ lán chàng ba jì yǐ lù zhī gē zuò zhōng wén zhě jiē wèi yǎn tì
商与亲昵酣饮极欢,及酒阑倡罢,继以《B321露》之歌,坐中闻者,皆为掩涕。
tài pú zhāng zhǒng shí yì zài yān huì hái yǐ shì gào jǔ
太仆张种时亦在焉,会还,以事告举。
jǔ tàn yuē cǐ suǒ wèi āi yuè shī shí fēi qí suǒ yě yāng jiāng jí hu
举叹曰:“此所谓哀乐失时,非其所也,殃将及乎!
shāng zhì qiū guǒ hōng
”商至秋果薨。
shāng jí dǔ dì qīn lín xìng wèn yǐ yí yán
商疾笃,帝亲临幸,问以遗言。
duì yuē rén zhī jiāng sǐ qí yán yě shàn
对曰:“人之将死,其言也善。
chén cóng shì zhōng láng zhōu jǔ qīng gāo zhōng zhèng kě zhòng rèn yě
臣从事中郎周举,清高忠正,可重任也。
yóu shì bài jǔ jiàn yì dài fū
”由是拜举谏议大夫。
shí lián yǒu zāi yì dì sī shāng yán zhào jǔ yú xiǎn qīn diàn wèn yǐ biàn shěng
时,连有灾异,帝思商言,召举于显亲殿,问以变眚。
jǔ duì yuē bì xià chū lì zūn xiū jiù diǎn xīng huà zhì zhèng yuǎn jìn sù rán
举对曰:“陛下初立,遵修旧典,兴化致政,远近肃然。
qǐng nián yǐ lái shāo wéi yú qián cháo duō chǒng xìng lù bù xù dé
顷年以来,稍违于前,朝多宠幸,禄不序德。
guān tiān chá rén zhǔn jīn fāng gǔ chéng kě wēi jù
观天察人,准今方古,诚可危惧。
shū yuē jiàn héng yáng ruò
《书》曰:‘僭恒旸若。
fu jiàn chà wú dù zé yán bù cóng ér xià bù zhèng
’夫僭差无度,则言不从而下不正;
yáng wú yǐ zhì zé shàng rǎo xià jié
阳无以制,则上扰下竭。
yi mì yán chì zhōu jùn chá qiáng zōng dà jiān yǐ shí qín tǎo
宜密严敕州郡,察强宗大奸,以时禽讨。
qí hòu jiāng huái huá zéi zhōu shēng xú fèng děng chǔ chù bìng qǐ rú jǔ suǒ chén
”其后江淮猾贼周生、徐凤等处处并起,如举所陈。
shí
时,
zhào qiǎn bā shǐ xún xíng fēng sú
诏遣八使巡行风俗,
jiē xuǎn sù yǒu wēi míng zhě
皆选素有威名者,
nǎi bài jǔ wèi shì zhōng
乃拜举为侍中,
yǔ shì zhōng dù qiáo shǒu guāng lù dài fu zhōu xǔ qián qīng zhōu cì shǐ féng xiàn shàng shū luán ba shì yù shǐ zhāng gāng yǎn zhōu cì shǐ guō zūn tài wèi zhǎng shǐ liú bān
与侍中杜乔、守光禄大夫周栩、前青州刺史冯羡、尚书栾巴、侍御史张纲、兖州刺史郭遵、太尉长史刘班,
bìng shǒu guāng lù dài fu
并守光禄大夫,
fēn háng tiān xià
分行天下。
qí cì shǐ èr qiān dàn yǒu zāng zuì xiǎn míng zhě yì mǎ shàng zhī
其刺史、二千石有臧罪显明者,驿马上之;
mò shòu yǐ xià biàn zhé shōu jǔ
墨绶以下,便辄收举。
qí yǒu qīng zhōng huì lì wèi bǎi xìng suǒ ān yi biǎo yì zhě jiē yǐ zhuàng shàng
其有清忠惠利,为百姓所安,宜表异者,皆以状上。
yú shì bā shǐ tóng shí jù bài tiān xià hào yuē bā jùn
于是八使同时俱拜,天下号曰:“八俊”。
jǔ yú shì hé zòu tān huá biǎo jiàn gōng qīng cháo tíng chēng zhī
举于是劾奏贪猾,表荐公清,朝廷称之。
qiān hé nèi tài shǒu zhēng wèi dà hóng lú
迁河内太守,征为大鸿胪。
jí liáng tài hòu lín cháo zhào yǐ shāng dì yòu bēng miào cì yi zài shùn dì xià
及梁太后临朝,诏以殇帝幼崩,庙次宜在顺帝下。
tài cháng mǎ fǎng zòu yi rú zhào shū jiàn yì dài fū lǚ bó yǐ wéi yīng yī zhāo mù zhī xù xiān shāng dì hòu shùn dì
太常马访奏宜如诏书,谏议大夫吕勃以为应依昭穆之序,先殇帝,后顺帝。
zhào xià gōng qīng
诏下公卿。
jǔ yì yuē chūn qiū lǔ mǐn gōng wú zi shù xiōng xī gōng dài lì qí zi wén gōng suì jī xī yú mǐn shàng
举议曰:“《春秋》鲁闵公无子,庶兄僖公代立,其子文公遂跻僖于闵上。
kǒng zǐ jī zhī shū yuē yǒu shì yú tài miào jī xī gōng
孔子讥之,书曰:‘有事于太庙,跻僖公。
chuán yuē nì sì yě
’《传》曰:‘逆祀也。
jí dìng gōng zhèng qí xù jīng yuē cóng sì xiān gōng wèi wàn shì fǎ yě
’及定公正其序,经曰‘从祀先公’,为万世法也。
jīn shāng dì zài xiān yú zhì wèi fù shùn dì zài hòu yú qīn wéi zi xiān hòu zhī yì bù kě gǎi zhāo mù zhī xù bù kě luàn
今殇帝在先,于秩为父,顺帝在后,于亲为子,先后之义不可改,昭穆之序不可乱。
lǚ bó yì shì yě
吕勃议是也。
tài hòu xià zhào cóng zhī
”太后下诏从之。
qiān guāng lù xūn huì zāo mǔ yōu qù zhí hòu bài guāng lù dài fu
迁光禄勋,会遭母忧去职,后拜光禄大夫。
jiàn hé sān nián zú
建和三年卒。
cháo tíng yǐ jǔ qīng gōng liàng zhí fāng yù yǐ wèi zǎi xiàng shēn tòng xī zhī
朝廷以举清公亮直,方欲以为宰相,深痛惜之。
nǎi zhào xiān guāng lù xūn rǔ nán tài shǒu yuē xī zài qián shì qiú xián rú kě fēng mù shì lǘ yǐ guāng xián zhé
乃诏先光禄勋、汝南太守曰:“昔在前世,求贤如渴,封墓轼闾,以光贤哲。
gù gōng shū jiàn lěi wēng guī méng shù suǒ yǐ zhāo zhōng lì sú zuò fàn hòu kūn
故公叔见诔,翁归蒙述,所以昭忠厉俗,作范后昆。
gù guāng lù dài fu zhōu jǔ xìng móu yí yú zhōng yú suí guǎn qián shòu mù shǒu jí hái nà yán chū rù jīng niǎn yǒu qīn zāi zhī jī zài jìn wéi yǒu mì jìng zhī fēng
故光禄大夫周举,性侔夷、鱼,忠逾随、管,前授牧守,及还纳言,出入京辇,有钦哉之绩,在禁闱有密静之风。
yǔ lù nǎi xūn yòng dēng jiǔ liè
予录乃勋,用登九列。
fāng yù shì xù bǎi guān liàng xié sān shì bù yǒng sù zhōng yòng guāi yuǎn tú
方欲式序百官,亮协三事,不永夙终,用乖远图。
cháo tíng mǐn dào liáng wèi chuàng rán
朝廷愍悼,良为怆然。
shī bù yún hū zhào mǐn róng gōng yòng xī ěr zhǐ
《诗》不云乎:‘肇敏戎功,用锡尔祉。
qí lìng jiāng dài fū yǐ xià dào sàng fā rì fù huì diào
’其令将大夫以下到丧发日复会吊。
jiā cì qián shí wàn yǐ jīng wēi yí sù sī zhī jié yān
加赐钱十万,以旌委蛇素丝之节焉。
zi xié
”子勰。
xié zì jù shèng shǎo shàng xuán xū yǐ fù rèn wèi láng zì miǎn guī jiā
勰字巨胜,少尚玄虚,以父任为郎,自免归家。
fù gù lì hé nán zhào kuí wèi jùn jiāng bēi shēn jiàng lǐ zhì jìng yú xié
父故吏河南召夔为郡将,卑身降礼,致敬于勰。
xié chǐ jiāo bào zhī yīn dù mén zì jué
勰耻交报之,因杜门自绝。
hòu tài tài shǒu jǔ xiào lián fù yǐ jí qù
后太太守举孝廉,复以疾去。
shí liáng jì guì shèng bèi qí zhēng mìng zhě mò gǎn bù yīng wéi xié qián hòu sān pì jìng bù néng qū
时梁冀贵盛,被其征命者,莫敢不应,唯勰前后三辟,竟不能屈。
hòu jǔ xián liáng fāng zhèng bù yīng
后举贤良方正,不应。
yòu gōng chē zhēng xuán xūn bèi lǐ gù cí fèi jí
又公车征,玄𫄸备礼,固辞废疾。
cháng yǐn chǔ cuàn shēn mù lǎo dān qīng jìng dù jué rén shì xiàng shēng jīng jí shí yǒu yú suì
常隐处窜身,慕老聃清静,杜绝人事,巷生荆棘,十有余岁。
zhì yán xī èr nián nǎi kāi mén yán bīn yóu tán yàn lè jí qiū ér liáng jì zhū nián zhōng ér xié zú shí nián wǔ shí
至延熹二年,乃开门延宾,游谈宴乐,及秋而梁冀诛,年终而勰卒,时年五十。
cài yōng yǐ wéi zhī mìng
蔡邕以为知命。
zì xié zēng zǔ fù yáng zhì xié sūn xún liù shì yī shēn jiē zhī míng yún
自勰曾祖父扬至勰孙恂,六世一身,皆知名云。
huáng qióng zì shì yīng jiāng xià ān lù rén wèi jùn tài shǒu xiāng zhī zǐ yě
黄琼字世英,江夏安陆人,魏郡太守香之子也。
xiāng zài wén yuàn chuán
香在《文苑传》。
qióng chū yǐ fù rèn wèi tài zǐ shè rén cí bìng bù jiù
琼初以父任为太子舍人,辞病不就。
zāo fù yōu fú què wǔ fǔ jù pì lián nián bù yīng
遭父忧,服阕,五府俱辟,连年不应。
yǒng jiàn zhōng gōng qīng duō jiàn qióng zhě yú shì yù huì jī hè chún guǎng hàn yáng hòu jù gōng chē zhēng
永建中,公卿多荐琼者,于是与会稽贺纯、广汉杨厚俱公车征。
qióng zhì lún shì chēng jí bù jìn
琼至纶氏,称疾不进。
yǒu sī hé bù jìng zhào xià xiàn yǐ lǐ wèi qiǎn suì bù dé yǐ
有司劾不敬,诏下县以礼慰遣,遂不得已。
xiān shì zhēng pìn chǔ shì duō bù chēng wàng li gù sù mù yú qióng nǎi yǐ shū nì yí zhī yuē
先是,征聘处士多不称望,李固素慕于琼,乃以书逆遗之曰:
wén yǐ dù yī luò jìn zài wàn suì tíng qǐ jí shì yǒu jiàn jiāng shùn wáng mìng hu
闻已度伊、洛,近在万岁亭,岂即事有渐,将顺王命乎?
gài jūn zǐ wèi bó yí ài liǔ xià huì bù gōng gù chuán yuē bù yí bù huì kě fǒu zhī jiān
盖君子谓伯夷隘,柳下惠不恭,故传曰“不夷不惠,可否之间”。
gài shèng xián jū shēn zhī suǒ zhēn yě
盖圣贤居身之所珍也。
chéng suì yù zhěn shān qī gǔ nǐ yì cháo yóu sī zé kě yǐ
诚遂欲枕山栖谷,拟亦巢、由,斯则可矣;
ruò dāng fǔ zhèng jì mín jīn qí shí yě
若当辅政济民,今其时也。
zì shēng mín yǐ lái shàn zhèng shǎo ér luàn sú duō bì dài yáo shùn zhī jūn cǐ wèi zhì shì zhōng wú shí yǐ
自生民以来,善政少而乱俗多,必待尧、舜之君,此为志士终无时矣。
cháng wén yǔ yuē yáo yáo zhě yì quē zhě yì wū
常闻语曰:“峣峣者易缺,E825E825者易污。
yáng chūn zhī qū hé zhě bì guǎ shèng míng zhī xià qí shí nán fù
”《阳春》之曲,和者必寡,盛名之下,其实难副。
jìn lǔ yáng fán jūn bèi zhēng chū zhì cháo tíng shè tán xí yóu dài shén míng
近鲁阳樊君,被征初至,朝廷设坛席,犹待神明。
suī wú dà yì ér yán xíng suǒ shǒu wú quē
虽无大异,而言行所守无缺。
ér huǐ bàng bù liú yìng shí shé jiǎn zhě qǐ fēi guān tīng wàng shēn shēng míng tài shèng hu
而毁谤布流,应时折减者,岂非观听望深,声名太盛乎?
zì qǐng zhēng pìn zhī shì hú yuán ān xuē mèng cháng zhū zhòng zhāo gù jì hóng děng qí gōng yè jiē wú suǒ cǎi shì gù sú lùn jiē yán chǔ shì chún dào xū shēng
自顷征聘之士,胡元安、薛孟尝、朱仲昭、顾季鸿等,其功业皆无所采,是故俗论皆言处士纯盗虚声。
yuàn xiān shēng hong chi yuan mo lìng zhòng rén tàn fú yī xuě cǐ yán ěr
愿先生弘此远谟,令众人叹服,一雪此言耳。
qióng zhì jí bài yì láng shāo qiān shàng shū pú yè
琼至,即拜议郎,稍迁尚书仆射。
chū qióng suí fù zài tái gé xí jiàn gù shì
初,琼随父在台阁,习见故事。
jí hòu jū zhí dá liàn guān cáo zhēng yì cháo táng mò néng kàng duó
及后居职,达练官曹,争议朝堂,莫能抗夺。
shí lián yǒu zāi yì qióng shàng shū shùn dì yuē jiān zhě yǐ lái guà wèi cuò miù hán yù xiāng gān méng qì shù xìng rì àn yuè sàn
时连有灾异,琼上疏顺帝曰:“间者以来,卦位错谬,寒燠相干,蒙气数兴,日暗月散。
yuán zhī tiān yì dài bù xū rán
原之天意,殆不虚然。
bì xià yi kāi shí shì àn hé luò wài mìng shǐ guān xī tiáo shàng yǒng jiàn yǐ qián zhì hàn chū zāi yì yǔ yǒng jiàn yǐ hòu qì yú jīn rì shú wèi duō shǎo
陛下宜开石室,案《河》、《洛》,外命史官,悉条上永建以前至汉初灾异,与永建以后讫于今日,孰为多少。
yòu shǐ jìn chén rú zhě cān kǎo zhèng shì shù jiàn gōng qīng chá wèn dé shī
又使近臣儒者参考政事,数见公卿,察问得失。
zhū wú gōng dé zhě yi jiē chì chù
诸无功德者,宜皆斥黜。
chén qián pō chén zāi shěng bìng jiàn guāng lù dài fu fán yīng tài zhōng dài fū xuē bāo jí kuài jī hè chún guǎng hàn yáng hòu wèi méng yù shěng
臣前颇陈灾眚,并荐光禄大夫樊英、太中大夫薛包及会稽贺纯、广汉杨厚,未蒙御省。
fú jiàn chǔ shì ba jùn huáng cuò hàn yáng rèn táng nián jiē qí dié yǒu zuò zhě qī rén zhī zhì
伏见处士巴郡黄错、汉阳任棠,年皆耆耋,有作者七人之志。
yi gèng jiàn yǐn zhì zhù chóng dà huà
宜更见引致,助崇大化。
yú shì yǒu zhào gōng chē zhēng cuò děng
”于是有诏公车征错等。
sān nián dà hàn
三年,大旱。
qióng fù shàng shū yuē xī lǔ xī yù hàn yǐ liù shì zì ràng gōng jié jiǎn bì nǚ yè fàng chán nìng zhě shí sān rén zhū shuì mín shòu huò zhě jiǔ rén tuì shè nán jiāo tiān lì dà yǔ
琼复上疏曰:“昔鲁僖遇旱,以六事自让,躬节俭,闭女谒,放谗佞者十三人,诛税民受货者九人,退舍南郊,天立大雨。
jīn yì yi gù shěng zhèng shì yǒu suǒ sǔn quē wu cún zhì jiǎn yǐ yì mín tīng
今亦宜顾省政事,有所损阙,务存质俭,以易民听。
shàng fāng yù fǔ xī chú fán fèi
尚方御府,息除烦费。
míng chì jìn chén shǐ zūn fǎ dù rú yǒu bù yí shì yǐ hào wù
明敕近臣,使遵法度,如有不移,示以好恶。
shù jiàn gōng qīng yǐn nà rú shì fǎng yǐ zhèng huà shǐ chén dé shī
数见公卿,引纳儒士,访以政化,使陈得失。
yòu qiú tú shàng jī duō zhì sǐ wáng yì zú yǐ gǎn shāng hé qì zhāo xiáng zāi hàn
又囚徒尚积,多致死亡,亦足以感伤和气,招降灾旱。
ruò gǎi bì cóng shàn zé yòng jiā móu zé zāi xiāo fú zhì yǐ
若改敝从善,择用嘉谋,则灾消福至矣。
shū zòu yǐn jiàn dé yáng diàn shǐ zhōng cháng shì yǐ qióng zòu shū shǔ zhǔ zhě shī xíng
”书奏,引见德阳殿,使中常侍以琼奏书属主者施行。
zì dì jí wèi yǐ hòu bù xíng jí tián zhī lǐ
自帝即位以后,不行籍田之礼。
qióng yǐ guó zhī dà diǎn bù yí jiǔ fèi shàng shū zòu
琼以国之大典不宜久废,上疏奏
zì gǔ shèng dì zhé wáng mò bù jìng gōng míng sì zēng zhì fú xiáng gù bì gōng jiāo miào zhī lǐ qīn jí tián zhī qín yǐ xiān qún méng lǜ quàn nóng gōng
自古圣帝哲王,莫不敬恭明祀,增致福祥,故必躬郊庙之礼,亲籍田之勤,以先群萌,率劝农功。
xī zhōu xuān wáng bù jí qiān mǔ guó wén gōng yǐ wéi dà jī zú yǒu jiāng róng zhī nán zhōng sǔn zhōng xīng zhī míng
昔周宣王不籍千亩,虢文公以为大讥,卒有姜戎之难,终损中兴之名。
qiè jiàn bì xià zūn jī gǔ zhī hóng yè tǐ qián sù yǐ yìng tiān shùn shí fèng yuán huái róu bǎi shén zhāo xī chù chén āi yú dào lù zhòu mù líng shù zhèng yǐ xù rén
窃见陛下遵稽古之鸿业,体虔肃以应天,顺时奉元,怀柔百神,朝夕触尘埃于道路,昼暮聆庶政以恤人。
suī shī yǒng chéng tāng zhī bù dài huáng shū měi wén wáng zhī bù xiá shí chéng bù néng jiā
虽《诗》咏成汤之不怠遑,《书》美文王之不暇食,诚不能加。
jīn miào sì shì què ér qí gǔ jié zhāi zhī shì jìn zài míng rì
今庙祀适阕,而祈谷洁斋之事,近在明日。
chén kǒng zuǒ yòu zhī xīn bù yù lǚ dòng shèng gōng yǐ wéi qīn gēng zhī lǐ kě de ér fèi
臣恐左右之心,不欲屡动圣躬,以为亲耕之礼,可得而废。
chén wén xiān wáng zhì diǎn jí tián yǒu rì sī tú xián jiè sī kōng chú tán
臣闻先王制典,籍田有日,司徒咸戒,司空除坛。
xiān shí wǔ rì yǒu xié fēng zhī yīng wáng jí zhāi guān xiǎng lǐ zài lěi chéng zhòng zhī yě
先时五日,有协风之应,王即斋官,飨醴载耒,诚重之也。
zì guǐ yǐ yǐ lái réng xī běi fēng gān zé bù jí hán liáng shàng jié
自癸已以来,仍西北风,甘泽不集,寒凉尚结。
yíng chūn dōng jiāo jì bù gōng qīn xiān nóng zhī lǐ suǒ yí zì miǎn yǐ nì hé qì yǐ zhì shí fēng
迎春东郊,既不躬亲,先农之礼,所宜自勉,以逆和气,以致时风。
yì yuē jūn zǐ zì qiáng bù xī
《易》曰:“君子自强不息。
sī qí dào yě
”斯其道也。
shū zòu dì cóng zhī
书奏,帝从之。
qǐng zhī qiān shàng shū lìng
顷之,迁尚书令。
qióng yǐ qián zuǒ xióng suǒ shàng xiào lián zhī xuǎn zhuān yòng rú xué wén lì yú qǔ shì zhī yì yóu yǒu suǒ yí nǎi zòu zēng xiào tì jí néng cóng zhèng zhě wèi sì kē shì jìng shī xíng
琼以前左雄所上孝廉之选,专用儒学文吏,于取士之义,犹有所遗,乃奏增孝悌及能从政者为四科,事竟施行。
yòu xióng qián yì jǔ lì xiān shì zhī yú gōng fǔ yòu fù zhī yú duān mén hòu shàng shū zhāng shèng zòu chú cǐ kē
又雄前议举吏先试之于公府,又覆之于端门,后尚书张盛奏除此科。
qióng fù shàng yán fù shì zhī zuò jiāng yǐ chéng xǐ qīng zhuó fù shí xū làn bù yí gǎi gé
琼复上言:“覆试之作,将以澄洗清浊,覆实虚滥,不宜改革。
dì nǎi zhǐ
”帝乃止。
chū wèi wèi jùn tài shǒu shāo qiān tài cháng
出为魏郡太守,稍迁太常。
hé píng zhōng yǐ xuǎn rù shì jiǎng jìn zhōng
和平中,以选入侍讲禁中。
yuán jiā yuán nián qiān sī kōng
元嘉元年,迁司空。
huán dì yù bāo chóng dà jiāng jūn liáng jì shǐ zhōng cháo èr qiān dàn yǐ shàng huì yì qí lǐ
桓帝欲褒崇大将军梁冀,使中朝二千石以上会议其礼。
tè jìn hú guǎng tài cháng yáng pǔ sī lì xiào wèi zhù tián tài zhōng dài fū biān sháo děng xián chēng jì zhī xūn dé qí zhì dù jī shǎng yǐ yi bǐ zhōu gōng xī zhī shān chuān tǔ tián fù yōng
特进胡广、太常羊溥、司隶校尉祝恬、太中大夫边韶等,咸称冀之勋德,其制度赍赏,以宜比周公,锡之山川、土田、附庸。
qióng dú jiàn yì yuē jì qián yǐ qīn yíng zhī láo zēng yì sān qiān yòu qí zǐ yìn yì jiā fēng shǎng
琼独建议曰:“冀前以亲迎之劳,增邑三千,又其子胤亦加封赏。
xī zhōu gōng fǔ xiāng chéng wáng zhì lǐ zuò yuè huà zhì tài píng shì yǐ dà qǐ tǔ yǔ kāi dì qī bǎi
昔周公辅相成王,制礼作乐,化致太平,是以大启土宇,开地七百。
jīn zhū hóu yǐ hù yì wèi zhì bù yǐ lǐ shù wéi xiàn
今诸侯以户邑为制,不以里数为限。
xiāo hé shi gāo zǔ yú sì shuǐ huò guāng dìng qīng wēi yǐ xīng guó jiē yì hù zēng fēng yǐ xiǎn qí gōng
萧何识高祖于泗水,霍光定倾危以兴国,皆益户增封,以显其功。
jì kě bǐ dèng yǔ hé shí sì xiàn shǎng cì zhī chà tóng yú huò guāng shǐ tiān xià zhī shǎng bì dāng gōng jué bù yuè dé
冀可比邓禹,合食四县,赏赐之差,同于霍光,使天下知赏必当功,爵不越德。
cháo tíng cóng zhī
”朝廷从之。
jì yì yǐ wéi hèn
冀意以为恨。
huì yǐ dì dòng cè miǎn
会以地动策免。
fù wèi tài pú
复为太仆。
yǒng xīng yuán nián qiān sī tú zhuǎn tài wèi
永兴元年,迁司徒,转太尉。
liáng jì qián hòu suǒ tuō bì zhào yī wú suǒ yòng
梁冀前后所托辟召,一无所用。
suī yǒu shàn rén ér wèi jì suǒ shì jǔ zhě yì bù jiā mìng
虽有善人而为冀所饰举者,亦不加命。
yán xī yuán nián yǐ rì shí miǎn
延熹元年,以日食免。
fù wèi dà sī nóng
复为大司农。
míng nián liáng jì bèi zhū tài wèi hú guǎng sī tú hán yǎn sī kōng sūn lǎng jiē zuò ē fù miǎn fèi fù bài qióng wèi tài wèi
明年,梁冀被诛,太尉胡广、司徒韩𬙂、司空孙朗皆坐阿附免废,复拜琼为太尉。
yǐ shī fū zhī ēn ér bù ē liáng shì nǎi fēng wèi xiāng hòu yì qiān hù
以师傅之恩,而不阿梁氏,乃封为B67D乡侯,邑千户。
qióng cí jí ràng fēng liù qī shàng yán zhǐ kěn cè nǎi xǔ zhī
琼辞疾让封六七上,言旨恳恻,乃许之。
liáng jì jì zhū qióng shǒu jū gōng wèi jǔ zòu zhōu jùn sù xíng tān wū zhì sǐ xǐ zhě shí yú rén hǎi nèi yóu shì xī rán wàng zhī
梁冀既诛,琼首居公位,举奏州郡素行贪污至死徙者十余人,海内由是翕然望之。
xún ér wǔ hòu shàn quán qīng dòng nèi wài zì dù lì bù néng kuāng nǎi chēng jí bù qǐ
寻而五侯擅权,倾动内外,自度力不能匡,乃称疾不起。
sì nián yǐ kòu zéi miǎn
四年,以寇贼免。
qí nián fù wèi sī kōng
其年复为司空。
qiū yǐ dì zhèn miǎn
秋,以地震免。
qī nián jí dǔ shàng shū jiàn yuē
七年,疾笃,上疏谏曰;
chén wén tiān zhě wu gāng qí qì jūn zhě wu qiáng qí zhèng
臣闻天者务刚其气,君者务强其政。
shì yǐ wáng zhě chù gāo zì chí bù kě bù ān
是以王者处高自持,不可不安;
lǚ wēi rèn lì bù kě bù jù
履危任力,不可不据。
fu zì chí bù ān zé diān rèn lì bù jù zé wēi
夫自持不安则颠,任力不据则危。
gù shèng rén shēng gāo jù shàng zé yǐ dé yì wéi shǒu
故圣人升高据上,则以德义为首;
shè wēi dǎo qīng zé yǐ xián zhě wéi lì
涉危蹈倾,则以贤者为力。
táng yáo yǐ dé huà wèi kòu miǎn yǐ jì qì wèi jīn lì
唐尧以德化为寇冕,以稷、契为筋力。
gāo ér yì chóng dòng ér yù jù cǐ xiān shèng suǒ yǐ zhǎng shǒu wàn guó bǎo qí shè jì zhě yě
高而益崇,动而愈据,此先圣所以长守万国,保其社稷者也。
xī gāo huáng dì yìng tiān shùn mín fèn jiàn ér wáng sào chú qín xiàng gé mìng chuàng zhì jiàng dé liú zuò
昔高皇帝应天顺民,奋剑而王,埽除秦、项,革命创制,降德流祚。
zhì yú āi píng ér dì dào bù gāng bǐ zhèng rì luàn suì shǐ jiān nìng shàn cháo wài qī zhuān zì
至于哀、平,而帝道不纲,秕政日乱,遂使奸佞擅朝,外戚专恣。
suǒ kòu bù yǐ rén yì wèi miǎn suǒ dǎo bù yǐ xián zuǒ wéi lì zhōng zhì diān juě miè jué hàn zuò
所寇不以仁义为冕,所蹈不以贤佐为力,终至颠蹶,灭绝汉祚。
tiān jué líng mín guǐ cǎn chuàng lài huáng qián juàn mìng yán dé fù huī
天绝陵B12D,民鬼惨怆,赖皇干眷命,炎德复辉。
guāng wǔ yǐ shèng wǔ tiān tǐng jì tǒng xīng yè chuàng jī bīng pàn zhī shàng lì zú zhǐ jí zhī lín
光武以圣武天挺,继统兴业,创基冰泮之上,立足枳棘之林。
zhuó xián yú zhòng yú zhī zhōng huà gōng yú wú xíng zhī shì
擢贤于众愚之中,画功于无形之世。
chóng lǐ yì yú jiāo zhēng xún dào huà yú luàn lí
崇礼义于交争,循道化于乱离。
shì zì lì gāo ér bù qīng rèn lì wēi ér bù diē xīng fù hóng zuò kāi jiàn zhōng xīng guāng pī bā jí chuí míng wú qióng
是自历高而不倾,任力危而不跌,兴复洪祚,开建中兴,光被八极,垂名无穷。
zhì yú zhōng yè shèng yè jiàn shuāi
至于中叶,盛业渐衰。
bì xià chū cóng fān guó yuán shēng dì wèi tiān xià shì mù wèi jiàn tài píng
陛下初从籓国,爰升帝位,天下拭目,谓见太平。
ér jí wèi yǐ lái wèi yǒu shèng zhèng
而即位以来,未有胜政。
zhū liáng bǐng quán shù huàn chōng cháo zhòng fēng lěi jī qīng dòng cháo tíng qīng xiào mù shǒu zhī xuǎn jiē chū qí mén yǔ máo chǐ gé míng zhū nán jīn zhī bǎo yīn mǎn qí shì fù nǐ wáng fǔ shì huí tiān de
诸梁秉权,竖宦充朝,重封累积,倾动朝廷,卿校牧守之选,皆出其门,羽毛齿革、明珠南金之宝,殷满其室,富拟王府,势回天地。
yán zhī zhě bì zú fù zhī zhě bì róng
言之者必族,附之者必荣。
zhōng chén jù sǐ ér dù kǒu wàn fū bù huò ér mù shé sāi bì xià ěr mù zhī míng gèng wéi lóng gǔ zhī zhǔ
忠臣惧死而杜口,万夫怖祸而木舌,塞陛下耳目之明,更为聋瞽之主。
gù tài wèi li gù dù qiáo zhōng yǐ zhí yán dé yǐ fǔ zhèng niàn guó wàng shēn yǔn mò wèi bào ér zuò chén guó yì suì jiàn cán miè
故太尉李固、杜乔,忠以直言,德以辅政,念国妄身,陨殁为报,而坐陈国议,遂见残灭。
xián yú qiē tòng hǎi nèi shāng jù
贤愚切痛,海内伤惧。
yòu qián bái mǎ lìng li yún zhǐ yán huàn guān zuì huì yi zhū jiē yīn zhòng rén zhī xīn yǐ jiù jī xīn zhī bì
又前白马令李云,指言宦官罪秽宜诛,皆因众人之心,以救积薪之敝。
hóng nóng dù zhòng zhī yún suǒ yán yi xíng jù yún yǐ zhōng huò zuì gù shàng shū chén lǐ zhī qǐ tóng rì ér sǐ suǒ yǐ gǎn wù guó jiā zhù yún huò miǎn
弘农杜众,知云所言宜行,惧云以忠获罪,故上书陈理之,乞同日而死,所以感悟国家,庶云获免。
ér yún jì bù gū zhòng yòu bìng zuò tiān xià yóu tòng yì yǐ yuàn jié gù cháo yě zhī rén yǐ zhōng wèi huì
而云既不辜,众又并坐,天下尤痛,益以怨结,故朝野之人,以忠为讳。
xī zhào shā míng dú kǒng zǐ lín hé ér fǎn
昔赵杀鸣犊,孔子临河而反。
fu fù cháo pò luǎn zé fèng huáng bù xiáng
夫覆巢破卵,则凤皇不翔;
kū shēng yāo tāi zé qí lín bù zhēn
刳牲夭胎,则麒麟不臻。
chéng wù lèi xiāng gǎn lǐ shǐ qí rán
诚物类相感,理使其然。
shàng shū zhōu yǒng xī wèi pèi lìng sù shì liáng jì xìng qí wēi shì zuò shì dāng zuì yuè bài lìng zhí
尚书周永,昔为沛令,素事梁冀,幸其威势,坐事当罪,越拜令职。
jiàn jì jiāng shuāi nǎi yáng huǐ shì zhōng suì yīn jiān jì yì qǔ hòu fēng
见冀将衰,乃阳毁示忠,遂因奸计,亦取侯封。
yòu huáng mén xié yá qún bèi xiāng dǎng zì jì xīng shèng fù bèi xiāng qīn zhāo xī tú móu gòng gòu jiān guǐ
又黄门协邪,群辈相党,自冀兴盛,腹背相亲,朝夕图谋,共构奸轨。
lín jì dāng zhū wú kě shè qiǎo fù jì qí è yǐ yào jué shǎng
临冀当诛,无可设巧,复记其恶,以要爵赏。
bì xià bù jiā qīng chéng shěn bié zhēn wěi fù xīng zhōng chén bìng shí xiǎn fēng shǐ zhū zǐ gòng sè fěn mò zá róu suǒ wèi dǐ jīn yù yú shā lì suì guī bì yú ní tú
陛下不加清澄,审别真伪,复兴忠臣并时显封,使朱紫共色,粉墨杂蹂,所谓抵金玉于沙砾,碎珪璧于泥涂。
sì fāng wén zhī mò bù fèn tàn
四方闻之,莫不愤叹。
xī zēng zǐ dà xiào cí mǔ tóu zhù
昔曾子大孝,慈母投杼;
bó qí zhì xián zhōng yú liú fàng
伯奇至贤,终于流放。
fu chán yú suǒ jǔ wú gāo ér bù kě shēng
夫谗谀所举,无高而不可升;
ē dǎng xiāng yì wú shēn ér bù kě lùn
阿党相抑,无深而不可论。
kě bù chá yú
可不察欤?
chén zhì wán nú shì hé guó ēn shēn qīng wèi zhòng qín bù bǔ guò rán jù yú yǒng mò fù xìn yì shēn
臣至顽驽,世荷国恩,身轻位重,勤不补过,然惧于永殁,负衅益深。
gǎn yǐ chuí jué zhī rì chén bù huì zhī yán shù yǒu wàn fēn wú hèn sān quán
敢以垂绝之日,陈不讳之言,庶有万分,无恨三泉。
qí nián zú shí nián qī shí jiǔ
其年卒,时年七十九。
zèng chē qí jiāng jūn shì yuē zhōng hóu
赠车骑将军,谥曰忠侯。
sūn wǎn
孙琬。
wǎn zì zi yǎn
琬字子琰。
shǎo shī fù
少失父。
zǎo ér biàn huì
早而辩慧。
zǔ fù qióng chū wèi wèi jùn tài shǒu jiàn hé yuán nián zhēng yuè rì shí jīng shī bú jiàn ér qióng yǐ zhuàng wén
祖父琼,初为魏郡太守,建和元年正月日食,京师不见而琼以状闻。
tài hòu zhào wèn suǒ shí duō shǎo qióng sī qí duì ér wèi zhī suǒ kuàng
太后诏问所食多少,琼思其对而未知所况。
wǎn nián qī suì zài bàng yuē hé bù yán rì shí zhī yú rú yuè zhī chū
琬年七岁,在傍,曰:“何不言日食之余,如月之初?
qióng dà jīng jí yǐ qí yán yìng zhào ér shēn qí ài zhī
”琼大惊,即以其言应诏,而深奇爱之。
hòu qióng wèi sī tú wǎn yǐ gōng sūn bài tóng zǐ láng cí bìng bù jiù zhī míng jīng shī
后琼为司徒,琬以公孙拜童子郎,辞病不就,知名京师。
shí sī kōng shèng yǔn yǒu jí qióng qiǎn wǎn hòu wèn huì jiāng xià shàng mán zéi shì fù fǔ yǔn fā shū shì bì wēi xì wǎn yuē jiāng xià dà bāng ér mán duō shì shǎo
时司空盛允有疾,琼遣琬候问,会江夏上蛮贼事副府,允发书视毕,微戏琬曰:“江夏大邦,而蛮多士少。
wǎn fèng shǒu duì yuē mán yí huá xià zé zài sī kōng
”琬奉手对曰:“蛮夷猾夏,责在司空。
yīn fú yī cí qù yǔn shén qí zhī
”因拂衣辞去,允甚奇之。
shāo qiān wǔ guān zhōng láng jiàng
稍迁五官中郎将。
shí chén fán wèi guāng lù xūn shēn xiāng jìng dài shù yǔ yì shì
时陈蕃为光禄勋,深相敬待,数与议事。
jiù zhì guāng lù jǔ sān shǔ láng yǐ gāo gōng jiǔ cì cái dé yóu yì zhě wèi mào cái sì háng
旧制,光禄举三署郎,以高功久次才德尤异者为茂才四行。
shí quán fù zǐ dì duō yǐ rén shì de jǔ ér pín yuē shǒu zhì zhě yǐ qióng tuì jiàn yí jīng shī wèi zhī yáo yuē yù de bù néng guāng lù mào cái
时权富子弟多以人事得举,而贫约守志者以穷退见遗,京师为之谣曰:“欲得不能,光禄茂才。
yú shì wǎn fán tóng xīn xiǎn yòng zhì shì píng yuán liú chún hé dōng zhū shān shǔ jùn yīn cān děng bìng yǐ cái xíng méng jǔ
”于是琬、蕃同心,显用志士,平原刘醇、河东朱山、蜀郡殷参等并以才行蒙举。
fán wǎn suì wèi quán fù láng suǒ jiàn zhòng shāng shì xià yù shǐ zhōng chéng wáng chàng shì yù shǐ diāo wěi
蕃、琬遂为权富郎所见中伤,事下御史中丞王畅、侍御史刁韪。
wěi chàng sù zhòng fán wǎn bù jǔ qí shì ér zuǒ yòu fù xiàn yǐ péng dǎng chàng zuò zuǒ zhuǎn yì láng ér miǎn fán guān wǎn wěi jù jìn gù
韪、畅素重蕃、琬,不举其事,而左右复陷以朋党,畅坐左转议郎而免蕃官,琬、韪俱禁锢。
wěi zì zi róng péng chéng rén
韪字子荣,彭城人。
hòu chén fán bèi zhēng ér yán shì zhě duō sòng wěi fù bài yì láng qiān shàng shū
后陈蕃被征,而言事者多讼韪,复拜议郎,迁尚书。
zài cháo yǒu gěng zhí jié chū wèi lǔ dōng hǎi èr jùn xiāng
在朝有鲠直节,出为鲁、东海二郡相。
xìng kàng lì yǒu míng lüè suǒ zài chēng shén
性抗厉,有明略,所在称神。
cháng yǐ fǎ dù zì zhěng jiā rén mò jiàn róng yān
常以法度自整,家人莫见D926容焉。
wǎn bèi fèi qì jǐ èr shí nián
琬被废弃几二十年。
zhì guāng hé mò dà wèi yáng cì shàng shū jiàn wǎn yǒu bō luàn zhī cái yóu shì zhēng bài yì láng zhuó wèi qīng zhōu cì shǐ qiān shì zhōng
至光和末,大尉杨赐上书荐琬有拨乱之才,由是征拜议郎,擢为青州刺史,迁侍中。
zhōng píng chū chū wèi yòu fú fēng zhēng bài jiāng zuò dà qín shào fǔ tài pú
中平初,出为右扶风,征拜将作大芹、少府、太仆。
yòu wèi yù zhōu mù
又为豫州牧。
shí kòu zéi lù liáng zhōu jìng diāo cán wǎn tǎo jī píng zhī wēi shēng dà zhèn
时寇贼陆梁,州境雕残,琬讨击平之,威声大震。
zhèng jì wèi tiān xià biǎo fēng guān nèi hóu
政绩为天下表,封关内侯。
jí dǒng zhuó bǐng zhèng yǐ wǎn míng chén zhēng wèi sī tú qiān tài pú gèng fēng yáng quán xiāng hòu
及董卓秉政,以琬名臣,征为司徒,迁太仆,更封阳泉乡侯。
zhuō yì qiān dū cháng ān wǎn yǔ sī tú yáng biāo tóng jiàn bù cóng
卓议迁都长安,琬与司徒杨彪同谏不从。
wǎn tuì ér bó yì zhī yuē xī zhōu gōng yíng luò yì yǐ níng jī guāng wǔ bo dōng jùn yǐ lóng hàn tiān zhī suǒ qǐ shén zhī suǒ ān
琬退而驳议之曰:“昔周公营洛邑以宁姬,光武卜东郡以隆汉,天之所启,神之所安。
dà yè jì dìng qǐ yi wàng yǒu qiān dòng yǐ kuī sì hǎi zhī wàng
大业既定,岂宜妄有迁动,以亏四海之望?
shí rén jù zhuō bào nù wǎn bì jí hài gù jiàn zhī
”时人惧卓暴怒,琬必及害,固谏之。
wǎn duì yuē xī bái gōng zuò luàn yú chu qū lú mào rèn ér qián
琬对曰:“昔白公作乱于楚,屈庐冒刃而前;
cuī zhù shì jūn yú qí yàn yīng bù jù qí méng
崔杼弑君于齐,晏婴不惧其盟。
wú suī bù dé chéng mù gǔ rén zhī jié
吾虽不德,诚慕古人之节。
wǎn jìng zuò miǎn
”琬竟坐免。
zhuō yóu jìng qí míng dé jiù zú bù gǎn hài
卓犹敬其名德旧族,不敢害。
hòu yǔ yáng biāo tóng bài guāng lù dài fu jí xǐ xī dōu zhuǎn sī lì xiào wèi yǔ sī tú wáng yǔn tóng móu zhū zhuō
后与杨彪同拜光禄大夫,及徙西都,转司隶校尉,与司徒王允同谋诛卓。
jí zhuō jiāng li guō sì gōng pò cháng ān suì shōu wǎn xià yù sǐ shí nián wǔ shí èr
及卓将李C765、郭汜攻破长安,遂收琬下狱死,时年五十二。
lùn yuē gǔ zhě zhū hóu suì gòng shì jìn xián shòu shàng shǎng fēi xián biǎn jué shì
论曰:古者诸侯岁贡士,进贤受上赏,非贤贬爵士。
shēng zhī sī mǎ biàn lùn qí cái lùn dìng rán hòu guān zhī
升之司马,辩论其才,论定然后官之。
rèn guān rán hòu lù zhī
任官然后禄之。
gù wáng zhě de qí rén jìn shì quàn qí xíng jīng bāng hóng wu suǒ yóu jiǔ yǐ
故王者得其人,进仕劝其行,经邦弘务,所由久矣。
hàn chū zhào jǔ xián liáng fāng zhèng zhōu jùn chá xiào lián xiù cái sī yì gòng shì zhī fāng yě
汉初诏举贤良、方正,州郡察孝廉、秀才,斯亦贡士之方也。
zhōng xīng yǐ hòu fù zēng dūn piáo yǒu dào xián néng zhí yán dú xíng gāo jié zhì zhí qīng bái dūn hòu zhī shǔ
中兴以后,复增敦朴、有道、贤能、直言、独行、高节、质直、清白、敦厚之属。
róng lù jì guǎng jué wàng nán cái zì shì qiè míng wěi fú jìn yǐ liú jìng
荣路既广,觖望难裁,自是窃名伪服,浸以流竞。
quán mén guì shì qǐng yè fán xīng
权门贵仕,请谒繁兴。
zì zuǒ xióng rèn shì xiàn nián shì cái suī pō yǒu bù mì gù yì yīn shí shí yi
自左雄任事,限年试才,虽颇有不密,固亦因识时宜。
ér huáng qióng hú guǎng zhāng héng cuī yuàn zhī tú ní zhì jiù fāng hù xiāng guǐ bó xún míng zhě qū qí duǎn suàn shí zhě tǐng qí xiào
而黄琼、胡广、张衡、崔瑗之徒,泥滞旧方,互相诡驳,循名者屈其短,算实者挺其效。
gù xióng zài shàng shū tiān xià bù gǎn wàng xuǎn shí yú nián jiān chēng wéi dé rén sī yì xiào shí zhī zhēng hu
故雄在尚书,天下不敢妄选,十余年间,称为得人,斯亦效实之征乎?
shùn dì shǐ yǐ tóng ruò fǎn zhèng ér hào lìng zì chū zhī néng rèn shǐ gù shì de yòng qíng tiān xià yóng yóng yǎng qí fēng cǎi
顺帝始以童弱反政,而号令自出,知能任使,故士得用情,天下喁喁仰其风采。
suì nǎi bèi xuán xūn yù bó yǐ pìn nán yáng fán yīng tiān zǐ jiàng qǐn diàn shè tán xí shàng shū fèng yǐn yán wèn shī de
遂乃备玄𫄸玉帛,以聘南阳樊英,天子降寝殿,设坛席,尚书奉引,延问失得。
jí dēng xián zhī jǔ xū jiàng jǐ zhī lǐ yú shì chǔ shì bǐ shēng wàng qí jū rú fú jīn rèn hè yǐ qǐ jīng chē zhī zhāo yǐ
急登贤之举,虚降己之礼,于是处士鄙生,忘其拘儒,拂巾衽褐,以企旌车之招矣。
zhì nǎi yīng néng chéng fēng
至乃英能承风,
jùn xián shì
俊B06C咸事,
ruò li gù zhōu jǔ zhī yuān mó hóng shēn
若李固、周举之渊谟弘深,
zuǒ xióng huáng qióng zhī zhèng shì zhēn gù
左雄、黄琼之政事贞固,
huán yān
桓焉,
yáng hòu yǐ rú xué jìn
杨厚以儒学进,
cuī yuàn mǎ róng yǐ wén zhāng xiǎn
崔瑗、马融以文章显,
wú yòu sū zhāng zhǒng gǎo luán ba mù mín zhī liáng gàn
吴祐、苏章、种暠、栾巴牧民之良干,
páng cān yú xǔ jiàng shuài zhī hóng guī
庞参、虞诩将帅之宏规,
wáng gōng zhāng hào xū xīn yǐ tuī shì
王龚、张皓虚心以推士,
zhāng gāng dù qiáo zhí dào yǐ jiū wéi
张纲、杜乔直道以纠违,
láng yǐ yīn yáng xiáng mì
郎𫖮阴阳详密,
zhāng héng jī shù tè miào
张衡机术特妙,
dōng jīng zhī shì
东京之士,
yú zī shèng yān
于兹盛焉。
xiàng shǐ miào táng nà qí gāo móu jiāng chǎng xuān qí zhì lì wéi wò róng qí jiǎn cí jǔ cuò bǐng qí chéng shì zé wǔ xuān zhī guǐ qǐ qí yuǎn ér
向使庙堂纳其高谋,疆场宣其智力,帷幄容其謇辞,举厝禀其成式,则武、宣之轨,岂其远而?
shī yún mǐ bù yǒu chū xiǎn kè yǒu zhōng
《诗》云:“靡不有初,鲜克有终。
kě wèi hèn zāi
”可为恨哉!
jí xiào huán zhī shí shuò dé jì xīng chén fán yáng bǐng chù chēng xián zǎi huáng fǔ zhāng duàn chū hào míng jiàng wáng chàng li yīng mí féng gǔn quē zhū mù liú táo xiàn tì kuāng shí guō yǒu dào jiǎng jiàn rén lún chén zhòng gōng hóng dào xià yì
及孝桓之时,硕德继兴,陈蕃、杨秉处称贤宰,皇甫、张、段出号名将,王畅、李膺弥缝衮阙,朱穆、刘陶献替匡时,郭有道奖鉴人伦,陈仲弓弘道下邑。
qí yú hóng rú yuǎn zhì gāo xīn jié xíng jī yáng fēng liú zhě bù kě shèng yán
其余宏儒远智,高心洁行,激扬风流者,不可胜言。
ér sī dào mò zhèn wén wǔ líng duì zài cháo zhě yǐ zhèng yì yīng lù xiè shì zhě yǐ dǎng gù zhì zāi
而斯道莫振,文武陵队,在朝者以正议婴戮,谢事者以党锢致灾。
wǎng chē suī zhé ér lái zhěn fāng qiú
往车虽折,而来轸方遒。
suǒ yǐ qīng ér wèi diān jué ér wèi kuì qǐ fēi rén rén jūn zǐ xīn lì zhī wèi hu
所以倾而未颠,决而未溃,岂非仁人君子心力之为乎?
wū hū
唉!
zàn yuē xióng zuò nà yán gǔ zhī bā yuán
赞曰:雄作纳言,古之八元。
jǔ shēng yǐ huì yuè zì xià fán
举升以汇,越自下蕃。
dēng cháo lǐ zhèng bìng shū zāi hūn
登朝理政,并纾灾昏。
qióng míng sù zhī lèi zhāng guó cī
琼名夙知,累章国疵。
wǎn yì zǎo xiù wèi jí zhì chà
琬亦早秀,位及志差。