智囊(选录) · 冯梦龙 · Chapter 186 of 247

兵智部·狄青

PinyinModern Translation
Size

yuán wén

【原文】

dí qīng zài jīng yuán cháng yǐ guǎ dāng zhòng

狄青在泾原,常以寡当众。

mì lìng jūn zhōng wén zhēng yī shēng zé zhǐ zài shēng zé yán zhèn ér yáng què shēng zhǐ jí dà hū chí tū

密令军中闻钲一声则止,再声则严阵而阳却,声止即大呼驰突。

shì zú jiē rú jiào

士卒皆如教。

cái yù dí wèi jiē jù shēng zhēng shì zú jiē zhǐ zài shēng zài què

才遇敌,未接,遽声钲,士卒皆止,再声再却。

lǔ dà xiào yuē shú wèi dí tiān shǐ yǒng

虏大笑曰:“孰谓狄天使勇?

zhēng shēng zhǐ hū qián tū zhī lǔ bīng dà luàn xiāng rǒu duō sǐ

”钲声止,忽前突之,虏兵大乱,相蹂多死。

zhuī bēn shù lǐ qián lín shēn jiàn lǔ hū yōng è shān yú qīng jù míng zhēng ér zhǐ

追奔数里,前临深涧,虏忽壅遏山隅,青遽鸣钲而止。

lǔ de yǐn qù shí jiàng zuǒ huǐ bù zhuī jī qīng yuē bèn mìng zhī jì hū zhǐ ér jù wǒ ān zhī fēi móu jūn yǐ dà shèng cán kòu bù zú tān yě

虏得引去,时将佐悔不追击,青曰:“奔命之际,忽止而拒我,安知非谋,军已大胜,残寇不足贪也。

nóng zhì gāo fǎn yōng zhōu zhào yǐ qīng wèi xuān fǔ shǐ jī zhī huò yán zéi biāo pái bù kě dāng

侬智高反邕州,诏以青为宣抚使击之,或言:“贼标牌不可当。

qīng yuē biāo pái bù bīng yě yù qí bīng bì bù néng shī yuàn de xī biān fán luò mín zì cóng

”青曰:“标牌,步兵也,遇骑兵必不能施,愿得西边蕃落民自从。

huò yòu yán nán fāng fēi qí bīng suǒ yí

”或又言:“南方非骑兵所宜。

qīng yuē fán bù shàn shè nài jiān kǔ shàng xià shān rú píng dì dāng zhàng wèi fā shí jí chí pò zhī bì shèng zhī dào yě

”青曰:“蕃部善射,耐艰苦,上下山如平地,当瘴未发时,疾驰破之,必胜之道也。

jí xíng rì bù guò yī yì suǒ zhì zhōu zhé xiū shì yī rì

”及行,日不过一驿,所至州,辄休士一日。

biān pī wèi zhàn yǎng lì

(边批:未战养力。

zhì tán zhōu suì lì xíng wu míng yuē shù jūn rén yǒu duó nì lǚ cài yī bǎ zhě lì zhǎn yǐ xùn yú shì yī jūn sù rán

)至潭州,遂立行伍,明约束,军人有夺逆旅菜一把者,立斩以徇,于是一军肃然。

shí zhì gāo hái shǒu yōng zhōu qīng jù kūn lún guān xiǎn è wèi suǒ jù nǎi àn bīng bù dòng xià lìng bīn zhōu jù wǔ rì liáng xiū shì zú

时智高还守邕州,青惧昆仑关险厄为所据,乃按兵不动,下令宾州具五日粮,休士卒。

zhí shàng yuán jié lìng dà zhāng dēng zhú shǒu yè yàn jiàng zuǒ cì yè yàn cóng jūn guān sān yè xiǎng jūn xiào

值上元节,令大张灯烛,首夜宴将佐,次夜宴从军官,三夜飨军校。

shǒu yè lè yǐn chè xiǎo cì yè dà fēng yǔ èr gǔ shí qīng hū chēng bìng zàn qǐ rú nèi

首夜乐饮彻晓,次夜大风雨,二鼓时,青忽称病,暂起如内。

jiǔ zhī shǐ rén yù sūn miǎn lìng zàn zhǔ xí xíng jiǔ shǎo fú yào nǎi chū

久之,使人谕孙沔,令暂主席行酒,少服药乃出。

shù shǐ quàn láo zuò kè zhì xiǎo kè wèi gǎn tuì

数使劝劳座客,至晓,客未敢退。

hū yǒu chí bào zhě yún yè shí sān gǔ yuán shuài yǐ duó kūn lún guān yǐ

忽有驰报者,云:“夜时三鼓,元帅已夺昆仑关矣。

biān pī zì yíng zhōng qiě bù zhī kuàng dí rén hu

”(边批:自营中且不知,况敌人乎?

qīng jì dù xǐ yuē zéi bù zhī shǒu cǐ wú néng wéi yě

)青既渡,喜曰:“贼不知守此,无能为也。

yǐ jìn yōng zhōu zéi fāng jué nì zhàn yú guī rén pù qīng dēng gāo wàng zhī zéi jù pō shàng wǒ jūn báo zhī qīng shǐ bù zú jū qián nì qí bīng yú hòu

”已近邕州,贼方觉,逆战于归仁铺,青登高望之,贼据坡上,我军薄之,青使步卒居前,匿骑兵于后。

mán shǐ xiāo yǒng zhě dāng qián jǐn zhí cháng qiāng

蛮使骁勇者当前,尽执长枪。

qián fēng sūn jié zhàn bù lì sǐ

前锋孙节战不利,死。

jiàng shì wèi qīng mò gǎn tuì

将士畏青,莫敢退。

biān pī wèi zhǔ jiàng bì bù wèi dí yǐ

(边批:畏主将,必不畏敌矣。

qīng dēng gāo shān zhí wǔ sè qí huī qí bīng wèi zuǒ yòu yì chū qí hòu duàn mán jūn wèi sān xuán ér jī zhī

)青登高山,执五色旗,麾骑兵为左右翼,出其后,断蛮军为三,旋而击之。

zuǒ zhě yòu yòu zhě zuǒ yǐ ér yòu zhě fù zuǒ zuǒ zhě fù yòu zéi bù zhī suǒ wéi

左者右,右者左,已而右者复左,左者复右,贼不知所为。

zéi zhī biāo pái jūn wèi mǎ jūn suǒ chōng tū jiē bù néng zhù qiāng lì rú shù wǒ jūn yòu zòng mǎ shàng tiě lián jiā jī zhī suì jiē pī mǐ

贼之标牌军,为马军所冲突,皆不能驻,枪立如束,我军又纵马上铁连枷击之,遂皆披靡。

zhì gāo fén chéng dùn qù

智高焚城遁去。

píng àn shì yì jiàn guān hán jiàng yán qīng wǔ rén bù zú zhuān rèn qǐng yǐ shì cóng wén chén wèi zhī fù

〔评〕按是役,谏官韩绛言:“青武人,不足专任,请以侍从文臣为之副。

biān pī gù qí rén hé rú qǐ zài wén wǔ shí páng jí dú wèi xiāng biān pī lài yǒu cǐ rén

”(边批:顾其人何如,岂在文武!)时庞籍独为相,(边批:赖有此人。

duì yuē zhǔ zhě wáng shī lǚ bài jiē yóu dà jiàng qīng piān pí zì yòng bù néng zhì yě

)对曰:“属者王师屡败,皆由大将轻,偏裨自用,不能制也。

jīn qīng qǐ yú háng wǔ ruò yǐ shì cóng zhī chén fù zhī hào lìng fù bù dé xíng

今青起于行伍,若以侍从之臣副之,号令复不得行。

qīng xī zài fū yán jū chén huī xià chén yǒng yǒu zhì lüè ruò zhuān yǐ zhì gāo shì wěi zhī bì néng bàn zéi

青昔在鄜延,居臣麾下,沉勇有智略,若专以智高事委之,必能办贼。

biān pī bīng fǎ jiāng néng ér jūn bù yù zhě shèng

”(边批:兵法,将能而君不御者胜。

yú shì zhào lǐng nán yòng bīng jiē shòu jié zhì

)于是诏岭南用兵,皆受节制。

biān pī chéng gōng zài cǐ

(边批:成功在此。

qīng lín xíng shàng yán gǔ zhī fú guó zòu kǎi gē ěr bí zé yǒu zhī bù wén yǐ huò shǒu zhě qín hàn yǐ lái huò yī shǒu cì jué yī jí yīn wèi zhī shǒu jí

)青临行,上言:“古之俘馘奏凯,割耳鼻则有之,不闻以获首者,秦、汉以来,获一首,赐爵一级,因谓之‘首级’。

gù jūn shì zhēng shǒu jí yǐ zhì xiāng shā

故军士争首级,以致相杀。

yòu qí jiān duō yǐ shǒu jí wèi huò shòu yú wú gōng bù zhàn zhī rén biān pī dà bì

又其间多以首级为货,售于无功不战之人,(边批:大弊。

yuàn yī qiè jiē ba zhī

)愿一切皆罢之。

yòu qīng xíng shí yǒu yīn guì jìn qiú cóng xíng zhě

又青行时,有因贵近求从行者。

qīng wèi zhī yuē jūn yù cóng xíng shén shàn rán zhì gāo xiǎo kòu zhì qiǎn qīng xíng kě yǐ zhī shì jí yǐ

青谓之曰:“君欲从行甚善,然智高小寇,至遣青行,可以知事急矣。

cóng qīng zhī shì jī zéi yǒu gōng dāng yǒu hòu shǎng

从青之士,击贼有功,当有厚赏;

bù rán jūn zhōng fǎ zhòng qīng bù néng sī jūn zì sī zhī yuàn xíng zé jí zòu qǔ jūn yǐ

不然,军中法重,青不能私,君自思之,愿行则即奏取君矣。

yú shì wú fù gǎn yán qiú cóng xíng zhě jí cǐ yī jié zhī qīng néng chí fǎ bì néng chéng gōng

”于是无复敢言求从行者,即此一节,知青能持法,必能成功。

yòu qīng jì rù yōng zhōu liǎn jī shī nèi yǒu yī jīn lóng zhī yī zhě yòu de jīn lóng shǔn yú qí páng huò yán zhì gāo yǐ sǐ dāng jí zòu qīng yuē ān zhī fēi zhà níng shī zhì gāo gǎn qī cháo tíng yé

又青既入邕州,敛积尸内有衣金龙之衣者,又得金龙楯于其旁,或言:“智高已死,当亟奏!”青曰:“安知非诈,宁失智高,敢欺朝廷耶?

hé guān èr shì bù wéi bù gǎn shǐ rén mào gōng jí jǐ yì bù gǎn mào bù kě zhī zhī gōng

合观二事,不唯不敢使人冒功,即己亦不敢冒不可知之功。

✦ You read 兵智部·狄青

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.