yuán wén
【原文】
qín zhào xiāng jù cháng píng zhào wáng xìn qín fǎn jiàn yù yǐ zhào shē zhī zǐ kuò wèi jiāng ér dài lián pō
秦、赵相距长平，赵王信秦反间，欲以赵奢之子括为将而代廉颇。
kuò píng rì měi yì yán bīng shē bù yǐ wéi rán jí shì jiāng xíng qí mǔ shàng shū yán yú wáng yuē kuò bù kě shǐ jiāng
括平日每易言兵，奢不以为然，及是将行，其母上书言于王曰：“括不可使将。
wáng yuē hé yǐ
”赵王问：“为什么？
duì yuē shǐ qiè shì qí fù shí wéi jiāng shēn suǒ fèng fàn yǐn ér jìn shí zhě yǐ shí shù suǒ you zhě yǐ bǎi shù dài wáng jí zōng shì suǒ shǎng cì zhě jǐn yǐ yǔ jūn lì shòu mìng zhī rì bù wèn jiā shì
”对曰：“始妾事其父，时为将，身所奉饭饮而进食者以十数，所友者以百数，大王及宗室所赏赐者，尽以予军吏，受命之日，不问家事；
jīn kuò yī dàn wèi jiāng dōng xiàng ér cháo jūn lì wú gǎn yǎng shì zhī zhě wáng suǒ cì jīn bó guī cáng yú jiā ér rì shì biàn lì tián zhái kě mǎi zhě mǎi zhī fù zǐ yì zhì yuàn wáng wù qiǎn
今括一旦为将，东向而朝，军吏无敢仰视之者，王所赐金帛，归藏于家，而日视便利田宅可买者买之，父子异志，愿王勿遣。
wáng yuē mǔ zhì zhī wú yǐ jué yǐ
”赵王说：“老太太别管了，我已经决定了。
kuò mǔ yīn yuē wáng zhōng qiǎn zhī jí yǒu bù chēng qiè dé wú zuò
”括母因曰：“王终遣之，即有不称，妾得无坐。
wáng xǔ nuò
”赵王答应了。
kuò jì jiāng xī biàn lián pō yuē shù bīng bài shēn sǐ zhào wáng yì yǐ kuò mǔ xiān yán jìng bù zhū yě
括既将，悉变廉颇约束，兵败身死，赵王亦以括母先言，竟不诛也。
hòu táng lóng wǔ dōu yú hóu chái kè hóng zài yòng zhī zǐ yě
后唐龙武都虞侯柴克宏，再用之子也。
chén mò hào shī bù shì jiā chǎn suī diǎn sù wèi rì yǔ bīn kè bó yì yǐn jiǔ wèi cháng yán bīng shí rén yǐ wéi fēi jiàng shuài cái
沉默好施，不事家产，虽典宿卫，日与宾客博弈饮酒，未尝言兵，时人以为非将帅才。
jí wú yuè wéi cháng zhōu kè hóng qǐng xiào sǐ háng zhèn qí mǔ yì biǎo chēng kè hóng yǒu fù fēng kě wèi jiāng gǒu bù shèng rèn fēn gān nú lù
及吴越围常州，克宏请效死行阵，其母亦表称克宏有父风，可为将，苟不胜任，分甘孥戮。
yuán zōng yòng wèi zuǒ wǔ wèi jiāng jūn shǐ jiù cháng zhōu dà pò dí bīng
”元宗用为左武卫将军，使救常州，大破敌兵。
píng kuò mǔ bù dú zhī rén qí lùn jiāng chù yì gāo
〔评〕括母不独知人，其论将处亦高。
kuò wéi bù zhī bīng gù yì yán bīng
括唯不知兵，故易言兵；
kè hóng wèi cháng yán bīng zhèng shēn yú bīng
克宏未尝言兵，政深于兵。
zhào mǔ zhī bài chái mǔ zhī shèng jiē yǐ qí fù jué zhī yì zāi
赵母知败，柴母知胜，皆以其父决之，异哉!