yuán wén
【原文】
féng zǐ yuē zhì hé yǐ míng zá yě
冯子曰：智何以名杂也？
yǐ qí xiá ér jiǎo huì ér xiǎo yě
以其黠而狡，慧而小也。
zhèng zhì wú qǔ yú jiǎo ér zhèng zhì huò fǎn wèi jiǎo zhě kùn
正智无取于狡，而正智或反为狡者困；
dà zhì wú qǔ yú xiǎo ér dà zhì huò fǎn wèi xiǎo zhě qī
大的智慧不应该是卑小的，但大的智慧常常被卑小者欺侮。
pò qí jiǎo zé zhèng zhě shèng yǐ
破其狡，则正者胜矣；
shi qí xiǎo zé dà zhě yòu shèng yǐ
识其小，则大者又胜矣。
kuàng jiǎo ér guī zhī yú zhèng wèi shǐ fēi zhèng
况狡而归之于正，未始非正；
xiǎo ér chōng zhī yú dà wèi shǐ bù dà hu
小而充之于大，未始不大乎？
yī táng yě yí yǐ yú lǎo zhí yǐ zhī hù shì gù jiǎo kě zhèng ér zhèng kě jiǎo yě
一饧也，夷以娱老，跖以脂户，是故狡可正，而正可狡也。
yī bù guī hu yě huò yǐ zhàn shèng fēng huò bù miǎn yú píng pì shì gù dà kě xiǎo ér xiǎo kě dà yě
一不龟乎也，或以战胜封，或不免于洴澼，是故大可小，而小可大也。
zá zhì jù ér tiān xià wú yú zhì yǐ
杂智具而天下无余智矣。
nán zhī zhě yuē dà zhì ruò yú shì bù yǒu yú zhì hu
难之者曰：“大智若愚，是不有余智乎？
wú yīng zhī yuē zhèng wéi wú yú zhì nǎi kě yǐ yǒu yú zhì
”吾应之曰：“政唯无余智，乃可以有余智。
tài shān ér què cuō tǔ hé hǎi ér cí juān liú zé yì bù chéng qí tài shān hé hǎi yǐ jī míng gǒu dào zú miǎn mèng cháng wèi xuē shàng kè gù yòng zhī hé rú ěr
太山而却撮土，河海而辞涓流，则亦不成其太山河海矣!”鸡鸣狗盗，卒免孟尝，为薛上客，顾用之何如耳。
wú yòu ān zhī gǔ rén zhī suǒ wèi zhèng qiě dà zhě bù fǎn wèi bù shàn yòng zhì zhě zhī zéi hu
吾又安知古人之所谓正且大者，不反为不善用智者之贼乎？
shì gù yǐ zá zhì zhōng qí piān yān
是故以“杂智”终其篇焉。
de qí zhì huà qí zá yě kě
得其智，化其杂也可；
lüè qí zá cǎi qí zhì yě kě
略其杂，采其智也可。