yuán wén
【原文】
wàn lì wù zǐ kàng jùn běi mén wài yǒu jū mín nián wàng liù ér sàng qī
万历戊子，杭郡北门外有居民，年望六而丧妻。
èr zǐ fù jiē měi ér shì wēng jiē xiào jìng
二子妇皆美，而事翁皆孝敬。
yī rì hū yǒu lǎo yù lì yú mén zì chen zhì wǔ ruò yǒu qī dài ér bù zhì zhě
一日忽有老妪立于门，自晨至午，若有期待而不至者。
wēng chū rù shù cì
翁出入数次。
lián qí jiǔ lì mìng èr zǐ fù xún qí gù fù yuē wú zǐ wǔ nì jiāng su zhī guān qī jie zi tóng wǎng jiǔ hou bù lái fù qiě xiāo yǐ
怜其久立，命二子妇询其故，妇曰：“吾子忤逆，将诉之官，期姐子同往，久候不来，腹且枵矣。
zǐ fù lián ér fàn zhī yán lùn shén xiāng qiè zhì mù qī zhě bù lái yīn liú zhī sù yī zhù xún rì
”子妇怜而饭之，言论甚相惬，至暮，期者不来，因留之宿，一住旬日。
fán zǐ fù cāo zuò xī dài qí láo ér nǚ gōng yóu jīng
凡子妇操作，悉代其劳，而女工尤精。
zǐ fù wéi kǒng qí qù yě wèi yù wú fu ér zi bù xiào qióng qióng wú guī lì quàn wēng qǔ zhī wēng nǎi yǔ hé
子妇唯恐其去也，谓妪无夫而子不孝，茕茕无归，力劝翁娶之，翁乃与合。
yòu xún yú yù zhī zǐ yǔ jie zi shǐ xún mì ér lái bài guì gào zuì yù yóu lì lì bù yǐ wēng jiě zhī nǎi liú yǐn
又旬余，妪之子与姐子始寻觅而来，拜跪告罪，妪犹厉詈不已，翁解之，乃留饮。
qí rén jí bài wēng wèi jì fù xǐ mǔ yǒu suǒ tuō yě
其人即拜翁为继父，喜母有所托也。
rú cǐ wǎng lái sān yuè yī rì yù zhī sūn lái qǐng wēng yī mén yún yǐ xíng pìn yù yuē zǐ fù lái hé róng yì wú yǔ wēng jí liǎng láng jūn lái ěr
如此往来三月，一日妪之孙来，请翁一门，云已行聘，妪曰：“子妇来何容易，吾与翁及两郎君来耳。
wǎng zé zuì ér fǎn
”往则醉而返。
yòu yuè yú qí sūn fù lái qǐng yún mǒu rì bì yīn bì qiú èr mǔ tóng jiàng
又月余，其孙复来请云：“某日毕姻，必求二姆同降。
zǐ fù yǔn qí qǐng qiě duō dài yī shì shèng zhuāng ér wǎng yù zǐ fù chū yíng miàn huáng rú bìng zhě rì jiāng bū yù zi qǐng èr mǔ yíng qīn qiě yuē xiāng jiān fēng sú ruò shì ěr
”子妇允其请，且多贷衣饰，盛妆而往，妪子妇出迎，面黄如病者，日将晡，妪子请二姆迎亲，且曰：“乡间风俗若是耳。
yù yáng yuē rǔ qī suī bìng jīn rì chēng gū yǐ hé yǐ bù zì wǎng yíng ér fán èr wèi hu
”妪佯曰：“汝妻虽病，今日称姑矣，何以不自往迎，而烦二位乎？
qí zǐ yuē guī mó bù yǎ wú yǐ qǔ zhòng
”其子曰：“规模不雅，无以取重。
jì lái cǐ hé xī yī wǎng
既来此，何惜一往？
yù nǎi xǔ zhī yú shì yù yǔ bìng fù jí èr zǐ fù jù xià chuán qù gèng yú bù fǎn yù zi jiǎ chū chān sūn yòu jì zhī jiē qù yǐ
”妪乃许之，于是妪与病妇及二子妇俱下船去，更余不返，妪子假出觇，孙又继之，皆去矣。
biān pī jīn chán tuō qiào jì
（边批：金蝉脱壳计。
jí tiān míng biàn mì wú zōng fǎng zhī fáng zhǔ zé yún wǔ liù yuè qián lái zū fáng zhù bù zhī qí gù
）及天明，遍觅无踪，访之房主，则云：“五六月前来租房住，不知其故。
wēng fù zǐ chàng chàng ér guī qīn yǒu lái qǔ yī shì qīng náng cháng zhī ér èr fù jiā lái mì nǚ bù dé sòng zhī guān wēng yǔ zi hèn jí yīn zì jìn
”翁父子怅怅而归，亲友来取衣饰，倾囊偿之，而二妇家来觅女不得，讼之官，翁与子恨极，因自尽。