yuán wén
【原文】
jiāng nán yǒu wén kē zhě yì guān zhī zú xìng jiān qiǎo hǎo yǐ shù kùn rén ér qǔ qí zī
江南有文科者，衣冠之族，性奸巧，好以术困人而取其资。
yǒu fáng yī suǒ huò yú huī rén
有房一所，货于徽人。
yè jīng gǎi zào jiǔ yǐ kē zhí yuán zhí qǔ shú bù kě nǎi shòu jì yú nú shǐ qí fū fù wǎng tóu huī rén wéi pū huī rén bù yí yě
业经改造久矣，科执原直取赎，不可，乃售计于奴，使其夫妇往投徽人为仆，徽人不疑也。
liǎng yuè yú cǐ pú fū fù qián cuàn huán jiā kē jí shǐ tā nú shù bèi wèi huī rén yuē wú jiā yǒu táo nú mǒu wén kào rǔ jiā jīn ān zài
两月余，此仆夫妇潜窜还家，科即使他奴数辈谓徽人曰：“吾家有逃奴某，闻靠汝家，今安在？
huī rén yuē mǒu lái tóu shí yǒu zhī chū bù zhī wèi guì pū zuó yǐ yì qù yǐ
”徽人曰：“某来投，实有之，初不知为贵仆，昨已逸去矣。
nú bèi yuē wú jiā zuó shǐ jī zhī zài zhái qǐ yǒu yì qù zhī shì
”奴辈曰：“吾家昨始缉知在宅，岂有逸去之事？
bì rǔ jiā nì zhī ěr
必汝家匿之耳，
wú dāng sōu zhī huī rén zì xìn bù qī
吾当搜之!”徽人自信不欺，
nǎi píng jiā juàn yú yī shì
乃屏家眷于一室，
ér zòng zhū nú rù shì
而纵诸奴入视，
zhū nú sōu zhì jiǔ fáng
诸奴搜至酒房，
jiàn yǒu tǔ sōng chù
见有土松处，
yáng yí
佯疑，
qǔ chú fā zhī
取锄发之，
de sǐ rén tuǐ yī zhī
得死人腿一只，
nǎi hōng yuē rǔ móu hài wú jiā rén yǐ bù rán
乃哄曰：“汝谋害吾家人矣!不然，
cǐ tuǐ cóng hé ér lái
此腿从何而来？
dāng zhí cǐ sòng guān ěr
当执此讼官耳。
huī rén jù nǎi qiàn rén jū jiān kē yuē hái wú wū qì dāng qǐn qí shì ěr
”徽人惧，乃倩人居间，科曰：“还吾屋契，当寝其事耳。
huī rén bù dé yǐ yǔ zhī qī ér qiān qù
”徽人不得已，与之期而迁去。
xiàng jiǔ fáng zhī rén tuǐ zé qián tóu kào zhī nú suǒ mái yě
向酒房之人腿，则前投靠之奴所埋也。
kē cháng wéi rén jū jiān gōng shì
科尝为人居间公事。
qí rén yuē yú gōng suǒ fēng wù zhèng jiào liàng cì yǒu yī bǒ gài yòu chí zhàng zuǒ xié zhú lán lán nèi yǒu pò yī ái rù qǐ shǎng
其人约于公所封物，正较量次，有一跛丐，右持杖，左携竹篮，篮内有破衣，挨入乞赏。
kē niān líng xīng yǔ zhī gài xián shǎo kē yáng nù qǔ yuán bǎo yī dìng zhì lán zhōng huà yuē rǔ yù cǐ yé
科拈零星与之，丐嫌少，科佯怒，取元宝一锭掷篮中，叱曰：“汝欲此耶？
gài sǒng jù yuē cái zhǔ bù tiān zé yǐ hé bì nù
”丐悚惧，曰：“财主不添则已，何必怒？
shuāng shǒu pěng bǎo zhì jǐ shàng ér qù
”双手捧宝置几上而去。
hòu shì bù xié qí rén qǐ fēng zé yuán bǎo nǎi wěi wù wèi xiàng gài zhě yì qù yǐ gài zhě jí kē dǎng suǒ jiǎ yě
后事不谐，其人启封，则元宝乃伪物，为向丐者易去矣，丐者，即科党所假也。
píng sū chéng sì fāng fú còu zhī de
〔评〕苏城四方辐凑之地；
piàn jú shén duō
骗局甚多。
céng jì wàn lì jì nián yǒu huī rén shū zhí zhēng fén shì jié sòng shù nián yǐ qí zhí xiān yǒu rén tōng jùn sī lǐ yù yú fǔ tái zhǔn yī cí fā zhī
曾记万历季年，有徽人叔侄争坟事，结讼数年矣，其侄先有人通郡司理，欲于抚台准一词发之。
hū yǒu mǒu gōng zǐ yù chāng mén wài yún shì fǔ gōng nián zhí yì guān shén wěi pú cóng yì dōu
忽有某公子寓阊门外，云是抚公年侄，衣冠甚伟，仆从亦都。
huī zhí wǎng bài yīn yāo zhī yǐn
徽侄往拜，因邀之饮。
ǒu tán jí cǐ shì gōng zǐ yī lì chéng dāng
偶谈及此事，公子一力承当。
suì fēng wù wèi zhì jí qī gōng zǐ gōng fú qǔ sòng cí nà xiù zhōng jìng rén fǔ tái zhī mén huī zhí cóng wài cì zhī hū gōng shì yǐ bì ér mén bì yǐ yì fǔ gōng liú gōng zǐ cān yě
遂封物为质，及期，公子公服，取讼词纳袖中，径人抚台之门，徽侄从外伺之，忽公事已毕而门闭矣，意抚公留公子餐也。
xún mén yì jù mò zhī nǎi wǎn yá gōng zǐ cóng rén cóng zhōng jiǔ róng ér chū yì qì yáng yáng yún fǔ gōng xiāng dài pō hòu suǒ qǐng yǐ xié
询门役，俱莫知，乃晚衙，公子从人丛中酒容而出，意气扬扬，云：“抚公相待颇厚，所请已谐。
dǐ huī yù chū guān fēng xiù zhōng yìn shí wǎn rán
”抵徽寓，出官封袖中，印识宛然。
huī zhí dà xǐ fù yǐn shí zhī gōng zǐ suǒ chóu rú yì ér qù míng rì huī zhí yǐ wén shū fù yì zú cǐ gōng zǐ sī cóng yì zú suǒ wén shū zì tóu yì zú bù yǔ gōng zǐ yán shì wěi fēng bù kě tóu
徽侄大喜，复饮食之，公子索酬如议而去，明日徽侄以文书付驿卒，此公子私从驿卒索文书自投，驿卒不与，公子言是伪封不可投。
yì zú dà jīng hái zé huī zhí jí fǎng gōng zǐ gù zài yù yě fǎn huà huī rén yòng jiǎ pī jià yìn yù xíng chū shǒu
驿卒大惊，还责徽侄，急访公子，故在寓也，反叱徽人用假批假印，欲行出首。
huī rén jù fù chū shù shí jīn lù zhī shǐ miǎn
徽人惧，复出数十金赂之始免。
hòu fǎng zhī cǐ gùn guàn jiǎ huàn jiǎ gōng zǐ wèi piàn jú
后访知此棍惯假宦、假公子为骗局。
shí yǒu chūn yuán yè jiàn fǔ yuàn bǐ chéng nào hùn rù qián nì yú tǔ dì táng zhōng zhòng bù jí chá suì yǎn mén
时有春元谒见抚院，彼乘闹混入，潜匿于土地堂中，众不及察，遂掩门。
qú yù cáng jiǔ gāo yǐ shāo jiǔ zhì gāo shí zhī zuì bǎo dàn zhī wǎn yá fù chéng nào chū fēng tǒng yìn shí jiē yù zào cáng yú xiù zhōng zhě xiǎo rén xíng xiǎn jiǎo xìng zhì cǐ yì kě wèi shén gùn yǐ
渠预藏酒糕以烧酒制糕，食之醉饱，啗之，晚衙复乘闹出，封筒印识皆预造藏于袖中者，小人行险侥幸至此，亦可谓神棍矣。