智囊(选录) · 冯梦龙 · Chapter 3 of 247

上智部·诸葛亮

PinyinModern Translation
Size

yuán wén

【原文】

yǒu yán zhū gě chéng xiàng xī shè zhě

有言诸葛丞相惜赦者。

liàng dá yuē zhì shì yǐ dà dé bù yǐ xiǎo huì

亮答曰:“治世以大德,不以小惠。

gù kuāng héng wú hàn bù yuàn wèi shè

故匡衡、吴汉不愿为赦。

xiān dì yì yán wú zhōu xuán chén yuán fāng zhèng kāng chéng jiān měi jiàn qǐ gào zhì luàn zhī dào xī yǐ céng bù jí shè yě

先帝亦言:‘吾周旋陈元方、郑康成间,每见启告,治乱之道悉矣,曾不及赦也。

ruò liú jǐng shēng fù zǐ suì suì shè yòu hé yì yú zhì hu

’若刘景升父子岁岁赦宥,何益于治乎?

jí fèi yī wéi zhèng shǐ shì gū xī shǔ suì yǐ xuē

”及费祎为政,始事姑息,蜀遂以削。

píng zǐ chǎn wèi zi tài shū yuē wéi yǒu dé zhě néng yǐ kuān fú mín

〔评〕子产谓子太叔曰:“惟有德者,能以宽服民;

qí cì mò rú měng

其次莫如猛。

fu huǒ liè mín wàng ér wèi zhī gù xiān sǐ yān

夫火烈,民望而畏之,故鲜死焉;

shuǐ nuò ruò mín xiá ér wán zhī zé duō sǐ yān

水懦弱,民狎而玩之,则多死焉。

gù kuān nán

故宽难。

tài shū wéi zhèng bù rěn měng ér kuān

”太叔为政,不忍猛而宽。

yú shì zhèng guó duō dào tài shū huǐ zhī

于是郑国多盗,太叔悔之。

zhòng ní yuē zhèng kuān zé mín màn màn zé jiū zhī yǐ měng

仲尼曰:“政宽则民慢,慢则纠之以猛;

měng zé mín cán cán zé shī zhī yǐ kuān

猛则民残,残则施之以宽。

kuān yǐ jì měng měng yǐ jì kuān zhèng shì yǐ hé

宽以济猛,猛以济宽,政是以和。

shāng jūn xíng jí qì huī guò yú měng zhě yě

”商君刑及弃灰,过于猛者也;

liáng wǔ jiàn sǐ xíng zhé tì qì ér zòng zhī guò yú kuān zhě yě

梁武见死刑辄涕泣而纵之,过于宽者也。

lún yǔ shè xiǎo guò chūn qiū jī sì dà shěng

《论语》赦小过,《春秋》讥肆大眚。

hé zhī de zhèng zhī hé yǐ

合之,得政之和矣。

✦ You read 上智部·诸葛亮

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.