yuán wén
【原文】
cáo cān bèi zhào jiāng xíng shǔ qí hòu xiāng yǐ qí yù shì wèi jì
曹参被召,将行,属其后相:“以齐狱市为寄。
hòu xiāng yuē zhì wú dà cǐ zhě hu
”后相曰:“治无大此者乎?
cān yuē yù shì suǒ yǐ bìng róng yě jīn rǎo zhī jiān rén hé suǒ róng hu
”参曰:“狱市所以并容也,今扰之,奸人何所容乎?
cān jì rù xiàng yī zūn hé yuē shù wéi rì yè yǐn chún jiǔ wú suǒ shì shì
”参既入相,一遵何约束,唯日夜饮醇酒,无所事事。
bīn kè lái zhě jiē yù yǒu yán zhì zé cān zhé yǐn yǐ chún jiǔ
宾客来者皆欲有言,至,则参辄饮以醇酒;
jiān yǒu yán yòu yǐn zhī zuì ér hòu yǐ zhōng mò néng kāi shuō
间有言,又饮之,醉而后已,终莫能开说。
huì dì guài cān bù zhì shì zhǔ qí zi zhōng dài fū zhú sī yǐ yì kòu zhī
惠帝怪参不治事,嘱其子中大夫窋私以意叩之。
zhú yǐ xiū shù guī jiàn cān
窋以休沭归,谏参。
cān nù chī zhī èr bǎi
参怒,笞之二百。
dì ràng cān yuē yǔ zhú hé zhì hu
帝让参曰:“与窋何治乎?
nǎi zhě wú shǐ jiàn jūn ěr
乃者吾使谏君耳。
cān miǎn guān xiè yuē bì xià zì chá shèng wǔ shú yǔ gāo dì
曹参脱帽谢罪说:“陛下自己觉得圣明英武比得上高祖吗?”
shàng yuē zhèn ān gǎn wàng xiān dì
”上曰:“朕安敢望先帝?
yòu yuē shì chén néng shú cáo cān yǔ xiāo hé
”又曰:“视臣能孰曹参与萧何?
dì yuē jūn shì bù jí yě
”帝曰:“君似不及也。
cān yuē bì xià yán shì yě
”参曰:“陛下言是也。
gāo dì yǔ hé dìng tiān xià fǎ lìng jì míng
高帝与何定天下,法令既明。
jīn bì xià chuí gǒng cān děng shǒu zhí zūn ér wù shī bù yì kě hu
如今陛下垂衣拱手,我们恪守职责,遵循旧制而不出差错,不就可以了吗?
dì yuē jūn xiū yǐ
”帝曰:“君休矣。
lì xiè lín xiàng guó yuán
吏廨邻相国园。
qún lì rì huān hū yǐn jiǔ shēng dá yú wài
群吏日欢呼饮酒,声达于外。
zuǒ yòu xìng xiàng guó yóu yuán zhōng wén ér zhì zhī
左右幸相国游园中,闻而治之。
cān wén nǎi bù xí qǔ jiǔ yì huān hū xiāng yìng
参闻,乃布席取酒,亦欢呼相应。
zuǒ yòu nǎi bù fù yán
左右乃不复言。
píng bú shì fù duǎn shì yǐ jiàn zhǎng
〔评〕不是覆短,适以见长。
jí huì tài píng zhī jǐng yīn xiāo jìn xí zhī chán
极绘太平之景,阴消近习之谗。