yuán wén
【原文】
jí wèi xiāng yǒu yù lì shì jiǔ cóng jí chū zuì ǒu chéng xiàng chē shàng
吉为相,有驭吏嗜酒,从吉出,醉呕丞相车上。
xī cáo zhǔ lì bái yù chì zhī
西曹主吏白欲斥之。
jí yuē yǐ zuì bǎo zhī shī qù shì shǐ cǐ rén fù hé suǒ róng
吉曰:“以醉饱之失去士,使此人复何所容?
xī cáo dì rěn zhī cǐ bù guò wū chéng xiàng chē yīn ěr
西曹第忍之,此不过污丞相车茵耳。
cǐ yù lì biān jùn rén xí zhī biān sài fā bèn mìng jǐng bèi shì
”此驭吏,边郡人,习知边塞发奔命警备事。
cháng chū shì jiàn yì qí chí chì bái náng biān jùn fā bèn mìng shū chí zhì
尝出,适见驿骑持赤白囊,边郡发奔命书驰至。
yù lì yīn suí yì qí zhì gōng chē cì qǔ zhī lǔ rù yún zhōng dài jùn jù guī
驭吏因随驿骑至公车刺取,知虏入云中、代郡,遽归。
jiàn jí bái zhuàng yīn yuē kǒng lǔ suǒ rù biān jùn èr qiān dàn zhǎng lì yǒu lǎo bìng bù rèn bīng mǎ zhě yi kě yù shì
见吉白状,因曰:“恐虏所入边郡,二千石长吏有老病不任兵马者,宜可豫视。
jí shàn qí yán zhào dōng cáo àn biān cháng lì kē tiáo qí rén
”吉善其言,召东曹案边长吏科条其人。
wèi yǐ zhào zhào chéng xiàng yù shǐ wèn yǐ suǒ rù jùn lì
未已,诏召丞相、御史,问以所入郡吏。
jí jù duì
吉具对。
yù shǐ dài fū zú jù bù néng xiáng zhī yǐ de qiǎn ràng
御史大夫卒遽不能详知,以得谴让;
ér jí jiàn wèi yōu biān sī zhí yù lì lì yě
而吉见谓忧边思职,驭吏力也。
jìn rèn shān xī xún jiǎn yǒu jūn xiào yì què sòng jìn zhě
进任山西巡检,有军校诣阙讼进者。
shàng zhào xùn zhī qí wū jí qiǎn sòng jìn lìng shā zhī
上召,讯知其诬,即遣送进,令杀之。
huì bìng kòu rù jìn wèi qí rén yuē rǔ néng sòng wǒ xìn yǒu dǎn qì
会并寇入,进谓其人曰:“汝能讼我,信有胆气。
jīn shè rǔ zuì néng yǎn shā bìng kòu zhě jí jiàn rǔ yú cháo
今赦汝罪,能掩杀并寇者,即荐汝于朝;
rú bài jí zì yì hé wú wū wǒ jiàn yě
如败,即自役河,毋污我剑也。
qí rén yǒng yuè fù dòu jìng dà jié
”其人踊跃赴斗,竟大捷。
jìn jí jiàn zhuó zhī
进即荐擢之。
féng shù píng
[冯述评]
róng xiǎo guò zhě yǐ yī cháng chou
容小过者,以一长酬;
shì dà chóu zhě yǐ sǐ lì bào
释大仇者,以死力报。
wéi chóu bào zhī qíng pò zhōng gù qí zhǎng chù zhī ér bì shì qí lì jī zhī ér bì jié
唯酬报之情迫中,故其长触之而必试,其力激之而必竭。
bǐ suǒ guò xún chóu zhě qǐ fēi dà yú
彼索过寻仇者,岂非大愚?