líng zhōu yán jǐng shēn wǔ bǎi yú chǐ jiē shí yě
陵州盐井，深五百余尺，皆石也。
shàng xià shén kuān guǎng dú zhōng jiān shāo xiá wèi zhī zhàng gǔ yāo
上下甚宽广，独中间稍狭，谓之杖鼓腰。
jiù zì jí dǐ yòng bǎi mù wèi gàn shàng chū jǐng kǒu zì mù gàn chuí gěng ér xià fāng néng zhì shuǐ
旧自吉底用柏木为干，上出井口，自木干垂绠而下，方能至水。
jǐng cè shè dà chē jiǎo zhī
井侧设大车绞之。
suì jiǔ jǐng gàn cuī bài lǚ yù xīn zhī ér jǐng zhōng yīn qì xí rén rù zhě zhé sǐ wú yuán cuò shǒu
歳久，井干摧败，屡欲新之，而井中阴气袭人，入者辄死，无缘措手。
wéi hóu yǒu yǔ rù jǐng zé yīn qì suí yǔ ér xià shāo kě shī gōng yǔ jing fù zhǐ
惟侯有雨入井，则阴气随雨而下，稍可施工，雨睛复止。
hòu yǒu rén yǐ yī mù pán mǎn zhōng zhù shuǐ pán dǐ wèi xiǎo qiào shāi shuǐ yī rú yǔ diǎn shè yú jǐng shàng wèi zhī yǔ pán lìng shuǐ xià zhōng rì bù jué
后有人以一木盘，满中贮水，盘底为小窍，酾水一如雨点，设于井上，谓之雨盘，令水下终日不绝。
rú cǐ shù yuè jǐng gàn wèi zhī yī xīn ér líng jǐng zhī lì fù jiù
如此数月，井干为之一新，而陵井之利复旧。
shì rén yǐ zhú mù yá gǔ zhī lèi wèi jiào zǐ zhì rén hóu zhōng chuī zhī néng zuò rén yán wèi zhī sǎng jiào zǐ
世人以竹、木、牙、骨之类为叫子，置人喉中吹之，能作人言，谓之“颡叫子”。
cháng yǒu bìng yīn zhě wéi rén suǒ ruò fán yuān wú yǐ zì yán
尝有病瘖者，为人所若，烦冤无以自言。
tīng sòng zhě shì qǔ jiào zǐ lìng sǎng zhī zuò shēng rú kuǐ lěi zǐ
听讼者试取叫子令颡之，作声如傀儡子。
cū néng biàn qí yī èr qí yuān huò shēn
粗能辨其一二，其冤获申。
cǐ yì kě jì yě
此亦可记也。
bǎo yuán zhōng dǎng xiàng fàn sāi shí xīn mù wàn shèng jūn wèi xí zhàn chén yù kòu duō běi
宝元中，党项犯塞，时新募万胜军，未习战陈，遇寇多北。
dí qīng wèi jiāng yī rì jǐn qǔ wàn shèng qí fù hǔ jì jūn shǐ zhī chū zhàn
狄青为将，一日尽取万胜旗付虎冀军，使之出战。
lǔ wàng qí qí yì zhī quán jūn jìng qū wèi hǔ yì suǒ pò dài wú yí lèi
虏望其旗，易之，全军径趋，为虎翼所破，殆无遗类。
yòu qīng zài jīng yuán cháng yǐ guǎ dāng zhòng dù bì yǐ qí shèng
又青在泾、原，尝以寡当众，度必以奇胜。
yù jiè jūn zhōng jǐn shě gōng nǔ jiē zhí duǎn bīng qì
预戒军中，尽舍弓弩，皆执短兵器。
lìng jūn zhōng wén zhēng yī shēng zé zhǐ
令军中：闻钲一声则止；
zài shēng zé yán zhèn ér yáng què
再声则严阵而阳却；
zhēng shēng zhǐ zé dà hū ér tū zhī
钲声止则大呼而突之。
shì zú jiē rú qí jiào
士卒皆如其教。
cái yù dí wèi jiē zhàn jù shēng zhēng shì zú jiē zhǐ
才遇敌，未接战，遽声钲，士卒皆止；
zài shēng jiē què
再声，皆却。
lǔ rén dà xiào xiāng wèi yuē shú wèi dí tiān shǐ yǒng
虏人大笑，相谓曰：“孰谓狄天使勇？
shí lǔ rén wèi qīng wèi tiān shǐ zhēng shēng zhǐ hū qián tū zhī lǔ bīng dà luàn xiāng róu jiàn sǐ zhě bù kě shèng jì yě
”时虏人谓青为“天使”钲声止，忽前突之，虏兵大乱，相蹂践死者，不可胜计也。
wáng yuán zé shù suì shí kè yǒu yǐ yī zhāng yī lù tóng lóng yǐ wèn pāng hé zhě shì zhāng hé zhě shì lù
王元泽数歳时，客有以一麞一鹿同笼以问雱：“何者是麞，何者是鹿？
pāng shí wèi shi liáng jiǔ duì yuē zhāng biān zhě shì lù lù biān zhě shì zhāng
”雱实未识，良久对曰：“麞边者是鹿，鹿边者是麞。
kè dà qí zhī
”客大奇之。
shǎn xī yīn hóng shuǐ xià dà shí sāi shān jiàn zhōng shuǐ suì héng liú wéi hài
陕西因洪水下大石，塞山涧中，水遂横流为害。
shí zhī dà yǒu rú wū zhě rén lì bù néng qù zhōu xiàn huàn zhī
石之大有如屋者，人力不能去，州县患之。
léi jiǎn fu wèi xiàn lìng nǎi shǐ rén gè yú shí xià chuān yī xué dù rú shí dà wǎn shí rén xué jiào zhī shuǐ huàn suì xi yě
雷简夫为县令，乃使人各于石下穿一穴，度如石大，挽石人穴窖之，水患遂息也。
sū zhōu zhì kūn shān xiàn fán liù shí lǐ jiē qiǎn shuǐ wú lù tú mín pō bìng shè
苏州至昆山县凡六十里，皆浅水，无陆途，民颇病涉。
jiǔ yù wèi zhǎng dī dàn sū zhōu jiē zé guó wú chǔ qiú tǔ
久欲为长堤，但苏州皆泽国，无处求土。
jiā yòu zhōng rén yǒu xiàn jì jiù shuǐ zhōng yǐ qú chú lěi wèi qiáng zāi liǎng xíng xiāng qù sān chǐ
嘉祐中，人有献计，就水中以蘧刍癗为墙，栽两行，相去三尺。
qù qiáng liù zhàng yòu wèi yī qiáng yì rú cǐ
去墙六丈又为一墙，亦如此。
lù shuǐ zhōng yū ní shí qú chú zhōng hou gàn zé yǐ shuǐ chē quǎn qù liǎng qiáng zhī jiān jiù shuǐ
漉水中淤泥实蘧蒢中，候干，则以水车畎去两墙之间旧水。
qiáng jiān liù zhàng jiē tǔ liú qí bàn yǐ wéi dī jiǎo jué qí bàn wèi qú qǔ tǔ yǐ wéi dī měi sān sì lǐ zé wèi yī qiáo yǐ tōng nán běi zhī shuǐ
墙间六丈皆土，留其半以为堤脚，掘其半为渠，取土以为堤，每三四里则为一桥，以通南北之水。
bù rì dī chéng zhì jīn wèi lì
不日堤成，至今为利。
chén shù gǔ mì zhí zhī jiàn zhōu pǔ chéng xiàn rì yǒu rén shī wù bǔ de mò zhī de wèi dào zhě
陈述古密直知建州浦城县日，有人失物，捕得莫知的为盗者。
shù gǔ nǎi dài zhī yuē mǒu miào yǒu yī zhōng néng biàn dào zhì líng
述古乃绐之曰：“某庙有一钟，能辨盗，至灵！
shǐ rén yíng zhì hòu gē cí zhī yǐn qún qiú lì zhōng qián zì chén bù wéi dào zhě mō zhī zé wú shēng
”使人迎置后合祠之，引群囚立钟前，自陈不为盗者，摸之则无声；
wèi dào zhě mō zhī zé yǒu shēng
为盗者摸之则有声。
shù gǔ zì lǜ tóng zhí dǎo zhōng shén sù jì qì yǐ wéi wéi zhī nǎi yīn shǐ rén yǐ mò tu zhōng liáng jiǔ yǐn qiú zhú yī lìng yǐn shǒu rù wéi mō zhī chū nǎi yàn qí shǒu jiē yǒu mò
述古自率同职，祷钟甚肃，祭讫，以帷帷之，乃阴使人以墨涂钟，良久，引囚逐一令引手入帷摸之，出乃验其手，皆有墨。
wéi yǒu yī qiú wú mò xùn zhī suì chéng wèi dào
唯有一囚无墨，讯之，遂承为盗。
gài kǒng zhōng yǒu shēng bù gǎn mō yě
盖恐钟有声，不敢摸也。
cǐ yì gǔ zhī fǎ chū yú xiǎo shuō
此亦古之法，出于小说。