jìn lìng zé zhì bù liú
靳令,则治不留;
fǎ píng zé lì wú jiān
法律公正,官吏就不会作奸犯科。
fǎ yǐ dìng yǐ bù yǐ shàn yán hài fǎ
法已定矣,不以善言害法。
rèn gōng zé mín shǎo yán
任用有功劳的人,百姓就少发议论;
rèn shàn zé mín duō yán
任用空谈善言的人,百姓就多议论。
xíng zhì qǔ duàn yǐ wǔ lǐ duàn zhě wáng yǐ shí lǐ duàn zhě qiáng sù zhì zhě xuē
行治曲断,以五里断者王,以十里断者强,宿治者削。
yǐ xíng zhì yǐ shǎng zhàn qiú guò bù qiú shàn
以刑治,以赏战,求过不求善。
gù fǎ lì ér bù gé zé xiǎn mín biàn zhū jì biàn zhū zhǐ
故法立而不革,则显,民变诛,计变诛止。
guì qí shū shǐ bǎi dōu zhī zūn jué hòu lù yǐ zì fá
贵齐殊使,百都之尊爵厚禄以自伐。
guó wú jiān mín zé dōu wú jiān shì
国无奸民,则都无奸市。
wù duō mò zhòng nóng chí jiān shèng zé guó bì xuē
物多末众,农弛奸胜,则国必削。
mín yǒu yú liáng shǐ mín yǐ sù chū guān jué guān jué bì yǐ qí lì zé nóng bù dài
民有余粮,使民以粟出官爵,官爵必以其力,则农不怠。
sì cùn zhī guǎn wú dàng bì bù mǎn yě
四寸之管无当,必不满也。
shòu guān yǔ jué chū lù bù yǐ gōng shì wú dàng yě
授官、予爵、出禄不以功,是无当也。
guó pín ér wu zhàn dú shēng yú dí wú liù shī bì qiáng
国贫而务战,毒生于敌,无六虱,必强。
guó fù ér bù zhàn tōu shēng yú nèi yǒu liù shī bì ruò
国富而不战,偷生于内,有六虱,必弱。
guó yǐ gōng shòu guān yǔ jué cǐ wèi yǐ shèng zhī móu yǐ shèng yǒng zhàn
国以功授官予爵,此谓以盛知谋,以盛勇战。
yǐ shèng zhī móu yǐ shèng yǒng zhàn qí guó bì wú dí
以盛知谋,以盛勇战,其国必无敌。
guó yǐ gōng shòu guān yǔ jué zé zhì shěng yán guǎ cǐ wèi yǐ yě qù zhì yǐ yán qù yán
国以功授官予爵,则治省言寡,此谓以冶去治、以言去言。
guó yǐ liù shī shòu guān yǔ jué zé zhì fán yán shēng cǐ wèi yǐ zhì zhì zhì yǐ yán zhì yán
国以六虱授官予爵,则治烦言生,此谓以治致治、以言致言。
zé jūn wu yú shuō yán guān luàn yú zhì yá xié chén yǒu de zhì yǒu gōng zhě rì tuì cǐ wèi shī
则君务于说言,官乱于治邪,邪臣有得志,有功者日退,此谓失。
shǒu shí zhě luàn shǒu yī zhě zhì
守十者乱,守壹者治。
hàn yǐ dìng yǐ ér hǎo yòng liù shī zhě wáng
汉已定矣,而好用六虱者亡。
mín zé bì nóng zé guó fù
民泽毕农,则国富。
liù shī bù yòng zé bīng mín bì jìng quàn ér lè wéi zhǔ yòng qí jìng nèi zhī mín zhēng yǐ wéi róng mò yǐ wéi rǔ
六虱不用,则兵民毕竞劝而乐为主用,其竟内之民争以为荣,莫以为辱。
qí cì wèi shǎng quàn fá jū
其次,为赏劝罚沮。
qí xià mín è zhī yōu zhī xiū zhī
其下,民恶之,忧之,羞之;
xiū róng ér yǐ yán chǐ shí yǐ shàng jiāo yǐ bì nóng zhàn
修容而以言,耻食以上交,以避农战;
wài jiāo yǐ bèi guó zhī wēi yě
外交以备,国之危也。
yǒu jī hán sǐ wáng bù wéi lì lù zhī gù zhàn cǐ wáng guó zhī sú yě
有饥寒死亡,不为利禄之故战,此亡国之俗也。
liù shī rì lǐ lè
六虱:日礼、乐;
rì shī shū
日《诗》、《书》;
yuē xiū shàn yuē xiào dì
曰修善,曰孝弟;
yuē chéng xìn yuē zhēn lián
曰诚信,曰贞廉;
yuē rén yì
曰仁、义;
yuē fēi bīng yuē xiū zhàn
曰非兵,曰羞战。
guó yǒu shí èr zhě shàng wú shǐ nóng zhàn bì pín zhì xuē
国有十二者,上无使农战,必贫至削。
shí èr zhě chéng qún cǐ wèi jūn zhī zhì bù shèng qí chén guān zhī zhì bù shèng qí mín cǐ wèi liù shī shèng qí zhèng yě
十二者成群,此谓君之治不胜其臣,官之治不胜其民,此谓六虱胜其政也。
shí èr zhě chéng pǔ bì xuē
十二者成朴,必削。
shì gù xīng guó bù yòng shí èr zhě gù qí guó duō lì ér tiān xià mò néng fàn yě
是故兴国不用十二者,故其国多力,而天下莫能犯也。
bīng chū bì qǔ
兵出,必取;
qǔ bì néng yǒu zhī
取,必能有之;
àn bīng ér bù gōng bì fù
按兵而不攻,必富。
cháo tíng zhī lì shǎo zhě bù huǐ yě duō zhě bù sǔn yě xiào gōng ér qǔ guān jué suī yǒu biàn yán bù néng yǐ xiāng xiān yě cǐ wèi yǐ shù zhì
朝廷之吏,少者不毁也,多者不损也,效功而取官爵,虽有辩言,不能以相先也,此谓以数治。
yǐ lì gōng zhě chū yī qǔ shí
依靠实力去进攻,付出一分能取得十分成果;
yǐ yán gōng zhě chū shí wáng bǎi
以言攻者,出十亡百。
guó hǎo lì cǐ wèi yǐ nán gōng
国家崇尚实力,这叫做用艰难的方式去进攻;
guó hǎo yán cǐ wèi yǐ yì gōng
国家崇尚空谈,这叫做用轻易的方式去进攻。
zhòng xíng shǎo shǎng shàng ài mín mín sǐ shǎng
重刑少赏,上爱民,民死赏。
duō shǎng qīng xíng shàng bù ài mín mín bù sǐ shǎng
奖赏多而刑罚轻,君主不爱护百姓,百姓就不会为奖赏拼死效力。
lì chū yī kōng zhě qí guó wú dí
利益只从一个渠道流出,这样的国家就无敌;
lì chū èr kōng zhě guó bàn lì
利出二空者,国半利;
lì chū shí kōng zhě qí guó bù shǒu
利出十空者,其国不守。
zhòng xíng míng dà zhì
重刑,明大制;
bù míng zhě liù shī yě
不明者,六虱也。
liù shī chéng qún zé mín bù yòng
六虱成群,则民不用。
shì gù xīng guó fá xíng zé mín qīn shǎng xíng zé mín lì
是故兴国罚行则民亲,赏行则民利。
xíng fá zhòng qí qīng zhě qīng qí zhòng zhě yī qīng zhě bù zhì zhòng zhě bù lái
行罚,重其轻者,轻其重者一轻者不至,重者不来。
cǐ wèi yǐ xíng qù xíng xíng qù shì chéng
此谓以刑去刑,刑去事成;
zuì zhòng xíng qīng xíng zhì shì shēng cǐ wèi yǐ xíng zhì xíng qí guó bì xuē
罪重刑轻,刑至事生,此谓以刑致刑,其国必削。
shèng jūn zhī wù zhī yào gù qí zhì mín yǒu zhì yào gù zhí shǎng fá yǐ yī fǔ rén zhě bì zhī xù yě shèng jūn zhī zhì rén yě bì děi qí xīn gù néng yòng lì
圣君知物之要,故其治民有至要,故执赏罚以壹辅仁者,必之续也,圣君之治人也,必得其心,故能用力。
lì shēng qiáng qiáng shēng wēi wēi shēng dé dé shēng yú lì
力生强,强生威,威生德,德生于力。
shèng jūn dú yǒu zhī gù néng shù rén yì yú tiān xià
圣君独有之,故能述仁义于天下。