mín ruò guó qiáng guó qiáng mín ruò
民弱国强,国强民弱。
gù yǒu dào zhī guó wu zài ruò mín
故有道之国,务在弱民。
pǔ zé qiáng yín zé ruò
朴则强,淫则弱。
ruò zé guǐ yín zé yuè zhì
弱则轨,淫则越志。
ruò zé yǒu yòng yuè zhì zé qiáng
弱则有用,越志则强。
gù yuē yǐ qiáng qù qiáng zhě ruò
故曰:以强去强者,弱;
yǐ ruò qù qiáng zhě qiáng
以弱去强者,强。
mín shàn zhī zé qīn lì zhī yòng zé hé
民,善之则亲,利之用则和。
yòng zé yǒu rèn hé zé kuì yǒu rèn nǎi fù yú zhèng
用则有任,和则匮,有任乃富于政。
shàng shè fǎ rèn mín zhī suǒ shàn gù jiān duō
上舍法,任民之所善,故奸多。
mín pín zé lì fù lì fù zé yín yín zé yǒu shī
民贫则力富,力富则淫,淫则有虱。
gù mín fù ér bù yòng zé shǐ mín yǐ shí chū gè bì yǒu lì zé nóng bù tōu
故民富而不用,则使民以食出,各必有力,则农不偷。
nóng bù tōu liù shī wú méng
农不偷,六虱无萌。
gù guó fù ér pín zhì zhòng qiáng
故国富而贫治,重强。
bīng yì ruò nán qiáng
兵易弱难强。
mín yuè shēng ān yì sǐ nàn nán zhèng yì zhī zé qiáng
民乐生安佚,死难难正,易之则强。
shì yǒu xiū duō jiān
事有羞,多奸;
guǎ shǎng wú shī
寡赏,无失。
duō jiān yí dí shī bì lì
多奸疑,敌失必,利。
bīng zhì qiáng wēi
兵至强,威;
shì wú xiū lì
事无羞,利。
yòng bīng jiǔ chù lì shì bì wáng
用兵久处利势,必王。
gù bīng xíng dí zhī suǒ bù gǎn xíng qiáng
故兵行敌之所不敢行,强;
shì xìng dí zhī suǒ xiū wèi lì
事兴敌之所羞为,利。
fǎ yǒu mín ān qí cì
法有,民安其次;
zhǔ biàn shì néng de qí
主变,事能得齐。
guó shǒu ān zhǔ cāo quán lì
国守安,主操权,利。
gù zhǔ guì duō biàn guó guì shǎo biàn
故主贵多变,国贵少变。
lì chū yī kǒng zé guó duō wù
利出一孔,则国多物;
chū shí kǒng zé guó shǎo wù
出十孔,则国少物。
shǒu yī zhě zhì shǒu shí zhě luàn
守一者治,守十者乱。
zhì zé qiáng luàn zé ruò
治则强,乱则弱。
qiáng zé wù lái ruò zé wù qù
强则物来,弱则物去。
gù guó zhì wù zhě qiáng qù wù zhě ruò
故国致物者强,去物者弱。
mín rǔ zé guì jué ruò zé zūn guān pín zé zhòng shǎng
民,辱则贵爵,弱则尊官,贫则重赏。
yǐ xíng zhì mín zé lè yòng
以刑治民,则乐用;
yǐ shǎng zhàn mín zé qīng sǐ
以赏战民,则轻死。
gù zhàn shì bīng yòng yuē qiáng
故战事兵用曰强。
mín yǒu sī róng zé jiàn liè bēi guān
民有私荣,则贱列卑官;
fù zé qīng shǎng
富则轻赏。
zhì mín xiū rǔ yǐ xíng zhàn zé zhàn
治理民众,以刑法使他们知道何为真正的羞耻,战争时他们才会出战。
mín wèi sǐ shì luàn ér zhàn gù bīng nóng dài ér guó ruò
民畏死、事乱而战,故兵农怠而国弱。
nóng shāng guān sān zhě guó zhī cháng shí guān yě
农、商、官三者,国之常食官也。
nóng pì dì shāng zhì wù guān fǎ mín
农辟地,商致物,官法民。
sān guān shēng shī liù yuē suì yuē shí
三官生虱六:曰“岁”,曰“食”;
yuē měi yuē hǎo
曰“美”,曰“好”;
yuē zhì yuē xíng
曰“志”,曰“行”。
liù zhě yǒu pǔ bì xuē
六者有朴,必削。
nóng yǒu yú shí zé báo yàn yú suì
农有余食,则薄燕于岁;
shāng yǒu yín lì yǒu měi hǎo shāng qì
商有淫利有美好,伤器;
guān shè ér bù yòng zhì xíng wéi zú
官设而不用,志、行为卒。
liù shī chéng sú bīng bì dà bài
六虱成俗,兵必大败。
fǎ wang zhì luàn
法枉,治乱;
rèn shàn yán duō
任善,言多。
zhì zhòng guó luàn
治众,国乱;
yán duō bīng ruò
言多,兵弱。
fǎ míng zhì shěng
法明,治省;
rèn lì yán xi
任力,言息。
zhì shěng guó zhì
治省,国治;
yán xi bīng qiáng
言息,兵强。
gù zhì dà guó xiǎo
故治大,国小;
zhì xiǎo guó dà
治小,国大。
zhèng zuò mín zhī suǒ è mín ruò
政作民之所恶,民弱;
zhèng zuò mín zhī suǒ lè mín qiáng
政作民之所乐,民强。
mín ruò guó qiáng
民弱,国强;
mín qiáng guó ruò
民强,国弱。
gù mín zhī suǒ lè mín qiáng mín qiáng ér qiáng zhī bīng zhòng ruò
故民之所乐民强,民强而强之,兵重弱。
mín zhī suǒ lè mín qiáng mín qiáng ér ruò zhī bīng zhòng qiáng
民之所乐民强,民强而弱之,兵重强。
gù yǐ qiáng zhòng ruò
故以强,重弱;
ruò zhòng qiáng
弱,重强。
wáng
王。
yǐ qiáng zhèng qiáng ruò ruò cún
以强政强,弱,弱存;
yǐ ruò zhèng ruò qiáng qiáng qù
以弱政弱,强,强去。
qiáng cún zé ruò qiáng qù zé wáng
强存则弱,强去则王。
gù yǐ qiáng zhèng ruò xuē
故以强政弱,削;
yǐ ruò zhèng qiáng wáng yě
以弱政强,王也。
míng zhǔ zhī shǐ qí chén yě yòng bì jiā yú gōng shǎng bì jǐn qí láo
明主之使其臣也,用必加于功,赏必尽其劳。
rén zhǔ shǐ qí mín xìn cǐ rú rì yuè zé wú dí yǐ
人主使其民信此如日月,则无敌矣。
jīn lí lóu jiàn qiū háo zhī mò bù néng yǐ míng mù yì rén
今离娄见秋豪之末,不能以明目易人;
wū huò jǔ qiān jūn zhī zhòng bù néng yǐ duō lì yì rén
乌获举千钧之重,不能以多力易人;
shèng xián zài tǐ xìng yě bù néng yǐ xiāng yì yě
圣贤在体性也,不能以相易也。
jīn dāng shì zhī yòng shì zhě jiē yù wéi shàng shèng jǔ fǎ zhī wèi yě
今当世之用事者,皆欲为上圣,举法之谓也。
bèi fǎ ér zhì cǐ rèn zhòng dào yuǎn ér wú mǎ niú jì dà chuān ér wú xiāng jí yě
背法而治,此任重道远而无马、牛,济大川而无舡、楫也。
jīn fú rén zhòng bīng qiáng cǐ dì wáng zhī dà zī yě gǒu fēi míng fǎ yǐ shǒu zhī yě yǔ wēi wáng wèi lín
今夫人众兵强,此帝王之大资也,苟非明法以守之也,与危亡为邻。
gù míng zhǔ chá fǎ jìng nèi zhī mín wú pì yín zhī xīn yóu chù zhī shì pò yú zhàn zhèn wàn mín jí yú gēng zhàn
故明主察法,境内之民无辟淫之心,游处之士迫于战阵,万民疾于耕战。
yǒu yǐ zhī qí rán yě
有以知其然也。
chǔ guó zhī mín qí jí ér jūn sù ruò piāo fēng
楚国之民,齐疾而均,速若飘风;
wǎn jù tiě chài lì ruò fēng chài
宛钜铁虿,利若蜂虿;
xié jiāo xī sì jiān ruò jīn shí
胁蛟犀兕,坚若金石;
jiāng hàn yǐ wéi chí rǔ yǐng yǐ wéi xiàn
江、汉以为池,汝、颍以为限;
yǐn yǐ dèng lín yuán yǐ fāng chéng
隐以邓林,缘以方城。
qín shī zhì yān yǐng jǔ ruò zhèn gǎo
秦师至,鄢、郢举,若振槁;
táng miè sǐ yú chuí shè zhuāng fā yú nèi chu fēn wéi wǔ
唐蔑死于垂涉,庄发于内,楚分为五。
de fēi bù dà yě mín fēi bù zhòng yě jiá bīng cái yòng fēi bù duō yě
地非不大也,民非不众也,甲兵财用非不多也;
zhàn bù shèng shǒu bù gù cǐ wú fǎ zhī suǒ shēng yě shì quán héng ér cāo qīng zhòng zhě
战不胜,守不固,此无法之所生也,释权衡而操轻重者。