xú dá cháng yù chūn
徐达常遇春
xú dá zì tiān dé háo rén shì yè nóng
徐达,字天德,濠人,世业农。
dá shǎo yǒu dà zhì cháng shēn gāo quán gāng yì wǔ yǒng
达少有大志,长身高颧,刚毅武勇。
tài zǔ zhī wèi guō zi xìng bù shuài yě dá shí nián èr shí èr wǎng cóng zhī yī jiàn yǔ hé
太祖之为郭子兴部帅也,达时年二十二,往从之,一见语合。
jí tài zǔ nán lüè dìng yuǎn shuài èr shí sì rén wǎng dá shǒu yǔ yān
及太祖南略定远,帅二十四人往,达首与焉。
xún cóng pò yuán bīng yú chú zhōu jiàn cóng qǔ hé zhōu zi xìng shòu dá zhèn fǔ
寻从破元兵于滁州涧,从取和州,子兴授达镇抚。
zi xìng zhí sūn dé yá dé yá jūn yì zhí tài zǔ dá tǐng shēn yì dé yá jūn qǐng dài tài zǔ nǎi de guī dá yì huò miǎn
子兴执孙德崖,德崖军亦执太祖,达挺身诣德崖军请代,太祖乃得归,达亦获免。
cóng dù jiāng bá cǎi shí qǔ tài píng yǔ cháng yù chūn jiē wèi jūn fēng guān
从渡江,拔采石,取太平,与常遇春皆为军锋冠。
cóng pò qín yuán jiāng chén yě xiān bié jiāng bīng qǔ lì yáng lì shuǐ cóng xià jí qìng
从破擒元将陈野先,别将兵取溧阳、溧水,从下集庆。
tài zǔ shēn jū shǒu ér mìng dá wèi dà jiàng shuài zhū jūn dōng gōng zhèn jiāng bá zhī
太祖身居守,而命达为大将,帅诸军东攻镇江,拔之。
hào lìng míng sù chéng zhōng yàn rán
号令明肃,城中宴然。
shòu huái xìng yì tǒng jūn yuán shuài
授淮兴翼统军元帅。
shí zhāng shì chéng yǐ jù cháng zhōu xié jiāng dōng pàn jiāng chén bǎo èr yǐ zhōu shī gōng zhèn jiāng
时张士诚已据常州,挟江东叛将陈保二以舟师攻镇江。
dá bài zhī yú lóng tán suì qǐng yì bīng yǐ wéi cháng zhōu
达败之于龙潭,遂请益兵以围常州。
shì chéng qiǎn jiàng lái yuán
士诚遣将来援。
dá yǐ dí jiǎo ér ruì wèi yì lì qǔ nǎi lí chéng shè èr fú yǐ dài bié qiǎn jiàng wáng jūn yòng wèi qí bīng ér zì dū jūn zhàn
达以敌狡而锐,未易力取,乃离城设二伏以待,别遣将王均用为奇兵,而自督军战。
dí tuì zǒu yù fú dà bài zhī huò qí zhāng tāng èr jiāng jìn wéi cháng zhōu
敌退走遇伏,大败之,获其张、汤二将,进围常州。
míng nián kè zhī
明年克之。
jìn qiān shū mì yuàn shì
进佥枢密院事。
jì kè níng guó xùn yí xīng shǐ qián fēng zhào dé shèng xià cháng shú qín shì chéng dì shì dé
继克宁国,徇宜兴,使前锋赵德胜下常熟,擒士诚弟士德。
míng nián fù gōng yí xīng kè zhī
明年复攻宜兴,克之。
tài zǔ zì jiāng gōng wù zhōu mìng dá liú shǒu yìng tiān bié qiǎn bīng xí pò tiān wán jiāng zhào pǔ shèng fù chí zhōu
太祖自将攻婺州,命达留守应天,别遣兵袭破天完将赵普胜,复池州。
qiān fèng guó shàng jiàng jūn tóng zhī shū mì yuàn shì
迁奉国上将军、同知枢密院事。
jìn gōng ān qìng zì wú wéi lù xíng yè yǎn fú shān zhài pò pǔ shèng bù jiàng yú qīng shān suì kè qián shān
进攻安庆,自无为陆行,夜掩浮山寨,破普胜部将于青山,遂克潜山。
hái zhèn chí zhōu yǔ yù chūn shè fú bài chén you liàng jūn yú jiǔ huà shān xià zhǎn shǒu wàn rén shēng qín sān qiān rén
还镇池州,与遇春设伏,败陈友谅军于九华山下,斩首万人,生擒三千人。
yù chūn yuē cǐ jìng lǚ yě bù shā wèi hòu huàn
遇春曰:“此劲旅也,不杀为后患。
dá bù kě nǎi yǐ zhuàng wén
”达不可,乃以状闻。
ér yù chūn xiān yǐ yè kēng qí rén guò bàn tài zǔ bù yì xī zòng qiǎn yú zhòng
而遇春先以夜坑其人过半,太祖不怿,悉纵遣余众。
yú shì shǐ mìng dá jǐn hù zhū jiāng
于是始命达尽护诸将。
chén you liàng fàn lóng jiāng dá jūn nán mén wài yǔ zhū jiāng lì zhàn pò zhī zhuī jí zhī cí hú fén qí zhōu
陈友谅犯龙江,达军南门外,与诸将力战破之,追及之慈湖,焚其舟。
míng nián cóng fá hàn qǔ jiāng zhōu
明年,从伐汉,取江州。
you liàng zǒu wǔ chāng dá zhuī zhī
友谅走武昌,达追之。
you liàng chū zhàn jiàn miǎn yáng dá yíng hàn yáng dùn kǒu yǐ è zhī
友谅出战舰沔阳,达营汉阳沌口以遏之。
jìn zhōng shū yòu chéng
进中书右丞。
míng nián tài zǔ dìng nán chāng xiáng jiàng zhù zōng kāng tài pàn
明年,太祖定南昌,降将祝宗、康泰叛。
dá yǐ dùn kǒu jūn tǎo píng zhī
达以沌口军讨平之。
cóng yuán ān fēng pò wú jiāng lǚ zhēn suì wéi lú zhōu
从援安丰,破吴将吕珍,遂围庐州。
huì hàn rén kòu nán chāng tài zǔ zhào dá zì lú zhōu lái huì shī yù yú pó yáng hú
会汉人寇南昌,太祖召达自庐州来会师,遇于鄱阳湖。
you liàng jūn shén shèng dá shēn xiān zhū jiāng lì zhàn bài qí qián fēng shā qiān wǔ bǎi rén huò yī jù zhōu
友谅军甚盛,达身先诸将力战,败其前锋,杀千五百人,获一巨舟。
tài zǔ zhī dí kě pò ér lǜ shì chéng nèi fàn jí yè qiǎn dá hái shǒu yìng tiān zì shuài zhū jiāng áo zhàn jìng bì you liàng
太祖知敌可破,而虑士诚内犯,即夜遣达还守应天,自帅诸将鏖战,竟毙友谅。
míng nián tài zǔ chēng wú wáng yǐ dá wèi zuǒ xiāng guó
明年,太祖称吴王,以达为左相国。
fù yǐn bīng wéi lú zhōu kè qí chéng
复引兵围庐州,克其城。
lüè xià jiāng líng chén zhōu héng zhōu bǎo qìng zhū lù hú xiāng píng
略下江陵、辰州、衡州、宝庆诸路,湖、湘平。
zhào hái shuài yù chūn děng xùn huái dōng kè tài zhōu
召还,帅遇春等徇淮东,克泰州。
wú rén xiàn yí xīng dá hái jiù fù zhī
吴人陷宜兴,达还救复之。
fù yǐn bīng dù jiāng kè gāo yóu fú wú jiàng shì qiān yú rén
复引兵渡江,克高邮,俘吴将士千余人。
huì yù chūn gōng huái ān pò wú jūn yú mǎ luó gǎng shǒu jiāng méi sī zǔ yǐ chéng jiàng
会遇春攻淮安,破吴军于马骡港,守将梅思祖以城降。
jìn pò ān fēng huò yuán jiāng xīn dōu zǒu zuǒ jūn bì jǐn de qí yùn sōu
进破安丰,获元将忻都,走左君弼,尽得其运艘。
yuán bīng qīn xú zhōu yíng jī dà pò zhī fú zhǎn wàn jì
元兵侵徐州,迎击,大破之,俘斩万计。
huái nán běi xī píng
淮南、北悉平。
shī hái tài zǔ yì zhēng wú
师还,太祖议征吴。
yòu xiāng guó li shàn zhǎng qǐng huǎn zhī
右相国李善长请缓之。
dá yuē zhāng shì tài ér kē dà jiàng li bó shēng bèi tú yōng zǐ nǚ yù bó yì yǔ ěr
达曰:“张氏汰而苛,大将李伯升辈徒拥子女玉帛,易与耳。
yòng shì zhě huáng cài yè sān cān jūn shū shēng bù zhī dà jì
用事者,黄、蔡、叶三参军,书生不知大计。
chén fèng zhǔ shàng wēi dé yǐ dà jūn cù zhī sān wú kě jì rì dìng
臣奉主上威德,以大军蹙之,三吴可计日定。
tài zǔ dà yuè bài dá dà jiàng jūn píng zhāng yù chūn wèi fù jiāng jūn shuài zhōu shī èr shí wàn rén báo hú zhōu
”太祖大悦,拜达大将军,平章遇春为副将军,帅舟师二十万人薄湖州。
dí sān dào chū zhàn dá yì fēn sān jūn yīng zhī bié qiǎn bīng è qí guī lù
敌三道出战,达亦分三军应之,别遣兵扼其归路。
dí zhàn bài fǎn zǒu bù dé rù chéng
敌战败返走,不得入城。
hái zhàn dà pò zhī qín jiāng lì èr bǎi rén wéi qí chéng
还战,大破之,擒将吏二百人,围其城。
shì chéng qiǎn lǚ zhēn děng yǐ bīng liù wàn fù jiù zhūn jiù guǎn zhù wǔ zhài zì gù
士诚遣吕珍等以兵六万赴救,屯旧馆,筑五寨自固。
dá shǐ yù chūn děng wéi shí lěi yǐ zhē zhī
达使遇春等为十垒以遮之。
shì chéng zì yǐ jīng bīng lái yuán dà pò zhī yú zào lín
士诚自以精兵来援,大破之于皂林。
shì chéng zǒu suì bá shēng shān shuǐ lù zhài
士诚走,遂拔升山水陆寨。
wǔ tài zǐ zhū xiān lǚ zhēn děng jiē jiàng yǐ xùn yú chéng xià hú zhōu jiàng
五太子、朱暹、吕珍等皆降,以徇于城下,湖州降。
suì xià wú jiāng zhōu cóng tài hú jìn wéi píng jiāng
遂下吴江州,从太湖进围平江。
dá jūn fēng mén yù chūn jūn hǔ qiū guō zi xìng jūn lóu mén huá yún lóng jūn xū mén tāng hé jūn chāng mén wáng bì jūn pán mén zhāng wēn jūn xī mén kāng mào cái jūn běi mén gěng bǐng wén jūn chéng dōng běi chóu chéng jūn chéng xī nán hé wén huī jūn chéng xī běi zhù cháng wéi kùn zhī
达军葑门,遇春军虎丘,郭子兴军娄门,华云龙军胥门,汤和军阊门,王弼军盘门,张温军西门,康茂才军北门,耿炳文军城东北,仇成军城西南,何文辉军城西北,筑长围困之。
jià mù tǎ yǔ chéng zhōng fú tú děng
架木塔与城中浮屠等。
bié zhù tái sān chéng kàn chéng zhōng zhì gōng nǔ huǒ tǒng
别筑台三成,瞰城中,置弓弩火筒。
tái shàng yòu zhì jù pào suǒ jī zhé mí suì
台上又置巨𪿫,所击辄糜碎。
chéng zhōng dà zhèn
城中大震。
dá qiǎn shǐ qǐng shì tài zǔ chì láo zhī yuē jiāng jūn móu yǒng jué lún gù néng è luàn lüè xuē qún xióng
达遣使请事,太祖敕劳之曰:“将军谋勇绝伦,故能遏乱略,削群雄。
jīn shì bì bǐng mìng cǐ jiāng jūn zhī zhōng wú shén jiā zhī
今事必禀命,此将军之忠,吾甚嘉之。
rán jiāng zài wài jūn bù yù
然将在外,君不御。
jūn zhōng huǎn jí jiāng jūn qí pián yí xíng zhī wú bù zhōng zhì
军中缓急,将军其便宜行之,吾不中制。
jì ér píng jiāng pò zhí shì chéng chuán sòng yìng tiān dé shèng bīng èr shí wǔ wàn rén
”既而平江破,执士诚,传送应天,得胜兵二十五万人。
chéng zhī jiāng pò yě dá yǔ yù chūn yuē yuē shī rù wǒ yíng qí zuǒ gōng yíng qí yòu
城之将破也,达与遇春约曰:“师入,我营其左,公营其右。
yòu lìng dá shì yuē lüè mín cái zhě sǐ huǐ mín jū zhě sǐ lí yíng èr shí lǐ zhě sǐ
”又令荅士曰:“掠民财者死,毁民居者死,离营二十里者死。
jì rù wú rén ān dǔ rú gù
”既入,吴人安堵如故。
shī hái fēng xìn guó gōng
师还,封信国公。
xún bài zhēng lǔ dà jiàng jūn yǐ yù chūn wèi fù shuài bù qí èr shí wǔ wàn rén běi qǔ zhōng yuán tài zǔ qīn mà yú lóng jiāng
寻拜征虏大将军,以遇春为副,帅步骑二十五万人,北取中原,太祖亲祃于龙江。
shì shí chēng míng jiàng bì tuī dá yù chūn
是时称名将,必推达、遇春。
liǎng rén cái yǒng xiāng lèi jiē tài zǔ suǒ yǐ zhòng
两人才勇相类,皆太祖所倚重。
yù chūn piāo jí gǎn shēn rù ér dá yóu cháng yú móu lüè
遇春剽疾敢深入,而达尤长于谋略。
yù chūn xià chéng yì bù néng wú zhū lù dá suǒ zhì bù rǎo jí huò zhuàng shì yǔ dié jié yǐ ēn yì bǐ wèi jǐ yòng
遇春下城邑不能无诛僇,达所至不扰,即获壮士与谍,结以恩义,俾为己用。
yóu cǐ duō lè fù dà jiàng jūn zhě
由此多乐附大将军者。
zhì shì tài zǔ yù zhū jiāng yù jūn chí zhòng yǒu jì lǜ zhàn shèng gōng qǔ de wèi jiāng zhī tǐ zhě mò rú dà jiàng jūn dá
至是,太祖谕诸将御军持重有纪律,战胜攻取得为将之体者,莫如大将军达。
yòu wèi dá jìn qǔ fāng lüè yi zì shān dōng shǐ
又谓达,进取方略,宜自山东始。
shī xíng kè yí zhōu jiàng shǒu jiāng wáng xuān
师行,克沂州,降守将王宣。
jìn kè yì zhōu wáng xuān fù pàn jī zhǎn zhī
进克峄州,王宣复叛,击斩之。
jǔ mì hǎi zhū zhōu xī xià
莒、密、海诸州悉下。
nǎi shǐ hán zhèng fēn bīng è hé zhāng xìng zǔ qǔ dōng píng jǐ níng ér zì shuài dà jūn bá yì dōu xùn xià wéi jiāo zhū zhōu xiàn
乃使韩政分兵扼河,张兴祖取东平、济宁,而自帅大军拔益都,徇下潍、胶诸州县。
jǐ nán jiàng fēn bīng qǔ dēng lái
济南降,分兵取登、莱。
qí de xī dìng
齐地悉定。
hóng wǔ yuán nián tài zǔ jí dì wèi yǐ dá wèi yòu chéng xiàng
洪武元年,太祖即帝位,以达为右丞相。
cè lì huáng tài zǐ yǐ dá jiān tài zǐ shǎo fù
册立皇太子,以达兼太子少傅。
fù jiāng jūn yù chūn kè dōng chāng huì shī jǐ nán jī zhǎn lè ān fǎn zhě
副将军遇春克东昌,会师济南,击斩乐安反者。
hái jūn jǐ níng yǐn zhōu shī sù hé qū biàn liáng shǒu jiāng li kè yí zǒu zuǒ jūn bì zhú zhēn děng jiàng
还军济宁,引舟师溯河,趋汴梁,守将李克彝走,左君弼、竹贞等降。
suì zì hǔ láo guān rù luò yáng yǔ yuán jiāng tuō yīn tiē mù ér dà zhàn luò shuǐ běi pò zǒu zhī
于是从虎牢关进入洛阳,与元将脱因帖木儿大战于洛水之北,元将兵败逃走。
liáng wáng ā lǔ wēn yǐ hé nán lóng lüè dìng sōng shǎn chén rǔ zhū zhōu suì dǎo tóng guān
梁王阿鲁温以河南隆,略定嵩、陕、陈、汝诸州,遂捣潼关。
li sī qí bēn fèng xiáng zhāng sī dào bēn lù fù chéng suì rù guān xi zhì huá zhōu
李思齐奔凤翔,张思道奔鹿阝城,遂入关,西至华州。
jié wén tài zǔ xìng biàn liáng zhào dá yì xíng zài suǒ zhì jiǔ láo zhī qiě móu běi fá
捷闻,太祖幸汴梁,召达诣行在所,置酒劳之,且谋北伐。
dá yuē dà jūn píng qí lǔ sǎo hé luò wáng bǎo bǎo qūn xún guān wàng
达曰:“大军平齐鲁,扫河洛,王保保逡巡观望;
tóng guān jì kè sī qí bèi láng bèi xi bēn
潼关既克,思齐辈狼狈西奔。
yuán shēng yuán yǐ jué jīn chéng shì zhí dǎo yuán dōu kě bù zhàn yǒu yě
元声援已绝,今乘势直捣元都,可不战有也。
dì yuē shàn
”帝曰:“善。
dá fù jìn yuē yuán dōu kè ér qí zhǔ běi zǒu jiāng qióng zhuī zhī hu
”达复进曰:“元都克,而其主北走,将穷追之乎?
dì yuē yuán yùn shuāi yǐ xíng zì sī miè bù fán qióng bīng
”帝曰:“元运衰矣,行自澌灭,不烦穷兵。
chū sài zhī hòu gù shǒu fēng jiāng fáng qí qīn yì kě yě
出塞之后,固守封疆,防其侵轶可也。
dá dùn shǒu shòu mìng
”达顿首受命。
suì yǔ fù jiāng jūn huì shī hé yīn qiǎn pí jiàng fēn dào xùn hé běi de lián xià wèi huī zhāng dé guǎng píng
遂与副将军会师河阴,遣裨将分道徇河北地,连下卫辉、彰德、广平。
shī cì lín qīng shǐ fu you dé kāi lù dào tōng bù qí gù shí jùn hé tōng zhōu shī suì yǐn ér běi
师次临清,使傅友德开陆道通步骑,顾时浚河通舟师,遂引而北。
yù chūn yǐ kè dé zhōu hé bīng qǔ zhǎng lú è zhí gū zuò fú qiáo yǐ jì shī
遇春已克德州,合兵取长芦,扼直沽,作浮桥以济师。
shuǐ lù bìng jìn dà bài yuán jūn yú hé xī wu jìn kè tōng zhōu
水陆并进,大败元军于河西务,进克通州。
shùn dì shuài hòu fēi tài zǐ běi qù
顺帝帅后妃太子北去。
yú rì dá chén bīng qí huà mén tián háo dēng chéng
逾日,达陈兵齐化门,填濠登城。
jiān guó huái wáng tiē mù ér bù huā zuǒ chéng xiàng qìng tóng píng zhāng dié r bì shī pǔ sài yīn bù huā yòu chéng zhāng kāng bó yù shǐ zhōng chéng mǎn chuān děng bù jiàng zhǎn zhī qí yú bù lù yī rén
监国淮王帖木儿不花,左丞相庆童,平章迭儿必失、朴赛因不花,右丞张康伯,御史中丞满川等不降,斩之,其余不戮一人。
fēng fǔ kù jí tú shū bǎo wù lìng zhǐ huī zhāng shèng yǐ bīng qiān rén shǒu gōng diàn mén shǐ huàn zhě hù shì zhū gōng rén fēi zhǔ jìn shì zú wú suǒ qīn bào
封府库,籍图书宝物,令指挥张胜以兵千人守宫殿门,使宦者护视诸宫人、妃、主,禁士卒毋所侵暴。
lì mín ān jū shì bù yì sì
吏民安居,市不易肆。
jié wén zhào yǐ yuán dōu wèi běi píng fǔ zhì liù wèi liú sūn xìng zǔ děng shǒu zhī ér mìng dá yǔ yù chūn jìn qǔ shān xī
捷闻,诏以元都为北平府,置六卫,留孙兴祖等守之,而命达与遇春进取山西。
yù chūn xiān xià bǎo dìng zhōng shān zhēn dìng féng shèng tāng hé xià huái qìng dù tài xíng qǔ zé lù dá yǐ dà jūn jì zhī
遇春先下保定、中山、真定,冯胜、汤和下怀庆,度太行,取泽、潞,达以大军继之。
shí kuò kuò tiē mù ér fāng yǐn bīng chū yàn mén jiāng yóu jū yōng yǐ gōng běi píng
时扩廓帖木儿方引兵出雁门,将由居庸以攻北平。
dá wén zhī yǔ zhū jiāng móu yuē kuò kuò yuǎn chū tài yuán bì xū
达闻之,与诸将谋曰:“扩廓远出,太原必虚。
běi píng yǒu sūn dū du zài zú yǐ yù zhī
北平有孙都督在,足以御之。
jīn chéng dí bù bèi zhí dǎo tài yuán shǐ jìn bù dé zhàn tuì wú suǒ shǒu suǒ wèi pī kàng dǎo xū zhě yě
今乘敌不备,直捣太原,使进不得战,退无所守,所谓批亢捣虚者也。
bǐ ruò xi hái zì jiù cǐ chéng qín ěr
彼若西还自救,此成擒耳。
zhū jiāng jiē yuē shàn
”将领们都说:“好。
nǎi yǐn bīng qū tài yuán
”乃引兵趋太原。
kuò kuò zhì bǎo ān guǒ hái jiù
扩廓至保安,果还救。
dá xuǎn jīng bīng yè xí qí yíng
达选精兵夜袭其营。
kuò kuò yǐ shí bā qí dùn qù
扩廓以十八骑遁去。
jǐn jiàng qí zhòng suì kè tài yuán
尽降其众,遂克太原。
chéng shì shōu dà tóng fēn bīng xùn wèi xià zhōu xiàn
乘势收大同,分兵徇未下州县。
shān xī xī píng
山西悉平。
èr nián yǐn bīng xi dù hé
二年引兵西渡河。
zhì lù tái zhāng sī dào dùn suì kè fèng yuán
至鹿台,张思道遁,遂克奉元。
shí yù chūn xià fèng xiáng li sī qí zǒu lín táo dá huì zhū jiāng yì suǒ xiàng
时遇春下凤翔,李思齐走临洮,达会诸将议所向。
jiē yuē zhāng sī dào zhī cái bù rú li sī qí ér qìng yáng yì yú lín táo qǐng xiān qìng yáng
皆曰:“张思道之才不如李思齐,而庆阳易于临洮,请先庆阳。
dá yuē bù rán qìng yáng chéng xiǎn ér bīng jīng cù wèi yì bá yě
”达曰:“不然,庆阳城险而兵精,猝未易拔也。
lín táo běi jiè hé huáng xi kòng qiāng róng de zhī qí rén zú bèi zhàn dòu wù chǎn zú zuǒ jūn chǔ
临洮北界河、湟,西控羌、戎,得之,其人足备战斗,物产足佐军储。
cù yǐ dà bīng sī qí bù zǒu zé shù shǒu fù yǐ
蹙以大兵,思齐不走,则束手缚矣。
lín táo jì kè yú páng jùn hé yǒu
临洮既克,于旁郡何有?
suì dù lǒng kè qín zhōu xià fú qiāng níng yuǎn rù gǒng chāng qiǎn yòu fù jiāng jūn féng shèng bī lín táo sī qí guǒ bù zhàn jiàng
”遂渡陇,克秦州,下伏羌、宁远,入巩昌,遣右副将军冯胜逼临洮,思齐果不战降。
fēn bīng kè lán zhōu xí zǒu yù wáng jǐn shōu qí bù luò zī zhòng
分兵克兰州,袭走豫王,尽收其部落辎重。
hái chū xiāo guān xià píng liáng
还出萧关,下平凉。
sī dào zǒu níng xià wèi kuò kuò suǒ zhí qí dì liáng chén yǐ qìng yáng jiàng
思道走宁夏,为扩廓所执,其弟良臣以庆阳降。
dá qiǎn xuē xiǎn shòu zhī
达遣薛显受之。
liáng chén fù pàn yè chū bīng xí shāng xiǎn
良臣复叛,夜出兵袭伤显。
dá dū jūn wéi zhī
达督军围之。
kuò kuò qiǎn jiàng lái yuán nì jī bài qù suì bá qìng yáng
扩廓遣将来援,逆击败去,遂拔庆阳。
liáng chén fù zǐ tóu yú jǐng yǐn chū zhǎn zhī
良臣父子投于井,引出斩之。
jǐn dìng shǎn xī de
尽定陕西地。
zhào dá bān shī cì bái jīn wén qǐ shén hòu
诏达班师,赐白金文绮甚厚。
jiāng lùn gōng dà fēng huì kuò kuò gōng lán zhōu shā zhǐ huī shǐ fù jiāng jūn yù chūn yǐ zú sān nián chūn dì fù yǐ dá wèi dà jiàng jūn píng zhāng li wén zhōng wèi fù jiāng jūn fēn dào chū bīng
将论功大封,会扩廓攻兰州,杀指挥使,副将军遇春已卒,三年春帝复以达为大将军,平章李文忠为副将军,分道出兵。
dá zì tóng guān chū xī dào dǎo dìng xī qǔ kuò kuò
达自潼关出西道,捣定西,取扩廓。
wén zhōng zì jū yōng chū dōng dào jué dà mò zhuī yuán sì zhǔ
文忠自居庸出东道,绝大漠,追元嗣主。
dá zhì dìng xī kuò kuò tuì tún chén r yù jìn jūn báo zhī
达至定西,扩廓退屯沈儿峪,进军薄之。
gé gōu ér lěi rì shù jiāo
隔沟而垒,日数交。
kuò kuò qiǎn jīng bīng cóng jiàn dào jié dōng nán lěi zuǒ chéng hú dé jì cāng cù shī cuò jūn jīng rǎo dá shuài bīng jī què zhī
扩廓遣精兵从间道劫东南垒,左丞胡德济仓卒失措,军惊扰,达帅兵击却之。
dé jì dà hǎi zi yě dá yǐ qí gōng chén zi xiè sòng zhī jīng shī ér zhǎn qí xià zhǐ huī děng shù rén yǐ xùn
德济,大海子也,达以其功臣子,械送之京师,而斩其下指挥等数人以徇。
míng rì zhěng bīng duó gōu shū sǐ zhàn dà pò kuò kuò bīng
明日,整兵夺沟,殊死战,大破扩廓兵。
qín tán wáng wén jì wáng jí guó gōng píng zhāng yǐ xià wén wǔ liáo shǔ qiān bā bǎi liù shí yú rén jiàng shì bā wàn sì qiān wǔ bǎi yú rén mǎ tuo zá chù yǐ jù wàn jì
擒郯王、文济王及国公、平章以下文武僚属千八百六十余人,将士八万四千五百余人,马驼杂畜以巨万计。
kuò kuò jǐn xié qī zǐ shù rén bēn hé lín
扩廓仅挟妻子数人奔和林。
dé jì zhì jīng dì shì zhī ér yǐ shū yù dá jiāng jūn xiào wèi qīng bù zhǎn sū jiàn ěr dú bú jiàn ráng jū zhī dài zhuāng gǔ hu
德济至京,帝释之,而以书谕达:“将军效卫青不斩苏建耳,独不见穰苴之待庄贾乎?
jiāng jūn zhū zhī zé yǐ
将军诛之,则已。
jīn xià tíng yì wú qiě niàn qí xìn zhōu zhū jì gōng bù rěn jiā zhū
今下廷议,吾且念其信州、诸暨功,不忍加诛。
jì zì jīn jiāng jūn wú shì gū xī
继自今,将军毋事姑息。
dá jì pò kuò kuò jí shuài shī zì huī zhōu nán yī bǎi bā dù zhì lüè yáng kè miǎn zhōu rù lián yún zhàn gōng xìng yuán qǔ zhī
”达既破扩廓,即帅师自徽州南一百八渡至略阳,克沔州,入连云栈,攻兴元,取之。
ér fù jiāng jūn wén zhōng yì kè yīng chāng huò yuán dí sūn fēi zhǔ jiàng xiāng
而副将军文忠亦克应昌,获元嫡孙妃主将相。
xiān hòu lù bù wén zhào zhèn lǚ hái jīng shī
先后露布闻,诏振旅还京师。
dì yíng láo yú lóng jiāng
帝迎劳于龙江。
nǎi xià zhào dà fēng gōng chén shòu dá kāi guó fǔ yùn tuī chéng xuān lì wǔ chén tè jìn guāng lù dài fu zuǒ zhù guó tài fù zhōng shū yòu chéng xiàng cān jūn guó shì gǎi fēng wèi guó gōng suì lù wǔ qiān dàn yǔ shì quàn
乃下诏大封功臣,授达开国辅运推诚宣力武臣,特进光禄大夫、左柱国、太傅、中书右丞相参军国事,改封魏国公,岁禄五千石,予世券。
míng nián shuài shèng xī děng fù běi píng liàn jūn mǎ xiū chéng chí xǐ shān hòu jūn mín shí zhū wèi fǔ zhì èr bǎi wǔ shí sì zhūn kěn tián yī qiān sān bǎi yú qǐng
明年帅盛熙等赴北平练军马,修城池,徙山后军民实诸卫府,置二百五十四屯,垦田一千三百余顷。
qí dōng zhào hái
其冬,召还。
wǔ nián fù dà fā bīng zhēng kuò kuò
五年复大发兵征扩廓。
dá yǐ zhēng lǔ dà jiàng jūn chū zhōng dào zuǒ fù jiāng jūn li wén zhōng chū dōng dào zhēng xi jiāng jūn féng shèng chū xī dào gè jiāng wǔ wàn qí chū sài
达以征虏大将军出中道,左副将军李文忠出东道,征西将军冯胜出西道,各将五万骑出塞。
dá qiǎn dū du lán yù jī bài kuò kuò yú tǔ cì hé
达遣都督蓝玉击败扩廓于土刺河。
kuò kuò yǔ hè zōng zhé hé bīng lì jù dá zhàn bù lì sǐ zhě shù wàn rén
扩廓与贺宗哲合兵力拒,达战不利,死者数万人。
dì yǐ dá gōng dà fú wèn yě
帝以达功大,弗问也。
shí wén zhōng jūn yì bù lì yǐn hái
时文忠军亦不利,引还。
dú shèng zhì xī liáng huò quán shèng zuò nì tuó mǎ shǎng bù xíng shì jù wén zhōng shèng chuán
独胜至西凉获全胜,坐匿驼马,赏不行,事具《文忠》、《胜传》。
míng nián dá fù shuài zhū jiāng xíng biān pò dí yú dá là hǎi hái jūn běi píng liú sān nián ér guī
明年,达复帅诸将行边,破敌于答剌海,还军北平,留三年而归。
shí sì nián fù shuài tāng hé děng tǎo nǎi r bù huā
十四年,复帅汤和等讨乃儿不花。
yǐ fù huán zhèn
已,复还镇。
měi suì chūn chū dōng mù zhào hái yǐ wéi cháng
每岁春出,冬暮召还,以为常。
hái zhé shàng jiàng yìn cì xiū mù yàn jiàn huān yǐn yǒu bù yī xiōng dì chēng ér dá yù gōng shèn
还辄上将印,赐休沐,宴见欢饮,有布衣兄弟称,而达愈恭慎。
dì cháng cóng róng yán xú xiōng gōng dà wèi yǒu níng jū kě cì yǐ jiù dǐ
帝尝从容言:“徐兄功大,未有宁居,可赐以旧邸。
jiù dǐ zhě tài zǔ wèi wú wáng shí suǒ jū yě
”旧邸者,太祖为吴王时所居也。
dá gù cí
达固辞。
yī rì dì yǔ dá zhī dǐ qiáng yǐn zhī zuì ér méng zhī bèi yú wò zhèng qǐn
一日,帝与达之邸,强饮之醉,而蒙之被,舁卧正寝。
dá xǐng jīng qū xià jiē fǔ fú hū sǐ zuì
达醒,惊趋下阶,俯伏呼死罪。
dì chān zhī dà yuè
帝觇之,大悦。
nǎi mìng yǒu sī jí jiù dǐ qián zhì jiǎ dì biǎo qí fang yuē dà gōng
乃命有司即旧邸前治甲第,表其坊曰“大功”。
hú wéi yōng wèi chéng xiàng yù jié hǎo yú dá dá báo qí rén bù dá zé lù dá hūn zhě fú shòu shǐ tú dá
胡惟庸为丞相,欲结好于达,达薄其人,不答,则赂达阍者福寿使图达。
fú shòu fā zhī dá yì bù wèn
福寿发之,达亦不问;
wéi shí shí wèi dì yán wéi yōng bù rèn xiāng
惟时时为帝言惟庸不任相。
hòu guǒ bài dì yì zhòng dá
后果败,帝益重达。
shí qī nián tài yīn fàn shàng jiāng dì xīn è zhī
十七年,太阴犯上将,帝心恶之。
dá zài běi píng bìng bèi jū shāo yù dì qiǎn dá zhǎng zǐ huī zǔ jī chì wǎng láo xún zhào hái
达在北平病背疽,稍愈,帝遣达长子辉祖赍敕往劳,寻召还。
míng nián èr yuè bìng dǔ suì zú nián wǔ shí sì
明年二月,病笃,遂卒,年五十四。
dì wèi chuò cháo lín sàng bēi tòng bù yǐ
帝为辍朝,临丧悲恸不已。
zhuī fēng zhōng shān wáng shì wǔ níng zèng sān shì jiē wáng jué
追封中山王,谥武宁,赠三世皆王爵。
cì zàng zhōng shān zhī yīn yù zhì shén dào bēi wén
赐葬钟山之阴,御制神道碑文。
pèi xiǎng tài miào xiào xiàng gōng chén miào wèi jiē dì yī
配享太庙,肖像功臣庙,位皆第一。
dá yán jiǎn lǜ jīng
达言简虑精。
zài jūn lìng chū bù èr
在军,令出不二。
zhū jiāng fèng chí lǐn lǐn ér dì qián gōng jǐn rú bù néng yán
诸将奉持凛凛,而帝前恭谨如不能言。
shàn fǔ xún yǔ xià tóng gān kǔ shì wú bù gǎn ēn xiào sǐ yǐ gù suǒ xiàng kè jié
善拊循,与下同甘苦,士无不感恩效死,以故所向克捷。
yóu yán jí bù wǔ suǒ píng dà dū èr shěng huì sān jùn yì bǎi shù lǘ jǐng yàn rán mín bù kǔ bīng
尤严戢部伍,所平大都二,省会三,郡邑百数,闾井宴然,民不苦兵。
guī cháo zhī rì dān chē jiù shě yán lǐ rú shēng tán yì zhōng rì yōng yōng rú yě
归朝之日,单车就舍,延礼儒生,谈议终日,雍雍如也。
dì cháng chēng zhī yuē shòu mìng ér chū chéng gōng ér xuán bù jīn bù fá fù nǚ wú suǒ ài cái bǎo wú suǒ qǔ zhōng zhèng wú cī zhāo míng hu rì yuè dà jiàng jūn yī rén ér yǐ
帝尝称之曰:“受命而出,成功而旋,不矜不伐,妇女无所爱,财宝无所取,中正无疵,昭明乎日月,大将军一人而已。
zi sì huī zǔ tiān fú yīng xù zēng shòu
”子四:辉祖、添福、膺绪、增寿。
cháng nǚ wéi wén huáng dì hòu cì dài wáng fēi cì ān wáng fēi
长女为文皇帝后,次代王妃,次安王妃。
huī zǔ chū míng yǔn gōng zhǎng bā chǐ wǔ cùn yǒu cái qì yǐ xūn wèi shǔ zuǒ jūn dū du fǔ shì
辉祖,初名允恭,长八尺五寸,有才气,以勋卫署左军都督府事。
dá hōng sì jué
达薨,嗣爵。
yǐ bì huáng tài sūn huì cì jīn míng
以避皇太孙讳,赐今名。
shǔ chū liàn bīng shǎn xī běi píng shān dōng hé nán
数出练兵陕西、北平、山东、河南。
yuán jiāng ā lǔ tiē mù ér lì yàn fǔ yǒu yì zhì bǔ zhū zhī
元将阿鲁帖木儿隶燕府,有异志,捕诛之。
hái lǐng zhōng jūn dū du fǔ
还领中军都督府。
jiàn wén chū jiā tài zǐ tài fù
建文初,加太子太傅。
yàn wáng zǐ gāo xù huī zǔ shēng yě
燕王子高煦,辉祖甥也。
wáng jiāng qǐ bīng gāo xù fāng liú jīng shī qiè qí shàn mǎ ér táo
王将起兵,高煦方留京师,窃其善马而逃。
huī zǔ dà jīng qiǎn rén zhuī zhī bù jí nǎi yǐ wén suì jiàn qīn xìn
辉祖大惊,遣人追之,不及,乃以闻,遂见亲信。
jiǔ zhī mìng shuài shī yuán shān dōng bài yàn bīng yú qí méi shān
久之,命帅师援山东,败燕兵于齐眉山。
yàn rén dà jù
燕人大惧。
é bèi zhào hái zhū jiāng shì gū suì xiāng cì bài jì
俄被诏还,诸将势孤,遂相次败绩。
jí yàn bīng dù jiāng huī zǔ yóu yǐn bīng lì zhàn
及燕兵渡江,辉祖犹引兵力战。
chéng zǔ rù jīng shī huī zǔ dú shǒu fù cí fú yíng
成祖入京师,辉祖独守父祠弗迎。
yú shì xià lì mìng gōng zuì zhuàng wéi shū qí fù kāi guó xūn jí quàn zhōng miǎn sǐ yǔ
于是下吏命供罪状,惟书其父开国勋及券中免死语。
chéng zǔ dà nù xuē jué yōu zhī sī dì
成祖大怒,削爵幽之私第。
yǒng lè wǔ nián zú
永乐五年卒。
wàn lì zhōng lù jiàn wén zhōng chén miào sì nán dōu yǐ huī zǔ jū shǒu
万历中录建文忠臣,庙祀南都,以辉祖居首。
hòu zhuī zèng tài shī shì zhōng zhēn
后追赠太师,谥忠贞。
huī zǔ sǐ yú yuè chéng zǔ zhào qún chén huī zǔ yǔ qí huáng bèi móu wēi shè jì
辉祖死逾月,成祖诏群臣:“辉祖与齐、黄辈谋危社稷。
zhèn niàn zhōng shān wáng yǒu dà gōng qǔ shè zhī
朕念中山王有大功,曲赦之。
jīn huī zǔ sǐ zhōng shān wáng bù kě wú hòu
今辉祖死,中山王不可无后。
suì mìng huī zǔ zhǎng zǐ qīn sì
”遂命辉祖长子钦嗣。
jiǔ nián qīn yǔ chéng guó gōng yǒng dìng guó gōng jǐng chāng yǒng kāng hóu zhōng děng jù yǐ zòng zì wéi yán guān suǒ hé
九年,钦与成国公勇、定国公景昌、永康侯忠等,俱以纵恣为言官所劾。
dì yòu yǒng děng ér lìng qīn guī jiù xué
帝宥勇等,而令钦归就学。
shí jiǔ nián lái cháo jù cí guī
十九年来朝,遽辞归。
dì nù ba wèi mín
帝怒,罢为民。
rén zōng jí wèi fù gù jué chuán zi xiǎn zōng chéng zōng
仁宗即位,复故爵,传子显宗、承宗。
chéng zōng tiān shùn chū shǒu bèi nán jīng jiān lǐng zhōng jūn fǔ gōng lián xù shì yǒu xián shēng
承宗,天顺初,守备南京,兼领中军府,公廉恤士有贤声。
zú zi fǔ sì
卒,子俌嗣。
fǔ zì gōng fǔ chí zhòng shàn róng zhǐ
俌字公辅,持重,善容止。
nán jīng shǒu bèi tǐ zuì lóng huái róu bó shī jīn jiān yǐ xié tóng shǒu bèi wèi fǔ shàng
南京守备体最隆,怀柔伯施钅监以协同守备位俌上。
fǔ bù píng yán yú cháo zhào yǐ jué wèi xù zhe wèi lìng
俌不平,言于朝,诏以爵为序,著为令。
hóng zhì shí èr nián jǐ shì zhōng hú yì yù shǐ hú xiàn yǐ zāi yì chén yán xià yù fǔ shàng zhāng jiù zhī
弘治十二年,给事中胡易、御史胡献以灾异陈言下狱,俌上章救之。
zhèng dé zhōng shàng shū jiàn yóu tián yǔ qiē zhí
正德中,上书谏游畋,语切直。
cháng yǔ wú xī mín zhēng tián huì liú jǐn wéi shí suǒ jī
尝与无锡民争田,贿刘瑾,为时所讥。
fǔ sì wǔ shí èr nián ér zú zèng tài fù shì zhuāng jìng
俌嗣五十二年而卒,赠太傅,谥庄靖。
sūn péng jǔ sì bì qí qiè mào fēng fū rén yù lì qí zi wèi dí zuò duó lù
孙鹏举嗣,嬖其妾,冒封夫人,欲立其子为嫡,坐夺禄。
chuán zi bāng ruì sūn wéi zhì zēng sūn hóng jī
传子邦瑞,孙维志,曾孙弘基。
zì chéng zōng zhì hóng jī liù shì jiē shǒu bèi nán jīng lǐng jūn fǔ shì
自承宗至弘基六世,皆守备南京,领军府事。
hóng jī lèi jiā tài fù zú shì zhuāng wǔ zi wén jué sì
弘基累加太傅,卒,谥庄武,子文爵嗣。
míng wáng jué chú
明亡,爵除。
zēng shòu yǐ fù rèn shì zhì zuǒ dū du
增寿以父任仕至左都督。
jiàn wén dì yí yàn wáng fǎn cháng yǐ wèn zēng shòu
建文帝疑燕王反,尝以问增寿。
zēng shòu dùn shǒu yuē yàn wáng xiān dì tóng qì fù guì yǐ jí hé gù fǎn
增寿顿首曰:“燕王先帝同气,富贵已极,何故反!
jí yàn shī qǐ shù yǐ jīng shī xū shí shū yú yàn
”及燕师起,数以京师虚实输于燕。
dì jué zhī wèi jí wèn
帝觉之,未及问。
bǐ yàn bīng dù jiāng dì zhào zēng shòu jí zhī bú duì shǒu jiàn zhǎn zhī diàn wǔ xià
比燕兵渡江,帝召增寿诘之,不对,手剑斩之殿庑下。
wáng rù fǔ shī kū
王入,抚尸哭。
jí wèi zhuī fēng wǔ yáng hóu shì zhōng mǐn
即位,追封武阳侯,谥忠愍。
xún jìn fēng dìng guó gōng lù èr qiān wǔ bǎi shí
寻进封定国公,禄二千五百石。
yǐ qí zi jǐng chāng sì
以其子景昌嗣。
jiāo zòng shù bèi hé chéng zǔ zhé yòu zhī
骄纵,数被劾,成祖辄宥之。
chéng zǔ bēng jǐng chāng zuò jū sāng bù chū sù duó guàn fú suì lù yǐ ér fù zhī
成祖崩,景昌坐居丧不出宿,夺冠服岁禄,已而复之。
sān chuán zhì xuán sūn guāng zuò lèi diǎn jūn fǔ jiā tài shī sì sì shí wǔ nián zú shì róng xī
三传至玄孙光祚,累典军府,加太师,嗣四十五年卒,谥荣僖。
chuán zi zhì sūn wén bì wàn lì zhōng lǐng hòu jūn fǔ
传子至孙文璧,万历中,领后军府。
yǐ xiǎo xīn jǐn wèi jiàn qīn yú dì shù dài jiāo tiān jiā tài shī
以小心谨畏见亲于帝,数代郊天,加太师。
lèi shàng shū qǐng jiàn chǔ ba kuàng shuì shì dǎi xì
累上书请建储,罢矿税,释逮系。
sì sān shí wǔ nián zú shì kāng huì
嗣三十五年卒,谥康惠。
zài chuán zhì zēng sūn yǔn zhēn chóng zhēn mò wèi liú zéi suǒ shā
再传至曾孙允祯,崇祯末为流贼所杀。
hóng wǔ zhū gōng chén wéi dá zǐ sūn yǒu èr gōng fēn jū liǎng jīng
洪武诸功臣,惟达子孙有二公,分居两京。
wèi guó zhī hòu duō xián ér lèi cháo ēn shù dìng guó cháng bèi zhī
魏国之后多贤,而累朝恩数,定国常倍之。
jiā jìng zhōng zhào cái ēn zé shì fēng yǒu yán dìng guó gōng fú chēng zhě jìng fú duó yě
嘉靖中诏裁恩泽世封,有言定国功弗称者,竟弗夺也。
tiān fú zǎo zú
添福早卒。
yīng xù shòu shàng bǎo sī qīng lèi qiān zhōng jūn dū du qiān shì fèng cháo qǐng shì xí zhǐ huī shǐ
膺绪,授尚宝司卿,累迁中军都督佥事,奉朝请,世袭指挥使。
cháng yù chūn zì bó rén huái yuǎn rén
常遇春,字伯仁,怀远人。
mào qí wěi yǒng lì jué rén yuán bì shàn shè
貌奇伟,勇力绝人,猿臂善射。
chū cóng liú jù wèi dào chá jù zhōng wú chéng guī tài zǔ yú hé yáng
初从刘聚为盗,察聚终无成,归太祖于和阳。
wèi zhì kùn wò tián jiān mèng shén rén bèi jiǎ yōng dùn hū yuē qǐ qǐ zhǔ jūn lái
未至,困卧田间,梦神人被甲拥盾呼曰:“起起,主君来。
jīng wù ér tài zǔ shì zhì jí yíng bài
”惊寤,而太祖适至,即迎拜。
shí zhì zhèng shí wǔ nián sì yuè yě
时至正十五年四月也。
wú hé zì qǐng wèi qián fēng
不久,自己请求作前锋。
tài zǔ yuē rǔ tè jī lái jiù shí ěr wú ān dé rǔ liú yě
太祖曰:“汝特饥来就食耳,吾安得汝留也。
yù chūn gù qǐng
”遇春固请。
tài zǔ yuē sì dù jiāng shì wǒ wèi wǎn yě
太祖曰:“俟渡江,事我未晚也。
jí bīng báo niú zhǔ jī yuán bīng chén jī shàng zhōu jù àn qiě sān zhàng yú mò néng dēng
”及兵薄牛渚矶,元兵陈矶上,舟距岸且三丈余,莫能登。
yù chūn fēi gě zhì tài zǔ huī zhī qián
遇春飞舸至,太祖麾之前。
yù chūn yīng shēng fèn gē zhí qián
遇春应声,奋戈直前。
dí jiē qí gē chéng shì yuè ér shàng dà hū tiào dàng yuán jūn pī mǐ
敌接其戈,乘势跃而上,大呼跳荡,元军披靡。
zhū jiāng chéng zhī suì bá cǎi shí jìn qǔ tài píng
诸将乘之,遂拔采石,进取太平。
shòu zǒng guǎn fǔ xiān fēng jìn zǒng guǎn dū du
授总管府先锋,进总管都督。
shí jiàng shì qī zǐ zī zhòng jiē zài hé zhōu yuán zhōng chéng mán zǐ hǎi yá fù yǐ zhōu shī xí jù cǎi shí dào zhōng gěng
时将士妻子辎重皆在和州,元中丞蛮子海牙复以舟师袭据采石,道中梗。
tài zǔ zì jiāng gōng zhī qiǎn yù chūn duō zhāng yí bīng fēn dí shì
太祖自将攻之,遣遇春多张疑兵分敌势。
zhàn jì hé yù chūn cāo qīng gě chōng hǎi yá zhōu wèi èr
战既合,遇春操轻舸,冲海牙舟为二。
zuǒ yòu zòng jī dà bài zhī jǐn de qí zhōu
左右纵击,大败之,尽得其舟。
jiāng lù fù tōng
江路复通。
xún mìng shǒu lì yáng cóng gōng jí qìng gōng zuì
寻命守溧阳,从攻集庆,功最。
cóng yuán shuài xú dá qǔ zhèn jiāng jìn qǔ cháng zhōu
从元帅徐达取镇江,进取常州。
wú bīng wéi dá yú niú táng yù chūn wǎng yuán pò jiě zhī qín qí jiāng jìn tǒng jūn dà yuán shuài
吴兵围达于牛塘,遇春往援,破解之,擒其将,进统军大元帅。
kè cháng zhōu qiān zhōng yì dà yuán shuài
克常州,迁中翼大元帅。
cóng dá gōng níng guó zhōng liú shǐ guǒ chuàng dòu kè zhī
从达攻宁国,中流矢,裹创斗,克之。
bié qǔ mǎ tuo shā yǐ zhōu shī gōng chí zhōu xià zhī jìn xíng shěng dū du mǎ bù shuǐ jūn dà yuán shuài
别取马驼沙,以舟师攻池州,下之,进行省都督马步水军大元帅。
cóng qǔ wù zhōu zhuǎn tóng qiān shū mì yuàn shì shǒu wù
从取婺州,转同佥枢密院事,守婺。
yí bīng wéi qú zhōu yǐ qí bīng tū rù nán mén wèng chéng huǐ qí zhàn jù jí gōng zhī suì xià de jiá shì wàn rén jìn qiān shū mì yuàn shì
移兵围衢州,以奇兵突入南门瓮城,毁其战具,急攻之,遂下,得甲士万人,进佥枢密院事。
gōng háng zhōu shī lì zhào hái yìng tiān
攻杭州,失利,召还应天。
cóng dá bá zhào pǔ shèng zhī shuǐ zhài cóng shǒu chí zhōu dà pò hàn bīng yú jiǔ huà shān xià yǔ jù dá chuán
从达拔赵普胜之水寨,从守池州,大破汉兵于九华山下,语具《达传》。
you liàng báo lóng wān yù chūn yǐ wǔ yì jūn shè fú dà pò zhī suì fù tài píng gōng zuì
友谅薄龙湾,遇春以五翼军设伏,大破之,遂复太平,功最。
tài zǔ zhuī you liàng yú jiāng zhōu mìng yù chūn liú shǒu yòng fǎ yán jūn mín sù rán wú gǎn fàn jìn xíng shěng cān zhī zhèng shì
太祖追友谅于江州,命遇春留守,用法严,军民肃然无敢犯,进行省参知政事。
cóng qǔ ān qìng
从取安庆。
hàn jūn chū jiāng yóu jiào yù chūn jī zhī jiē fǎn zǒu chéng shèng qǔ jiāng zhōu
汉军出江游徼,遇春击之,皆反走,乘胜取江州。
hái shǒu lóng wān yuán cháng xīng fú shā wú bīng wǔ qiān yú rén qí jiāng li bó shēng jiě wéi dùn
还守龙湾,援长兴,俘杀吴兵五千余人,其将李伯升解围遁。
mìng pì ān qìng chéng
命甓安庆城。
xiān shì tài zǔ suǒ rèn jiàng shuài zuì zhù zhě píng zhāng shào róng yòu chéng xú dá yǔ yù chūn wèi sān
先是,太祖所任将帅最著者,平章邵荣、右丞徐达与遇春为三。
ér róng yóu sù jiàng shàn zhàn zhì shì jiāo jiǎn yǒu yì zhì yǔ cān zhèng zhào jì zǔ móu fú bīng wèi biàn
而荣尤宿将善战,至是骄蹇有异志,与参政赵继祖谋伏兵为变。
shì jué tài zǔ yù yòu róng sǐ yù chūn zhí qián yuē rén chén yǐ fǎn míng shàng hé kě yòu chén yì bù yǔ gòng shēng
事觉,太祖欲宥荣死,遇春直前曰:“人臣以反名,尚何可宥,臣义不与共生。
tài zǔ nǎi yǐn róng jiǔ liú tì ér lù zhī yǐ shì yì ài zhòng yù chūn
”太祖乃饮荣酒,流涕而戮之,以是益爱重遇春。
chí zhōu shuài luō you xián jù shén shān zhài tōng zhāng shì chéng yù chūn pò zhǎn zhī
池州帅罗友贤据神山寨,通张士诚,遇春破斩之。
cóng yuán ān fēng
从援安丰。
bǐ zhì lǚ zhēn yǐ xiàn qí chéng shā liú fú tōng wén dà jūn zhì shèng bīng jù shǒu
比至,吕珍已陷其城,杀刘福通,闻大军至,盛兵拒守。
tài zǔ zuǒ yòu jūn jiē bài yù chūn héng jī qí zhèn sān zhàn sān pò zhī fú huò shì mǎ wú suàn
太祖左右军皆败,遇春横击其阵,三战三破之,俘获士马无算。
suì cóng dá wéi lú zhōu
遂从达围庐州。
chéng jiāng xià chén you liàng wéi hóng dōu zhào hái
城将下,陈友谅围洪都,召还。
huì shī fá hàn yù yú péng lǐ zhī kāng láng shān
会师伐汉,遇于彭蠡之康郎山。
hàn jūn zhōu dà chéng shàng liú fēng ruì shén
汉军舟大,乘上流,锋锐甚。
yù chūn xié zhū jiāng dà zhàn hū shēng dòng tiān dì wú bù yī dāng bǎi
遇春偕诸将大战,呼声动天地,无不一当百。
you liàng xiāo jiàng zhāng dìng biān zhí fàn tài zǔ zhōu zhōu jiāo yú qiǎn jǐ dài
友谅骁将张定边直犯太祖舟,舟胶于浅,几殆。
yù chūn shè zhòng dìng biān tài zǔ zhōu de tuō ér yù chūn zhōu fù jiāo yú qiǎn
遇春射中定边,太祖舟得脱,而遇春舟复胶于浅。
yǒu bài zhōu shùn liú xià chù yù chūn zhōu nǎi tuō
有败舟顺流下,触遇春舟乃脱。
zhuǎn zhàn sān rì zòng huǒ fén hàn zhōu hú shuǐ jiē chì you liàng bù gǎn fù zhàn
转战三日,纵火焚汉舟,湖水皆赤,友谅不敢复战。
zhū jiāng yǐ hàn jūn shàng qiáng yù zòng zhī qù yù chūn dú wú yán
诸将以汉军尚强,欲纵之去,遇春独无言。
bǐ chū hú kǒu zhū jiāng yù fàng zhōu dōng xià tài zǔ mìng è shàng liú
比出湖口,诸将欲放舟东下,太祖命扼上流。
yù chūn nǎi sù jiāng ér shàng zhū jiāng cóng zhī
遇春乃溯江而上,诸将从之。
you liàng qióng cù yǐ bǎi sōu tū wéi
友谅穷蹙,以百艘突围。
zhū jiāng yāo jī zhī hàn jūn suì dà kuì you liàng sǐ
诸将邀击之,汉军遂大溃,友谅死。
shī hái dì gōng zuì lài jīn bó tǔ tián shén hòu
师还,第功最,赉金帛土田甚厚。
cóng wéi wǔ chāng tài zǔ hái yìng tiān liú yù chūn dū jūn kùn zhī
从围武昌,太祖还应天,留遇春督军困之。
míng nián tài zǔ jí wú wáng wèi jìn yù chūn píng zhāng zhèng shì
明年,太祖即吴王位,进遇春平章政事。
tài zǔ fù shì shī wǔ chāng
太祖复视师武昌。
hàn chéng xiàng zhāng bì xiān zì yuè lái yuán
汉丞相张必先自岳来援。
yù chūn chéng qí wèi jí jí jī qín zhī
遇春乘其未集,急击擒之。
chéng zhōng yóu shì qì duó chén lǐ suì jiàng jǐn qǔ jīng hú de
城中由是气夺,陈理遂降,尽取荆、湖地。
cóng zuǒ xiāng guó dá qǔ lú zhōu bié jiāng bīng lüè dìng lín jiāng zhī shā kēng má lǐng niú bēi zhū zhài qín wěi zhī zhōu shān kè míng suì xià jí ān
从左相国达取庐州,别将兵略定临江之沙坑、麻岭、牛陂诸寨,擒伪知州邓克明,遂下吉安。
wéi gàn zhōu xióng tiān ruì gù shǒu bù xià
围赣州,熊天瑞固守不下。
tài zǔ shǐ shǐ yù yù chūn kè chéng wú duō shā
太祖使使谕遇春:“克城无多杀。
gǒu de de wú mín hé yì
苟得地,无民何益?
yú shì yù chūn jùn háo lì zhà yǐ kùn zhī
”于是遇春浚壕立栅以困之。
dùn bīng liù yuè tiān ruì lì jìn nǎi jiàng yù chūn guǒ bù shā
顿兵六月,天瑞力尽乃降,遇春果不杀。
tài zǔ dà xǐ cì shū bāo miǎn
太祖大喜,赐书褒勉。
yù chūn suì yīn bīng wēi yù jiàng nán xióng sháo zhōu hái dìng ān lù xiāng yáng
遇春遂因兵威谕降南雄、韶州,还定安陆、襄阳。
fù cóng xú dá kè tài zhōu bài shì chéng yuán bīng dū shuǐ jūn bì hǎi ān bà yǐ è zhī
复从徐达克泰州,败士诚援兵,督水军壁海安坝以遏之。
qí qiū bài fù jiāng jūn fá wú
其秋拜副将军,伐吴。
bài wú jūn yú tài hú yú pí shān yú sān lǐ qiáo suì báo hú zhōu
败吴军于太湖,于毗山,于三里桥,遂薄湖州。
shì chéng qiǎn bīng lái yuán zhūn yú jiù guǎn chū dà jūn hòu
士诚遣兵来援,屯于旧馆,出大军后。
yù chūn jiāng qí bīng yóu dà quán gǎng yíng dōng qiān gèng chū qí hòu
遇春将奇兵由大全港营东阡,更出其后。
dí chū jīng zú bó zhàn fèn jī pò zhī
敌出精卒搏战,奋击破之。
xí qí yòu chéng xú yì yú píng wàng jǐn fán qí chì lóng chuán fù bài zhī yú wū zhèn zhú běi zhì shēng shān pò qí shuǐ lù zhài xī fú jiù guǎn bīng hú zhōu suì xià
袭其右丞徐义于平望,尽燔其赤龙船,复败之于乌镇,逐北至升山,破其水陆寨,悉俘旧馆兵,湖州遂下。
jìn wéi píng jiāng jūn hǔ qiū
进围平江,军虎丘。
shì chéng qián shī qū yù chūn yù chūn yǔ zhàn běi háo pò zhī jǐ huò shì chéng
士诚潜师趋遇春,遇春与战北濠,破之,几获士诚。
jiǔ zhī zhū jiāng pò fēng mén yù chūn yì pò chāng mén yǐ rù wú píng
久之,诸将破葑门,遇春亦破阊门以入,吴平。
jìn zhōng shū píng zhāng jūn guó zhòng shì fēng è guó gōng
进中书平章军国重事,封鄂国公。
fù bài fù jiāng jūn yǔ dà jiàng jūn dá shuài bīng běi zhēng
复拜副将军,与大将军达帅兵北征。
dì qīn yù yuē dāng bǎi wàn zhòng cuī fēng xiàn jiān mò rú fù jiāng jūn
帝亲谕曰:“当百万众,摧锋陷坚,莫如副将军。
bù lǜ bù néng zhàn lǜ qīng zhàn ěr
不虑不能战,虑轻战耳。
shēn wéi dà jiàng gù hǎo yǔ xiǎo xiào jiǎo shén fēi suǒ wàng yě
身为大将,顾好与小校角,甚非所望也。
yù chūn bài xiè
”遇春拜谢。
jì xíng yǐ yù chūn jiān tài zǐ shǎo bǎo cóng xià shān dōng zhū jùn qǔ biàn liáng jìn gōng hé nán
既行,以遇春兼太子少保,从下山东诸郡,取汴梁,进攻河南。
yuán bīng wǔ wàn chén luò shuǐ běi
元兵五万陈洛水北。
yù chūn dān qí tū qí zhèn dí èr shí yú qí zǎn mù shuò cì zhī
遇春单骑突其阵,敌二十余骑攒〈木朔〉刺之。
yù chūn yī shǐ yì qí qián fēng dà hū chí rù huī xià zhuàng shì cóng zhī
遇春一矢殪其前锋,大呼驰入,麾下壮士从之。
dí dà kuì zhuī bēn wǔ shí yú lǐ
敌大溃,追奔五十余里。
jiàng liáng wáng ā lǔ wēn hé nán jùn yì yǐ cì xià
降梁王阿鲁温,河南郡邑以次下。
yè dì yú biàn liáng suì yǔ dà jiàng jūn xià hé běi zhū jùn
谒帝于汴梁,遂与大将军下河北诸郡。
xiān qū qǔ dé zhōu jiāng zhōu shī bìng hé ér jìn pò yuán bīng yú hé xī wu kè tōng zhōu suì rù yuán dōu
先驱取德州,将舟师并河而进,破元兵于河西务,克通州,遂入元都。
bié xià bǎo dìng hé jiān zhēn dìng
别下保定、河间、真定。
yǔ dà jiàng jūn gōng tài yuán kuò kuò tiē mù ér lái yuán
与大将军攻太原,扩廓帖木儿来援。
yù chūn yán yú dá yuē wǒ qí bīng suī jí bù zú wèi zhì zhòu yǔ zhàn bì duō shā shāng yè jié zhī kě dé zhì
遇春言于达曰:“我骑兵虽集,步卒未至,骤与战必多杀伤,夜劫之可得志。
dá yuē shàn
”达曰:“善。
huì kuò kuò bù jiàng huō bí mǎ lái yuē jiàng qiě qǐng wèi nèi yìng nǎi xuǎn jīng qí yè xián méi wǎng xí
”会扩廓部将豁鼻马来约降,且请为内应,乃选精骑夜衔枚往袭。
kuò kuò fāng rán zhú zhì jūn shū cāng cù bù zhī suǒ chū xiǎn yī zú chéng chán mǎ yǐ shí bā qí zǒu dà tóng
扩廓方燃烛治军书,仓卒不知所出,跣一足,乘孱马,以十八骑走大同。
huō bí mǎ jiàng de jiá shì sì wàn suì kè tài yuán
豁鼻马降,得甲士四万,遂克太原。
yù chūn zhuī kuò kuò zhì xīn zhōu ér hái
遇春追扩廓至忻州而还。
zhào gǎi yù chūn zuǒ fù jiāng jūn jū yòu fù jiāng jūn féng shèng shàng
诏改遇春左副将军,居右副将军冯胜上。
běi qǔ dà tóng zhuǎn xùn hé dōng xià fèng yuán lù yǔ shèng jūn hé xi bá fèng xiáng
北取大同,转徇河东,下奉元路,与胜军合,西拔凤翔。
huì yuán jiāng yě sù gōng tōng zhōu zhào yù chūn hái bèi yǐ píng zhāng li wén zhōng fù zhī shuài bù qí jiǔ wàn fā běi píng jìng huì zhōu bài dí jiàng jiāng wén qīng yú jǐn zhōu bài yě sù yú quán níng
会元将也速攻通州,诏遇春还备,以平章李文忠副之,帅步骑九万,发北平,径会州,败敌将江文清于锦州,败也速于全宁。
jìn gōng dà xīng zhōu fēn qiān jì wèi bā fú
进攻大兴州,分千骑为八伏。
shǒu jiāng yè dùn jǐn qín zhī suì bá kāi píng
守将夜遁,尽擒之,遂拔开平。
yuán dì běi zǒu zhuī bēn shù bǎi lǐ
元帝北走,追奔数百里。
huò qí zōng wáng qìng shēng jí píng zhāng dǐng zhù děng jiàng shì wàn rén chē wàn liàng mǎ sān qiān pǐ niú wǔ wàn tóu zǐ nǚ bǎo huò chēng shì
获其宗王庆生及平章鼎住等将士万人,车万辆,马三千匹,牛五万头,子女宝货称是。
shī hái cì liǔ hé chuān bào jí zú nián jǐn sì shí
师还,次柳河川,暴疾卒,年仅四十。
tài zǔ wén zhī dà zhèn dào
太祖闻之,大震悼。
sàng zhì lóng jiāng qīn chū diàn mìng lǐ guān yì tiān zǐ wèi dà chén fā āi lǐ
丧至龙江,亲出奠,命礼官议天子为大臣发哀礼。
yì shàng yòng sòng tài zōng sàng hán wáng zhào pǔ gù shì
议上,用宋太宗丧韩王赵普故事。
zhì yuē kě
制曰“可”。
cì zàng zhōng shān yuán gěi míng qì jiǔ shí shì nà mù zhōng
赐葬钟山原,给明器九十事纳墓中。
zèng yì yùn tuī chéng xuān dé jìng yuǎn gōng chén kāi fǔ yí tóng sān sī shàng zhù guó tài bǎo zhōng shū yòu chéng xiàng zhuī fēng kāi píng wáng shì zhōng wǔ
赠翊运推诚宣德靖远功臣、开府仪同三司、上柱国、太保、中书右丞相,追封开平王,谥忠武。
pèi xiǎng tài miào xiào xiàng gōng chén miào wèi jiē dì èr
配享太庙,肖像功臣庙,位皆第二。
yù chūn chén zhì guǒ gǎn shàn fǔ shì zú cuī fēng xiàn zhèn wèi cháng bài běi
遇春沉鸷果敢,善抚士卒,摧锋陷阵,未尝败北。
suī bù xí shū shǐ yòng bīng zhé yǔ gǔ hé
虽不习书史,用兵辄与古合。
cháng yú dà jiàng jūn dá èr suì shù cóng zhēng fá tīng yuē shù wéi jǐn yī shí míng jiàng chēng xú cháng
长于大将军达二岁,数从征伐,听约束惟谨,一时名将称徐、常。
yù chūn cháng zì yán néng jiāng shí wàn zhòng héng xíng tiān xià jūn zhōng yòu chēng cháng shí wàn yún
遇春尝自言能将十万众,横行天下,军中又称“常十万”云。
yù chūn cóng dì róng jī gōng wèi zhǐ huī tóng zhī cóng li wén zhōng chū sài zhàn sǐ lú qú hé
遇春从弟荣,积功为指挥同知,从李文忠出塞,战死胪朐河。
yù chūn èr zi mào shēng
遇春二子,茂、升。
mào yǐ yù chūn gōng fēng zhèng guó gōng shí lù èr qiān dàn yǔ shì quàn jiāo zhì bù xí shì
茂以遇春功,封郑国公,食禄二千石,予世券,骄稚不习事。
hóng wǔ èr shí nián mìng cóng dà jiàng jūn féng shèng zhēng nà hā chū yú jīn shān
洪武二十年命从大将军冯胜征纳哈出于金山。
shèng mào fù wēng yě
胜,茂妇翁也。
mào duō bù fèng shèng yuē shù shèng shù qiào zé zhī
茂多不奉胜约束,胜数诮责之。
mào yīng zhī màn shèng yì nù wèi yǒu yǐ fā yě
茂应之慢,胜益怒,未有以发也。
huì nà hā chū qǐng xiáng yì yòu fù jiāng jūn lán yù yíng jiǔ cì yǔ yù xiāng shī nà hā chū qǔ jiǔ jiāo dì gù qí xià duō duō yǔ
会纳哈出请降,诣右副将军蓝玉营,酒次,与玉相失,纳哈出取酒浇地,顾其下咄咄语。
mào fāng zài zuò huī xià zhào zhǐ huī zhě jiě měng gǔ yǔ mì gào mào nà hā chū jiàng dùn yǐ
茂方在坐,麾下赵指挥者,解蒙古语,密告茂:“纳哈出将遁矣。
mào yīn chū bù yì zhí qián bó zhī
”茂因出不意,直前搏之。
nà hā chū dà jīng qǐ yù jiù mǎ
纳哈出大惊,起欲就马。
mào bá dāo kǎn qí bì shāng
茂拔刀,砍其臂伤。
nà hā chū suǒ bù wén zhī yǒu jīng kuì zhě
纳哈出所部闻之,有惊溃者。
shèng gù nù mào zēng shì qí zhuàng zòu mào jī biàn suì xiè xì zhì jīng
胜故怒茂,增饰其状,奏茂激变,遂械系至京。
mào yì yán shèng zhū bù fǎ shì
茂亦言胜诸不法事。
dì shōu shèng zǒng bīng yìn ér ān zhì mào yú lóng zhōu èr shí sì nián zú
帝收胜总兵印,而安置茂于龙州,二十四年卒。
chū lóng zhōu tǔ guān zhào tiē jiān sǐ cóng zǐ zōng shòu dāng xí
初,龙州土官赵贴坚死,从子宗寿当袭。
tiē jiān qī huáng yǐ ài nǚ yǔ mào wèi xiǎo qī shàn zhōu shì
贴坚妻黄以爱女予茂为小妻,擅州事。
mào jì sǐ huáng yǔ zōng shòu zhēng zhōu yìn xiāng gào jié
茂既死,黄与宗寿争州印,相告讦。
huò gòu fēi yǔ wèi mào shí bù sǐ zōng shòu zhī zhuàng
或构蜚语,谓茂实不死,宗寿知状。
dì nù zé lìng xiàn mào zì shú mìng yáng wén hán guān chū shī tǎo lóng zhōu
帝怒,责令献茂自赎,命杨文、韩观出师讨龙州。
yǐ ér zhī mào guǒ sǐ zōng shòu yì shū kuǎn nǎi bà bīng
已而知茂果死,宗寿亦输款,乃罢兵。
mào wú zi dì shēng gǎi fēng kāi guó gōng shǔ chū liàn jūn jiā tài zǐ tài bǎo
茂无子,弟升,改封开国公,数出练军,加太子太保。
shēng zhī méi shí lù bù zài
升之没,《实录》不载。
qí tā shū jì chuán wèi jiàn wén mò shēng jí wèi guó gōng huī zǔ lì zhàn pǔ zǐ kǒu sǐ yú yǒng lè chū
其他书纪传谓,建文末,升及魏国公辉祖力战浦子口,死于永乐初。
huò wèi shēng hóng wǔ zhōng zuò lán yù dǎng yǒu gào qí jù bīng sān shān zhě zhū sǐ
或谓升洪武中坐蓝玉党,有告其聚兵三山者,诛死。
cháng shì wèi xìng zōng wài qī jiàn wén shí ēn lǐ yi hòu shì zāo gé chú wú kě kǎo qí sǐ yì suì chuán wén yì cí
常氏为兴宗外戚,建文时恩礼宜厚,事遭革除,无可考,其死亦遂传闻异词。
shēng zǐ jì zǔ yǒng lè yuán nián qiān yún nán zhī lín ān wèi shí fu qī suì
升子继祖,永乐元年迁云南之临安卫,时甫七岁。
jì zǔ zǐ níng níng zǐ fù
继祖子宁,宁子复。
hóng zhì wǔ nián zhào yuē tài miào pèi xiǎng zhū gōng chén qí zèng wáng zhě jiē zuǒ huáng zǔ píng dìng tiān xià yǒu dà gōng
弘治五年诏曰:“太庙配享诸功臣,其赠王者,皆佐皇祖平定天下,有大功。
ér zǐ sūn huò bù zhān cùn lù lún yú méng lì
而子孙或不沾寸禄,沦于氓隶。
zhèn bù rěn suǒ sī kě qiú qí shì dí liàng shòu yī guān fèng xiān sì
朕不忍,所司可求其世嫡,量授一官,奉先祀。
nǎi zì yún nán zhào fù shòu nán jīng jǐn yī wèi shì zhǐ huī shǐ
”乃自云南召复,授南京锦衣卫世指挥使。
jiā jìng shí yī nián shào fēng sì wáng hòu fēng fù sūn xuán zhèn wèi huái yuǎn hóu chuán zhì zēng sūn yán líng yǒu xián xíng
嘉靖十一年绍封四王后,封复孙玄振为怀远侯,传至曾孙延龄,有贤行。
chóng zhēn shí liù nián quán chu lún xiàn yán líng qǐng tǒng jīng bīng fù jiǔ jiāng xié shǒu
崇祯十六年,全楚沦陷,延龄请统京兵赴九江协守。
yòu yán jiāng dū yǒu dì míng cháng jiā shā zú dīng shù qiān jiē qí shǐ zǔ yuǎn yì qǐng gǔ yǐ zhōng yì liàn wèi qīn bīng
又言江都有地名常家沙,族丁数千皆其始祖远裔,请鼓以忠义,练为亲兵。
dì jiā zhī bù guǒ xíng
帝嘉之,不果行。
nán dōu zhū xūn qī duō zì suī zì sì dú yán líng yǐ shǒu zhí chēng
南都诸勋戚多恣睢自肆,独延龄以守职称。
guó wáng shēn zì guàn yuán xiāo rán bù yī zhōng lǎo
国亡,身自灌园,萧然布衣终老。
zàn yuē míng tài zǔ fèn zì chú yáng kān dìng sì fāng suī yuē tiān shòu gài èr wáng zhī lì duō yān
赞曰:明太祖奋自滁阳,戡定四方,虽曰天授,盖二王之力多焉。
zhōng shān chí zhòng yǒu móu gōng gāo bù fá zì gǔ míng shì zhī zuǒ wú yǐ guò zhī
中山持重有谋,功高不伐,自古名世之佐无以过之。
kāi píng cuī fēng xiàn zhèn suǒ xiàng bì kè zhì yǒng bù zài zhōng shān xià
开平摧锋陷阵,所向必克,智勇不在中山下;
ér gōng zhōng qiān xùn shàn chí qí gōng míng yǔn wèi yuán xūn zhī guān
而公忠谦逊,善持其功名,允为元勋之冠。
shēn yī rì yuè pōu fú xī tǔ ruò èr wáng zhě kě wèi jí shèng yǐ
身依日月,剖符锡土,若二王者,可谓极盛矣。
gù zhōng shān shǎng yán hòu yì shì dāo róng chǒng
顾中山赏延后裔,世叨荣宠;
ér kāi píng tiān bù jiǎ nián zǐ sūn yì fù shuāi tì
而开平天不假年,子孙亦复衰替。
guì pǐ xūn qí ér shí bào huò shuǎng qí gù hé yě
贵匹勋齐,而食报或爽,其故何也?
tài zǔ cháng yǔ zhū jiāng yuē wèi jiāng bù wàng shā rén qǐ wéi guó jiā zhī lì ěr zǐ sūn shí shòu qí fú
太祖尝语诸将曰:“为将不妄杀人,岂惟国家之利,尔子孙实受其福。
xìn zāi kě wèi wèi jiàng shuài zhě jiàn yǐ
”信哉,可为为将帅者鉴矣。