明史 · 佚名 · Chapter 126 of 333

列传·卷十四

PinyinModern Translation
Size

li wén zhōng shān yù tāng hé mù yīng

李文忠邓愈汤和沐英

li wén zhōng zì sī běn xiǎo zì bǎo ér xū yí rén tài zǔ zǐ zi yě

李文忠,字思本,小字保儿,盱眙人,太祖姊子也。

nián shí èr ér mǔ sǐ fù zhēn xié zhī zhuǎn cè luàn jūn zhōng bīn sǐ zhě shù yǐ

年十二而母死,父贞携之转侧乱军中,濒死者数矣。

yú èr nián nǎi yè tài zǔ yú chú yáng

逾二年乃谒太祖于滁阳。

tài zǔ jiàn bǎo ér xǐ shén fǔ yǐ wéi zi lìng cóng jǐ xìng

太祖见保儿,喜甚,抚以为子,令从己姓。

dú shū yǐng mǐn rú sù xí

读书颖敏如素习。

nián shí jiǔ yǐ shè rén jiāng qīn jūn cóng yuán chí zhōu pò tiān wán jūn xiāo yǒng guān zhū jiāng

年十九,以舍人将亲军,从援池州,破天完军,骁勇冠诸将。

bié gōng qīng yáng shí dài tài píng jīng dé jiē xià zhī

别攻青阳、石埭、太平、旌德,皆下之。

bài yuán yuàn pàn ā lǔ huī yú wàn nián jiē fù bài miáo jūn yú yú qián chāng huà

败元院判阿鲁灰于万年街,复败苗军于于潜、昌化。

jìn gōng chún ān yè xí hóng yuán shuài jiàng qí zhòng qiān yú shòu zhàng qián zuǒ fù dōu zhǐ huī jiān lǐng yuán shuài fǔ shì

进攻淳安,夜袭洪元帅,降其众千余,授帐前左副都指挥兼领元帅府事。

xún huì shān yù hú dà hǎi zhī shī qǔ jiàn dé yǐ wéi yán zhōu fǔ shǒu zhī

寻会邓愈、胡大海之师,取建德,以为严州府,守之。

miáo shuài yáng wán zhě yǐ miáo liáo shù wàn shuǐ lù yǎn zhì

苗帅杨完者以苗、僚数万水陆奄至。

wén zhōng jiāng qīng bīng pò qí lù jūn qǔ suǒ guó shǒu fú jù fá shàng

文忠将轻兵破其陆军,取所馘首,浮巨筏上。

shuǐ jūn jiàn zhī yì dùn

水军见之亦遁。

wán zhě fù lái fàn yǔ shān yù jī què zhī

完者复来犯,与邓愈击却之。

jìn kè pǔ jiāng jìn fén lüě shì ēn xìn

进克浦江,禁焚掠,示恩信。

yì mén zhèng shì bì bīng shān gǔ zhāo zhī hái yǐ bīng hù zhī

义门郑氏避兵山谷,招之还,以兵护之。

mín dà yuè

民大悦。

wán zhě sǐ qí bù jiàng qǐ xiáng fǔ zhī de sān wàn yú rén

完者死,其部将乞降,抚之,得三万余人。

yǔ hú dà hǎi bá zhū jì

与胡大海拔诸暨。

zhāng shì chéng kòu yán zhōu yù zhī dōng mén shǐ bié jiāng chū xiǎo běi mén jiàn dào xí qí hòu jiā jī dà pò zhī

张士诚寇严州,御之东门,使别将出小北门,间道袭其后,夹击大破之。

yú yuè fù lái gōng yòu pò zhī dà làng tān chéng shèng kè fēn shuǐ

逾月,复来攻,又破之大浪滩,乘胜克分水。

shì chéng qiǎn jiàng jù sān xī fù jī bài zhī zhǎn lù yuán shuài fén qí lěi

士诚遣将据三溪,复击败之,斩陆元帅,焚其垒。

shì chéng zì shì bù gǎn kuī yán zhōu

士诚自是不敢窥严州。

jìn tóng qiān xíng shū mì yuàn shì

进同佥行枢密院事。

hú dà hǎi de hàn jiāng li míng dào wáng hàn èr sòng wén zhōng suǒ shì ér lǐ zhī shǐ zhāo jiàn chāng shǒu jiāng wáng pǔ

胡大海得汉将李明道、王汉二,送文忠所,释而礼之,使招建昌守将王溥。

pǔ jiàng

溥降。

miáo jiāng jiǎng yīng liú zhèn shā dà hǎi yǐ jīn huá pàn

苗将蒋英、刘震杀大海,以金华叛。

wén zhōng qiǎn jiàng jī zǒu zhī qīn fǔ dìng qí zhòng

文忠遣将击走之,亲抚定其众。

chù zhōu miáo jūn yì shā gěng zài chéng pàn

处州苗军亦杀耿再成叛。

wén zhōng qiǎn jiàng zhūn jìn yún yǐ tú zhī

文忠遣将屯缙云以图之。

bài zhè dōng xíng shěng zuǒ chéng zǒng zhì yán qú xìn chù zhū quán jūn shì

拜浙东行省左丞,总制严、衢、信、处、诸全军事。

wú bīng shí wàn fāng jí gōng zhū quán shǒu jiāng xiè zài xīng gào jí qiǎn tóng qiān hú dé jì wǎng yuán

吴兵十万方急攻诸全,守将谢再兴告急,遣同佥胡德济往援。

zài xīng fù qǐng yì bīng wén zhōng bīng shǎo wú yǐ yīng

再兴复请益兵,文忠兵少无以应。

huì tài zǔ shǐ shào róng tǎo chù zhōu luàn zú wén zhōng nǎi yáng yán xú yòu chéng shào píng zhāng jiāng dà jūn kè rì jìn

会太祖使邵荣讨处州乱卒,文忠乃扬言徐右丞、邵平章将大军刻日进。

wú jūn wén zhī jù móu yè dùn

吴军闻之惧,谋夜遁。

dé jì yǔ zài xīng shuài sǐ shì yè bàn kāi mén tū jī dà pò zhī zhū quán suì wán

德济与再兴帅死士夜半开门突击,大破之,诸全遂完。

míng nián zài xīng pàn jiàng yú wú yǐ wú jūn fàn dōng yáng

明年,再兴叛降于吴,以吴军犯东阳。

wén zhōng yǔ hú shēn yíng zhàn yú yì wū jiāng qiān jì héng tū qí zhèn dà bài zhī

文忠与胡深迎战于义乌,将千骑横突其阵,大败之。

yǐ yòng shēn cè qù zhū quán wǔ shí lǐ bié zhù yī chéng yǐ xiāng jǐ jiǎo

已,用深策去诸全五十里别筑一城,以相掎角。

shì chéng qiǎn sī tú li bó shēng yǐ shí liù wàn zhòng lái gōng bù kè

士诚遣司徒李伯升以十六万众来攻,不克。

yú nián fù yǐ èr shí wàn zhòng gōng xīn chéng

逾年,复以二十万众攻新城。

wén zhōng shuài zhū liàng zǔ děng chí jiù qù xīn chéng shí lǐ ér jūn

文忠帅朱亮祖等驰救,去新城十里而军。

dé jì shǐ rén gào zéi shì shèng yi shǎo zhù yǐ sì dà jūn

德济使人告贼势盛,宜少驻以俟大军。

wén zhōng yuē bīng zài móu bù zài zhòng

文忠曰:“兵在谋不在众。

nǎi xià lìng yuē bǐ zhòng ér jiāo wǒ shǎo ér ruì yǐ ruì yù jiāo bì kè zhī yǐ

”乃下令曰:“彼众而骄,我少而锐,以锐遇骄,必克之矣。

bǐ jūn zī zhòng shān jī cǐ tiān yǐ fù rǔ cáo yě

彼军辎重山积,此天以富汝曹也。

miǎn zhī

勉之。

huì yǒu bái qì zì dōng běi lái fù jūn shàng zhàn zhī yuē bì shèng

”会有白气自东北来覆军上,占之曰“必胜”。

jí cháo huì zhàn tiān dà wù huì míng wén zhōng jí zhū jiāng yǎng tiān shì yuē guó jiā zhī shì zài cǐ yī jǔ wén zhōng bù gǎn ài sǐ yǐ hòu sān jūn

诘朝会战,天大雾晦冥,文忠集诸将仰天誓曰:“国家之事在此一举,文忠不敢爱死以后三军。

nǎi shǐ yuán shuài xú dà xīng tāng kè míng děng jiāng zuǒ jūn yán dé wáng dé děng jiāng yòu jūn ér zì yǐ zhōng jūn dāng dí chōng

”乃使元帅徐大兴、汤克明等将左军,严德、王德等将右军,而自以中军当敌冲。

huì chù zhōu yuán bīng yì zhì fèn qián bó jī

会处州援兵亦至,奋前搏击。

wù shāo kāi wén zhōng héng shuò yǐn tiě qí shù shí chéng gāo chí xià chōng qí zhōng jiān

雾稍开,文忠横槊引铁骑数十,乘高驰下,冲其中坚。

dí yǐ jīng qí wéi wén zhōng shù zhòng

敌以精骑围文忠数重。

wén zhōng shǒu suǒ gé shā shén zhòng zòng qí chí tū suǒ xiàng jiē pī mǐ

文忠手所格杀甚众,纵骑驰突,所向皆披靡。

dà jūn chéng zhī chéng zhōng bīng yì gǔ zào chū dí suì dà kuì

大军乘之,城中兵亦鼓噪出,敌遂大溃。

zhú běi shù shí lǐ zhǎn shǒu shù wàn jí xī shuǐ jǐn chì huò jiàng xiào liù bǎi jiá shì sān qiān kǎi zhàng chú sù shōu shù rì bù jìn bó shēng jǐn yǐ shēn miǎn

逐北数十里,斩首数万级,溪水尽赤,获将校六百,甲士三千,铠仗刍粟收数日不尽,伯升仅以身免。

jié wén tài zǔ dà xǐ zhào guī yàn láo mí rì cì yù yī míng mǎ qiǎn hái zhèn

捷闻,太祖大喜,召归,宴劳弥日,赐御衣名马,遣还镇。

míng nián qiū dà jūn fá wú lìng gōng háng zhōu yǐ qiān zhì zhī

明年秋,大军伐吴,令攻杭州以牵制之。

wén zhōng shuài liàng zǔ děng kè tóng lú xīn chéng fù yáng suì gōng yú háng

文忠帅亮祖等克桐庐、新城、富阳,遂攻余杭。

shǒu jiāng xiè wǔ zài xīng dì yě yù zhī jiàng xǔ yǐ bù sǐ

守将谢五,再兴弟也,谕之降,许以不死。

wǔ yǔ zài xīng zi wǔ rén chū jiàng

五与再兴子五人出降。

zhū jiāng qǐng lù zhī wén zhōng bù kě

诸将请僇之,文忠不可。

suì qū háng zhōu shǒu jiāng pān yuán míng yì jiàng zhěng jūn rù

遂趋杭州,守将潘元明亦降,整军入。

yuán míng yǐ nǚ lè yíng huī qù zhī

元明以女乐迎,麾去之。

yíng yú lì qiáo xià lìng yuē shàn rù mín jū zhě sǐ

营于丽谯,下令曰:“擅入民居者死。

yī zú jiè mín fǔ zhǎn yǐ xùn chéng zhōng tiè rán

”一卒借民釜,斩以徇,城中帖然。

de bīng sān wàn liáng èr shí wàn

得兵三万,粮二十万。

jiù jiā róng lù dà fū zhè jiāng xíng shěng píng zhāng shì fù xìng lǐ shì

就加荣禄大夫、浙江行省平章事,复姓李氏。

dà jūn zhēng mǐn wén zhōng bié yǐn jūn zhūn pǔ chéng yǐ bī zhī

大军征闽,文忠别引军屯浦城以逼之。

shī hái yú kòu jīn zi lóng děng jù zhòng piāo lüè wén zhōng fù tǎo qín zhī suì dìng jiàn yán tīng sān zhōu

师还,余寇金子隆等聚众剽掠,文忠复讨擒之,遂定建、延、汀三州。

mìng jūn zhōng shōu yǎng dào shàng qì ér suǒ quán huó wú suàn

命军中收养道上弃儿,所全活无算。

hóng wǔ èr nián chūn yǐ piān jiàng jūn cóng yòu fù jiāng jūn cháng yù chūn chū sài báo shàng dōu zǒu yuán dì yǔ jù yù chūn chuán

洪武二年春,以偏将军从右副将军常遇春出塞,薄上都,走元帝,语具《遇春传》。

yù chūn zú mìng wén zhōng dài jiāng qí jūn fèng zhào huì dà jiàng jūn xú dá gōng qìng yáng

遇春卒,命文忠代将其军,奉诏会大将军徐达攻庆阳。

xíng cì tài yuán wén dà tóng wéi jí wèi zuǒ chéng zhào yōng yuē wǒ děng shòu mìng ér lái kǔn wài zhī shì gǒu lì yú guó zhuān zhī kě yě

行次太原,闻大同围急,谓左丞赵庸曰:“我等受命而来,阃外之事苟利于国,专之可也。

jīn dà tóng shén jí yuán zhī biàn

而今大同情况紧急,我们可以顺路前去救援。

suì chū yàn mén cì mǎ yì bài yuán yóu bīng qín píng zhāng liú tiè mù jìn zhì bái yáng mén

”遂出雁门,次马邑,败元游兵,擒平章刘帖木,进至白杨门。

tiān yù xuě yǐ zhù yíng wén zhōng lìng yí qián wǔ lǐ zǔ shuǐ zì gù

天雨雪,已驻营,文忠令移前五里,阻水自固。

yuán bīng chéng yè lái jié wén zhōng jiān bì bù dòng

元兵乘夜来劫,文忠坚壁不动。

zhì míng dí dà zhì

质明,敌大至。

yǐ èr yíng wěi zhī shū sǐ zhàn dù dí pí nǎi chū jīng bīng zuǒ yòu jī dà pò zhī qín qí jiāng tuō liè bó fú zhǎn wàn yú rén qióng zhuī zhì mǎng gē cāng ér hái

以二营委之,殊死战,度敌疲,乃出精兵左右击,大破之,擒其将脱列伯,俘斩万余人,穷追至莽哥仓而还。

míng nián bài zhēng lǔ zuǒ fù jiāng jūn

明年拜征虏左副将军。

yǔ dà jiàng jūn fēn dào běi zhēng yǐ shí wàn rén chū yě hú lǐng zhì xīng hé jiàng qí shǒu jiāng

与大将军分道北征,以十万人出野狐岭,至兴和,降其守将。

jìn bīng chá hǎn nǎo er qín píng zhāng zhú zhēn

进兵察罕脑儿,擒平章竹真。

cì luò tuó shān zǒu píng zhāng shā bù dīng

次骆驼山,走平章沙不丁。

cì kāi píng jiàng píng zhāng shàng dōu hǎn děng

次开平,降平章上都罕等。

shí yuán dì yǐ bēng tài zǐ ài yóu shi lǐ dá xī xīn lì

时元帝已崩,太子爱猷识里达腊新立。

wén zhōng dié zhī zhī jiān chéng qū yīng chāng

文忠谍知之,兼程趋应昌。

yuán sì jūn běi zǒu huò qí dí zǐ mǎi de lì bā là jì hòu fēi gōng rén zhū wáng jiàng xiàng guān shǔ shù bǎi rén jí sòng yuán yù xǐ jīn bǎo shí wǔ yù cè èr zhèn guī dà guī yù dài yù fǔ gè yī

元嗣君北走,获其嫡子买的立八剌暨后妃宫人诸王将相官属数百人,及宋、元玉玺金宝十五,玉册二,镇圭、大圭、玉带、玉斧各一。

chū jīng qí qióng zhuī zhì běi qìng zhōu ér hái

出精骑穷追至北庆州而还。

dào xìng zhōu qín guó gōng jiāng wén qīng děng jiàng sān wàn qī qiān rén

道兴州,擒国公江文清等,降三万七千人。

zhì hóng luó shān yòu jiàng yáng sī zǔ zhī zhòng wàn liù qiān yú rén

至红罗山,又降杨思祖之众万六千余人。

xiàn jié jīng shī dì yù fèng tiān mén shòu cháo hè

献捷京师,帝御奉天门受朝贺。

dà fēng gōng chén wén zhōng gōng zuì shòu kāi guó fǔ yùn tuī chéng xuān lì wǔ chén tè jìn róng lù dà fū yòu zhù guó dà dū dū fǔ zuǒ dū du fēng cáo guó gōng tóng zhī jūn guó shì shí lù sān qiān shí yǔ shì quàn

大封功臣,文忠功最,授开国辅运推诚宣力武臣,特进荣禄大夫、右柱国、大都督府左都督,封曹国公,同知军国事,食禄三千石,予世券。

sì nián qiū fu you dé děng píng shǔ lìng wén zhōng wǎng fǔ xún zhī

四年秋,傅友德等平蜀,令文忠往拊循之。

zhù chéng dū xīn chéng fā jūn shù zhū jùn yào hài nǎi hái

筑成都新城,发军戍诸郡要害,乃还。

míng nián fù yǐ zuǒ fù jiāng jūn yóu dōng dào běi zhēng chū jū yōng qū hé lín zhì kǒu wēn yuán rén dùn

明年复以左副将军由东道北征,出居庸,趋和林,至口温,元人遁。

jìn zhì lú qú hé lìng bù jiàng hán zhèng děng shǒu zī zhòng ér zì shuài dà jūn rén jī èr shí rì liáng jí chí zhì tǔ là hé

进至胪朐河,令部将韩政等守辎重,而自帅大军,人赍二十日粮,疾驰至土剌河。

yuán tài shī mán zǐ hā là zhāng xī zhòng dù hé liè qí yǐ dài

元太师蛮子哈剌章悉众渡河,列骑以待。

wén zhōng yǐn jūn báo zhī dí shāo què

文忠引军薄之,敌稍却。

zhì ā lǔ hún hé dí lái yì zhòng

至阿鲁浑河,敌来益众。

wén zhōng mǎ zhōng liú shǐ xià mǎ chí duǎn bīng dòu

文忠马中流矢,下马持短兵斗。

zhǐ huī li róng yǐ suǒ chéng mǎ shòu wén zhōng ér zì duó dí mǎ chéng zhī

指挥李荣以所乘马授文忠,而自夺敌马乘之。

wén zhōng de mǎ yì shū sǐ zhàn suì pò dí lǔ huò wàn jì

文忠得马,益殊死战,遂破敌,虏获万计。

zhuī bēn zhì chēng hǎi dí bīng fù dà jí

追奔至称海,敌兵复大集。

wén zhōng nǎi liǎn bīng jù xiǎn chuí niú xiǎng shì zòng suǒ huò mǎ chù yú yě

文忠乃敛兵据险,椎牛飨士,纵所获马畜于野。

dí yí yǒu fú shāo shāo yǐn qù

敌疑有伏,稍稍引去。

wén zhōng yì yǐn hái shī gù dào

文忠亦引还,失故道。

zhì sāng gē ér má fá shuǐ kě shén dǎo yú tiān

至桑哥儿麻,乏水,渴甚,祷于天。

suǒ chéng mǎ pǎo de quán yǒng chū sān jūn jiē gěi nǎi xíng shēng yǐ jì

所乘马跑地,泉涌出,三军皆给,乃刑牲以祭。

suì hái

遂还。

shì yì yě liǎng jūn shèng fù xiāng dāng ér xuān níng hòu cáo liáng chén zhǐ huī shǐ zhōu xiǎn cháng róng zhāng yào jù zhàn sǐ yǐ gù shǎng bù xíng

是役也,两军胜负相当,而宣宁侯曹良臣,指挥使周显、常荣、张耀俱战死,以故赏不行。

liù nián xíng běi píng shān xī biān bài dí yú sān jiǎo cūn

六年行北平、山西边,败敌于三角村。

qī nián qiǎn bù jiàng fēn dào chū sài

七年遣部将分道出塞。

zhì sān bù là chuān fú píng zhāng chén ān lǐ

至三不剌川,俘平章陈安礼。

zhì shùn níng yáng mén zhǎn zhēn zhū lǘ

至顺宁、杨门,斩真珠驴。

zhì bái dēng qín tài wèi bù huā

至白登,擒太尉不花。

qí qiū shuài shī gōng dà níng gāo zhōu kè zhī zhǎn zōng wáng duo duo shī lǐ qín chéng zhǐ bǎi jiā nú

其秋帅师攻大宁、高州,克之,斩宗王朵朵失里,擒承旨百家奴。

zhuī bēn zhì zhān mào shān jī zhǎn lǔ wáng huò qí fēi jí sī tú dá hǎi děng

追奔至毡帽山,击斩鲁王,获其妃及司徒答海等。

jìn shī fēng zhōu qín yuán gù guān shí èr rén mǎ tuo niú yáng shén zhòng qióng zhuī zhì bǎi gān ér nǎi hái

进师丰州,擒元故官十二人,马驼牛羊甚众,穷追至百干儿乃还。

shì hòu lǚ chū bèi biān

是后屡出备边。

shí nián mìng yǔ hán guó gōng li shàn zhǎng yì jūn guó zhòng shì

十年命与韩国公李善长议军国重事。

shí èr nián táo zhōu shí bā fān zú pàn yǔ xī píng hóu mù yīng hé bīng tǎo píng zhī zhù chéng dōng lóng shān nán chuān zhì táo zhōu wèi

十二年,洮州十八番族叛,与西平侯沐英合兵讨平之,筑城东笼山南川,置洮州卫。

hái yán xī ān chéng zhōng shuǐ jiǎn xī bù kě yǐn qǐng záo de yǐn lóng shǒu qú rù chéng yǐ biàn jí cóng zhī

还言西安城中水碱卤不可饮,请凿地引龙首渠入城以便汲,从之。

hái zhǎng dà dū dū fǔ jiān lǐng guó zǐ jiàn shì

还掌大都督府兼领国子监事。

wén zhōng qì liàng chén hóng rén mò cè qí jì

文忠器量沉宏,人莫测其际。

lín zhèn chuō lì lì fēng fā yù dà dí yì zhuàng

临阵踔厉历风发,遇大敌益壮。

pō hào xué wèn cháng shī shì jīn huá fàn zǔ gàn hú hàn tōng xiǎo jīng yì wèi shī gē xióng jùn kě guān

颇好学问,常师事金华范祖干、胡翰,通晓经义,为诗歌雄骏可观。

chū tài zǔ dìng yìng tiān yǐ jūn xìng bù gěi zēng mín tián zū wén zhōng qǐng zhī de jiǎn é

初,太祖定应天,以军兴不给,增民田租,文忠请之,得减额。

qí shì bīng jiā jū xún xún ruò rú zhě dì yǎ ài zhòng zhī

其释兵家居,恂恂若儒者,帝雅爱重之。

jiā gù duō kè cháng yǐ kè yán quàn dì shǎo zhū lù yòu jiàn dì zhēng rì běn jí yán huàn zhě guò shèng fēi tiān zǐ bù jìn xíng rén zhī yì

家故多客,尝以客言,劝帝少诛戮,又谏帝征日本,及言宦者过盛,非天子不近刑人之义。

yǐ shì jī wǔ zhǐ bù miǎn qiǎn zé

以是积忤旨,不免谴责。

shí liù nián dōng suì de jí

十六年冬遂得疾。

dì qīn lín shì shǐ huái ān hóu huá zhōng hù yī yào

帝亲临视,使淮安侯华中护医药。

míng nián sān yuè zú nián sì shí liù

明年三月卒,年四十六。

dì yí zhòng dú zhī biǎn zhōng jué fàng qí jiā shǔ yú jiàn chāng wèi zhū yī bìng qī zǐ jiē zhǎn

帝疑中毒之,贬中爵,放其家属于建昌卫,诸医并妻子皆斩。

qīn wéi wén zhì jì zhuī fēng qí yáng wáng shì wǔ jìng

亲为文致祭,追封岐阳王,谥武靖。

pèi xiǎng tài miào xiào xiàng gōng chén miào wèi jiē dì sān

配享太庙,肖像功臣庙,位皆第三。

fù zhēn qián zú zèng lǒng xī wáng shì gōng xiàn

父贞前卒,赠陇西王,谥恭献。

wén zhōng sān zi zhǎng jǐng lóng cì zēng zhī fāng yīng jiē dì cì míng

文忠三子,长景隆,次增枝、芳英,皆帝赐名。

zēng zhī chū shòu xūn wèi zhuó qián jūn zuǒ dū du

增枝初授勋卫,擢前军左都督。

fāng yīng guān zhì zhōng dōu zhèng liú shǒu

芳英官至中都正留守。

jǐng lóng xiǎo zì jiǔ jiāng

景隆,小字九江。

dú shū tōng diǎn gù

读书通典故。

cháng shēn méi mù shū xiù gù pàn wěi rán

长身,眉目疏秀,顾盼伟然。

měi cháo huì jìn zhǐ yōng róng shèn dōu tài zǔ shù mù shǔ zhī

每朝会,进止雍容甚都,太祖数目属之。

shí jiǔ nián xí jué lǚ chū liàn jūn hú guǎng shǎn xī hé nán shì mǎ xī fān

十九年袭爵,屡出练军湖广、陕西、河南,市马西番。

jìn zhǎng zuǒ jūn dū du fǔ shì jiā tài zǐ tài fù

进掌左军都督府事,加太子太傅。

jiàn wén dì jí wèi jǐng lóng yǐ fèi fǔ jiàn qīn rèn cháng bèi mìng zhí zhōu wáng sù

建文帝即位,景隆以肺腑见亲任,尝被命执周王橚。

jí yàn bīng qǐ cháng xīng hóu gěng bǐng wén tǎo yàn shī lì qí tài huáng zǐ chéng děng gòng jiàn jǐng lóng

及燕兵起,长兴侯耿炳文讨燕失利,齐泰、黄子澄等共荐景隆。

nǎi yǐ jǐng lóng dài bǐng wén wèi dà jiàng jūn jiàng bīng wǔ shí wàn běi fá

乃以景隆代炳文为大将军,将兵五十万北伐。

cì tōng tiān xī dài dì qīn wéi tuī lún jiàn zhī jiāng hǔ lìng yī qiè biàn yì xíng shì

赐通天犀带,帝亲为推轮,饯之江浒,令一切便宜行事。

jǐng lóng guì gōng zǐ bù zhī bīng wéi zì zūn dà zhū sù jiàng duō yàng yàng bù wéi yòng

景隆贵公子,不知兵,惟自尊大,诸宿将多怏怏不为用。

jǐng lóng chí zhì dé zhōu huì bīng jìn yíng hé jiān

景隆驰至德州,会兵进营河间。

yàn wáng wén zhī xǐ yǔ zhū jiāng yuē li jiǔ jiāng wán qǐ shào nián ěr yì yǔ yě

燕王闻之喜,语诸将曰:“李九江,纨绮少年耳,易与也。

suì mìng shì zi jū shǒu jiè wù chū zhàn ér zì yǐn bīng yuán yǒng píng zhí qū dà níng

”遂命世子居守,戒勿出战,而自引兵援永平,直趋大宁。

jǐng lóng wén zhī jìn wéi běi píng

景隆闻之,进围北平。

dū du jù néng gōng zhāng yè mén chuí pò

都督瞿能攻张掖门,垂破。

jǐng lóng jì néng gōng zhǐ zhī

景隆忌能功,止之。

jí yàn shī pò dà níng hái jūn jī jǐng lóng

及燕师破大宁,还军击景隆。

jǐng lóng lǚ dà bài bēn dé zhōu zhū jūn jiē kuì

景隆屡大败,奔德州,诸军皆溃。

míng nián zhēng yuè yàn wáng gōng dà tóng jǐng lóng yǐn jūn chū zǐ jīng guān wǎng jiù wú gōng ér hái

明年正月,燕王攻大同,景隆引军出紫荆关往救,无功而还。

dì lǜ jǐng lóng quán shàng qīng qiǎn zhōng guān jī xǐ shū cì huáng yuè gōng shǐ zhuān zhēng fá

帝虑景隆权尚轻,遣中官赍玺书赐黄钺弓矢,专征伐。

fāng dù jiāng fēng yǔ zhōu huài cì wù jǐn shī nǎi gēng zhì yǐ cì

方渡江,风雨舟坏,赐物尽失,乃更制以赐。

sì yuè jǐng lóng dà shì shī yú dé zhōu huì wǔ dìng hóu guō yīng ān lù hóu wú jié děng yú zhēn dìng hé jūn liù shí wàn jìn yíng bái gōu hé

四月,景隆大誓师于德州,会武定侯郭英、安陆侯吴杰等于真定,合军六十万,进营白沟河。

yǔ yàn jūn lián zhàn fù dà bài xǐ shū fǔ yuè jiē wěi qì zǒu dé zhōu fù zǒu jǐ nán

与燕军连战,复大败,玺书斧钺皆委弃,走德州,复走济南。

sī yì yě wáng shī sǐ zhě shù shí wàn rén nán jūn suì bù zhī dì shǐ zhào jǐng lóng hái

斯役也,王师死者数十万人,南军遂不支,帝始诏景隆还。

huáng zǐ chéng cán fèn zhí jǐng lóng yú cháo bān qǐng zhū zhī yǐ xiè tiān xià

黄子澄惭愤,执景隆于朝班,请诛之以谢天下。

yàn shī dù jiāng dì páng huáng shén fāng xiào rú fù qǐng zhū jǐng lóng

燕师渡江,帝旁皇甚,方孝孺复请诛景隆。

dì jiē bù wèn

帝皆不问。

shǐ jǐng lóng jí shàng shū rú cháng dū du wáng zuǒ rú yàn jūn gē dì qǐng hé

使景隆及尚书茹瑺、都督王佐如燕军,割地请和。

yàn bīng tún jīn chuān mén jǐng lóng yǔ gǔ wáng huì kāi mén yíng jiàng

燕兵屯金川门,景隆与谷王橞开门迎降。

yàn wáng jí dì wèi shòu jǐng lóng fèng tiān fǔ yùn tuī chéng xuān lì wǔ chén tè jìn guāng lù dài fu zuǒ zhù guó zēng suì lù qiān dàn

燕王即帝位,授景隆奉天辅运推诚宣力武臣、特进光禄大夫、左柱国,增岁禄千石。

cháo tíng yǒu dà shì jǐng lóng yóu yǐ bān shǒu zhǔ yì zhū gōng chén xián bù píng

朝廷有大事,景隆犹以班首主议,诸功臣咸不平。

yǒng lè èr nián zhōu wáng fā qí jiàn wén shí zhì dǐ shòu lù shì xíng bù shàng shū zhèng cì děng yì hé jǐng lóng bāo cáng huò xīn xù yǎng wáng mìng móu wéi bù guǐ

永乐二年,周王发其建文时至邸受赂事,刑部尚书郑赐等亦劾景隆包藏祸心,蓄养亡命,谋为不轨。

zhào wù wèn

诏勿问。

yǐ chéng guó gōng zhū néng lì bù shàng shū jiǎn yì yǔ wén wǔ qún chén tíng hé jǐng lóng jí dì zēng zhī nì móu yǒu zhuàng liù kē jǐ shì zhōng zhāng xìn děng fù hé zhī

已,成国公朱能、吏部尚书蹇义与文武群臣,廷劾景隆及弟增枝逆谋有状,六科给事中张信等复劾之。

zhào xuē xūn hào jué cháo qǐng yǐ gōng guī dì fèng cháng gōng zhǔ sì

诏削勋号,绝朝请,以公归第,奉长公主祀。

wáng hé lǐ bù shàng shū li zhì gāng děng fù yán jǐng lóng zài jiā zuò shòu hūn rén fú yè rú jūn chén lǐ dà bù dào

亡何,礼部尚书李至刚等复言:“景隆在家,坐受阍人伏谒如君臣礼,大不道;

zēng zhī duō lì zhuāng tián xù tóng pú wú lǜ qiān bǎi yì pǒ cè

增枝多立庄田,蓄僮仆无虑千百,意叵测。

yú shì duó jǐng lóng jué bìng zēng zhī jí qī zǐ shù shí rén gù sī dì méi qí cái chǎn

”于是夺景隆爵,并增枝及妻子数十人锢私第,没其财产。

jǐng lóng cháng jué shí xún rì bù sǐ zhì yǒng lè mò nǎi zú

景隆尝绝食旬日不死,至永乐末乃卒。

zhèng tǒng shí sān nián shǐ xià zhào lìng zēng zhī děng qǐ mén dì de zì biàn

正统十三年始下诏令增枝等启门第,得自便。

hóng zhì chū lù wén zhōng hòu yǐ jǐng lóng zēng sūn xuán wèi nán jīng jǐn yī wèi shì zhǐ huī shǐ

弘治初,录文忠后,以景隆曾孙璇为南京锦衣卫世指挥使。

zú zi lián sì

卒,子濂嗣。

zú zi xìng sì

卒,子性嗣。

jiā jìng shí yī nián zhào fēng xìng wèi lín huái hóu lù qiān dàn

嘉靖十一年诏封性为临淮侯,禄千石。

yú nián zú wú zi fù yǐ lián dì yí shào fēng

逾年卒,无子,复以濂弟沂绍封。

zú zi tíng zhú sì

卒,子庭竹嗣。

lǚ diǎn jūn fǔ tí dū cāo jiāng pèi píng mán jiāng jūn yìn zhèn hú guǎng

屡典军府,提督操江,佩平蛮将军印,镇湖广。

zú zi yán gōng sì

卒,子言恭嗣。

shǒu bèi nán jīng rù dū jīng yíng lèi jiā shǎo bǎo

守备南京,入督京营,累加少保。

yán gōng zì wéi yín hào xué néng shī zhé jié hán sù

言恭,字惟寅,好学能诗,折节寒素。

zi zōng chéng shǎo yǐ wén xué zhī míng

子宗城,少以文学知名。

wàn lì zhōng wēi fàn cháo xiǎn bīng bù shàng shū shí xīng zhǔ fēng gòng jiàn zōng chéng cái shòu dū du qiān shì chōng zhèng shǐ chí jié wǎng zhǐ huī yáng fāng hēng fù zhī

万历中,倭犯朝鲜,兵部尚书石星主封贡,荐宗城才,授都督佥事,充正使,持节往,指挥杨方亨副之。

zōng chéng zhì cháo xiǎn fǔ shān wēi lái yì zhòng dào lù jí jí yán qiě jié èr shǐ

宗城至朝鲜釜山,倭来益众,道路籍籍,言且劫二使。

zōng chéng kǒng biàn fú táo guī

宗城恐,变服逃归。

ér fāng hēng dù hǎi wèi wēi suǒ rǔ

而方亨渡海,为倭所辱。

zōng chéng xià yù lùn shù yǐ qí zi bāng zhèn sì hóu

宗城下狱论戍,以其子邦镇嗣侯。

míng wáng jué jué

明亡,爵绝。

shān yù hóng rén

邓愈,虹人。

chū míng you dé tài zǔ wèi cì míng

初名友德,太祖为赐名。

fù shùn xìng jù lín háo yǔ yuán bīng zhàn sǐ xiōng you lóng dài zhī fù bìng sǐ zhòng tuī yù lǐng jūn shì

父顺兴,据临濠,与元兵战死,兄友隆代之,复病死,众推愈领军事。

yù nián fu shí liù měi zhàn bì xiān dēng xiàn zhèn jūn zhōng xián fú qí yǒng

愈年甫十六,每战必先登陷阵,军中咸服其勇。

tài zǔ qǐ chú yáng yù zì xū yí lái guī shòu guǎn jūn zǒng guǎn

太祖起滁阳,愈自盱眙来归,授管军总管。

cóng dù jiāng

从渡江。

kè tài píng pò qín chén yě xiān lüè dìng lì yáng lì shuǐ xià jí qìng qǔ zhèn jiāng jiē yǒu gōng

克太平,破擒陈野先,略定溧阳、溧水,下集庆,取镇江,皆有功。

jìn guǎng xìng yì yuán shuài chū shǒu guǎng dé zhōu pò cháng qiāng shuài xiè guó xǐ yú chéng xià fú qí zǒng guǎn wǔ shì róng huò jiá shì qiān rén

晋升为广兴翼元帅,出守广德州,在城下击败长枪帅谢国玺,俘其总管武世荣,获得士卒千人。

yí zhèn xuān zhōu yǐ qí bīng qǔ jì xī yǔ hú dà hǎi kè huī zhōu qiān xíng shū mì yuàn pàn guān shǒu zhī

移镇宣州,以其兵取绩溪,与胡大海克徽州,迁行枢密院判官守之。

miáo shuài yáng wán zhě yǐ shí wàn zhòng lái gōng shǒu yù dān ruò yù jī lì jiàng shì yǔ dà hǎi hé jī pò zǒu zhī

苗帅杨完者以十万众来攻,守御单弱,愈激励将士,与大海合击,破走之。

jìn bá xiū níng wù yuán huò zú sān qiān xùn xià gāo hé lěi

进拔休宁、婺源,获卒三千,徇下高河垒。

yǔ li wén zhōng hú dà hǎi gōng jiàn dé dào suì ān pò cháng qiāng shuài yú zǐ zhēn zhú běi zhì chún ān yòu pò qí yuán bīng suì kè jiàn dé

与李文忠、胡大海攻建德,道遂安,破长枪帅余子贞,逐北至淳安,又破其援兵,遂克建德。

yáng wán zhě lái gōng pò qín qí jiāng li fù shū jiàng xī dòng bīng sān wàn

杨完者来攻,破擒其将李副枢,降溪洞兵三万。

yú yuè fù pò wán zhě yú wū lóng lǐng

逾月,复破完者于乌龙岭。

zài qiān qiān xíng shū mì yuàn shì

再迁佥行枢密院事。

lüè lín ān li bó shēng lái yuán bài zhī xián lín zhài

略临安,李伯升来援,败之闲林寨。

qiǎn shǐ shuō jiàng ráo zhōu shǒu jiāng yú guāng suì yí shǒu ráo

遣使说降饶州守将于光,遂移守饶。

ráo bīn péng lǐ hú yǔ you liàng jiē jìng shù lái qīn zhé jī què zhī

饶滨彭蠡湖,与友谅接境,数来侵,辄击却之。

jìn jiāng nán xíng shěng cān zhèng zǒng zhì gè yì jūn mǎ

进江南行省参政,总制各翼军马。

qǔ fú liáng xùn lè píng yú gān jiàn chāng jiē xià

取浮梁,徇乐平,余干、建昌皆下。

you liàng fǔ zhōu shǒu jiāng shān kè míng wèi wú hóng suǒ gōng qiǎn shǐ wěi jiàng yǐ huǎn shī

友谅抚州守将邓克明为吴宏所攻,遣使伪降以缓师。

yù zhī qí qíng juǎn jiǎ yè chí èr bǎi lǐ bǐ míng rù qí chéng

愈知其情,卷甲夜驰二百里,比明入其城。

kè míng chū bù yì dān qí zǒu

克明出不意,单骑走。

yù hào lìng yán sù qiū háo bù fàn suì dìng fǔ zhōu

愈号令严肃,秋毫不犯,遂定抚州。

kè míng bù dé yǐ jiàng

克明不得已降。

huì yǒu liàng chéng xiàng hú tíng ruì xiàn lóng xīng lù gǎi hóng dōu fǔ yǐ yù wèi jiāng xī xíng shěng cān zhèng shǒu zhī ér mìng xiáng jiàng zhù zōng kāng tài yǐ suǒ bù cóng

会友谅丞相胡廷瑞献龙兴路,改洪都府,以愈为江西行省参政守之,而命降将祝宗、康泰以所部从。

èr rén chū bù yù jiàng jí fèng mìng cóng xú dá gōng wǔ chāng suì fǎn

二人初不欲降,及奉命从徐达攻武昌,遂反。

zhōu cì nǚ ér gǎng qū hái chéng yè pò xīn chéng mén ér rù

舟次女儿港,趋还,乘夜破新城门而入。

yù cāng cù wén biàn yǐ shù shí qí zǒu shù yǔ zéi yù

邓愈仓促之间获悉兵变,率领数十人骑马逃走,多次与贼军遭遇。

cóng qí sǐ qiě jǐn jiǒng shén

从骑死且尽,窘甚。

lián yì sān mǎ mǎ zhé bó

连易三马,马辄踣。

zuì hòu de yǎng zǐ mǎ chéng zhī shǐ de duó fǔ zhōu mén yǐ chū bēn hái yìng tiān

最后得养子马乘之,始得夺抚州门以出,奔还应天。

tài zǔ fú zhī zuì yě

太祖弗之罪也。

jì ér xú dá hái shī fù hóng dōu fù mìng yù zuǒ dà dū dū zhū wén zhèng zhèn zhī

既而徐达还师复洪都,复命愈佐大都督朱文正镇之。

qí míng nián you liàng zhòng liù shí wàn rù kòu lóu chuán gāo yǔ chéng děng chéng zhǎng zhí dǐ chéng xià wéi shù bǎi zhòng

其明年,友谅众六十万入寇,楼船高与城等,乘涨直抵城下,围数百重。

yù fēn shǒu fǔ zhōu mén dāng yào chōng

愈分守抚州门,当要冲。

you liàng qīn dū zhòng lái gōng chéng huài qiě sān shí yú zhàng yù qiě zhù qiě zhàn

友谅亲督众来攻,城坏且三十余丈,愈且筑且战。

dí gōng yì jí zhòu yè bù jiě jiǎ zhě sān yuè

敌攻益急,昼夜不解甲者三月。

tài zǔ zì jiāng lái yuán wéi shǐ jiě lùn gōng yǔ kè dí děng

太祖自将来援,围始解,论功与克敌等。

tài zǔ yǐ píng wǔ chāng shǐ yù shuài bīng xùn jiāng xī wèi fù zhōu xiàn

太祖已平武昌,使愈帅兵徇江西未附州县。

shān kè míng zhī dì zhì qīng jù yǒng fēng yǒu zú èr wàn

邓克明之弟志清据永丰,有卒二万。

yù jī pò zhī qín qí dà shuài wǔ shí yú rén

愈击破之,擒其大帅五十余人。

cóng cháng yù chūn píng shā kēng má lǐng zhū zhài jìn bīng qǔ jí ān wéi gàn zhōu wǔ yuè nǎi kè zhī

从常遇春平沙坑、麻岭诸寨,进兵取吉安,围赣州,五月乃克之。

jìn jiāng xī xíng shěng yòu chéng shí nián èr shí bā

进江西行省右丞,时年二十八。

bīng xìng zhū jiāng zǎo guì wèi yǒu rú yù yǔ li wén zhōng zhě

兵兴,诸将早贵未有如愈与李文忠者。

yù wéi rén jiǎn zhòng shèn mì bù dàn wēi kǔ jiāng jūn yán shàn fǔ jiàng fù

愈为人简重慎密,不惮危苦,将军严,善抚降附。

qí xùn ān fú yě bù zú yǒu lǔ lüě zhě

其徇安福也,部卒有虏掠者。

pàn guān pān shū rù yè miàn zé zhī

判官潘枢入谒,面责之。

yù jīng qǐ xiè qù xià lìng lüè mín zhě zhǎn suǒ jūn zhōng suǒ de zǐ nǚ jǐn chū zhī

愈惊起谢,趣下令掠民者斩,索军中所得子女尽出之。

shū yīn bì zhì kōng shè zhōng zì zuò shě wài zuò mí shí zhī

枢因闭置空舍中,自坐舍外,作糜食之。

zú yǒu móu chéng yè jié qǔ zhě yù biān zhī yǐ xùn

卒有谋乘夜劫取者,愈鞭之以徇。

shū xī hù qiǎn hái qí jiā mín dà yuè

枢悉护遣还其家,民大悦。

yǐ ér yù chūn kè xiāng yáng yǐ yù wèi hú guǎng xíng shěng píng zhāng zhèn qí de cì yǐ shū yuē ěr shù xiāng yáng yi jǐn shǒu fǎ dù

已而遇春克襄阳,以愈为湖广行省平章镇其地,赐以书曰:“尔戍襄阳,宜谨守法度。

shān zhài lái guī zhě bīng mín xī réng gù jí xiǎo xiào yǐ xià xī lìng tún zhǒng qiě gēng qiě zhàn

山寨来归者,兵民悉仍故籍,小校以下悉令屯种,且耕且战。

ěr suǒ shù dì lín kuò kuò ruò ěr ài jiā yú mín fǎ xíng yú jūn zé bǐ suǒ bù jiē jiāng mù yì lái guī rú tuō hǔ kǒu jiù cí mǔ

尔所戍地邻扩廓,若尔爱加于民,法行于军,则彼所部皆将慕义来归,如脱虎口就慈母。

wǒ lài ěr rú cháng chéng ěr qí miǎn zhī

我赖尔如长城,尔其勉之!

yù pī jīng jí lì jūn fǔ yíng tún fǔ xún zhāo lái wēi huì shén zhe

”愈披荆棘,立军府营屯,拊循招徕,威惠甚著。

wú yuán nián jiàn yù shǐ tái zhào wèi yòu yù shǐ dài fū lǐng tái shì

吴元年建御史台,召为右御史大夫,领台事。

hóng wǔ yuán nián jiān tài zǐ yù dé

洪武元年兼太子谕德。

dà jūn jīng lüè zhōng yuán yù wèi zhēng shù jiāng jūn shuài xiāng hàn bīng qǔ nán yáng yǐ běi wèi fù zhōu jùn

大军经略中原,愈为征戍将军,帅襄、汉兵取南阳以北未附州郡。

suì kè táng zhōu jìn gōng nán yáng bài yuán bīng yú wǎ diàn zhú běi dǐ chéng xià suì kè zhī qín shǐ guó gōng děng èr shí liù rén

遂克唐州,进攻南阳,败元兵于瓦店,逐北抵城下,遂克之,擒史国公等二十六人。

duò yè wǔ yáng lǔ shān zhū zhōu xiàn xiāng jì jiàng

隋、叶、舞阳、鲁山诸州县相继降。

gōng xià niú xīn guāng shí hóng shān zhū shān zhài jūn fáng jīn shāng zhī de xī dìng

攻下牛心、光石、洪山诸山寨,均、房、金、商之地悉定。

sān nián yǐ zhēng lǔ zuǒ fù fù jiāng jūn cóng dà jiàng jūn chū dìng xi

三年,以征虏左副副将军从大将军出定西。

kuò kuò zhūn chē dào xiàn yù zhí dǐ qí lěi lì zhà bī zhī kuò kuò bài zǒu

扩廓屯车道岘,愈直抵其垒,立栅逼之,扩廓败走。

fēn bīng zì lín táo jìn kè hé zhōu zhāo yù tǔ bō zhū qiú zhǎng xuān wèi hé suǒ nán pǔ děng jiē nà yìn qǐng xiáng

分兵自临洮进克河州,招谕吐蕃诸酋长,宣慰何锁南普等皆纳印请降。

zhuī yù wáng zhì xi huáng hé dǐ hēi sōng lín pò zhǎn qí dà jiàng

追豫王至西黄河,抵黑松林,破斩其大将。

hé zhōu yǐ xī duo gān wū sī cáng zhū bù xī guī fù

河州以西朵甘、乌斯藏诸部悉归附。

chū gān sù xī běi shù qiān lǐ ér hái

出甘肃西北数千里而还。

lùn gōng shòu kāi guó fǔ yùn tuī chéng xuān lì wǔ chén tè jìn róng lù dà fū yòu zhù guó fēng wèi guó gōng tóng cān jūn guó shì suì lù sān qiān shí yǔ shì quàn

论功授开国辅运推诚宣力武臣、特进荣禄大夫、右柱国,封卫国公,同参军国事,岁禄三千石,予世券。

sì nián fá shǔ mìng yù fù xiāng yáng liàn jūn mǎ yùn liáng gěi jūn shì

四年伐蜀,命愈赴襄阳练军马,运粮给军士。

wǔ nián chén lǐ zhū mán zuò luàn yǐ yù wèi zhēng nán jiāng jūn jiāng xià hóu zhōu dé xìng jiāng yīn hóu wú liáng wèi fù

五年,辰、澧诸蛮作乱,以愈为征南将军,江夏侯周德兴、江阴侯吴良为副。

tǎo zhī

讨之。

yù shuài yáng jǐng huáng bīn chū lǐ zhōu kè sì shí bā dòng yòu bǔ zhǎn fáng zhōu fǎn zhě

愈帅杨璟、黄彬出澧州,克四十八洞,又捕斩房州反者。

liù nián yǐ yòu fù jiāng jūn cóng xú dá xún xī běi biān

六年,以右副将军从徐达巡西北边。

shí nián tǔ fān chuān zàng wèi gěng piào gòng shǐ yù yǐ zhēng xi jiāng jūn xié fù jiāng jūn mù yīng tǎo zhī

十年,吐番川藏为梗,剽贡使,愈以征西将军偕副将军沐英讨之。

fēn bīng wèi sān dào qióng zhuī zhì kūn lún shān fú zhǎn wàn jì huò mǎ niú yáng shí yú wàn liú bīng shù zhū yào hài nǎi hái

分兵为三道,穷追至昆仑山,俘斩万计,获马牛羊十余万,留兵戍诸要害乃还。

dào bìng zhì shòu chūn zú nián sì shí yī

道病,至寿春卒,年四十一。

zhuī fēng níng hé wáng shì wǔ shùn

追封宁河王,谥武顺。

zhǎng zǐ zhèn sì gǎi fēng shēn guó gōng yǐ zhēng nán fù jiāng jūn píng yǒng xīn lóng quán shān kòu

长子镇嗣,改封申国公,以征南副将军平永新龙泉山寇。

zài chū sài yǒu gōng

再出塞,有功。

qí qī li shàn zhǎng wài sūn yě shàn zhǎng bài zuò jiān dǎng zhū

其妻,李善长外孙也,善长败,坐奸党诛。

dì míng jǐn yī wèi zhǐ huī qiān shì zhēng mán zú yú jūn

弟铭锦衣卫指挥佥事,征蛮,卒于军。

yǒu zi yuán wèi zhèn hòu

有子源为镇后。

hóng zhì zhōng shòu yuán sūn bǐng wèi nán jīng jǐn yī wèi shì zhǐ huī shǐ

弘治中,授源孙炳为南京锦衣卫世指挥使。

jiā jìng shí yī nián zhào fēng bǐng zi jì kūn dìng yuǎn hòu

嘉靖十一年诏封炳子继坤定远侯。

wǔ chuán zhì wén míng chóng zhēn mò sǐ liú zéi zhī nán

五传至文明,崇祯末,死流贼之难。

tāng hé zì dǐng chén háo rén yǔ tài zǔ tóng lǐ hàn

汤和,字鼎臣,濠人,与太祖同里闬。

yòu yǒu jī zhì xī xì cháng xí qí shè bù lè qún ér

幼有奇志,嬉戏尝习骑射,部勒群儿。

jí zhǎng shēn cháng qī chǐ tì tǎng duō jì lüè

及长,身长七尺,倜傥多计略。

guō zi xìng chū qǐ hé shuài zhuàng shì shí yú rén guī zhī yǐ gōng shòu qiān hù

郭子兴初起,和帅壮士十余人归之,以功授千户。

cóng tài zǔ gōng dà hóng shān kè chú zhōu shòu guǎn jūn zǒng guǎn

从太祖攻大洪山,克滁州,授管军总管。

cóng qǔ hé zhōu

从取和州。

shí zhū jiāng duō tài zǔ děng yí mò kěn wéi xià

时诸将多太祖等夷,莫肯为下。

hé zhǎng tài zǔ sān suì dú fèng yuē shù shén jǐn tài zǔ shén yuè zhī

和长太祖三岁,独奉约束甚谨,太祖甚悦之。

cóng dìng tài píng huò mǎ sān bǎi

从定太平,获马三百。

cóng jī chén yě xiān liú shǐ zhōng zuǒ gǔ bá shǐ fù dòu zú yǔ zhū jiāng pò qín yě xiān

从击陈野先,流矢中左股,拔矢复斗,卒与诸将破擒野先。

bié xià lì shuǐ jù róng cóng dìng jí qìng

别下溧水、句容,从定集庆。

cóng xú dá qǔ zhèn jiāng jìn tǒng jūn yuán shī

从徐达取镇江,进统军元师。

xùn bēn niú lǚ chéng jiàng chén bǎo èr

徇奔牛、吕城,降陈保二。

qǔ jīn tán cháng zhōu yǐ hé wèi shū mì yuàn tóng qiān shǒu zhī

取金坛、常州,以和为枢密院同佥守之。

cháng yǔ wú jiē jìng zhāng shì chéng jiàn dié bǎi chū hé fáng yù yán mì dí mò néng kuī

常与吴接境,张士诚间谍百出,和防御严密,敌莫能窥。

zài kòu zài jī què zhī fú zhǎn qiān jì

再寇,再击却之,俘斩千计。

jìn gōng wú xī dà pò wú jūn yú xī shān zǒu mò tiān yòu huò qí qī zǐ jìn zhōng shū zuǒ chéng

进攻无锡,大破吴军于锡山,走莫天祐,获其妻子,进中书左丞。

yǐ zhōu shī xùn huáng yáng shān bài wú shuǐ jūn huò qiān hù sì shí jiǔ rén bài píng zhāng zhèng shì

以舟师徇黄杨山,败吴水军,获千户四十九人,拜平章政事。

yuán cháng xīng yǔ zhāng shì xìn zhàn chéng xià

援长兴,与张士信战城下。

chéng zhōng bīng chū jiā jī dà bài zhī fú zú bā qiān jiě wéi ér hái

城中兵出夹击,大败之,俘卒八千,解围而还。

tǎo píng jiāng xī zhū shān zhài

讨平江西诸山寨。

yǒng xīn shǒu jiāng zhōu ān pàn jìn jī bài zhī lián pò qí shí qī zhài wéi chéng sān yuè kè zhī zhí ān yǐ xiàn hái shǒu cháng zhōu

永新守将周安叛,进击败之,连破其十七寨,围城三月,克之,执安以献,还守常州。

cóng dà jūn fá shì chéng kè tài hú shuǐ zhài xià wú jiāng zhōu wéi píng jiāng zhàn yú chāng mén fēi pào shāng zuǒ bì zhào hái yìng tiān chuàng yù fù wǎng gōng kè zhī lùn gōng cì jīn bó

从大军伐士诚,克太湖水寨,下吴江州,围平江,战于阊门,飞𪿫伤左臂,召还应天,创愈复往,攻克之,论功赐金帛。

chū jiàn yù shǐ tái yǐ hé wèi zuǒ yù shǐ dài fū jiān tài zǐ yù dé

初建御史台,以和为左御史大夫兼太子谕德。

xún bài zhēng nán jiāng jūn yǔ fù jiāng jūn wú zhēn shuài cháng zhōu cháng xīng jiāng yīn zhū jūn tǎo fāng guó zhēn

寻拜征南将军,与副将军吴祯帅常州、长兴、江阴诸军,讨方国珍。

dù cáo é jiāng xià yú yáo shàng yú qǔ qìng yuán

渡曹娥江,下余姚、上虞,取庆元。

guó zhēn zǒu rù hǎi zhuī jī bài zhī huò qí dà shuài èr rén hǎi zhōu èr shí wǔ sōu zhǎn guó wú suàn hái dìng zhū shǔ chéng

国珍走入海,追击败之,获其大帅二人、海舟二十五艘,斩馘无算,还定诸属城。

qiǎn shǐ zhāo guó zhēn guó zhēn yì jūn mén jiàng de zú èr wàn sì qiān hǎi zhōu sì bǎi yú sōu

遣使招国珍,国珍诣军门降,得卒二万四千,海舟四百余艘。

zhè dōng xī dìng

浙东悉定。

suì yǔ fù jiāng jūn liáo yǒng zhōng fá chén you dìng zì míng zhōu yóu hǎi dào chéng fēng dǐ fú zhōu zhī wǔ hǔ mén zhù shī nán tái shǐ rén yù jiàng

遂与副将军廖永忠伐陈友定,自明州由海道乘风抵福州之五虎门,驻师南台,使人谕降。

bù yīng suì wéi zhī

不应,遂围之。

bài píng zhāng qū chū yú chéng xià

败平章曲出于城下。

cān zhèng yuán rén qǐng xiáng suì chéng chéng rù

参政袁仁请降,遂乘城入。

fēn bīng xùn xīng huà zhāng quán jí fú níng zhū zhōu xiàn

分兵徇兴化、漳、泉及福宁诸州县。

jìn bá yán píng zhí yǒu dìng sòng jīng shī

进拔延平,执友定送京师。

shí hóng wǔ yuán nián zhēng yuè yě

时洪武元年正月也。

dà jūn fāng běi fá mìng zào zhōu míng zhōu yùn liáng shū zhí gū

大军方北伐,命造舟明州,运粮输直沽。

hǎi duō jù fēng shū zhèn jiāng ér hái

海多飓风,输镇江而还。

bài piān jiàng jūn

拜偏将军。

cóng dà jiàng jūn xī zhēng yǔ yòu fù jiāng jūn féng shèng zì huái qìng yú tài xíng qǔ zé lù jìn jiàng zhū zhōu jùn

从大将军西征,与右副将军冯胜自怀庆逾太行,取泽、潞、晋、绛诸州郡。

cóng dà jiàng jūn bá hé zhōng

从大将军拔河中。

míng nián dù hé rù tóng guān fēn bīng qū jīng zhōu shǐ bù jiàng zhāo xiáng zhāng liáng chén jì ér pàn qù

明年,渡河入潼关,分兵趋泾州,使部将招降张良臣,既而叛去。

huì dà jūn wéi qìng yáng zhí zhǎn zhī

会大军围庆阳,执斩之。

yòu míng nián fù yǐ yòu fù fù jiāng jūn cóng dà jiàng jūn bài kuò kuò yú dìng xī suì dìng níng xià zhú běi zhì chá hǎn nǎo er qín měng jiàng hǔ chén huò mǎ niú yáng shí yú wàn

又明年,复以右副副将军从大将军败扩廓于定西,遂定宁夏,逐北至察罕脑儿,擒猛将虎陈,获马牛羊十余万。

xùn dōng shèng dà tóng xuān fǔ jiē yǒu gōng

徇东胜、大同、宣府皆有功。

hái shòu kāi guó fǔ yùn tuī chéng xuān lì wǔ chén róng lù dà fū zhù guó fēng zhōng shān hóu suì lù qiān wǔ bǎi shí yǔ shì quàn

还,授开国辅运推诚宣力武臣、荣禄大夫、柱国,封中山侯,岁禄千五百石,予世券。

sì nián bài zhēng xi jiāng jūn yǔ fù jiāng jūn liáo yǒng zhōng shuài zhōu shī sù jiāng fá xià

四年拜征西将军,与副将军廖永忠帅舟师溯江伐夏。

xià rén yǐ bīng è xiǎn gōng bù kè

夏人以兵扼险,攻不克。

jiāng shuǐ bào zhǎng zhù shī dà xī kǒu jiǔ bù jìn ér fu you dé yǐ zì qín lǒng shēn rù qǔ hàn zhōng

江水暴涨,驻师大溪口,久不进,而傅友德已自秦、陇深入,取汉中。

yǒng zhōng xiān qū pò qú táng guān rù kuí zhōu

永忠先驱破瞿塘关,入夔州。

hé nǎi yǐn jūn jì zhī rù chóng qìng jiàng míng shēng

和乃引军继之,入重庆,降明升。

shī hái you dé yǒng zhōng shòu shàng shǎng ér hé bù jí

师还,友德、永忠受上赏,而和不及。

míng nián cóng dà jiàng jūn běi fá yù dí yú duàn tóu shān zhàn bài wáng yī zhǐ huī dì bù wèn

明年从大将军北伐,遇敌于断头山,战败,亡一指挥,帝不问。

xún yǔ li shàn zhǎng yíng zhōng dōu gōng què

寻与李善长营中都宫阙。

zhèn běi píng pì zhāng dé chéng

镇北平,甓彰德城。

zhēng chá hǎn nǎo er dà jié

征察罕脑儿,大捷。

jiǔ nián bó yán tiē mù ér wèi biān huàn yǐ zhēng xi jiāng jūn fáng yán ān

九年,伯颜帖木儿为边患,以征西将军防延安。

bó yán qǐ hé nǎi hái

伯颜乞和,乃还。

shí yī nián chūn jìn fēng xìn guó gōng suì lù sān qiān shí yì jūn guó shì

十一年春,进封信国公,岁禄三千石,议军国事。

shǔ chū zhōng dōu lín qīng běi píng liàn jūn wu wán chéng guō

数出中都、临清、北平练军伍,完城郭。

shí sì nián yǐ zuǒ fù jiāng jūn chū sài zhēng nǎi r bù huā pò dí huī shān yíng huò píng zhāng bié lǐ gē shū mì shǐ jiǔ tōng ér hái

十四年以左副将军出塞,征乃儿不花,破敌灰山营,获平章别里哥、枢密使久通而还。

shí bā nián sī zhōu mán pàn yǐ zhēng lǔ jiāng jūn cóng chǔ wáng tǎo píng zhī fú huò sì wàn qín qí qiú yǐ guī

十八年,思州蛮叛,以征虏将军从楚王讨平之,俘获四万,擒其酋以归。

hé chén mǐn duō zhì shù pō yǒu jiǔ guò

和沉敏多智数,颇有酒过。

shǒu cháng zhōu shí cháng qǐng shì yú tài zǔ bù dé zuì chū yuàn yán yuē wú zhèn cǐ chéng rú zuò wū jǐ zuǒ gù zé zuǒ yòu gù zé yòu

守常州时,尝请事于太祖,不得,醉出怨言曰:“吾镇此城,如坐屋脊,左顾则左,右顾则右。

tài zǔ wén ér xián zhī

”太祖闻而衔之。

píng zhōng yuán shī hái lùn gōng yǐ hé zhēng mǐn shí fàng qiǎn chén you dìng yú niè bā jùn fù rǎo shī hái wèi xiù lán shān zéi suǒ xí shī èr zhǐ huī gù bù dé fēng gōng

平中原师还论功,以和征闽时放遣陈友定余孽,八郡复扰,师还,为秀兰山贼所袭,失二指挥,故不得封公。

fá shǔ hái miàn shù qí dòu náo zuì

伐蜀还,面数其逗挠罪。

dùn shǒu xiè nǎi yǐ

顿首谢,乃已。

qí fēng xìn guó gōng yě yóu shù qí cháng zhōu shí guò shī juān zhī quàn

其封信国公也,犹数其常州时过失,镌之券。

yú shí dì chūn qiū jìn gāo tiān xià wú shì wèi guó cáo guó jiē qián zú yì bù yù zhū jiāng jiǔ diǎn bīng wèi yǒu yǐ fā yě

于时,帝春秋浸高,天下无事,魏国、曹国皆前卒,意不欲诸将久典兵,未有以发也。

hé yǐ jiān cóng róng yán chén quǎn mǎ chǐ zhǎng bù kān fù rèn qū cè yuàn de guī gù xiāng wéi róng guān zhī xū yǐ dài hái gǔ

和以间从容言:“臣犬马齿长,不堪复任驱策,愿得归故乡,为容棺之墟,以待骸骨。

dì dà yuè lì cì chāo zhì dì zhōng dōu bìng wèi zhū gōng hóu zhì dì

”帝大悦,立赐钞治第中都,并为诸公、侯治第。

jì ér wō kòu shàng hǎi dì huàn zhī gù wèi hé yuē qīng suī lǎo qiáng wèi zhèn yī xíng

既而倭寇上海,帝患之,顾谓和曰:“卿虽老,强为朕一行。

hé qǐng yǔ fāng míng qiān jù

”和请与方鸣谦俱。

míng qiān guó zhēn cóng zi yě xí hǎi shì cháng fǎng yǐ yù wēi cè

鸣谦,国珍从子也,习海事,常访以御倭策。

míng qiān yuē wēi hǎi shàng lái zé hǎi shàng yù zhī ěr

鸣谦曰:“倭海上来,则海上御之耳。

qǐng liàng dì yuǎn jìn zhì wèi suǒ lù jù bù bīng shuǐ jù zhàn jiàn zé wēi bù dé rù rù yì bù dé fu àn

请量地远近,置卫所,陆聚步兵,水具战舰,则倭不得入,入亦不得傅岸。

jìn hǎi mín sì dīng jí yī yǐ wéi jūn shù shǒu zhī kě wú fán kè bīng yě

近海民四丁籍一以为军,戍守之,可无烦客兵也。

dì yǐ wéi rán

”帝以为然。

hé nǎi dù de zhè xī dōng bìng hǎi shè wèi suǒ chéng wǔ shí yǒu jiǔ xuǎn dīng zhuàng sān wàn wǔ qiān rén zhù zhī jǐn fā zhōu xiàn qián jí jí zuì rén zī gěi yì

和乃度地浙西东,并海设卫所城五十有九,选丁壮三万五千人筑之,尽发州县钱及籍罪人赀给役。

yì fū wǎng wǎng guò wàng ér mín bù néng wú rǎo zhè rén pō kǔ zhī

役夫往往过望,而民不能无扰,浙人颇苦之。

huò wèi hé yuē mín dú yǐ nài hé

或谓和曰:“民讟矣,奈何?

hé yuē chéng yuǎn suàn zhě bù xù jìn yuàn rèn dà shì zhě bù gù xì jǐn fù yǒu dú zhě chǐ wú jiàn

”和曰:“成远算者不恤近怨,任大事者不顾细谨,复有讟者,齿吾剑。

yú nián ér chéng chéng

”逾年而城成。

jī jūn cì dìng kǎo gé lì shǎng lìng

稽军次,定考格,立赏令。

zhè dōng mín sì dīng yǐ shàng zhě hù qǔ yī dīng shù zhī fán de wǔ wàn bā qiān qī bǎi yú rén

浙东民四丁以上者,户取一丁戍之,凡得五万八千七百余人。

míng nián mǐn zhōng bìng hǎi chéng gōng jùn hé hái bào mìng zhōng dōu xīn dì yì chéng

明年,闽中并海城工竣,和还报命,中都新第亦成。

hé shuài qī zǐ bì cí cì huáng jīn sān bǎi liǎng bái jīn èr qiān liǎng chāo sān qiān dìng cǎi bì sì shí yǒu fù fū rén hú shì cì yì chēng shì

和帅妻子陛辞,赐黄金三百两、白金二千两、钞三千锭、彩币四十有副,夫人胡氏赐亦称是。

bìng jiàng xǐ shū bāo yù zhū gōng chén mò de bǐ yān

并降玺书褒谕,诸功臣莫得比焉。

zì shì hé suì yī zhāo jīng shī

自是和岁一朝京师。

èr shí sān nián cháo zhèng dàn gǎn jí shī yīn

二十三年朝正旦,感疾失音。

dì jí rì lín shì wǎn tàn jiǔ zhī qiǎn hái lǐ

帝即日临视,惋叹久之,遣还里。

jí xiǎo jiān fù mìng qí zi yíng zhì dōu bǐ yǐ ān chē rù nèi diàn yàn láo bèi zhì cì jīn bó yù shàn fǎ jiǔ xiāng zhǔ

疾小间,复命其子迎至都,俾以安车入内殿,宴劳备至,赐金帛御膳法酒相属。

èr shí qī nián bìng jìn dǔ bù néng xìng

二十七年,病浸笃不能兴。

dì sī jiàn zhī zhào yǐ ān chē rù jìn shǒu fǔ mó zhī yǔ xù lǐ hàn gù jiù jí bīng xìng jiān nán shì shén xī

帝思见之,诏以安车入觐,手拊摩之,与叙里闬故旧及兵兴艰难事甚悉。

hé bù néng duì qǐ shǒu ér yǐ

和不能对,稽首而已。

dì wèi liú tì hòu cì jīn bó wèi zàng fèi

帝为流涕,厚赐金帛为葬费。

míng nián bā yuè zú nián qī shí zhuī fēng dōng ōu wáng shì xiāng wǔ

明年八月卒,年七十,追封东瓯王,谥襄武。

hé wǎn nián yì wèi gōng shèn rù wén guó lùn yī yǔ bù gǎn wài xiè

和晚年益为恭慎,入闻国论,一语不敢外泄。

yìng qiè bǎi yú bìng hòu xī zī qiǎn zhī

媵妾百余,病后悉资遣之。

suǒ de shǎng cì duō fēn yí xiāng qū jiàn bù yī shí gù jiāo yí lǎo huān rú yě

所得赏赐,多分遗乡曲,见布衣时故交遗老,欢如也。

dāng shí gōng hóu zhū sù jiàng zuò jiān dǎng xiān hòu lì fǎ xī de miǎn zhě ér hé dú xiǎng shòu kǎo yǐ gōng míng zhōng

当时公、侯诸宿将坐奸党,先后丽法,稀得免者,而和独享寿考,以功名终。

jiā jìng jiān dōng nán kǔ wēi huàn hé suǒ zhù yán hǎi chéng shù jiē jiān zhì jiǔ qiě bù tǔ jǐ zhè rén lài yǐ zì bǎo duō gē sī zhī

嘉靖间,东南苦倭患,和所筑沿海城戍,皆坚致,久且不〈土己〉,浙人赖以自保,多歌思之。

xún àn yù shǐ qǐng yú cháo lì miào yǐ sì

巡按御史请于朝,立庙以祀。

hé wǔ zǐ

和五子。

zhǎng zǐ dǐng wèi qián jūn dū du qiān shì cóng zhēng yún nán dào zú

长子鼎为前军都督佥事,从征云南,道卒。

shǎo zǐ lǐ jī gōng zhì zuǒ jūn dū du tóng zhī zhēng wǔ kāi zú yú jūn

少子醴,积功至左军都督同知,征五开,卒于军。

dǐng zi shèng shèng zi wén yú jiē zǎo shì bù dé sì

鼎子晟,晟子文瑜,皆早世,不得嗣。

yīng zōng shí wén yú zi jié qǐ sì jué jìng yǐ lì sì shí yú nián wèi xí ba zhī

英宗时,文瑜子杰乞嗣爵,竟以历四十余年未袭,罢之。

jié wú zi yǐ dì lún zhī zǐ shào zōng wèi hòu

杰无子,以弟伦之子绍宗为后。

xiào zōng lù gōng chén hòu shòu shào zōng nán jīng jǐn yī wèi shì zhǐ huī shǐ

孝宗录功臣后,授绍宗南京锦衣卫世指挥使。

jiā jìng shí yī nián fēng líng bì hóu shí lù qiān dàn

嘉靖十一年封灵璧侯,食禄千石。

chuán zi zhì sūn shì lóng lóng qìng zhōng xié shǒu nán jīng jiān lǐng hòu fǔ gǎi tí dū cáo yùn lì sì shí yú nián yǐ láo jiā tài zǐ tài bǎo jìn shǎo bǎo

传子至孙世隆,隆庆中协守南京,兼领后府,改提督漕运,历四十余年,以劳加太子太保,进少保。

zú shì xī mǐn

卒,谥僖敏。

chuán jué zhì míng wáng nǎi jué

传爵至明亡乃绝。

hé zēng sūn yìn jī zì gōng ràng

和曾孙胤𪟝,字公让。

wèi zhū shēng gōng shī fù cái shǐ qì

为诸生,工诗,负才使气。

xún fǔ shàng shū zhōu chén shǐ zuò qǐ shì jí xí jù shù wàn yán

巡抚尚书周忱使作启事,即席具数万言。

chén jiàn zhī cháo

忱荐之朝。

shǎo bǎo yú qiān zhào xún gǔ jīn jiàng lüè jí bīng shì yìn jī yìng duì rú xiǎng

少保于谦召询古今将略及兵事,胤𪟝应对如响。

lèi shòu jǐn yī qiān hù

累授锦衣千户。

xié zhōng shū shè rén zhào róng tōng wèn yīng zōng yú shā mò tuì tuì bù huā wèn zhōng cháo shì kāng kǎi chóu dá bù shǎo qū

偕中书舍人赵荣通问英宗于沙漠,脱脱不花问中朝事,慷慨酬答不少屈。

jǐng tài zhōng yòng shàng shū hú yíng jiàn shǔ zhǐ huī qiān shì

景泰中,用尚书胡濙荐,署指挥佥事。

tiān shùn zhōng jǐn yī zhēn shì zhě zhí yìn jī jiù shì yǐ wén zhé wèi mín

天顺中,锦衣侦事者摭胤𪟝旧事以闻,谪为民。

chéng huà chū fù gù guān

成化初,复故官。

sān nián zhuó shǔ dōu zhǐ huī qiān shì wèi yán suí dōng lù cān jiāng fēn shǒu gū shān bǎo

三年擢署都指挥佥事,为延绥东路参将,分守孤山堡。

gū shān zuì dāng kòu chōng yìn jī zòu qǐng zhù chéng jù liáng zēng bīng shù shǒu

孤山最当寇冲,胤𪟝奏请筑城聚粮,增兵戍守。

wèi bào kòu dà zhì

未报,寇大至。

yìn jī bìng lì jí shàng mǎ xiàn fú sǐ

胤𪟝病,力疾上马,陷伏死。

shì wén zèng jì rú lì

事闻,赠祭如例。

mù yīng zì wén yīng dìng yuǎn rén

沐英,字文英,定远人。

shǎo gū cóng mǔ bì bīng mǔ yòu sǐ

少孤,从母避兵,母又死。

tài zǔ yǔ xiào cí huáng hòu lián zhī fǔ wèi zi cóng zhū xìng

太祖与孝慈皇后怜之,抚为子,从朱姓。

nián shí bā shòu zhàng qián dū wèi shǒu zhèn jiāng

年十八,授帐前都尉,守镇江。

shāo qiān zhǐ huī shǐ shǒu guǎng xìn

稍迁指挥使,守广信。

yǐ cóng dà jūn zhēng fú jiàn pò fēn shuǐ guān lüè chóng ān bié pò mǐn xī shí bā zhài fù féng gǔ bǎo

已,从大军征福建,破分水关,略崇安,别破闵溪十八寨,缚冯谷保。

shǐ mìng fù xìng

始命复姓。

yí zhèn jiàn níng jié zhì shào wǔ yán píng tīng zhōu sān wèi

移镇建宁,节制邵武、延平、汀州三卫。

xún qiān dà dū dū fǔ qiān shì jìn tóng zhī

寻迁大都督府佥事,进同知。

fǔ zhōng jī wù fán jī yīng nián shǎo míng mǐn pōu jué wú zhì

府中机务繁积,英年少明敏,剖决无滞。

hòu shù chēng qí cái dì yì qì zhòng zhī

后数称其才,帝亦器重之。

hóng wǔ jiǔ nián mìng chéng chuán yì guān shǎn dǐ xī hé wèn mín jí kǔ shì yǒu bù biàn gēng zhì yǐ wén

洪武九年命乘传诣关、陕,抵熙河,问民疾苦,事有不便,更置以闻。

míng nián chōng zhēng xi fù jiāng jūn cóng wèi guó gōng shān yù tǎo tǔ fān xi lüè chuān cáng yào bīng kūn lún

明年充征西副将军,从卫国公邓愈讨吐番,西略川、藏,耀兵昆仑。

gōng duō fēng kāi guó fǔ yùn tuī chéng xuān lì wǔ chén róng lù dà fū zhù guó xī píng hóu shí lù èr qiān wǔ bǎi shí yǔ shì quàn

功多,封开国辅运推诚宣力武臣、荣禄大夫、柱国、西平侯,食禄二千五百石,予世券。

míng nián bài zhēng xi jiāng jūn tǎo xī fān bài zhī tǔ mén xiá

明年拜征西将军,讨西番,败之土门峡。

jìng táo zhōu huò qí zhǎng ā chāng shī nà zhù chéng dōng lóng shān jī qín qiú zhǎng sān fù shǐ yǐng sù zi děng píng duo gān nà r qī zhàn tuò dì shù qiān lǐ fú nán nǚ èr wàn zá chù èr shí yú wàn nǎi bān shī

径洮州,获其长阿昌失纳,筑城东笼山,击擒酋长三副使瘿嗉子等,平朵甘纳儿七站,拓地数千里,俘男女二万、杂畜二十余万,乃班师。

yuán guó gōng tuō huǒ chì děng zhūn hé lín shù rǎo biān

元国公脱火赤等屯和林,数扰边。

shí sān nián mìng yīng zǒng shǎn xī bīng chū sài lüè yì jí nǎi lù dù huáng hé dēng hè lán shān shè liú shā qī rì zhì qí jìng

十三年命英总陕西兵出塞,略亦集乃路,渡黄河,登贺兰山,涉流沙,七日至其境。

fēn sì yì yè jī zhī ér zì yǐ xiāo qí chōng qí zhōng jiān

分四翼夜击之,而自以骁骑冲其中坚。

qín tuō huǒ chì jí zhī yuàn ài zú děng huò qí quán bù yǐ guī

擒脱火赤及知院爱足等,获其全部以归。

míng nián yòu cóng dà jiàng jūn běi zhēng yì dào chū sài lüè gōng zhǔ shān cháng zhài kè quán níng sì bù dù lú qú hé zhí zhī yuàn li xuān jǐn fú qí zhòng

明年,又从大将军北征,异道出塞,略公主山长寨,克全宁四部,度胪朐河,执知院李宣,尽俘其众。

xún bài zhēng nán yòu fù jiāng jūn tóng yǒng chāng hóu lán yù cóng jiāng jūn fu you dé qǔ yún nán

寻拜征南右副将军,同永昌侯蓝玉从将军傅友德取云南。

yuán liáng wáng qiǎn píng zhāng dá lǐ má yǐ bīng shí yú wàn jù yú qǔ jìng

元梁王遣平章达里麻以兵十余万拒于曲靖。

yīng chéng wù qū bái shí jiāng

英乘雾趋白石江。

wù jì liǎng jūn xiāng wàng dá lǐ má dà jīng

雾霁,两军相望,达里麻大惊。

you dé yù dù jiāng yīng yuē wǒ bīng ba jù wèi suǒ è

友德欲渡江,英曰:“我兵罢,惧为所扼。

nǎi shuài zhū jūn yán chén ruò jiāng dù zhě

”乃帅诸军严陈,若将渡者。

ér qí bīng cóng xià liú jì chū qí chén hòu zhāng yí zhì shān gǔ jiān rén chuī yī tóng jiǎo

而奇兵从下流济,出其陈后,张疑帜山谷间,人吹一铜角。

yuán bīng jīng rǎo

元兵惊扰。

yīng jí huī jūn dù jiāng yǐ shàn qiú zhě xiān zhī zhǎng dāo zhuó qí jūn

英急麾军渡江,以善泅者先之,长刀斫其军。

jūn què shī bì jì

军却,师毕济。

áo zhàn liáng jiǔ fù zòng tiě qí suì dà bài zhī shēng qín dá lǐ má jiāng shī shí yú lǐ

鏖战良久,复纵铁骑,遂大败之,生擒达里麻,僵尸十余里。

cháng qū rù yún nán liáng wáng zǒu sǐ yòu chéng guān yīn bǎo yǐ chéng jiàng shǔ jùn jiē xià

长驱入云南,梁王走死,右丞观音保以城降,属郡皆下。

dú dà lǐ yǐ diǎn cāng shān ěr hǎi è lóng shǒu lóng wěi èr guān

独大理倚点苍山、洱海,扼龙首、龙尾二关。

guān gù nán zhào zhù tǔ qiú duàn shì shǒu zhī

关故南诏筑,土酋段世守之。

yīng zì jiāng dǐ xià guān qiǎn wáng bì yóu ěr shuǐ dōng qū shàng guān hú hǎi yóu shí mén jiàn dào dù hé bān diǎn cāng shān ér shàng lì qí zhì

英自将抵下关,遣王弼由洱水东趋上关,胡海由石门间道渡河,扳点苍山而上,立旗帜。

yīng luàn liú zhǎn guān jìn shān shàng jūn yì chí xià jiā jī qín duàn shì suì bá dà lǐ

英乱流斩关进,山上军亦驰下,夹击,擒段世,遂拔大理。

fēn bīng shōu wèi fù zhū mán shè guān lì wèi shǒu zhī

分兵收未附诸蛮,设官立卫守之。

huí jūn yǔ you dé huì diān chí fēn dào píng wū sā dōng chuān jiàn chāng máng bù zhū mán lì wū sā bì jié èr wèi

回军,与友德会滇池,分道平乌撒、东川、建昌、芒部诸蛮,立乌撒、毕节二卫。

tǔ qiú yáng jū děng fù shān zhū mán èr shí yú wàn wéi yún nán chéng

土酋杨苴等复煽诸蛮二十余万围云南城。

yīng chí jiù mán kuì cuàn shān gǔ zhōng fēn bīng bǔ miè zhī zhǎn jí liù wàn

英驰救,蛮溃窜山谷中,分兵捕灭之,斩级六万。

míng nián zhào you dé jí yù bān shī ér liú yīng zhèn diān zhōng

明年诏友德及玉班师,而留英镇滇中。

shí qī nián qǔ jìng yì zuǒ qiú zuò luàn tǎo jiàng zhī

十七年,曲靖亦佐酋作乱,讨降之。

yīn dìng pǔ dìng guǎng nán zhū mán tōng tián zhōu liáng dào

因定普定、广南诸蛮,通田州粮道。

èr shí nián píng làng qióng mán fèng zhào zì yǒng níng zhì dà lǐ liù shí lǐ shè yī bǎo liú jūn tún tián

二十年平浪穹蛮,奉诏自永宁至大理,六十里设一堡,留军屯田。

míng nián bǎi yí sī lún fā pàn yòu qún mán rù kòu mó shā lēi zhài qiǎn dū du nìng zhèng jī pò zhī

明年,百夷思伦发叛,诱群蛮入寇摩沙勒寨,遣都督宁正击破之。

èr shí èr nián sī lún fā fù kòu dìng biān zhòng hào sān shí wàn

二十二年,思伦发复寇定边,众号三十万。

yīng xuǎn qí sān wàn chí jiù zhì huǒ pào jìn nǔ wèi sān xíng

英选骑三万驰救,置火炮劲弩为三行。

mán qū bǎi xiàng bèi jiǎ hé lán shǔn zuǒ yòu xié dà zhú wèi tǒng tǒng zhì biāo qiāng ruì shén

蛮驱百象,被甲荷栏楯,左右挟大竹为筒,筒置标枪,锐甚。

yīng fēn jūn wèi sān dū du féng chéng jiāng qián jūn nìng zhèng jiāng zuǒ dōu zhǐ huī tóng zhī tāng zhāo jiāng yòu

英分军为三,都督冯诚将前军,宁正将左,都指挥同知汤昭将右。

jiāng zhàn lìng yuē jīn rì zhī shì yǒu jìn wú tuì

将战,令曰:“今日之事,有进无退。

yīn chéng fēng dà hū pào nǔ bìng fā xiàng jiē fǎn zǒu

”因乘风大呼,炮弩并发,象皆反走。

xī là yì zhě kòu xiāo jiāng yě shū sǐ dòu zuǒ jūn xiǎo què

昔剌亦者,寇枭将也,殊死斗,左军小却。

yīng dēng gāo wàng zhī qǔ pèi dāo mìng zuǒ yòu zhǎn shuài shǒu lái

英登高望之,取佩刀,命左右斩帅首来。

zuǒ shuài jiàn yī rén wò dāo chí xià kǒng fèn hū tū zhèn

左帅见一人握刀驰下,恐,奋呼突阵。

dà jūn chéng zhī zhǎn guó sì wàn yú rén shēng huò sān shí qī xiàng yú xiàng jǐn yì

大军乘机冲杀,斩首四万余人,生获三十七头象,其余的象全被射死。

zéi qú shuài gè bèi bǎi yú shǐ fú xiàng bèi yǐ sǐ

贼渠帅各被百余矢,伏象背以死。

sī lún fā dùn qù zhū mán zhèn jù lù chuān shǐ bù fù gěng

思伦发遁去,诸蛮震惧,麓川始不复梗。

yǐ huì yǐng guó gōng fu you dé tǎo píng dōng chuān mán yòu píng yuè zhōu qiú ā zī jí guǎng xī ā chì bù

已,会颖国公傅友德讨平东川蛮,又平越州酋阿资及广西阿赤部。

shì nián dōng rù cháo cì yàn fèng tiān diàn lài huáng jīn èr bǎi liǎng bái jīn wǔ qiān liǎng chāo wǔ bǎi dìng cǎi bì bǎi shū qiǎn hái

是年冬,入朝,赐宴奉天殿,赉黄金二百两、白金五千两、钞五百锭、彩币百疋,遣还。

bì cí dì qīn fǔ zhī yuē shǐ wǒ gāo zhěn wú nán gù yōu zhě rǔ yīng yě

陛辞,帝亲拊之曰:“使我高枕无南顾忧者,汝英也。

hái zhèn zài bài bǎi yí yú jǐng dōng

”还镇,再败百夷于景东。

sī lún fā qǐ xiáng gòng fāng wù

思伦发乞降,贡方物。

ā zī yòu pàn jī jiàng zhī

阿资又叛,击降之。

nán zhōng xī dìng

南中悉定。

shǐ shǐ yǐ bīng wēi yù jiàng zhū fān fān bù yǒu chóng yì rù gòng zhě

使使以兵威谕降诸番,番部有重译入贡者。

èr shí wǔ nián liù yuè wén huáng tài zǐ hōng kū jí āi

二十五年六月,闻皇太子薨,哭极哀。

chū gāo huáng hòu bēng yīng kū zhì ǒu xuè

初,高皇后崩,英哭至呕血。

zhì shì gǎn jí zú yú zhèn nián sì shí bā

至是感疾,卒于镇,年四十八。

jūn mín xiàng kū yuǎn yí jiē wèi liú tì

军民巷哭,远夷皆为流涕。

guī zàng jīng shī zhuī fēng qián níng wáng shì zhāo jìng yòu xiǎng tài miào

归葬京师,追封黔宁王,谥昭靖,侑享太庙。

yīng chén yì guǎ yán xiào hǎo xián lǐ shì fǔ zú wǔ yǒu ēn wèi cháng wàng shā

英沉毅寡言笑,好贤礼士,抚卒伍有恩,未尝妄杀。

zài diān bǎi wù jù jǔ jiǎn shǒu lìng kè nóng sāng suì jiào tún tián zēng sǔn yǐ wéi shǎng fá kěn tián zhì bǎi wàn yú mǔ

在滇,百务具举,简守令,课农桑,岁较屯田增损以为赏罚,垦田至百万余亩。

diān chí ài jùn ér guǎng zhī wú fù shuǐ huàn

滇池隘,浚而广之,无复水患。

tōng yán jǐng zhī lì yǐ lái shāng lǚ biàn fāng wù yǐ dìng gòng shuì shì mín shù yǐ jūn lì yì

通盐井之利以来商旅,辨方物以定贡税,视民数以均力役。

shū jié kuò mù mín yǐ biàn ān

疏节阔目,民以便安。

jū cháng dú shū bù shì juǎn xiá zé yán zhū rú shēng jiǎng shuō jīng shǐ

居常读书不释卷,暇则延诸儒生讲说经史。

tài zǔ chū qǐ shí shù yǎng tā xìng wèi zi gōng xià jùn yì zhé qiǎn zhī chū shǒu duō zhì èr shí yú rén wéi yīng zài xī nán xūn zuì dà

太祖初起时,数养他姓为子,攻下郡邑,辄遣之出守,多至二十余人,惟英在西南勋最大。

zi chūn shèng áng jiē zhèn yún nán

子春、晟、昂皆镇云南。

xīn fù mǎ dū wèi shàng chéng zǔ nǚ cháng níng gōng zhǔ

昕驸马都尉,尚成祖女常宁公主。

chūn zì jǐng chūn cái wǔ yǒu fù fēng

春,字景春,材武有父风。

nián shí qī cóng yīng zhēng xī fān yòu cóng zhēng yún nán cóng píng jiāng xi kòu jiē xiān dēng

年十七,从英征西番,又从征云南,从平江西寇,皆先登。

jī gōng shòu hòu jūn dū du fǔ qiān shì

积功授后军都督府佥事。

qún chén qǐng shì zhí dì yuē r wǒ jiā rén wù shì yě

群臣请试职,帝曰:“儿,我家人,勿试也。

suì yǔ shí shòu

”遂予实授。

cháng mìng lù liè shān qiú yòu mìng jū pàn dǎng yú wèi zhōu suǒ kāi shì gè shù bǎi rén

尝命录烈山囚,又命鞫叛党于蔚州,所开释各数百人。

yīng zú mìng sì jué zhèn yún nán

英卒,命嗣爵,镇云南。

hóng wǔ èr shí liù nián wéi mó shí yī zhài luàn qiǎn jù néng tǎo píng zhī

洪武二十六年,维摩十一寨叛乱,朝廷派翟能讨伐平定它。

míng nián píng yuè guī mán lì lán cāng wèi

明年平越巂蛮,立澜沧卫。

qí dōng ā zī fù pàn yǔ hé fú tǎo zhī

其冬,阿资复叛,与何福讨之。

chūn yuē cǐ zéi jī nián bū zhū zhě yǐ yǔ zhū tǔ qiú yīn yà zhǎn zhuǎn wáng nì

春曰:“此贼积年逋诛者,以与诸土酋姻娅,辗转亡匿。

jīn xī fā zhū qiú cóng jūn mí xì zhī ér duō shè yíng bǎo zhì qí chū rén shòu shǒu bì yǐ

今悉发诸酋从军,縻系之,而多设营堡,制其出人,授首必矣。

suì qū yuè zhōu fēn dào bī qí chéng fú jīng bīng dào zuǒ yǐ léi zú yòu zéi zòng jī dà bài zhī

”遂趋越州,分道逼其城,伏精兵道左,以羸卒诱贼,纵击大败之。

ā zī wáng gǔ zhōng chūn yīn jié páng jìn tǔ guān xiòng zhī suǒ zài shù lěi duàn qí liáng dào

阿资亡谷中,春阴结旁近土官,诇知所在,树垒断其粮道。

zéi kùn shén

贼困甚。

yǐ chū bù yì dǎo qí cháo suì qín ā zī bìng zhū qí dǎng èr bǎi sì shí rén

已,出不意捣其巢,遂擒阿资,并诛其党二百四十人。

yuè zhōu suì píng

越州遂平。

guǎng nán qiú nóng zhēn yòu jiū dǎng mán jù guān jūn pò qín zhī fú zhǎn qiān jì

广南酋侬贞佑纠党蛮拒官军,破擒之,俘斩千计。

níng yuǎn qiú dāo bài làn yī jiāo zhǐ bù shùn mìng qiǎn hé fú tǎo jiàng zhī

宁远酋刀拜烂依交址不顺命,遣何福讨降之。

sān shí nián lù chuān xuān wèi shǐ sī lún fā wèi qí shǔ dāo gàn mèng suǒ zhú

三十年,麓川宣慰使思伦发为其属刀干孟所逐。

lái bēn

来奔。

chūn xié yǔ jù cháo shòu shàng fāng lüè suì bài chūn wèi zhēng lǔ qián jiāng jūn shuài hé fú xú kǎi tǎo zhī

春挟与俱朝,受上方略,遂拜春为征虏前将军,帅何福、徐凯讨之。

xiān yǐ bīng sòng sī lún fā yú jīn chǐ xí gàn mèng lái yíng

先以兵送思伦发于金齿,檄干孟来迎。

bù yīng

不应。

nǎi xuǎn zú wǔ qiān lìng fú yǔ jù néng jiāng yú gāo liáng gōng shān zhí dǎo nán diàn dà pò zhī zhǎn qí qiú dāo míng mèng

乃选卒五千,令福与瞿能将,逾高良公山,直捣南甸,大破之,斩其酋刀名孟。

huí jūn jī jǐng hǎn zhài

回军击景罕寨。

zéi chéng gāo jiān shǒu guān jūn liáng qiě jǐn fú gào jí

贼乘高坚守,官军粮且尽,福告急。

chūn shuài wǔ bǎi qí jiù zhī

春帅五百骑救之。

yè dù nù jiāng dàn dǐ zhài xià lìng qí chěng yáng chén bì tiān zéi dà jīng kuì

夜渡怒江,旦抵寨,下令骑骋,扬尘蔽天,贼大惊溃。

chéng shèng jī kōng tóng zhài yì kuì

乘胜击崆峒寨,亦溃。

qián hòu jiàng zhě qī wàn rén

前后降者七万人。

jiàng shì yù tú zhī chūn bù kě

将士欲屠之,春不可。

gàn mèng qǐ xiáng dì bù xǔ mìng chūn zǒng diān qián shǔ bīng gōng zhī

干孟乞降,帝不许,命春总滇、黔、蜀兵攻之。

mò fā ér chūn zú nián sān shí liù

末发而春卒,年三十六。

shì huì xiāng

谥惠襄。

chūn zài zhèn qī nián dà xiū tún zhèng pì tián sān shí yú wàn mǔ záo tiě chí hé guàn yí liáng hé tián shù wàn mǔ mín fù yè zhě wǔ qiān yú hù wèi lì cí sì zhī

春在镇七年,大修屯政,辟田三十余万亩,凿铁池河,灌宜良涸田数万亩,民复业者五千余户,为立祠祀之。

wú zi dì shèng sì

无子,弟晟嗣。

shèng zì jǐng mào shǎo níng zhòng guǎ yán xiào xǐ dú shū

晟,字景茂,少凝重,寡言笑,喜读书。

tài zǔ ài zhī

太祖爱之。

lì guān hòu jūn zuǒ dū du

历官后军左都督。

jiàn wén yuán nián sì hóu

建文元年嗣侯。

bǐ jiù zhèn ér hé fú yǐ pò qín dāo gàn mèng guī sī lún fā

比就镇,而何福已破擒刀干孟,归思伦发。

wáng hé sī lún fā sǐ zhū mán fēn jù qí de shèng tǎo píng zhī

亡何,思伦发死,诸蛮分据其地,晟讨平之。

yǐ qí de wèi sān fǔ èr zhōu wǔ zhǎng guān sī yòu yú nù jiāng xi zhì tún wèi qiān hù suǒ shù zhī lù chuān suì dìng

以其地为三府二州五长官司,又于怒江西置屯卫千户所戍之,麓川遂定。

chū mín wáng fēng yún nán bù fǎ wèi jiàn wén dì suǒ qiú

初,岷王封云南,不法,为建文帝所囚。

chéng zǔ jí wèi

成祖即位。

qiǎn guī fān yì jiāo zì

遣归藩,益骄恣。

shèng shāo chí zhī

晟稍持之。

wáng nù zèn shèng

王怒,谮晟。

dì yǐ wáng gù zhào jiè shèng yí shū mín wáng chēng qí fù gōng wú dū guò

帝以王故诏诫晟,贻书岷王,称其父功,毋督过。

yǒng lè sān nián bā bǎi dà diàn kòu biān è gòng shǐ shèng huì chē lǐ mù bāng tǎo dìng zhī

永乐三年,八百大甸寇边,遏贡使,晟会车里、木邦讨定之。

míng nián dà fā bīng tǎo jiāo zhǐ bài shèng zhēng yí zuǒ fù jiāng jūn yǔ dà jiàng jūn zhāng fǔ yì dào zì yún nán rù

明年大发兵讨交址,拜晟征夷左副将军,与大将军张辅异道自云南入。

suì yóu méng zì jìng yě pú zhǎn mù tōng dào duó měng liè bīng huá zhū guān ài

遂由蒙自径野蒲斩木通道,夺猛烈、掤华诸关隘。

yú zhōu yè chū táo shuǐ dù fù liáng jiāng yǔ fǔ huì shī

舁舟夜出洮水,渡富良江,与辅会师。

gòng pò duō bāng chéng dǎo qí dōng xī èr dōu dàng zhū cháo qín wěi wáng lí jì máo yǔ zài fǔ chuán

共破多邦城,捣其东西二都,荡诸巢,擒伪王黎季牦,语在《辅传》。

lùn gōng fēng qián guó gōng suì lù sān qiān shí yǔ shì quàn

论功封黔国公,岁禄三千石,予世券。

jiāo zhǐ jiǎn dìng fù pàn mìng shèng pèi zhēng yí jiāng jūn yìn tǎo zhī zhàn shēng jué jiāng bài jì

交址简定复叛,命晟佩征夷将军印讨之,战生厥江,败绩。

fǔ zài chū shuài shī hé tǎo qín dìng sòng jīng shī

辅再出帅师合讨,擒定送京师。

fǔ hái shèng liú bǔ chén jì kuò lián zhàn bù néng xià

辅还,晟留捕陈季扩,连战不能下。

fǔ fù chū shuài shī huì shèng qióng zhuī zhì zhàn chéng huò jì kuò nǎi bān shī shèng yì shòu shàng shǎng

辅复出帅师会晟,穷追至占城,获季扩,乃班师,晟亦受上赏。

shí qī nián fù zhōu mán pàn shèng yǐn bīng lín zhī fú gōng shǐ rén pì xiǎo jìng xià zhī

十七年,富州蛮叛,晟引兵临之,弗攻,使人譬晓,竟下之。

rén zōng lì jiā tài fù zhù zhēng nán jiāng jūn yìn gěi zhī

仁宗立,加太傅,铸征南将军印给之。

mù shì jì zhèn zhě zhé yǔ yìn yǐ wéi cháng

沐氏继镇者,辄予印以为常。

xuān dé yuán nián jiāo zhǐ lí lì shì chì zhào shèng huì ān yuǎn hóu liǔ shēng jìn tǎo

宣德元年,交址黎利势炽,诏晟会安远侯柳升进讨。

shēng bài sǐ shèng yì tuì bīng

升败死,晟亦退兵。

qún chén jiāo hé shèng dì fēng qí zhāng shì zhī

群臣交劾晟,帝封其章示之。

zhèng tǒng sān nián lù chuān sī rèn fā fǎn

正统三年,麓川思任发反。

shèng dǐ jīn chǐ yǔ dì áng jí dū du fāng zhèng huì bīng

晟抵金齿,与弟昂及都督方政会兵。

zhèng wèi qián fēng pò zéi yán jiāng zhū zhài dà jūn zhú běi zhì gāo lí gòng shān xià zài pò zhī

政为前锋,破贼沿江诸寨,大军逐北至高黎共山下,再破之。

míng nián fù pò qí jiù zhài

明年复破其旧寨。

zhèng zhōng fú sǐ guān jūn bài jì

政中伏死,官军败绩。

shèng yǐn hái cán jù fā bìng zhì chǔ xióng zú

晟引还,惭惧发病,至楚雄卒。

zèng dìng yuǎn wáng shì zhōng jìng

赠定远王,谥忠敬。

shèng xí fù xiōng yè yòng bīng fēi suǒ zhǎng zhàn shù bù lì

晟席父兄业,用兵非所长,战数不利。

cháo tíng yǐ qí jué yuǎn qiě shì jiāng kuān jiǎ zhī

朝廷以其绝远,且世将,宽假之。

ér diān rén shè shèng fù zǐ wēi xìn zhuāng shì rú cháo tíng

而滇人慑晟父子威信,庄事如朝廷。

piàn chǔ xià tǔ qiú jù wēi yí chū guō yíng guàn ér hòu qǐ yuē cǐ lìng zhǐ yě

片楮下,土酋具威仪出郭迎,盥而后启,曰:“此令旨也。

shèng jiǔ zhèn zhì tián yuán sān bǎi liù shí qū zī cái chōng rèn shàn shì cháo guì lù yí bù jué yǐ gù dé zhōng wài shēng

”晟久镇,置田园三百六十区,资财充牣,善事朝贵,赂遗不绝,以故得中外声。

shèng yǒu zi bīn zì wén huī yòu sì gōng jué jū jīng shī ér yǐ áng dài zhèn

晟有子斌,字文辉,幼嗣公爵,居京师,而以昂代镇。

áng zì jǐng gāo chū wèi fǔ jūn zuǒ wèi zhǐ huī qiān shì

昂,字景高,初为府军左卫指挥佥事。

chéng zǔ jiāng shǐ shèng nán tǎo nǎi zhuó áng dōu zhǐ huī tóng zhī lǐng yún nán dū sī lèi qiān zhì yòu dū du

成祖将使晟南讨,乃擢昂都指挥同知,领云南都司,累迁至右都督。

zhèng tǒng sì nián pèi jiāng yìn tǎo lù chuān dǐ jīn chǐ

正统四年佩将印,讨麓川,抵金齿。

wèi zéi shèng qiān yán zhě jiǔ zhī

畏贼盛,迁延者久之。

cān jiāng zhāng róng qián qū zhì máng bù bài áng bù jiù yǐn hái biǎn zhì èr jí

参将张荣前驱至芒部败,昂不救,引还,贬秩二级。

yǐ sī rèn fā rù kòu jī què zhī yòu bǔ zhǎn shī zōng fǎn zhě

已,思任发入寇,击却之,又捕斩师宗反者。

liù nián bīng bù shàng shū wáng jì dìng xī bó jiǎng guì jiāng dà jūn tǎo sī rèn fā áng zhǔ kuì yùn

六年,兵部尚书王骥、定西伯蒋贵将大军讨思任发,昂主馈运。

zéi pò fù áng zhí mìng dū jūn bǔ sī rèn fā bù néng de

贼破,复昂职,命督军捕思任发,不能得。

shí nián áng zú

十年,昂卒。

zèng dìng biān bó shì wǔ xiāng

赠定边伯,谥武襄。

bīn shǐ zhī zhèn huì miǎn diàn zhí sī rèn fā sòng jīng shī qí zi sī jī fā lái xí bīn jī què zhī

斌始之镇,会缅甸执思任发送京师,其子思机发来袭,斌击却之。

sī jī fā fù jù mèng yǎng

思机发复据孟养。

shí sān nián fù dà fā bīng shǐ jì děng tǎo zhī ér bīn wèi hòu jù dū xiǎng wú fá

十三年复大发兵,使骥等讨之,而斌为后拒,督饷无乏。

zú zèng tài fù shì róng kāng

卒,赠太傅,谥荣康。

zi cóng yòu jǐng tài chū mìng áng sūn lín yǐ dū du tóng zhī dài zhèn

子琮幼,景泰初,命昂孙璘以都督同知代镇。

lín zì tíng zhāng sù rú yǎ diān rén yì zhī jì ér hào lìng sù rán bù kě fàn tiān shùn chū zú

璘字廷章,素儒雅,滇人易之,既而号令肃然不可犯,天顺初卒。

cóng yóu yòu zhuó lín dì jǐn yī fù qiān hù zàn wèi dū du tóng zhī wǎng dài

琮犹幼,擢璘弟锦衣副千户瓒为都督同知,往代。

jū qī nián xiān hòu tǎo píng zhān lù zhū zhài jí tǔ guān zhī gòu bīng zhě jiàng sī bo fā lēi hái zhū mán qīn dì

居七年,先后讨平沾禄诸寨及土官之构兵者,降思卜发,勒还诸蛮侵地。

gōng duō rán pō dú huò

功多,然颇黩货。

chéng huà sān nián chūn cóng shǐ zhī zhèn ér yǐ zàn wèi fù zǒng bīng yí zhèn jīn chǐ

成化三年春,琮始之镇,而以瓒为副总兵,移镇金齿。

cóng zì tíng fāng tōng jīng yì néng cí zhāng shǔ yí kuì zhì wú suǒ shòu

琮字廷芳,通经义,能词章,属夷馈贽无所受。

xún diān qiú shā xiōng zi qiú wèi shǒu cóng bǔ zhū zhī

寻甸酋杀兄子,求为守,琮捕诛之。

guǎng xī tǔ guān nüè suǒ bù wéi luàn cóng qǐng gèng shè liú guān mín dà biàn

广西土官虐,所部为乱,琮请更设流官,民大便。

yǐ cì tǎo píng mǎ lóng lì jiāng jiàn chuān shùn níng luō xióng zhū pàn mán bǔ qín qiáo diān nán wō fǎn zhě

以次讨平马龙、丽江、剑川、顺宁、罗雄诸叛蛮,捕擒桥甸、南窝反者。

zú zèng tài shī shì wǔ xī

卒,赠太师,谥武僖。

wú zi yǐ zàn sūn kūn sì

无子,以瓒孙昆嗣。

kūn zì yuán zhōng chū xí jǐn yī zhǐ huī qiān shì

昆字元中,初袭锦衣指挥佥事。

cóng fǔ wèi zi cháo yì yǐ kūn xī píng hóu yì sūn dāng sì hóu ér shǒu chén zhēng zhī wèi diān rén zhī qián guó gōng bù zhī xī píng hóu yě hóu zhī kǒng wèi suǒ qīng

琮抚为子,朝议以昆西平侯裔孙当嗣侯,而守臣争之,谓滇人知黔国公不知西平侯也,侯之恐为所轻。

xiào zōng yǐ wéi rán lìng sì gōng pèi yìn rú gù

孝宗以为然,令嗣公,佩印如故。

hóng zhì shí èr nián píng guī shān zhú jīng zhū mán yòu píng pǔ ān zéi zài yì suì lù

弘治十二年平龟山、竹箐诸蛮,又平普安贼,再益岁禄。

zhèng dé èr nián shī zōng mín ā běn zuò luàn yǔ dōu yù shǐ wú wén dù dū bīng fēn sān dào jìn

正德二年,师宗民阿本作乱,与都御史吴文度督兵分三道进。

yī chū shī zōng yī chū luō xióng yī chū mí lè ér bié qiǎn yī jūn fú pán jiāng jié zéi cháo suì dà pò zhī

一出师宗,一出罗雄,一出弥勒,而别遣一军伏盘江,截贼巢,遂大破之。

qī nián ān nán zhǎng guān sī nà dài zhēng xí shā tǔ guān fù yǔ dōu yù shǐ gù yuán tǎo qín zhī zài jiā tài zǐ tài fù

七年,安南长官司那代争袭,杀土官,复与都御史顾源讨擒之,再加太子太傅。

kūn chū xǐ wén xué zì jīn lì qí hòu tōng lù quán jìn suǒ qǐng wú bù de

昆初喜文学,自矜厉,其后通赂权近,所请无不得。

jìn jiāo lìng sān sī shǐ cóng jiǎo mén rù

浸骄,凌三司,使从角门入。

zhū yán guān lùn hé zhě zhé dé zuì qù

诸言官论劾者,辄得罪去。

zú zèng tài shī shì zhuāng xiāng

卒,赠太师,谥庄襄。

zi shào xūn sì

子绍勋嗣。

xún diān tǔ shè ān quán pàn dōu yù shǐ fu xí tǎo zhī bài jì

寻甸土舍安铨叛,都御史傅习讨之,败绩。

wǔ dìng tǔ shè fèng cháo wén yì pàn yǔ quán lián bīng gōng yún nán dà rǎo

武定土舍凤朝文亦叛,与铨连兵攻云南,大扰。

shì zōng qiǎn shàng shū wu wén dìng jiāng dà jūn zhēng zhī

世宗遣尚书伍文定将大军征之。

wèi zhì ér shào xūn dū suǒ bù xiān jìn gào tǔ guān zǐ dì dāng xí zhě xiān yǔ guàn dài pò zéi hòu dāng wèi qǐng

未至,而绍勋督所部先进,告土官子弟当袭者,先予冠带,破贼后当为请。

zhòng duō fèn zhàn zéi dà bài

众多奋战,贼大败。

cháo wén jué pǔ dù hé zǒu zhuī zhǎn zhī dōng chuān

朝文绝普渡河走,追斩之东川。

quán hái xún diān liè zhài shù shí guān jūn gōng pò zhī qín quán yú máng bù

铨还寻甸,列砦数十,官军攻破之,擒铨于芒部。

xiān hòu qín zéi dǎng qiān yú rén fú zhǎn wú suàn

先后擒贼党千余人,俘斩无算。

shí jiā jìng qī nián yě

时嘉靖七年也。

jié wén jiā tài zǐ tài fù yì suì lù

捷闻,加太子太傅,益岁禄。

ér shì shí lǎo wō mù bāng mèng yǎng miǎn diàn mèng mì xiāng chóu shā shī zōng nà lóu sī tuó bā zhài jiē luàn jiǔ bù jiě

而是时老挝、木邦、孟养、缅甸、孟密相仇杀,师宗、纳楼、思陀、八寨皆乱,久不解。

shào xūn shǐ shǐ zhě biàn lì zhū mán fěng yǐ wǔ dìng xún diān shì jiē shè fú yuàn hái qīn dì ér mù bāng mèng yǎng jù gòng fāng wù xiè zuì

绍勋使使者遍历诸蛮,讽以武定、寻甸事,皆慑伏,愿还侵地,而木邦、孟养俱贡方物谢罪。

nán zhōng xī dìng

南中悉定。

shào xūn yǒu yǒng lüè yòng bīng zhé shèng

绍勋有勇略,用兵辄胜。

zú zèng tài shī shì mǐn jìng

卒,赠太师,谥敏靖。

zi cháo fǔ sì

子朝辅嗣。

dōu yù shǐ liú qú suǒ lù cháo fǔ yǔ zhī yīn shàng zhāng yán chén jiā shì shǒu cí tǔ shàng xià xiāng chéng

都御史刘渠索赂,朝辅与之,因上章言:“臣家世守兹土,上下相承。

jīn yǒu sī fēn gēng diǎn zhì guān chén zhí shǒu lǜ bù yǔ wén jiē jiàn bù xún gù lì

今有司纷更典制,关臣职守,率不与闻,接见不循故例。

chén shū yuǎn gū wēi dòng zuò chè zhǒu wú yǐ tán yā mán fāng

臣疏远孤危,动作掣肘,无以弹压蛮方。

qǐ shēn chì zhū chén xī rú qí jiù

乞申敕诸臣,悉如其旧。

zhào xǔ zhī

诏书批准了。

jǐ shì zhōng wàn yú kǎi hé cháo fǔ bìng lùn qú

给事中万虞恺劾朝辅,并论渠。

zhào ba qú ér lìng cháo fǔ zhì shì rú gù

诏罢渠而令朝辅治事如故。

zú zèng tài bǎo shì gōng xī

卒,赠太保,谥恭僖。

èr zi róng gǒng jiē yòu

二子融、巩皆幼。

zhào shì cóng lín gù shì lìng róng sì gōng gěi bàn lù ér shòu cháo fǔ dì cháo bì dū du qiān shì pèi yìn dài zhèn

诏视琮、璘故事,令融嗣公,给半禄,而授朝辅弟朝弼都督佥事,佩印代镇。

jū sān nián róng zú gǒng dāng sì cháo bì xīn hài zhī yú shì cháo bì dí mǔ li qǐng hù gǒng jū jīng shī dài qí zhǎng ér hái zhèn

居三年,融卒,巩当嗣,朝弼心害之,于是朝弼嫡母李请护巩居京师,待其长而还镇。

bào kě

报可。

gǒng wèi zhì jīng zú cháo bì suì de sì

巩未至京卒,朝弼遂得嗣。

jiā jìng sān shí nián yuán jiāng tǔ shè nà jiàn pàn

嘉靖三十年,元江土舍那鉴叛。

zhào cháo bì yǔ dōu yù shǐ shí jiǎn tǎo zhī fēn wǔ jūn báo qí chéng

诏朝弼与都御史石简讨之,分五军薄其城。

chéng chuí bá yǐ zhàng fā yǐn hái

城垂拔,以瘴发引还。

zhào ba jiǎn jiāng zài chū shī

诏罢简,将再出师。

jiàn jù yǎng yào sǐ nǎi yǐ

鉴惧仰药死,乃已。

sì shí sì nián tǎo qín pàn mán ā fāng li xiàng yáng

四十四年讨擒叛蛮阿方李向阳。

lóng qìng chū píng wǔ dìng pàn qiú fèng jì zǔ pò zéi cháo sān shí yú

隆庆初,平武定叛酋凤继祖,破贼巢三十余。

cháo bì sù jiāo shì mǔ sǎo bù rú lǐ duó xiōng tián zhái nì zuì rén jiǎng xù děng yòng diào bīng huǒ fú qiǎn rén xiòng jīng shī

朝弼素骄,事母嫂不如礼,夺兄田宅,匿罪人蒋旭等,用调兵火符遣人诇京师。

nǎi bà cháo bì yǐ qí zi chāng zuò sì gěi bàn lù

乃罢朝弼,以其子昌祚嗣,给半禄。

cháo bì yàng yàng yì fàng zòng

朝弼怏怏,益放纵。

zàng mǔ zhì nán jīng dōu yù shǐ qǐng liú zhī

葬母至南京,都御史请留之。

zhào xǔ hái diān wú de yù diān shì

诏许还滇,毋得预滇事。

cháo bì huì yù shā chāng zuò

朝弼恚,欲杀昌祚。

fǔ àn jiāo zhāng yán zhuàng bìng fā qí shā rén tōng fān zhū bù fǎ shì dǎi xì zhào yù lùn sǐ

抚按交章言状,并发其杀人通番诸不法事,逮系诏狱论死。

yuán gōng gù zhī nán jīng zú

援功,锢之南京,卒。

chāng zuò chū yǐ dū du qiān shì zǒng bīng guān zhèn shǒu jiǔ zhī sì gōng jué

昌祚初以都督佥事总兵官镇守,久之嗣公爵。

wàn lì yuán nián yáo ān mán luō sī děng pàn shā jùn shǒu

万历元年,姚安蛮罗思等叛,杀郡守。

chāng zuò yǔ dōu yù shǐ zōu yìng lóng fā tǔ hàn bīng tǎo zhī pò xiàng níng zhǎ mó děng shí yú zhài lí qí cháo jǐn de sī děng

昌祚与都御史邹应龙发土、汉兵讨之,破向宁、鲊摩等十余寨,犁其巢,尽得思等。

shí yī nián lǒng chuān zéi yuè fèng pàn fù miǎn diàn xié qí bīng qīn páng jìn tǔ sī

十一年,陇川贼岳凤叛附缅甸,挟其兵侵旁近土司。

chāng zuò bì ěr hǎi dū pí jiàng shān zi lóng liú tīng děng zhǎn mù bāng pàn qiú hǎn qián yǐ shǔ zhàng tuì shī

昌祚壁洱海,督裨将邓子龙、刘𬘩等斩木邦叛酋罕虔,以暑瘴退师。

míng nián fù gōng hǎn qián gù cháo sān dào bìng rù qín qí qiú hǎn zhāo děng yòu pò miǎn bīng yú měng liǎn

明年复攻罕虔故巢,三道并入,擒其酋罕招等,又破缅兵于猛脸。

yuè fèng jiàng

岳凤降。

lùn gōng jiā tài zǐ tài bǎo xī shí gù lù

论功加太子太保,悉食故禄。

fù yǐ cì píng luó xióng zhū pàn mán zài cì yín bì

复以次平罗雄诸叛蛮,再赐银币。

miǎn bīng gōng měng guǎng chāng zuò huì shī bì yǒng chāng miǎn rén dùn zhuī jī zhì nà mò jiāng zhàng zuò ér hái

缅兵攻猛广,昌祚会师壁永昌,缅人遁,追击至那莫江,瘴作而还。

èr shí yī nián miǎn rén fù rù kòu chāng zuò zhú zhī

二十一年,缅人复入寇,昌祚逐之。

lián zhàn jù jié suì fu yú miǎn huì qún mán nèi luàn nǎi hái

连战俱捷,遂傅于缅,会群蛮内乱乃还。

mù shì zài diān jiǔ wēi quán rì shèng zūn zhòng nǐ qīn wáng

沐氏在滇久,威权日盛,尊重拟亲王。

chāng zuò chū qiān shì yáng yín qiū bù bì dào chāng zuò chī qí yú rén

昌祚出,佥事杨寅秋不避道,昌祚笞其舆人。

yín qiū su yú cháo xià zhào qiè zé

寅秋诉于朝,下诏切责。

yǐ yǐ bìng mìng zi ruì dài zhèn

已,以病,命子叡代镇。

wǔ dìng tǔ qiú ā kè pàn gōng huì chéng xié fǔ yìn qù

武定土酋阿克叛,攻会城,胁府印去。

ruì bèi dǎi xià yù chāng zuò fù lǐ zhèn shì

叡被逮下狱,昌祚复理镇事。

zú sūn qǐ yuán sì

卒,孙启元嗣。

zú zi tiān bō sì

卒,子天波嗣。

shí yú nián ér tǔ sī shā dìng zhōu zuò luàn tiān bō bēn yǒng chāng

十余年而土司沙定洲作乱,天波奔永昌。

luàn dìng fù guī yú diān

乱定,复归于滇。

yǒng míng wáng yóu láng rù diān tiān bō rèn zhí rú gù

永明王由榔入滇,天波任职如故。

yǐ cóng bēn miǎn diàn

已,从奔缅甸。

miǎn rén yù jié zhī bù qū sǐ

缅人欲劫之,不屈死。

chū shā dìng zhōu zhī luàn tiān bō mǔ chén shì qī jiāo shì zì fén sǐ

初,沙定洲之乱,天波母陈氏、妻焦氏自焚死。

hòu tiān bō bēn miǎn qiè xià shì bù jí cóng zì yì sǐ

后天波奔缅,妾夏氏不及从,自缢死。

yú shù shí rì shōu zàng zhī tǐ bù huài rén yǐ wéi jié yì suǒ gǎn yān

逾数十日收葬,支体不坏,人以为节义所感焉。

zàn yuē míng xìng zhū jiāng yǐ liù wáng wèi chēng shǒu

赞曰:明兴诸将,以六王为称首。

fēi dú gōng mào yì yóu qí zhōng chéng yǒu yǐ qì zhǔ zhī yān

非独功茂,亦由其忠诚有以契主知焉。

qīn mò rú qí yáng jiù mò rú dōng ōu ér níng hé qián níng jiē yǐ yīng nián yīng fù xīn zhī jì

亲莫如岐阳,旧莫如东瓯,而宁河、黔宁皆以英年膺腹心之寄。

hàn mǎ xuān láo chún qín bù èr qí cháng bǐng yào xún wú kuì yǐ

汗马宣劳,纯勤不二,旗常炳耀,洵无愧矣。

qí yáng dūn shī shuō lǐ yǐ rú yǎ jiàn zhòng dōng ōu qǐ shēn guī dì yǐ míng zhé zì quán jiē zhuó rán fēi rén suǒ néng jí

岐阳敦诗说礼,以儒雅见重,东瓯乞身归第,以明哲自全,皆卓然非人所能及。

dú qián níng wēi zhèn xiá huāng pōu fú yì shì xūn míng yǔ míng xiāng shǐ zhōng

独黔宁威震遐荒,剖符弈世,勋名与明相始终。

ér níng hé jìn cuì chí qū gōng gāo líng cù hòu sì yì shǎo suǒ biǎo jiàn

而宁河尽瘁驰驱,功高龄促,后嗣亦少所表见。

lùn zhě wèi zhū wáng zhī yí zé lóng tì yǒu shū rán ér zhōng shān yǒu zēng shòu yǔ qí yáng zhī yǒu jǐng lóng zhuī sù xiān liè bù wú yí hàn

论者谓诸王之遗泽,隆替有殊,然而中山有增寿,与岐阳之有景隆,追溯先烈,不无遗憾。

róng yù zhī fú qí yì ān jiàn qí yǒu xìng yǒu bù xìng zāi

荣遇之弗齐,亦安见其有幸有不幸哉。

✦ You read 列传·卷十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.