yún nán tǔ sī sān
◎云南土司三
miǎn diàn èr xuān wèi sī gàn yá xuān fǔ lù jiāng nán diàn èr xuān fǔ sī máng shì zhě lè diān chá shān mèng liǎn jí měng liǎn lǐ má niǔ wù dōng tǎng wǎ diān cù wǎ sàn jīn mù bāng mèng mì ān fǔ sī fù mèng yǎng chē lǐ lǎo wō bā bǎi èr xuān wèi sī
△缅甸(二宣慰司) 干崖(宣抚) 潞江南甸(二宣抚司) 芒市者乐甸茶山孟琏(即猛脸) 里麻钮兀东倘瓦甸促瓦散金木邦(孟密安抚司附) 孟养车里老挝八百(二宣慰司)
miǎn diàn gǔ zhū bō de
缅甸，古朱波地。
sòng níng zōng shí miǎn diàn bō sī děng guó jìn bái xiàng miǎn diàn tōng zhōng guó zì cǐ shǐ
宋宁宗时，缅甸、波斯等国进白象，缅甸通中国自此始。
de zài yún nán xī nán zuì qióng yuǎn
地在云南西南，最穷远。
yǒu chéng guō lú shè duō lóu jū
有城郭庐舍，多楼居。
yuán zhì yuán zhōng lǚ tǎo zhī nǎi rù gòng
元至元中，屡讨之，乃入贡。
míng tài zǔ jí wèi qiǎn shǐ jī zhào yù zhī
明太祖即位，遣使赍诏谕之。
zhì ān nán liú èr nián yǐ dào zǔ bù néng dá ér fǎn shǐ zhě duō dào zú
至安南，留二年，以道阻不能达而返，使者多道卒。
hóng wǔ èr shí liù nián bā bǎi guó shǐ rén rù gòng yán miǎn jìn qí de yǐ yuǎn bù néng zì dá
洪武二十六年，八百国使人入贡，言缅近其地，以远不能自达。
dì nǎi lìng xī píng hóu mù chūn qiǎn shǐ zhì bā bǎi guó wáng suǒ yù yì
帝乃令西平侯沐春遣使至八百国王所，谕意。
yú shì miǎn shǐ qiǎn qí chén bǎn nán sù là zhì jìn fāng wù láo cì zhī
于是缅始遣其臣板南速剌至，进方物，劳赐之。
èr shí qī nián zhì miǎn zhōng xuān wèi shǐ sī yǐ tǔ qiú bo là làng wèi shǐ
二十七年置缅中宣慰使司，以土酋卜剌浪为使。
èr shí bā nián bo là làng qiǎn shǐ gòng fāng wù su bǎi yí sī lún fā qīn duó jìng tǔ
二十八年，卜剌浪遣使贡方物，诉百夷思伦发侵夺境土。
èr shí jiǔ nián fù lái su
二十九年复来诉。
dì qiǎn xíng rén li sī cōng qián gǔ xùn yù miǎn jí bǎi yí gè bà bīng shǒu tǔ lún fā tīng mìng
帝遣行人李思聪、钱古训谕缅及百夷各罢兵守土，伦发听命。
huì yǒu bǎi yí bù zhǎng dāo gàn mèng zhī luàn zhú lún fā yǐ gù shì de yǐ
会有百夷部长刀干孟之乱，逐伦发，以故事得已。
yǒng lè yuán nián miǎn qiú nà luō tǎ qiǎn shǐ rù gòng
永乐元年，缅酋那罗塔遣使入贡。
yīn yán miǎn suī xiá yì yuàn chén shǔ zhōng guó ér dào jīng mù bāng mèng yǎng duō zǔ è
因言缅虽遐裔，愿臣属中国，而道经木邦、孟养，多阻遏。
qǐ mìng yǐ zhí cì guān fú yìn zhāng zhù miǎn qī líng
乞命以职，赐冠服、印章，庶免欺陵。
zhào shè miǎn diàn xuān wèi shǐ sī yǐ nà luō tǎ wèi xuān wèi shǐ qiǎn nèi chén zhāng qín wǎng cì guàn dài yìn zhāng
诏设缅甸宣慰使司，以那罗塔为宣慰使，遣内臣张勤往赐冠带、印章。
yú shì miǎn yǒu èr xuān wèi shǐ jiē rù gòng bù jué
于是缅有二宣慰使，皆入贡不绝。
wǔ nián nà luō tǎ qiǎn shǐ gòng fāng wù xiè zuì
五年，那罗塔遣使贡方物，谢罪。
xiān shì mèng yǎng xuān wèi shǐ dāo mù dàn yǔ jiá lǐ xiāng gōng nà luō tǎ chéng xìn xí zhī shā dāo mù dàn jí qí zhǎng zǐ suì jù qí de
先是，孟养宣慰使刀木旦与戛里相攻，那罗塔乘衅袭之，杀刀木旦及其长子，遂据其地。
shì wén zhào xíng rén zhāng hóng děng jī chì yù zé
事闻，诏行人张洪等赍敕谕责。
nà luō tǎ jù guī qí jìng tǔ ér qiǎn rén yì què xiè zuì
那罗塔惧，归其境土，而遣人诣阙谢罪。
dì yù lǐ bù yuē mán jì fú gū qí shì bù wèn
帝谕礼部曰：“蛮既服辜，其释不问。
réng gěi yǐ xìn fú lìng sān nián yī zhāo gòng
”仍给以信符，令三年一朝贡。
chū bo là làng fēn qí de shǐ cháng zi nà luō tǎ guǎn dà diàn cì zǐ mǎ zhě sù guǎn xiǎo diān
初，卜剌浪分其地，使长子那罗塔管大甸，次子马者速管小甸。
bo là làng sǐ nà luō tǎ jǐn shōu qí dì tǔ dì rén mín
卜剌浪死，那罗塔尽收其弟土地人民。
yǐ ér qí dì fù rù xiǎo diān qiǎn rén lái cháo qiě su qí qíng
已而其弟复入小甸，遣人来朝，且诉其情。
chì yù nà luō tǎ xiōng dì hé hǎo rú chū wú gàn tiān tǎo
敕谕那罗塔兄弟和好如初，毋干天讨。
liù nián nà luō tǎ fù qiǎn rén rù gòng xiè zuì bìng xiè cì jīn pái xìn fú láo cì qiǎn zhī
六年，那罗塔复遣人入贡，谢罪，并谢赐金牌、信符，劳赐遣之。
qī nián fù qiǎn zhōng guān yún xian děng jī chì cì miǎn qiú jīn zhī wén qǐ
七年复遣中官云仙等赍敕赐缅酋金织文绮。
shí èr nián miǎn rén lái yán wèi mù bāng qīn lüè
十二年，缅人来言为木邦侵掠。
dì yǐ nà luō tǎ sù qiáng hèng qiǎn rén yù zhī shǐ xiū hǎo lín fēng gè shǒu jiāng jiè
帝以那罗塔素强横，遣人谕之，使修好邻封，各守疆界。
hóng xī yuán nián qiǎn nèi guān duàn zhōng xú liàng yǐ jí wèi zhào yù miǎn diàn
洪熙元年遣内官段忠、徐亮以即位诏谕缅甸。
xuān dé yuán nián qiǎn shǐ wǎng yù yún nán tǔ guān cì miǎn diàn jǐn qǐ
宣德元年，朝廷又派遣使者谕告云南的土官，给缅甸赏赐锦绮。
èr nián yǐ mǎng de là wèi xuān wèi shǐ
二年以莽得剌为宣慰使。
chū miǎn diàn xuān wèi shǐ xīn jiā sī yǔ mù bāng chóu shā ér sǐ zǐ dì kuì sàn
初，缅甸宣慰使新加斯与木邦仇杀而死，子弟溃散。
miǎn gòng tuī mǎng de là quán xí xǔ zhī
缅共推莽得剌权袭，许之。
zì shì lái gòng zhě zhǐ shǔ miǎn diàn ér diān zhōng zhī chēng bù fù jiàn
自是来贡者只署缅甸，而甸中之称不复见。
bā nián mǎng de là qiǎn rén lái gòng fù qiǎn yún xian jī chì cì zhī bìng yù qí wù qīn mù bāng de
八年，莽得剌遣人来贡，复遣云仙赍敕赐之，并谕其勿侵木邦地。
zhèng tǒng liù nián gěi miǎn diàn xìn fú jīn pái
正统六年给缅甸信符、金牌。
shí lù chuān sī rèn fā pàn jiāng tǎo zhī mìng miǎn diàn diào bīng dài
时麓川思任发叛，将讨之，命缅甸调兵待。
qī nián rèn fā bīng bài guò jīn shā jiāng zǒu mèng guǎng miǎn rén gōng zhī
七年，任发兵败，过金沙江，走孟广，缅人攻之。
dì yù néng qín xiàn zéi shǒu zhě yǔ yǐ lù chuān dì
帝谕能擒献贼首者，予以麓川地。
bā nián zǒng dū shàng shū wáng jì zòu miǎn diàn qiú mǎ hā shěng yǐ sù là děng yǐ qín huò sī rèn fā bù jiě zhì wéi yǐ lù chuān dì wéi yán cháo mìng suì yǒu bìng zhēng miǎn diàn zhī mìng
八年，总督尚书王骥奏，缅甸酋马哈省、以速剌等已擒获思任发，不解至，唯以麓川地为言，朝命遂有并征缅甸之命。
shì shí dà shī yǐ jí téng chōng miǎn shǐ zhì shū qī yǐ jīn dōng sòng sī rèn fā zhì gòng zhāng jiāo fù
是时，大师已集腾冲，缅使致书，期以今冬送思任发至贡章交付。
jì yǔ kè qī qiǎn zhǐ huī li yí děng lǜ jīng qí tōng nán yá shān lù dǐ gòng zhāng shòu xiàn ér miǎn rén sòng sī rèn fā zhě jìng bù zhì
骥与克期，遣指挥李仪等率精骑通南牙山路，抵贡章，受献，而缅人送思任发者竟不至。
jiǔ nián jì zhù shī jiāng shàng miǎn rén yì yán bīng wèi bèi qiǎn rén wǎng lái jiāng zhōng chān guān jūn xū shí
九年，骥驻师江上，缅人亦严兵为备，遣人往来江中，觇官军虚实。
jì yǐ lù chuān wèi píng miǎn nán bù kě fù zuò nǎi lìng zǒng bīng guān jiǎng guì děng qián fén qí zhōu shù bǎi miǎn rén kuì jì yì bān shī
骥以麓川未平，缅难不可复作，乃令总兵官蒋贵等潜焚其舟数百，缅人溃，骥亦班师。
yú shì zǒng bīng guān mù áng zòu miǎn shì xiǎn dǎng zéi yīng jiā bīng dàn diān zhōng fāng lián nián zhēng tǎo cái lì kùn bì hàn lào xiāng réng liáng xiǎng bù gěi wèi kě qīng jǔ
于是总兵官沐昂奏：“缅恃险党贼，应加兵，但滇中方连年征讨，财力困弊，旱涝相仍，粮饷不给，未可轻举。
chén yǐ qiǎn rén yù miǎn huò fú bǐ xiàn zéi shǒu
臣已遣人谕缅祸福，俾献贼首。
miǎn yi tīng cóng
缅宜听从。
shí èr nián mù bāng xuān wèi hǎn gài fǎ miǎn diàn gù xuān wèi zi mǎ hā shěng yǐ sù là qiǎn shǐ xié qiān hù wáng zhèng děng xiàn sī rèn fā shǒu jí zhū fú guó zhì jīng bìng gòng fāng wù
”十二年，木邦宣慰罕盖法，缅甸故宣慰子马哈省、以速剌，遣使偕千户王政等献思任发首及诸俘馘至京，并贡方物。
dì mìng mǎ hā shěng yǐ sù là bìng wèi xuān wèi shǐ cì chì jiǎng láo gěi guàn dài yìn xìn
帝命马哈省、以速剌并为宣慰使，赐敕奖劳，给冠带、印信。
wèi jǐ yǐ sù là zòu qiú mèng yǎng jiá lǐ de qiě qǐng dà jūn jí miè sī rèn fā zhī zǐ sī jī fā xiōng dì ér jǐ chū bīng wèi zhù
未几，以速剌奏求孟养、戛里地，且请大军亟灭思任发之子思机发兄弟，而己出兵为助。
dì yù yǐ jī fā kě bù zhàn qín yi jí miè zéi yǐ qiú fēn dì fú wèi tā rén de yě
帝谕以机发可不战擒，宜即灭贼以求分地，弗为他人得也。
jǐng tài èr nián cì miǎn diàn yīn wén jīn pái xìn fú
景泰二年赐缅甸阴文金牌、信符。
shí yǐ sù là jiǔ huò sī jī fā bù xiàn yòu fàng sī bo fā guī mèng yǎng
时以速剌久获思机发不献，又放思卜发归孟养。
cháo tíng zhī qí yāo xié gù huǎn zhī
朝廷知其要挟，故缓之。
wǔ nián miǎn rén lái suǒ de cān jiāng hú zhì yǐ yín jiá děng dì yǔ zhī nǎi sòng jī fā jí qí qī nú
五年，缅人来索地，参将胡志以银戛等地与之，乃送机发及其妻孥。
dì yǐ sī bo fā jì yuǎn dùn bù bì qióng zhuī réng jiā shǎng jǐn bì jiàng chì bāo jiǎng
帝以思卜发既远遁，不必穷追，仍加赏锦币，降敕褒奖。
chéng huà qī nián zhèn shǒu tài jiàn qián néng yán miǎn diàn xuān wèi chēng gòng zhāng mèng yǎng jiù wèi suǒ xiá yù fù de zhī
成化七年，镇守太监钱能言，缅甸宣慰称贡章、孟养旧为所辖，欲复得之。
dì mìng wǎng kān gòng zhāng xì mù bāng lǒng chuān fēn zhì mèng yǎng xì sī hóng fā suǒ zhǎng fēi miǎn jìng nǎi lìng yún nán shǒu chén chuán chì zhū bù
帝命往勘，贡章系木邦、陇川分治，孟养系思洪发所掌，非缅境，乃令云南守臣传饬诸部。
ér miǎn diàn yǐ suǒ qiú de nǎi qián cháo suǒ xǔ gòng zhāng nǎi cháo gòng bì yóu zhī tú qǐ yǔ zhī
而缅甸以所求地乃前朝所许，贡章乃朝贡必由之途，乞与之。
yòu qǐ yǐ jīn chǐ jūn yú li ràng wèi guàn dài bǎ shì yǐ bèi rèn shǐ
又乞以金齿军余李让为冠带把事，以备任使。
bīng bù shàng shū yú zǐ jùn děng yǐ sī hóng fā bù wén yǒu guò qǐ kě duó qí de li ràng zhōng guó rén ér yǔ wèi bǎ shì yì fēi tǐ yi wù xǔ
兵部尚书余子俊等以思洪发不闻有过，岂可夺其地，李让中国人，而与为把事，亦非体，宜勿许。
dì mìng bīng bù yù qí shǐ mèng yǎng gòng zhāng shì ěr cháo gòng suǒ yóu dāng chì biān chén wǎng yù sī hóng fā yǐ tōng dào wǎng lái bù dé zǔ è yú wù duō wàng
帝命兵部谕其使，孟养、贡章是尔朝贡所由，当饬边臣往谕思洪发，以通道往来，不得阻遏，余勿多望。
hóng zhì yuán nián miǎn diàn lái gòng qiě yán ān nán qīn qí biān jìng
弘治元年，缅甸来贡，且言安南侵其边境。
èr nián qiǎn biān xiū liú jiǎn yù ān nán bà bīng
二年遣编修刘戬谕安南罢兵。
rán miǎn dì lín mèng yǎng ér mèng yǎng yǐ miǎn xiān zhí sī rèn fā gù yuàn miǎn
然缅地邻孟养，而孟养以缅先执思任发，故怨缅。
jiā jìng chū mèng yǎng qiú sī lù zi sī lún jiū mù bāng jí mèng mì jī pò miǎn shā xuān wèi mǎng jì suì bìng qí qī zǐ fēn jù qí de
嘉靖初，孟养酋思陆子思伦纠木邦及孟密，击破缅，杀宣慰莽纪岁并其妻子，分据其地。
miǎn sù yú cháo bù bào
缅诉于朝，不报。
liù nián shǐ mìng yǒng chāng zhī fǔ yán shí tài wèi zhǐ huī wáng xun wǎng kān
六年始命永昌知府严时泰、卫指挥王训往勘。
sī lún yè zòng bīng gǔ zào fén yì shè shā jī jīn pái qiān hù cáo yì shí tài cāng huáng dùn nǎi bié lì tǔ shè mǎng bo xìn shǒu zhī ér qù
思伦夜纵兵鼓噪，焚驿舍，杀赍金牌千户曹义，时泰仓皇遁，乃别立土舍莽卜信守之而去。
zhí ān fèng zhī luàn bù xiá jiū qí shì
值安凤之乱，不暇究其事。
mǎng jì suì yǒu zi ruì tǐ shǎo bēn nì dòng wú mǔ jiā qí qiú yǎng wèi jǐ zi
莽纪岁有子瑞体，少奔匿洞吾母家，其酋养为己子。
jì zhǎng yǒu qí de
既长，有其地。
dòng wú zhī nán yǒu gǔ lǎ bīn hǎi yǔ fó láng jī lín
洞吾之南有古喇，滨海，与佛郎机邻。
gǔ lǎ qiú xiōng dì zhēng lì ruì tǐ hé jiě zhī yīn dé ruì tǐ zhēng gē dì wèi xiàn shòu qí yuē shù hào ruì tǐ wèi dá lǎ
古喇酋兄弟争立，瑞体和解之，因德瑞体，争割地为献，受其约束，号瑞体为哒喇。
ruì tǐ nǎi jǔ zhòng jué gǔ lǎ liáng dào shā qí xiōng dì jǐn duó qí de zhū mán jiē wèi fú zhī
瑞体乃举众绝古喇粮道，杀其兄弟，尽夺其地，诸蛮皆畏服之。
shí miè miǎn zhě mù bāng mèng yǎng ér yǔ miǎn xiāng kàng zhě mèng mì yě
时灭缅者木邦、孟养，而与缅相抗者孟密也。
mèng mì tǔ shè xiōng dì zhēng lì su yú ruì tǐ
孟密土舍兄弟争立，诉于瑞体。
ruì tǐ nǎi nà qí dì wèi xù gǎi míng sī zhōng qiǎn guī mèng mì duó qí xiōng yìn yīn jiǎ dào gōng mèng yǎng jí yǐ xi zhū mán yǐ fù qián chóu yòu shǐ qí dǎng zhuō jí qīn mèng yǎng jìng
瑞体乃纳其弟为婿，改名思忠，遣归孟密，夺其兄印，因假道攻孟养及迤西诸蛮，以复前仇，又使其党卓吉侵孟养境。
hòu zhuō jí wèi sī zhēn xù měng nǎi tóu mù bié hùn suǒ shā ruì tǐ nù zì jiāng gōng bié hùn fù zǐ qín zhī
后卓吉为思真婿猛乃头目别混所杀，瑞体怒，自将攻别混父子，擒之。
suì zhāo yòu lǒng chuān gàn yá nán diàn zhū tǔ guān yù rù kòu
遂招诱陇川、干崖、南甸诸土官，欲入寇。
jì chān zhī yǒu bèi yòu lǜ tā mán xí qí hòu nǎi dùn guī
既觇知有备，又虑他蛮袭其后，乃遁归。
yú shì zhèn xún guān mù cháo bì děng shàng qí shì
于是镇巡官沐朝弼等上其事。
bīng bù fù huāng fú zhī wài zhì yǐ bù zhì
兵部覆，荒服之外，治以不治。
dá lǎ yǐ wèi wēi yuǎn dùn chuán yù zhū mán bù xǔ jiāo tōng jié nà
哒喇已畏威远遁，传谕诸蛮，不许交通结纳。
zhào kě
朝廷下诏宽恕了他们。
shí jiā jìng sān shí jiǔ nián yě
时嘉靖三十九年也。
mù bāng tǔ shě hǎn bá qiú xí bù dé nù tóu yú miǎn lù jiāng xuān fǔ xiàn guì wén zhī yì rù miǎn
木邦土舍罕拔求袭不得，怒投于缅，潞江宣抚线贵闻之，亦入缅。
ruì tǐ zì yǐ qǐ gū wēi yǒu bīng zhòng wēi jiā zhū bù zhōng guó fù jìn jué zhī suì móu nèi qīn nǎi mìng xiàn guì qù zhào lǒng chuān tǔ guān duō shì níng
瑞体自以起孤微，有兵众，威加诸部，中国复禁绝之，遂谋内侵，乃命线贵趣召陇川土官多士宁。
shì níng yán zhōng guó guǎng dà jiè wù wàng dòng ruì tǐ shāo shāo qǐn
士宁言中国广大，诫勿妄动，瑞体稍稍寝。
wèi jǐ shì níng wèi qí xià yuè fèng suǒ shā gàn yá xuān fǔ dāo pà jǔ yì sǐ
未几，士宁为其下岳凤所杀，干崖宣抚刀怕举亦死。
hǎn bá nǎi qǐng ruì tǐ rù gàn yá gàn yá jǔ zé lǒng chuān kě zuò dìng yě
罕拔乃请瑞体入干崖，干崖举，则陇川可坐定也。
ruì tǐ zǐ yīng lǐ jié xiá duō zhì yán yú ruì tǐ yuē lǒng chuān gàn yá suī wú zhǔ yuǎn nán cù qǔ
瑞体子应里桀黠多智，言于瑞体曰：“陇川、干崖虽无主，远难猝取。
mèng yǎng sī gè jìn zài zhǒu yè yòu wú shì chóu wàn yī chéng xū shùn liú xià huò bù cè
孟养思个近在肘腋，又吾世仇，万一乘虚顺流下，祸不测。
ruì tǐ shēn rán zhī yīn jiè mù bāng bīng yī wàn qǔ gàn yá ér zì lǜ bīng qīn mèng yǎng
”瑞体深然之，因借木邦兵一万取干崖，而自率兵侵孟养。
jì zhì lǚ wèi sī gè suǒ bài sī gè yì tuì bǎo mèng lún xiāng chí jiǔ zhī
既至，屡为思个所败，思个亦退保孟伦，相持久之。
ér lǒng chuān shū jì yuè fèng qī qí zhǔ yòu sī jī lù tóu miǎn jié wèi fù zǐ
而陇川书记岳凤欺其主幼，私赍赂投缅，结为父子。
mán mò tǔ mù sī zhé yì yíng fù ruì tǐ diào miǎn bīng wàn yú chū rù yú yǐ xi jiè shàng yǐ qiān zhì sī gè
蛮莫土目思哲亦迎附瑞体，调缅兵万余，出入于迤西界上，以牵制思个。
fù zhēng mù bāng hǎn bá bīng huì yuè fèng yú lǒng chuān xí mèng mì
复征木邦罕拔兵，会岳凤于陇川，袭孟密。
wàn lì yuán nián miǎn bīng zhì lǒng chuān rù zhī
万历元年，缅兵至陇川，入之。
yuè fèng suì jǐn shā shì níng qī zǐ zú shǔ shòu miǎn wěi mìng jù lǒng chuān wèi xuān fǔ
岳凤遂尽杀士宁妻子族属，受缅伪命，据陇川为宣抚。
nǎi yǔ hǎn bá sī zhé méng bì xià mèng mì fèng ruì tǐ yǐ jù zhōng guó
乃与罕拔、思哲盟，必下孟密，奉瑞体以拒中国。
wěi wèi jǐn náng xiàng hán bèi yè miǎn wén chēng xī nán jīn lóu bái xiàng zhǔ mǎng dá lǎ nòng wáng shū bào tiān huáng dì shū zhōng màn cí wú zhuàng
伪为锦囊象函贝叶缅文，称西南金楼白象主莽哒喇弄王书报天皇帝，书中嫚辞无状。
hǎn bá yòu wèi miǎn zhāo gàn yá tǔ shè dāo pà wén xǔ dài qí xiōng zhí
罕拔又为缅招干崖土舍刀怕文，许代其兄职。
pà wén jù zhī yǔ zhàn
怕文拒之，与战。
shì yìng lǐ lǜ zhòng èr shí wàn fēn shù lǒng gàn jiān yǐ qí bīng zhòu lín zhī pà wén kuì bēn yǒng chāng
适应里率众二十万分戍陇、干间，以其兵骤临之，怕文溃奔永昌。
suì qǔ gàn yá yìn fù hǎn bá mèi yǐ nǚ guān shè xuān fǔ zhào zhǎn dá fù shǐ dāo sī guǎn léi nòng jīng lì liáo yuán xiāng zuǒ zhī tóng shǒu gàn yá yǐ fáng zhōng guó
遂取干崖印，付罕拔妹，以女官摄宣抚，召盏达副使刀思管、雷弄经历廖元相佐之，同守干崖，以防中国。
yú shì mù bāng mán mò lǒng chuān gàn yá zhū mán xī fù miǎn dú mèng yǎng wèi xià
于是木邦、蛮莫、陇川、干崖诸蛮，悉附缅，独孟养未下。
jīn téng fù shǐ xǔ tiān qí qiǎn zhǐ huī hòu dù chí xí fǔ yù mèng yǎng
金腾副使许天琦遣指挥侯度持檄抚谕孟养。
sī gè shòu xí yì jù miǎn
思个受檄，益拒缅。
miǎn dà fā bīng gōng zhī sī gè gào jí
缅大发兵攻之，思个告急。
huì tiān qí zú shǔ shì luō rǔ fāng kào sī gè shǐ lìng xiān guī dài yuán suì diào bīng zhì téng yuè
会天琦卒，署事罗汝芳犒思个使，令先归待援，遂调兵至腾越。
gè wén yuán bīng zhì xǐ lìng tǔ mù mǎ lù lǎ sòng děng lǐng bīng wàn yú jué miǎn liáng dào qiě dǎo dà bīng fú jiá sā yòu miǎn bīng shēn rù
个闻援兵至，喜，令土目马禄喇送等领兵万余，绝缅粮道，且导大兵伏戛撒诱缅兵深入。
gè lǜ mán zú chōng qí qián ér yuē yuán bīng zì lǒng chuān wěi jī zhī
个率蛮卒冲其前，而约援兵自陇川尾击之。
miǎn bīng jì bài liáng yòu jué tú xiàng mǎ yǐ shí ruì tǐ jiǒng shén
缅兵既败，粮又绝，屠象马以食，瑞体窘甚。
huì yǒu chén yú xún fǔ wáng níng yán shēng shì bù biàn zhě níng chí shǐ zhǐ yuán jūn
会有陈于巡抚王凝，言生事不便者，凝驰使止援军。
rǔ fāng wén xí tuì sī gè dài yuán bù zhì
汝芳闻檄退，思个待援不至。
yuè fèng zhēn zhī zhī jí lǒng chuān bīng èr qiān jiān chéng jìn dǎo ruì tǐ yóu jiàn dào dùn qù
岳凤侦知之，集陇川兵二千兼程进，导瑞体由间道遁去。
sī gè zhuī jī zhī miǎn bīng dà bài dàng shì shí jǐ huò ruì tǐ
思个追击之，缅兵大败，当是时几获瑞体。
liù nián tíng yì qiǎn shǐ zhì mèng yǎng bǐ sī gè hái suǒ fú miǎn bīng xiàng bìng lài yǐ jīn bó hǎo yán wèi yù zhī
六年，廷议遣使至孟养，俾思个还所俘缅兵象，并赉以金帛，好言慰谕之。
ruì tǐ bù xiè
瑞体不谢。
qī nián yǒng chāng qiān hù xīn fèng fèng shǐ mǎi xiàng yú mèng mì sī zhōng zhí fèng sòng miǎn miǎn qiǎn huí
七年，永昌千户辛凤奉使买象于孟密，思忠执凤送缅，缅遣回。
shì nián miǎn fù gōng mèng yǎng bào jiá sā zhī yuàn
是年，缅复攻孟养，报戛撒之怨。
sī gè yǐ wú yuán bài jiāng zǒu téng yuè zhōng tú wèi qí xià suǒ zhí sòng ruì tǐ shā zhī jǐn bìng mèng yǎng dì
思个以无援败，将走腾越，中途为其下所执，送瑞体，杀之，尽并孟养地。
bā nián xún fǔ ráo rén kǎn qiǎn rén zhāo miǎn miǎn bù yīng
八年，巡抚饶仁侃遣人招缅，缅不应。
shí nián yuè fèng dǎo miǎn bīng xí pò gàn yá duó hǎn shì yìn fú zhī
十年，岳凤导缅兵袭破干崖，夺罕氏印，俘之。
é ruì tǐ sǐ zi yīng lǐ sì
俄，瑞体死，子应里嗣。
yuè fèng sǒu yīng lǐ shā hǎn bá jǐn fú qí zhòng
岳凤嗾应里杀罕拔，尽俘其众。
yòu shuō yīng lǐ qǐ bīng xiàng shù shí wàn fēn dào nèi qīn
又说应里起兵象数十万，分道内侵。
shí yī nián fén lüě shī diàn kòu shùn níng
十一年焚掠施甸，寇顺宁。
fèng zǐ nǎng wū lǐng zhòng liù wàn tū zhì mèng lín zhài zhǐ huī wú jì xūn qiān hù qí wéi yuán zhàn sǐ
凤子曩乌领众六万，突至孟淋寨，指挥吴继勋、千户祁维垣战死。
yòu pò zhǎn dá fù shǐ dāo sī dìng qiú jiù bù dé chéng pò qī zǐ zú shǔ jiē jǐn
又破盏达，副使刀思定求救不得，城破，妻子族属皆尽。
qiě kuī téng chōng yǒng chāng dà lǐ méng huà jǐng dōng zhèn yuán zhū jùn
且窥腾冲、永昌、大理、蒙化、景东、镇沅诸郡。
xún fǔ liú shì céng qǐng yǐ nán jīng zuò yíng zhōng jūn liú tīng wèi téng yuè yóu jī yí wǔ jìng cān jiāng shān zi lóng wèi yǒng chāng cān jiāng gè tí bīng wǔ qiān fù jiǎo bìng diào zhū tǔ jūn yìng yuán
巡抚刘世曾请以南京坐营中军刘𬘩为腾越游击，移武靖参将邓子龙为永昌参将，各提兵五千赴剿，并调诸土军应援。
miǎn yì hé bīng fàn yáo guān tīng yǔ zi lóng dà pò zhī yú pān zhī huā de chéng shèng zhuī jī zì shí nián shí yuè zhì shí yī nián sì yuè zhǎn shǒu wàn yú
缅亦合兵犯姚关，𬘩与子龙大破之于攀枝花地，乘胜追击，自十年十月至十一年四月，斩首万余。
fù lǜ bīng chū lǒng chuān mèng mì zhí dǐ ā wǎ miǎn jiāng měng sháo yì tīng jiàng
复率兵出陇川、孟密，直抵阿瓦，缅将猛勺诣𬘩降。
sháo ruì tǐ dì yě
勺，瑞体弟也。
miǎn jiāng zhī shǒu lǒng chuān mèng yǎng mán mò zhě jiē dùn qù yuè fèng jí qí zi jiē fú zhū
缅将之守陇川、孟养、蛮莫者，皆遁去，岳凤及其子皆伏诛。
guān jūn dìng lǒng chuān suì guī
官军定陇川，遂归。
yīng lǐ nǎi yǐ qí zi sī dòu shǒu ā wǎ fù gōng mèng yǎng mán mò shēng yán fù chóu
应里乃以其子思斗守阿瓦，复攻孟养、蛮莫，声言复仇。
fù shǐ li cái bèi bīng téng chōng qiǎn bīng yuán zhī zhàn yú zhē làng dà pò qí xiàng zhèn shēng qín wǔ qiān yú rén
副使李材备兵腾冲，遣兵援之，战于遮浪，大破其象阵，生擒五千余人。
xiān shì mán mò qiú sī huà tóu miǎn
先是，蛮莫酋思化投缅。
cái qiǎn rén zhāo zhī sī huà jiàng
材遣人招之，思化降。
shí jiǔ nián yīng lǐ fù lǜ miǎn bīng wéi mán mò sī huà gào jí
十九年，应里复率缅兵围蛮莫，思化告急。
huì tiān shǔ jūn xíng bù qián pí jiàng wàn guó chūn yè chí zhì duō shè huǒ jù wèi yí bīng miǎn rén jù ér tuì zhuī bài qí zhòng
会天暑，军行不前，裨将万国春夜驰至，多设火炬为疑兵，缅人惧而退，追败其众。
èr shí èr nián xún fǔ chén yòng bīn shè bā guān yú téng chōng liú bīng shù shǒu mù rén zhì xiān luó yuē jiā gōng miǎn
二十二年，巡抚陈用宾设八关于腾冲，留兵戍守，募人至暹罗约夹攻缅。
miǎn chū yǐ měng mǎo qiú duō ǎn wèi xiàng dǎo kòu dōng lù
缅初以猛卯酋多俺为向导，寇东路。
zhì shì qiǎn mù bāng hǎn qīn qín duō ǎn shā zhī qián zhù bǎo yú měng mǎo dà xīng tún tián
至是遣木邦罕钦擒多俺杀之，前筑堡于猛卯，大兴屯田。
shì nián miǎn shuài sī rén kòu mán mò bài zhī zhǎn qí qú bǐng cè
是年，缅帅思仁寇蛮莫，败之，斩其渠丙测。
èr shí sān nián yīng lǐ shǔ mèng liǎn mèng gèn èr tǔ sī qiú cháo gòng zhèn xún yǐ wén
二十三年，应里属孟琏、孟艮二土司求朝贡，镇巡以闻。
cháo yì lìng yuán chà guān lí jǐng guì jī yín bì cì zhī zhì jìng bù shòu
朝议令原差官黎景桂赍银币赐之，至境，不受。
zhào yǐ jǐng guì shǒu shì tān gōng nà wǔ xià yú lǐ
诏以景桂首事贪功纳侮，下于理。
sān shí yī nián ā wǎ yōng hǎn mù bāng hǎn bá zi hǎn yī hé jù rù gòng miǎn shì dùn shuāi
三十一年，阿瓦雍罕、木邦罕拔子罕衤盍俱入贡，缅势顿衰。
xiān luó de léng fù lián suì gōng miǎn shā miǎn zhǎng zǐ mǎng jī wō gǔ lǎ cán pò
暹罗得楞复连岁攻缅，杀缅长子莽机挝，古喇残破。
zì cǐ bù gǎn nèi fàn rán jìn miǎn zhū bù fù zhī rú chū
自此不敢内犯，然近缅诸部附之如初。
chóng zhēn mò mán mò sī mián wèi miǎn shǒu nǎng mù hé
崇祯末，蛮莫思绵为缅守曩木河。
jí qián guó gōng mù tiān bō děng suí yǒng míng wáng zǒu mán mò sī mián shǐ gào miǎn
及黔国公沐天波等随永明王走蛮莫，思绵使告缅。
miǎn qiǎn rén yíng zhī chuán yǔ shù wàn lì shí shì bìng chū shén zōng xǐ shū suǒ jīn zhuàn hé zhī yǐ wéi wěi
缅遣人迎之，传语述万历时事，并出神宗玺书，索今篆合之，以为伪。
tiān bō chū jǐ yìn yǔ xiān suǒ bān wén xí xiāng bǐ wú chà shǐ xìn
天波出己印与先所颁文檄相比无差，始信。
gài zì tiān qǐ hòu miǎn jué gòng zhí wú kě kǎo yàn yún
盖自天启后，缅绝贡职，无可考验云。
gàn yá fèn míng gàn lài mù jiā bó rén jū zhī
干崖，奋名干赖〈目夹〉，僰人居之。
dōng běi jiē nán diàn xi jiē lǒng chuān yǒu píng chuān zhòng gāng
东北接南甸，西接陇川，有平川众冈。
jìng nèi shén rè sì shí jiē cán yǐ qí sī zhī wǔ sè tǔ jǐn chōng gòng
境内甚热，四时皆蚕，以其丝织五色土锦充贡。
yuán zhōng tǒng chū nèi fù
元中统初，内附。
zhì yuán zhōng zhì zhèn xi lù jūn mín zǒng guǎn fǔ lǐng sān diān
至元中，置镇西路军民总管府，领三甸。
hóng wǔ shí wǔ nián gǎi zhèn xī fǔ
洪武十五年改镇西府。
yǒng lè yuán nián shè gàn yá zhǎng guān sī
永乐元年设干崖长官司。
èr nián bān gěi xìn fú jīn zì hóng pái bìng cì guān fú
二年颁给信符、金字红牌并赐冠服。
sān nián gàn yá zhǎng guān nǎng huan qiǎn tóu mù fèng biǎo gòng mǎ jí xī xiàng jīn yín qì xiè ēn cì chāo bì
三年，干崖长官曩欢遣头目奉表贡马及犀、象、金银器，谢恩，赐钞币。
wǔ nián shè gǔ là yì lì gàn yá
五年设古剌驿，隶干崖。
nǎng huan fù qiǎn zi dāo sī nǎng cháo gòng cì lài rú lì
曩欢复遣子刀思曩朝贡，赐赉如例。
zì shì sān nián yī zhāo gòng bù jué
自是，三年一朝贡不绝。
xuān dé liù nián gǎi lì yún nán dū sī
宣德六年改隶云南都司。
shí cháng guān dāo nòng mèng zòu qí de jìn yún nán dū sī ér suì nà chà fā yín yú jīn chǐ wèi lù yuǎn qǐ gǎi lì ér shū yín yú bù zhèng sī
时长官刀弄孟奏，其地近云南都司，而岁纳差发银于金齿卫，路远，乞改隶，而输银于布政司。
cóng zhī
从之。
zhèng tǒng sān nián mìng réng lì jīn chǐ jūn mín zhǐ huī shǐ sī
正统三年命仍隶金齿军民指挥使司。
liù nián shēng gàn yá fù zhǎng guān dāo pà biàn wèi zhǎng guān sī cì cǎi bì yǐ guī fù hòu lǚ lì gōng cóng zǒng bīng guān mù áng qǐng yě
六年升干崖副长官刀怕便为长官司，赐彩币，以归附后屡立功，从总兵官沐昂请也。
jiǔ nián shēng gàn yá wèi xuān fǔ sī yǐ dāo pà biàn wèi xuān fǔ fù shǐ liú yīng wèi tóng zhī cóng zǒng dū wáng jì qǐng yě
九年升干崖为宣抚司，以刀怕便为宣抚副使，刘英为同知，从总督王骥请也。
hóng zhì sān nián gàn yá tǔ shè dāo yù pà qī qí zhí dāo pà luò yòu jié yìn duó zhí
弘治三年，干崖土舍刀愈怕欺其侄刀怕落幼，劫印夺职。
mán zhòng bù fú suì qǐ bīng xiāng gōng
蛮众不服，遂起兵相攻。
sì nián àn chá sī fù shǐ lín jùn tóng cān jiāng mù xiáng yí wén wǎng yù shǐ shì bīng guī yìn
四年，按察司副使林俊同参将沐详移文往谕，始释兵归印。
shì wén dì yǐ zhèn xún guān bù yǐ shí zòu bào zé zhī
事闻，帝以镇巡官不以时奏报，责之。
jiā jìng sān shí jiǔ nián miǎn qiú mǎng ruì tǐ pàn zhāo gàn yá zhū tǔ guān rù kòu
嘉靖三十九年，缅酋莽瑞体叛，招干崖诸土官入寇。
wàn lì chū xuān fǔ dāo pà jǔ sǐ qī hǎn shì mù bāng xuān wèi hǎn bá mèi yě
万历初，宣抚刀怕举死，妻罕氏，木邦宣慰罕拔妹也。
bá jì pàn fù miǎn zhào pà jǔ dì pà wén xí zhí yǐ chén miǎn qiě xǔ yǐ mèi
拔既叛附缅，召怕举弟怕文袭职以臣缅，且许以妹。
pà wén bù shòu yǔ zhàn
怕文不受，与战。
miǎn bīng shí wàn zhòu lín pà wén kuì bēn yǒng chāng
缅兵十万骤临，怕文溃奔永昌。
hǎn bá suì qǔ gàn yá yìn fù hǎn shì
罕拔遂取干崖印付罕氏。
shí nián lǒng chuān yuè fèng pò gàn yá duó hǎn shì yìn
十年，陇川岳凤破干崖，夺罕氏印。
shí yī nián yóu jī liú tīng pò lǒng chuān fèng jiàng zhuī yìn jìng bù dé
十一年，游击刘𬘩破陇川，凤降，追印竟不得。
ér gàn yá bù zhòng zì xiāng chéng dài yì mò de ér kǎo yún
而干崖部众自相承代，亦莫得而考云。
lù jiāng de zài yǒng chāng téng yuè zhī jiān nán fù gāo lún shān běi lín lù jiāng wèi guān dào yān hóu
潞江，地在永昌、腾越之间，南负高仑山，北临潞江，为官道咽喉。
de duō zhàng lì mán míng nù jiāng diān
地多瘴疠，蛮名怒江甸。
zhì yuán jiān lì róu yuǎn lù
至元间，隶柔远路。
yǒng lè yuán nián nèi fù shè lù jiāng zhǎng guān sī
永乐元年内附，设潞江长官司。
qí de jiù shǔ lù chuān píng miǎn xī píng hóu zòu qí de guǎng rén chóu yi shè zhǎng guān sī zhì zhī
其地旧属麓川平缅，西平侯奏其地广人稠，宜设长官司治之。
èr nián bān gěi xìn fú jīn zì hóng pái
二年颁给信符、金字红牌。
jiǔ nián lù jiāng zhǎng guān sī nǎng bì qiǎn zi wéi luō fǎ gòng mǎ fāng wù cì chāo bì xún shēng wèi ān fǔ sī
九年，潞江长官司曩璧遣子维罗法贡马、方物，赐钞币，寻升为安抚司。
nǎng bì lái cháo gòng xiàng mǎ jīn yín qì xiè ēn
曩璧来朝，贡象、马、金银器，谢恩。
xuān dé yuán nián nǎng bì qiǎn rén gòng mǎ qǐng gǎi lì yún nán bù zhèng sī cóng zhī
宣德元年，曩璧遣人贡马，请改隶云南布政司，从之。
qiǎn zhōng guān yún xian jī chì jí qǐ bì cì nǎng bì
遣中官云仙赍敕及绮币赐曩璧。
sān nián qián guó gōng mù shèng zòu lù jiāng qiān fū zhǎng dāo bù làng bān pàn guī lù chuān jié lù jiāng zhú nǎng bì rù jīn chǐ jù lù jiāng yì zhú yì chéng zhōu lǐ lì zhài gù shǒu duàn jué dào lù qǐng fā bīng tǎo
三年，黔国公沐晟奏，潞江千夫长刀不浪班叛归麓川，劫潞江，逐曩璧入金齿，据潞江驿，逐驿丞周礼，立寨固守，断绝道路，请发兵讨。
dì chì shèng yǔ sān sī jì yì
帝敕晟与三司计议。
wǔ nián shèng zòu dāo bù làng bān jù zuì hái suǒ jù dì guī jiù bù shū yì rú gù qǐ yòu zhī
五年，晟奏，刀不浪班惧罪，还所据地，归旧部，输役如故，乞宥之。
bào kě
报可。
shì nián zhì yún nán guǎng yì zhōu
是年置云南广邑州。
shí yún xian hái yán jīn chǐ guǎng yì zhài běn yǒng chāng fù qiān hù ā gàn suǒ jū
时云仙还言：“金齿广邑寨，本永昌副千户阿干所居。
gàn cháng fèng mìng zhāo shēng pú wǔ qiān hù xiàng huà
干尝奉命招生蒲五千户向化。
jīn gàn sūn ā dōu lǔ tóng pú qiú mǎng sāi děng yì jīng gòng fāng wù qǐ yú guǎng yì zhì zhōu shǐ ā dōu lǔ zhǎng zhōu shì yǐ shú pú bìng suǒ zhāo shēng pú shǔ zhī
今干孙阿都鲁同蒲酋莽塞等诣京贡方物，乞于广邑置州，使阿都鲁掌州事，以熟蒲并所招生蒲属之。
dì cóng zhī suì yǐ ā dōu lǔ wèi guǎng yì zhōu zhī zhōu mǎng sāi wèi tóng zhī zhù yìn gěi zhī
”帝从之，遂以阿都鲁为广邑州知州，莽塞为同知，铸印给之。
bā nián gǎi jīn chǐ yǒng chāng qiān hù suǒ wéi lù jiāng zhōu lì yún nán bù zhèng sī yǐ qiān fū zhǎng dāo zhēn hǎn wèi zhī zhōu dāo bù làng bān wèi tóng zhī zhì lì mù jí qīng shuǐ guān xún jiǎn gè yī yuán
八年改金齿永昌千户所为潞江州，隶云南布政司，以千夫长刀珍罕为知州，刀不浪班为同知，置吏目及清水关巡检各一员。
zhèng tǒng sān nián cóng qián guó gōng mù shèng zòu gǎi lù jiāng ān fǔ sī réng lì jīn chǐ xī hái jiù zhì
正统三年从黔国公沐晟奏，改潞江安抚司仍隶金齿，悉还旧制。
wǔ nián ān fǔ shǐ xiàn jiù fǎ yǐ lù chuān sī rèn fā pàn lái gào yù zhěng bīng yǐ sì
五年，安抚使线旧法以麓川思任发叛来告，谕整兵以俟。
wèi jǐ lù chuān zéi qiǎn bù zhòng duó jù lù jiāng shā shāng guān jūn lù jiāng suì xuē ruò
未几，麓川贼遣部众夺据潞江，杀伤官军，潞江遂削弱。
zhèng dé shí liù nián ān fǔ sī tǔ guān ān pěng duó qí cóng dì yǎn zhuāng tián sān shí bā suǒ yǎn sòng yú guān bù bào
正德十六年，安抚司土官安捧夺其从弟掩庄田三十八所，掩讼于官，不报。
pěng suì jí mán bīng wéi yǎn zhài zòng huǒ tú lüè yǎn mǔ zǐ qī qiè jí mán mín nán fù sǐ zhě bā shí yú rén jù yǒu qí de
捧遂集蛮兵围掩寨，纵火屠掠，掩母子妻妾及蛮民男妇死者八十余人，据有其地。
guān jūn yòu zhí zhī pěng sǐ yú yù
官军诱执之，捧死于狱。
dì mìng lù shī qì shì qí zi zhào jí dǎng yǔ jiē zhǎn
帝命戮尸弃市，其子诏及党与皆斩。
tiān qǐ jiān yǒu xiàn shì lù zhě jì xí ān fǔ
天启间，有线世禄者，继袭安抚。
nán diàn xuān fǔ sī jiù míng nán sòng zài téng yuè nán bàn ge shān xià qí shān diān běi duō shuāng xuě nán zé yán zhàng rú zhēng
南甸宣抚司，旧名南宋，在腾越南半个山下，其山巅北多霜雪，南则炎瘴如蒸。
yuán zhì nán diàn lù jūn mín zǒng guǎn fǔ lǐng sān diān
元置南甸路军民总管府，领三甸。
hóng wǔ shí wǔ nián gǎi nán diàn fǔ
洪武十五年改南甸府。
yǒng lè shí yī nián gǎi wéi zhōu lì bù zhèng sī
永乐十一年改为州，隶布政司。
xuān dé sān nián nán diàn wèi lù chuān qīn duó yǒu sī qǐng tǎo
宣德三年，南甸为麓川侵夺，有司请讨。
bù xǔ jiàng chì jiè yù lù chuān bǐ hái qīn dì
不许，降敕诫谕麓川，俾还侵地。
wǔ nián nán diàn zhōu zòu xiān bèi lù chuān xuān wèi sī duó qí jìng tǔ lài cháo tíng wēi lì fù zhī ruò bù zhì guān sī yǐ zhèng jiāng jiè kǒng qīn duó wèi yàn qǐ zhì sì xún jiǎn sī zhèn zhī
五年，南甸州奏：“先被麓川宣慰司夺其境土，赖朝廷威力复之，若不置官司以正疆界，恐侵夺未厌，乞置四巡检司镇之。
dì mìng lì bù chú guān
”帝命吏部除官。
bā nián yòu zòu yǔ lù chuān jiē jìng jiù shí èr bǎi fū zhǎng zài téng chōng qiān hù suǒ shí lài bāng hā děng chù jūn mín jiān shǒu
八年又奏：“与麓川接境，旧十二百夫长在腾冲千户所时，赖邦哈等处军民兼守。
hòu lù chuān qīn jù bù shǒu zhě shí yú nián
后麓川侵据，不守者十余年。
jīn méng chì yù hái qiè kǒng zài qīn bǎi xìng táo yí qǐ yú lài bāng hā jiǔ làng mǎng mèng dòng sān chù gè zhì xún jiǎn yǐ tǔ jūn yáng yì děng sān rén wéi zhī
今蒙敕谕还，窃恐再侵，百姓逃移，乞于赖邦哈、九浪、莽孟洞三处各置巡检，以土军杨义等三人为之。
mìng xià sān sī kān fù shòu zhī
”命下三司勘覆，授之。
zhèng tǒng èr nián tǔ zhī zhōu dāo gòng hǎn zòu lù chuān sī rèn fā duó qí suǒ xiá luō bo sī zhuāng èr bǎi qī shí bā cūn qǐ qiǎn shǐ jī jīn pái xìn fú yù zhī tuì huán
正统二年，土知州刀贡罕奏：“麓川思任发夺其所辖罗卜思庄二百七十八村，乞遣使赍金牌、信符谕之退还。
dì chì mù shèng chǔ zhì zòu wén
”帝敕沐晟处置奏闻。
lù chuān zhī yì zì shì qǐ
麓川之役自是起。
jiǔ nián shēng zhōu wèi xuān fǔ sī yǐ zhī zhōu dāo luò yìng wèi xuān fǔ shǐ tōng pàn liú sī miǎn wèi tǔ tóng zhī
九年升州为宣抚司，以知州刀落硬为宣抚使，通判刘思勉为土同知。
liù nián bān gěi jīn pái xìn fú kān hé jiā chì yù zhī
六年颁给金牌、信符、勘合，加敕谕之。
shí nián miǎn suǒ qiàn chà fā yín liǎng lìng ān yè hòu réng qián kē bàn
十年免所欠差发银两，令安业后，仍前科办。
tiān shùn èr nián fù zhì nán diàn yì chéng yī rén yǐ tǔ rén wèi zhī
天顺二年复置南甸驿丞一人，以土人为之。
shí xuān fǔ dāo luò gài zòu nán níng bó máo shèng qiǎn téng chōng qiān hù lìn yù zhàn qí zhāo bā de bī mín táo cuàn
时宣抚刀落盖奏南宁伯毛胜遣腾冲千户蔺愈占其招八地，逼民逃窜。
chì yún nán sān sī guān tóng xún àn yù shǐ yì qí dì tǐ kān yǐ suǒ zhàn tián zhài tuì huán zhì shèng yù zuì
敕云南三司官同巡按御史诣其地体勘，以所占田寨退还，治胜、愈罪。
nán diàn suǒ xiá luō bo sī zhuāng yǔ xiǎo lǒng chuān jiē bǎi fū zhǎng zhī fēn dì
南甸所辖罗卜思庄与小陇川，皆百夫长之分地。
zhī shì xiè shì jū nǎng sòng mèn shì jū zhǎn xi shǔ bù zhí dǐ jīn shā jiāng de zuì guǎng
知事谢氏居曩宋，闷氏居盏西，属部直抵金沙江，地最广。
sī dōng shí wǔ lǐ yuē mán gàn xuān fǔ shì jū zhī
司东十五里曰蛮干，宣抚世居之。
nán bǎi lǐ yǒu guān lì mù wèi zhà zhōu yī lǐ
南百里有关，立木为栅，周一里。
yuē nán yá shén gāo shān shì yán mào yī bǎi yú lǐ guān dào jīng zhī
曰南牙，甚高，山势延袤一百余里，官道经之。
shàng yǒu shí tī mán rén jù yǐ wéi xiǎn
上有石梯，蛮人据以为险。
máng shì jiù yuē nù móu yòu yuē dà kū mù jiā xiǎo kū mù jiā zài yǒng chāng xī nán sì bǎi lǐ jí táng shǐ suǒ wèi máng shī mán yě
芒市，旧曰怒谋，又曰大枯〈目夹〉、小枯〈目夹〉，在永昌西南四百里，即唐史所谓茫施蛮也。
yuán zhōng tǒng chū nèi fù
元中统初内附。
zhì yuán shí sān nián lì máng shī lù jūn mín zǒng guǎn fǔ lǐng èr diān
至元十三年立茫施路军民总管府，领二甸。
hóng wǔ shí wǔ nián zhì máng shī fǔ
洪武十五年，置茫施府。
zhèng tǒng qī nián zǒng bīng guān mù shèng zòu máng shì táo mèng dāo fàng gé qiǎn rén lái su yǔ pàn kòu sī rèn fā yǒu chóu
正统七年，总兵官沐晟奏：“芒市陶孟刀放革遣人来诉，与叛寇思任发有仇。
jīn rèn fā yǐ dùn qù sī jī fā xiōng dì sān rén lái jū lù chuān zhě lán dì fāng yuàn qín yǐ xiàn
今任发已遁去，思机发兄弟三人来居麓川者蓝地方，愿擒以献。
bīng bù yán fàng gé xiān yǔ rèn fā tóng wù jīn shì qióng nǎi yán jié xìn jué zhà nán xìn
”兵部言：“放革先与任发同恶，今势穷乃言结衅，谲诈难信。
yi chì yù fàng gé rú néng qù nì xiào shùn dāng mì diào tǔ bīng zhù jiǎo jī fā
宜敕谕放革，如能去逆效顺，当密调土兵助剿机发。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
bā nián jī fā lìng qí dǎng juān mèng chē děng lái gōng máng shì wèi guān jūn suǒ bài
八年，机发令其党涓孟车等来攻芒市，为官军所败。
fàng gé lái jiàng jìng yuǎn bó wáng jì qǐng shè máng shì zhǎng guān sī yǐ táo mèng dāo fàng gé wèi zhǎng guān lì jīn chǐ wèi
放革来降，靖远伯王骥请设芒市长官司，以陶孟刀放革为长官，隶金齿卫。
chéng huà bā nián mù bāng nǎng hǎn nòng luàn lüè lǒng chuān
成化八年，木邦曩罕弄乱，掠陇川。
chì máng shì děng zhǎng guān sī zhěng bīng bèi diào
敕芒市等长官司整兵备调。
wàn lì chū zhǎng guān fàng fú yǔ lǒng chuān yuè fèng lián yīn dǎo miǎn kòu sōng pō yíng
万历初，长官放福与陇川岳凤联姻，导缅寇松坡营。
shì jué fú zhū lì shě mù fàng wěi lǐng sī shì xiá yú lǒng chuān
事觉，伏诛，立舍目放纬领司事，辖于陇川。
máng shì chuān yuán guǎng miǎo tián tǔ fù ráo ér rén shāo cuì ruò yún
芒市川原广邈，田土富饶，而人稍脆弱云。
zhě lè diān běn mǎ lóng tā láng diān měng mó de míng zhě dǎo
者乐甸，本马龙他郎甸猛摩地，名者岛。
hóng wǔ mò nèi fù lì yún nán bù zhèng sī
洪武末内附，隶云南布政司。
yǒng lè yuán nián shè zhě lè diān zhǎng guān sī gǎi lì yún nán dū sī yǐ mù shèng yán qí de guǎng rén chóu yě
永乐元年设者乐甸长官司，改隶云南都司，以沐晟言其地广人稠也。
shí bā nián zhǎng guān dāo tán lái cháo gòng mǎ
十八年，长官刀谈来朝，贡马。
zì shì jiē yǐ dāo shì shì lǐng sī shì
自是，皆以刀氏世领司事。
qí de shān xiǎn duō zhàng jiè yú zhèn yuán yuán jiāng jǐng dōng jiān
其地山险多瘴，介于镇沅、元江、景东间。
rì shì gōng zhàn kǎi xiè xī lì bīng guǎ ér chì zhū bù wèi dàn zhī
日事攻战，铠械犀利，兵寡而敕，诸部畏惮之。
chá shān cháng guān sī yǒng lè èr nián bān gěi xìn fú jīn zì hóng pái
茶山长官司，永乐二年颁给信符、金字红牌。
bā nián zhǎng guān zǎo zhāng qiǎn rén gòng mǎ
八年，长官早张遣人贡马。
xuān dé wǔ nián zhì diān tān xún jiǎn sī
宣德五年置滇滩巡检司。
yǐ zhǎng guān sī zòu diān tān dāng chá shān wǎ gāo zhī chōng mán kòu chū mò mín bù néng ān tōng shì duàn shèng pō xiǎo dào lǐ néng ān rén xīn qǐ zhì sī yǐ shèng wèi xún jiǎn
以长官司奏滇滩当茶山瓦高之冲，蛮寇出没，民不能安，通事段胜颇晓道理，能安人心，乞置司，以胜为巡检。
cóng zhī
从之。
mèng liǎn zhǎng guān sī yǒng lè sì nián sì yuè shè
孟琏长官司，永乐四年四月设。
shí mèng liǎn tóu mù dāo pài sòng qiǎn zi huài hǎn lái yán mèng liǎn jiù shǔ lù chuān píng miǎn xuān wèi sī hòu lì mèng dìng fǔ
时孟琏头目刀派送遣子坏罕来言，孟琏旧属麓川平缅宣慰司，后隶孟定府。
ér mèng dìng zhī fǔ dāo míng káng yì gù píng miǎn tóu mù sù yǔ děng yí qǐ gǎi lì
而孟定知府刀名扛亦故平缅头目，素与等夷，乞改隶。
suì shè zhǎng guān sī lì yún nán dū sī mìng dāo pài sòng wèi zhǎng guān cì guàn dài yìn zhāng
遂设长官司，隶云南都司，命刀派送为长官，赐冠带、印章。
zhèng tǒng sì nián sī rèn fā fǎn yǐ bīng pò mèng liǎn suì jiàng yú lù chuān wèi mù bāng xuān wèi hǎn gài fǎ jī bài
正统四年，思任发反，以兵破孟琏，遂降于麓川，为木邦宣慰罕盖法击败。
qī nián zǒng dū wáng jì zhēng lù chuān zhāo xiáng mèng liǎn yì bǎo děng zhài
七年，总督王骥征麓川，招降孟琏、亦保等寨。
chì cì mèng liǎn gù zhǎng guān sī dāo pài hǎn zi pài lè děng cǎi bì yǐ lù chuān píng gù yě
敕赐孟琏故长官司刀派罕子派乐等彩币，以麓川平故也。
jiā jìng zhōng mèng liǎn yǔ mèng yǎng mèng mì zhū bù chóu shā shù shí nián sī fèi
嘉靖中，孟琏与孟养、孟密诸部仇杀数十年，司废。
zhì wàn lì shí sān nián lǒng chuān píng fù shè chēng měng liǎn yún
至万历十三年，陇川平，复设，称猛脸云。
lǐ má zhǎng guān sī yǒng lè liù nián shè lì yún nán dū sī yǐ dāo sī fàng wèi zhǎng guān
里麻长官司，永乐六年设，隶云南都司，以刀思放为长官。
shí sī fàng wèi lǐ má zhāo gāng
时思放为里麻招刚。
zhāo gāng zhě gù xī nán mán guān míng
招刚者，故西南蛮官名。
sī fàng jí qí de lái cháo qǐng shòu zhí shì suì yǒu shì mìng réng cì yìn zhāng guàn dài
思放籍其地来朝，请授职事，遂有是命，仍赐印章、冠带。
bā nián qiǎn tóu mù gòng mǎ
八年遣头目贡马。
niǔ wù zhǎng guān sī xuān dé bā nián zhì
钮兀长官司，宣德八年置。
niǔ wù wǔ lóng zhū zhài zài huó ní zhī de qí qiú rèn zhě tuó bǐ děng cháo gòng zhì jīng zòu de yuǎn mán duō qǐng shòu zhí yǐ zǒng qí zhòng
钮兀、五隆诸寨在和泥之地，其酋任者、陀比等朝贡至京，奏地远蛮多，请授职以总其众。
bīng bù qǐng shè zhǎng guān sī cóng zhī
兵部请设长官司，从之。
suì yǐ rèn zhě wèi zhǎng guān tuó bǐ wéi fù
遂以任者为长官，陀比为副。
dōng tǎng zhǎng guān sī xuān dé bā nián zhì lì miǎn diàn xuān wèi
东倘长官司，宣德八年置，隶缅甸宣慰。
shí miǎn diàn xuān wèi xī de móu shā dāng dàng tóu mù xīn bǎ de ér duó qí de
时缅甸宣慰昔得谋杀当荡头目新把的，而夺其地。
xīn bǎ de qiǎn zi mǎng zhǐ gòng xiàng mǎ fāng wù qǐ zhì sī zhù miǎn qīn shā cóng zhī
新把的遣子莽只贡象、马、方物，乞置司，庶免侵杀，从之。
zhì dōng tǎng zhǎng guān sī mìng xīn bǎ de wèi zhǎng guān
置东倘长官司，命新把的为长官。
wǎ diān zhǎng guān sī chū lì jīn chǐ yǒng lè jiǔ nián gǎi lì yún nán dū sī
瓦甸长官司，初隶金齿，永乐九年改隶云南都司。
tǔ guān dāo pà lài yán jīn chǐ yuǎn dū sī jìn gù gǎi lì yān
土官刀怕赖言金齿远，都司近，故改隶焉。
xuān dé bā nián zhì qū shí gāo sōng pō mǎ miǎn sān xún jiǎn sī
宣德八年置曲石、高松坡、马缅三巡检司。
chū zhǎng guān sī yán qí de shān gāo lín mào kòu dào chū mò rén mín bù ān qǐ zhì xún jiǎn sī yǐ shòu tōng shì yáng zī yáng zhōng fàn xìng sān rén cóng zhī
初，长官司言其地山高林茂，寇盗出没，人民不安，乞置巡检司，以授通事杨资、杨中、范兴三人，从之。
mìng zī yú qū shí zhōng yú gāo sōng pō xìng yú mǎ miǎn
命资于曲石，中于高松坡，兴于马缅。
zhèng tǒng wǔ nián zhǎng guān zǎo guì wèi sī rèn fā suǒ huò shā qí shǒu zhě shí qī rén qiè jiā lái guī
正统五年，长官早贵为思任发所获，杀其守者十七人，挈家来归。
dì jiā qí zhōng shùn mìng suǒ sī bāo shǎng yǐ zǎo guì wèi ān fǔ cì cǎi bì gào mìng
帝嘉其忠顺，命所司褒赏，以早贵为安抚，赐彩币、诰命。
cù wǎ sàn jīn èr zhǎng guān sī jiē yǒng lè wǔ nián shè lì yún nán dū sī
促瓦、散金二长官司，皆永乐五年设，隶云南都司。
qí de jiù shǔ lù chuān píng miǎn
其地旧属麓川，平缅。
tǔ mán zhù diān bā děng lái cháo qǐng bié shè zhǎng guān sī cóng zhī
土蛮注甸八等来朝，请别设长官司，从之。
mìng zhù diān bā děng wèi zhǎng guān gè gěi yìn zhāng
命注甸八等为长官，各给印章。
mù bāng yī míng mèng bāng
木邦，一名孟邦。
yuán zhì yuán èr shí liù nián lì mù bāng lù jūn mín zǒng guǎn fǔ lǐng sān diān
元至元二十六年立木邦路军民总管府，领三甸。
hóng wǔ shí wǔ nián píng yún nán gǎi mù bāng fǔ
洪武十五年平云南，改木邦府。
jiàn wén mò tǔ zhī fǔ hǎn de fǎ qiǎn rén gòng mǎ jí jīn yín qì cì chāo bì
建文末，土知府罕的法遣人贡马及金银器，赐钞币。
yǒng lè yuán nián qiǎn nèi guān yáng xuān jī chì yù mù bāng zhū tǔ guān
永乐元年遣内官杨瑄赍敕谕木邦诸土官。
míng nián qiǎn rén lái gòng
明年遣人来贡。
shí lù chuān su mù bāng qīn dì mìng xī píng hóu yù zhī yīn gǎi mù bāng wèi jūn mín xuān wèi shǐ sī yǐ zhī fǔ hǎn de fǎ wèi shǐ cì gào yìn
时麓川诉木邦侵地，命西平侯谕之，因改木邦为军民宣慰使司，以知府罕的法为使，赐诰印。
shí guān jūn zhēng bā bǎi hǎn de fǎ fā bīng zhù zhàn gōng jiāng xià děng shí yú zhài zhǎn shǒu wǔ bǎi yú jí
时官军征八百，罕的法发兵助战，攻江下等十余寨，斩首五百余级。
zhào qiǎn zhèn fǔ zhāng bó gōng jīng lì táng fù wǎng cì bái jīn jǐn bì jí qí bù lǐng yǒu chà
诏遣镇抚张伯恭、经历唐复往赐白金、锦币，及其部领有差。
míng nián qiǎn shǐ gòng xiàng mǎ fāng wù xiè ēn
明年遣使贡象马、方物，谢恩。
bān cì rú lì fù jiā cì qí mǔ jí qī jǐn qǐ
颁赐如例，复加赐其母及妻锦绮。
hǎn de fǎ zú qí zi hǎn bīn fā lái cháo qǐng xí mìng cì guān fú
罕的法卒，其子罕宾发来朝，请袭，命赐冠服。
qī nián qiǎn shǐ xiè ēn
七年遣使谢恩。
yòu qiǎn rén zòu miǎn diàn xuān wèi shǐ nà luō tǎ shù yòu bīn fā pàn bīn fā bù gǎn cóng nì ruò tiān bīng xià lín shì dāng xiào mìng
又遣人奏缅甸宣慰使那罗塔数诱宾发叛，宾发不敢从逆，若天兵下临，誓当效命。
dì jiā qí zhōng qiǎn zhōng guān xú liàng jī chì láo zhī cì bái jīn sān qiān liǎng jǐn qǐ sān bǎi biǎo lǐ zǔ mǔ mǔ qī zhī jīn wén qǐ shā luó gè wǔ shí shū
帝嘉其忠，遣中官徐亮赍敕劳之，赐白金三千两、锦绮三百表里，祖母、母、妻织金文绮、纱罗各五十疋。
zì shì měi sān nián qiǎn shǐ gòng xiàng mǎ
自是，每三年遣使贡象马。
shí yī nián bīn fā qiǎn shǐ xiàn miǎn diàn fú
十一年，宾发遣使献缅甸俘。
shí mù bāng gōng pò miǎn diàn chéng zhài èr shí yú duō suǒ shā huò xiàn yú jīng shī
时木邦攻破缅甸城寨二十余，多所杀获，献于京师。
xuān dé sān nián qiǎn zhōng guān xú liàng jī chì jí wén qǐ cì xí zhí xuān wèi hǎn mén fǎ bìng jí zǔ mǔ mǔ qī
宣德三年遣中官徐亮赍敕及文绮赐袭职宣慰罕门法并及祖母、母、妻。
bā nián mù bāng yǔ lù chuān miǎn diàn gè zhēng dì su yú cháo dì mìng mù shèng bìng sān sī xún àn gōng kān
八年，木邦与麓川、缅甸各争地，诉于朝，帝命沐晟并三司巡按公勘。
zhèng tǒng sān nián zhēng lù chuān chì yù mù bāng yǐ bīng huì jiǎo
正统三年征麓川，敕谕木邦以兵会剿。
wǔ nián zǒng bīng guān mù áng qiǎn rén jiān dào dá mù bāng de bào zhī xuān wèi zǔ mǔ měi hǎn bǎn qí sūn xuān wèi hǎn gài fǎ yǔ lù chuān zhàn yú mèng dìng mèng liǎn de shā bù zhǎng èr shí rén zhǎn shǒu sān wàn yú jí huò mǎ xiàng qì xiè shén zhòng
五年，总兵官沐昂遣人间道达木邦，得报，知宣慰祖母美罕板、其孙宣慰罕盖法与麓川战于孟定、孟琏地，杀部长二十人，斩首三万余级，获马象器械甚众。
dì jiā qí gōng jiā shòu hǎn gài fǎ huái yuǎn jiāng jūn fēng měi hǎn bǎn tài shū rén lài yǐ jīn dài cǎi bì
帝嘉其功，加授罕盖法怀远将军，封美罕板太淑人，赉以金带、彩币。
qī nián zǒng dū wáng jì zòu hǎn gài fǎ qiǎn bīng gōng bá lù chuān bǎn hǎn gòng zhāng děng zhài zhuī zhì mèng méng huò qí nú qī rén xiàng shí èr lù chuān qiú sī rèn fā fù zǐ dùn mèng guǎng
七年，总督王骥奏，罕盖法遣兵攻拔麓川板罕、贡章等寨，追至孟蒙，获其孥七人，象十二，麓川酋思任发父子遁孟广。
dì mìng zhǐ huī chén yí wǎng láo zhī qiě yuē mù bāng néng zì xiào shēng zhí zéi shǒu xiàn qí chou yǐ lù chuān tǔ de rén mín
帝命指挥陈仪往劳之，且曰：“木邦能自效，生絷贼首献，其酬以麓川土地人民。
bā nián miǎn mù bāng suì bàn jīn wàn sì qiān liǎng
”八年免木邦岁办金万四千两。
mù bāng qiǎn rén xiè ēn bìng xiàn suǒ huò sī rèn fā jiā shǔ fù cì chì jí cǎi bì jiǎng láo
木邦遣人谢恩，并献所获思任发家属，复赐敕及彩币奖劳。
shí yī nián miǎn diàn xiàn rèn fā shǒu mù bāng yì qiǎn shǐ yǔ tóng xiàn qiě xiū gòng zhí yīn qiú lù chuān dì
十一年，缅甸献任发首，木邦亦遣使与同献，且修贡职，因求麓川地。
bīng bù yǐ lù chuān yǐ shè lǒng chuān xuān fǔ sī qǐng yǐ mèng zhǐ de gěi zhī bìng qiǎn guān yù jì qí mǔ yǐ biǎo zhōng qín miǎn mù bāng suì bàn yín bā dìng sān nián cóng zhī
兵部以麓川已设陇川宣抚司，请以孟止地给之，并遣官谕祭其母，以表忠勤，免木邦岁办银八锭三年，从之。
bào tài yuán nián hǎn gài fǎ zòu qǐ lǒng chuān jiè zhě lán jǐng xiàn de wèi fú gài fǎ zǐ hǎn luò fǎ zhé fā bīng jù zhī
暴泰元年，罕盖法奏乞陇川界者阑景线地，未服，盖法子罕落法辄发兵据之。
lǒng chuān xuān fǔ dāo wāi mèng su yú zǒng bīng guān mù lín
陇川宣抚刀歪孟诉于总兵官沐璘。
lín qiǎn shǐ yù guī zhī ér yǔ yǐ dǐ má zhī de
璘遣使谕归之，而与以底麻之地。
sì nián hǎn luò fǎ xí fù zhí
四年，罕落法袭父职。
zú rén gòu nán luò fǎ bì yú mèng gèng qiǎn rén fù zǒng bīng guān qiú jiù
族人构难，落法避于孟更，遣人赴总兵官求救。
lín yǐ wén zhào zuǒ cān jiāng hú zhì diào bīng fǔ yù zhī yǔ qí zú rén bù zhòng shè méng ér hái
璘以闻，诏左参将胡志调兵抚谕之，与其族人部众设盟而还。
rán luò fǎ yóu bì jū mèng dōu bù gǎn guī
然落法犹避居孟都不敢归。
mèng dōu mán zhě de jìn lǒng chuān suì diào mán bīng èr bǎi gēng fān hù zhī
孟都蛮者，地近陇川，岁调蛮兵二百更番护之。
tiān shùn yuán nián zhèn shǒu zhōng guān luō guī zòu hǎn luò fǎ yǔ suǒ bù jiāo gōng qiǎn rén qiú yuán
天顺元年，镇守中官罗珪奏：“罕落法与所部交攻，遣人求援。
chén děng yì wěi nán níng bó máo shèng dū du hú zhì liàng diào guān jūn xiàng jī jiǎo bǔ
臣等议委南宁伯毛胜、都督胡志量调官军，相机剿捕。
dì yǐ fēi fàn biān jiāng bù xǔ
”帝以非犯边疆，不许。
èr nián luò fǎ zòu wèi sī kēng nǎng hǎn nòng děng suǒ gōng qǐ bīng jiǎo chú mìng zǒng bīng guān qū chǔ
二年，落法奏为思坑、曩罕弄等所攻，乞兵剿除，命总兵官区处。
liù nián zǒng bīng guān mù zàn zòu hǎn luò fǎ lǚ qīn lǒng chuān de yù yǐ bō shǒu guì zhōu bīng bā qiān diào huí fáng yù zhào liú qí bàn
六年，总兵官沐瓒奏罕落法屡侵陇川地，欲以拨守贵州兵八千调回防御，诏留其半。
chéng huà shí nián mù bāng suǒ xiá mèng mì mán fù nǎng hǎn nòng děng qīn lüè lǒng chuān qián guó gōng mù cóng yǐ wén
成化十年，木邦所辖孟密蛮妇曩罕弄等侵掠陇川，黔国公沐琮以闻。
nǎng hǎn nòng zhě gù mù bāng xuān wèi hǎn shé fǎ zhī nǚ jià qí mèng mì bù zhǎng sī wài fǎ
曩罕弄者，故木邦宣慰罕揲法之女，嫁其孟密部长思外法。
de yǒu bǎo jǐng
地有宝井。
hǎn shé fǎ zú sūn luò fǎ sì
罕揲法卒，孙落法嗣。
nǎng hǎn nòng yǐ zūn shǔ bù lè shòu jié zhì sǒu zú rén yǔ zhēng
曩罕弄以尊属不乐受节制，嗾族人与争。
jǐng tài zhōng pàn mù bāng zhú xuān wèi jù gōng shǔ shā lüě lín jìng lǒng chuān mèng yǎng bīng lì rì shèng zì chēng tiān niáng zǐ qí zi sī bǐng zì chēng xuān wèi
景泰中，叛木邦，逐宣慰，据公署，杀掠邻境陇川、孟养，兵力日盛，自称天娘子，其子思柄自称宣慰。
qián guó gōng cóng zòu wěi sān sī guān wǎng fǔ nǎng hǎn nòng jiāo jiǎn bù fú qiě yù wài jié jiāo zhǐ bīng bī xié mù bāng bā bǎi zhū bù cóng děng fù yǐ wén
黔国公琮奏委三司官往抚，曩罕弄骄蹇不服，且欲外结交址兵，逼胁木邦、八百诸部，琮等复以闻。
bīng bù shàng shū zhāng péng zhǔ yòng bīng
兵部尚书张鹏主用兵。
zhào tíng chén jí yì jiē yǐ mèng mì yǔ mù bāng chóu shā bìng wèi qīn fàn biān jìng zhǐ yi fǔ yù
诏廷臣集议，皆以孟密与木邦仇杀，并未侵犯边境，止宜抚谕。
yīn mìng fù dōu yù shǐ chéng zōng chí chuán yǔ yì zhě xù bān sū quán wǎng
因命副都御史程宗驰传与译者序班苏铨往。
shí chéng huà shí bā nián yě
时成化十八年也。
yú nián mèng mì sī bǐng qiǎn rén rù gòng yàn cì rú tǔ guān lì
逾年，孟密思柄遣人入贡，宴赐如土官例。
yǐ mèng mì zòu wèi mù bāng suǒ rǎo qǐ bié shè ān fǔ sī
已，孟密奏为木邦所扰，乞别设安抚司。
zhāng péng yǐ tài jiān qín píng yù shǐ chéng zōng fǔ yù yǐ yǒu chéng xù suì mìng zōng xún fǔ yún nán chì píng xié yì jīn chǐ quàn yù zhī qí mèng mì dì huò réng lì mù bāng huò bié shè ān fǔ qū chǔ jù zòu
张鹏以太监覃平、御史程宗抚驭已有成绪，遂命宗巡抚云南，敕平偕诣金齿劝谕之，其孟密地或仍隶木邦，或别设安抚，区处具奏。
chū nǎng hǎn nòng qiè jù mèng mì èr yú mù bāng
初，曩罕弄窃据孟密，贰于木邦。
wèi lín jìng bù píng qiǎn rén cóng jiàn dào dǐ yún nán zhì jīng xiàn bǎo shí huáng jīn qǐ kāi shè zhì suǒ zhí lì bù zhèng sī
畏邻境不平，遣人从间道抵云南，至京，献宝石、黄金，乞开设治所，直隶布政司。
gé chén wàn ān yù xǔ zhī liú xǔ liú jí jiē yǐ mèng yǎng yuán mù bāng shǔ yí jīn nǎng hǎn nòng pàn ér qǐng mìng yú cháo ruò xǔ zhī zé tǔ guān shuí bù jiě tǐ
阁臣万安欲许之，刘珝、刘吉皆以孟养原木邦属夷，今曩罕弄叛，而请命于朝，若许之，则土官谁不解体。
sū quán sī yǐ gào yú zōng
苏铨私以告于宗。
zōng fù zòu nǎng hǎn nòng yǔ mù bāng chóu shā yǐ jiǔ shì nán zài hé yǐ yù zhū mán shì yǐ cháo tíng dé yì yòu qí zuì kāi shè yá mén lìng hái qí suǒ qīn dì jiē yǒng yuè fèng mìng mù bāng yì yǐ yǔn fú qǐ suì xíng zhī
宗复奏曩罕弄与木邦仇杀已久，势难再合，已喻诸蛮，示以朝廷德意，宥其罪，开设衙门，令还其所侵地，皆踊跃奉命，木邦亦已允服，乞遂行之。
bù fù cóng zhī
部覆，从之。
èr shí nián suì shè mèng mì ān fǔ sī yǐ sī bǐng wèi shǐ
二十年遂设孟密安抚司，以思柄为使。
shí mèng mì jù bǎo jǐng zhī lì zī wèi jié nà ér mù bāng wèi mèng mì suǒ qīn bīng lì jī ruò bù néng bào suī lǚ zòu su jìng bù dé zhí yún
时孟密据宝井之利，资为结纳，而木邦为孟密所侵，兵力积弱，不能报，虽屡奏诉，竟不得直云。
hóng zhì èr nián yún nán shǒu chén zòu mèng mì nǎng hǎn nòng xiān hòu zhàn duó mù bāng de èr shí qī chù yòu yòu qí tóu mù fàng zhuō mèng děng pàn qí shì bì jǐn tūn hòu yǐ
弘治二年，云南守臣奏，孟密曩罕弄先后占夺木邦地二十七处，又诱其头目放卓孟等叛，其势必尽吞后已。
qǐ chì bā bǎi xuān wèi sī bǐ yǔ mù bāng hé hǎo hù xiāng jiù yuán
乞敕八百宣慰司俾与木邦和好，互相救援。
yì chì mù bāng xuān wèi shōu fù rén xīn qīn ài gǔ ròu wù shǐ mèng mì de chéng jiàn yòu pàn zì zhì gū ruò
亦敕木邦宣慰收复人心，亲爱骨肉，勿使孟密得乘间诱叛，自致孤弱。
rú mèng mì tīng yù fāng xǔ nǎng hǎn nòng sūn chéng xí
如孟密听谕，方许曩罕弄孙承袭。
bào kě bìng chì yún nán shǒu chén qīn yì jīn chǐ xiǎo yù fù jiàng chì jié zé qián zhèn xún guān suǒ yǐ shòu lù zhào wǔ qǐ xìn zhě
报可，并敕云南守臣亲诣金齿晓谕，复降敕诘责前镇巡官所以受赂召侮启衅者。
sān nián zhuī lùn zhì shì nán jīng gōng bù shàng shū chéng zōng zuì
三年追论致仕南京工部尚书程宗罪。
xiān shì zōng yǐ yòu fù dōu yù shǐ fèng mìng lǜ sū quán wǎng fǔ yù ér quán shòu sī bǐng jīn dài zōng zòu wèi shè mèng mì ān fǔ sī
先是，宗以右副都御史奉命率苏铨往抚谕，而铨受思柄金，绐宗奏为设孟密安抚司。
quán fù jiào sī bǐng wěi guī mù bāng de ér zhàn jù rú gù sī bǐng yì héng
铨复教思柄伪归木邦地，而占据如故，思柄益横。
zhì shì mù bāng xuān wèi hǎn wā fǎ fā qí shì shí zōng yǐ zhì shì xún àn qǐng zhuī zuì zhī
至是，木邦宣慰罕挖法发其事，时宗已致仕，巡按请追罪之。
yù jù dì yǐ shì zài shè qián bù wèn
狱具，帝以事在赦前，不问。
liù nián yún nán shǒu chén zòu mèng mì qīn duó mù bāng bīng lián huò jié chuí sì shí yú nián lǚ fǔ lǚ pàn shì yù chāng sì qǐng diào bīng wǎng tǎo
六年，云南守臣奏孟密侵夺木邦，兵连祸结，垂四十余年，屡抚屡叛，势愈猖肆，请调兵往讨。
bīng bù yì yǐ mèng mì ān fǔ chū lì bù zhèng sī jīn gǎi lì mù bāng yǐ zhì zhēng shā réng rú chū lì kě xī bīng cóng zhī
兵部议以孟密安抚，初隶布政司，今改隶木邦，以致争杀，仍如初隶可息兵，从之。
chū mèng mì zhī fù pàn mù bāng yě yīn mù bāng xuān wèi hǎn wā fǎ qīn yíng fù yú mèng nǎi zhài mèng mì tǔ shè sī shé chéng xū xí zhī jù mù bāng yòu xiáng qí tóu mù gāo dá luò děng jù bīng zǔ lù
初，孟密之复叛木邦也，因木邦宣慰罕挖法亲迎妇于孟乃寨，孟密土舍思揲乘虚袭之，据木邦，诱降其头目高答落等，聚兵阻路。
hǎn wā fǎ bù dé guī yī mèng nǎi zhài zhě sān nián
罕挖法不得归，依孟乃寨者三年。
yú shì xún fǔ zhāng gào děng huì zòu yì qiǎn wén wǔ dà yuán yì mèng mì fǔ yù sī shé yóu bù fú
于是巡抚张诰等会奏，议遣文武大员诣孟密抚谕，思揲犹不服。
gào nǎi qiǎn guān dū shuài lǒng chuān nán diàn gàn yá sān xuān fǔ sī jī liáng kāi dào shì yǐ bì zhēng zhī shì yòu lìng hàn tǔ guān shè yào bīng yǐ wēi zhī
诰乃遣官督率陇川、南甸、干崖三宣抚司，积粮开道，示以必征之势，又令汉土官舍耀兵以威之。
gāo dá luò děng jù móu guī hǎn wā fǎ
高答落等惧，谋归罕挖法。
sī shé yù shā zhī hǎn wā fǎ qǐ jiù yú lín bù diào tǔ bīng hé lǒng chuān děng sān xuān fǔ bīng zhì mán zhē gòng wéi zhī
思揲欲杀之，罕挖法乞救于邻部，调土兵合陇川等三宣抚兵至蛮遮，共围之。
sī shé jù nǎi bà bīng
思揲惧，乃罢兵。
gào děng zòu qí shì qiě qǐ shǎng yǒu gōng zhě
诰等奏其事，且乞赏有功者。
bīng bù yì hǎn wā fǎ suī hái mù bāng sī shé yóu wèi huǐ zuì bì lìng shà xuè tóng méng guī de xiàn pàn yǒng xī zhēng duān nǎi kě lùn gōng xíng shǎng bào wén
兵部议，罕挖法虽还木邦，思揲犹未悔罪，必令歃血同盟，归地献叛，永息争端，乃可论功行赏，报闻。
jiǔ nián hǎn wā fǎ jí sī shé gè qiǎn shǐ lái gòng bào cì rú lì
九年，罕挖法及思揲各遣使来贡，报赐如例。
chū sī shé wéi mán zhē mù bāng xuān wèi qī qiú jiù yú mèng yǎng sī lù
初，思揲围蛮遮，木邦宣慰妻求救于孟养思陆。
mèng mì sù wèi sī lù zhī bīng wén qí jiāng zhì suì jiě qù
孟密素畏思陆之兵，闻其将至，遂解去。
mù bāng yǔ sī lù móu gòng qǔ mèng mì yú shì mán zhōng zhī huàn yòu zài mèng yǎng yǐ
木邦与思陆谋共取孟密，于是蛮中之患，又在孟养矣。
zì wàn ān chéng zōng kān chù shī yí zhū qiú zhǎng fēn yún jìn tuì zhōng guó yòng bīng qiě shù shí nián
自万安、程宗勘处失宜，诸酋长纷纭进退，中国用兵且数十年。
jiā jìng chū sī lù zi sī lún yǔ mù bāng xuān wèi hǎn liè tóng jī shā miǎn qiú mǎng jì suì ér fēn qí de
嘉靖初，思陆子思伦与木邦宣慰罕烈同击杀缅酋莽纪岁，而分其地。
hòu mǎng ruì tǐ qiáng jiāng xiū yuàn yú mù bāng
后莽瑞体强，将修怨于木邦。
lóng qìng èr nián mù bāng tǔ shě hǎn bá gào xí yǒu sī suǒ lù bù wéi qǐng
隆庆二年，木邦土舍罕拔告袭，有司索赂不为请。
bá nù yǔ dì hǎn zhāng jí bīng gěng wǎng lái dào shāng lǚ bù qián ér jǐ shí yán yì fá jué qǐ yú miǎn
拔怒，与弟罕章集兵梗往来道，商旅不前，而己食盐亦乏绝，乞于缅。
miǎn yǐ wǔ qiān yíng kuì zhī zì shì fǎn dé miǎn xié jīn bǎo xiàng mǎ wǎng xiè zhī
缅以五千籝馈之，自是反德缅，携金宝象马往谢之。
ruì tǐ yì hòu bào zhī huan shén yuē wèi fù zǐ
瑞体亦厚报之，欢甚，约为父子。
ruì tǐ sǐ zi yīng lǐ yòng yuè fèng yán yòu bá shā zhī
瑞体死，子应里用岳凤言诱拔杀之。
shí wàn lì shí yī nián yě
时万历十一年也。
bá zi jìn zhōng shǒu mù bāng yīng lǐ qiǎn dì yìng lóng xí zhī qí niè zǐ hǎn fèng yǔ gěng mǎ shè rén hǎn qián yù qín jìn zhōng xiàn yìng lóng
拔子进忠守木邦，应里遣弟应龙袭之，其孽子罕凤与耿马舍人罕虔欲擒进忠献应龙。
jìn zhōng xié qī zǐ nèi bēn qián děng zhuī zhì yáo guān fén shùn níng ér qù
进忠携妻子内奔，虔等追至姚关，焚顺宁而去。
shí èr nián guān jūn pò miǎn yú yáo guān lì qí zi qīn
十二年，官军破缅于姚关，立其子钦。
qīn sǐ qí shū hǎn yī hé yuē xiān luó gōng miǎn miǎn hèn zhī
钦死，其叔罕衤盍约暹罗攻缅，缅恨之。
sān shí sì nián miǎn yǐ sān shí wàn zhòng wéi qí chéng
三十四年，缅以三十万众围其城。
qǐng jiù yú nèi dì bù zhì chéng xiàn hǎn yī hé bèi lǔ
请救于内地，不至，城陷，罕衤盍被掳。
miǎn wěi lì mèng mì sī lǐ lǐng qí zhòng
缅伪立孟密思礼领其众。
shì wén chù zǒng bīng guān chén bīn mù bāng suì wáng
事闻，黜总兵官陈宾，木邦遂亡。
mèng mì zì sī bǐng shòu ān fǔ jì zhī zhě yuē sī shé yuē sī zhēn zhēn nián zhì bǎi shí suì
孟密自思柄授安抚，继之者曰思揲，曰思真，真年至百十岁。
jiā jìng zhōng tǔ shè xiōng dì zhēng xí zǒu su yú miǎn
嘉靖中，土舍兄弟争袭，走诉于缅。
miǎn rén wéi lì qí dì gǎi míng sī zhōng zhōng suì yǐ qí de fù miǎn
缅人为立其弟，改名思忠，忠遂以其地附缅。
wàn lì shí èr nián zhōng jī wěi yìn lái guī mìng shòu wèi xuān fǔ
万历十二年，忠赍伪印来归，命授为宣抚。
yǐ ér fù tóu miǎn nǎi yǐ qí mǔ hǎn hōng dài zhǎng sī yìn
已而复投缅，乃以其母罕烘代掌司印。
miǎn gōng mèng mì hǎn hōng lǜ zi sī lǐ cóng zǐ sī rén bēn mèng guǎng ér mèng mì suì shī
缅攻孟密，罕烘率子思礼、从子思仁奔孟广，而孟密遂失。
shí bā nián miǎn fù gōng mèng guǎng hǎn hōng sī lǐ bēn lǒng chuān sī rén bēn gōng huí ér mèng guǎng yòu shī
十八年，缅复攻孟广，罕烘、思礼奔陇川，思仁奔工回，而孟广又失。
xiān shì sī rén cóng hǎn hōng bēn mèng guǎng shí yǒu gān xiàn gū zhě sī zhōng qī yě
先是，思仁从罕烘奔孟广时，有甘线姑者，思忠妻也。
sī zhōng jì tóu miǎn sī rén tōng yú xiàn gū suì yù qī zhī ér hǎn hōng bù xǔ
思忠既投缅，思仁通于线姑，遂欲妻之，而罕烘不许。
zhì shì hǎn hōng xié xiàn gū zǒu lǒng chuān sī rén bēn yā gài lǜ bīng xiàng fàn lǒng chuān yù lǔ xiàn gū qù
至是，罕烘携线姑走陇川，思仁奔雅盖，率兵象犯陇川，欲掳线姑去。
huì lǒng chuān yǒu bèi fú kè sī rén yì zǒu guī miǎn miǎn wěi shǔ sī rén yú mèng mì shí qí de
会陇川有备，弗克，思仁亦走归缅，缅伪署思仁于孟密，食其地。
chū mèng mì bǎo jǐng cháo tíng měi yǐ zhōng guān chū zhèn sī cǎi bàn
初，孟密宝井，朝廷每以中官出镇，司采办。
wǔ zōng cháo qián néng zuì héng zhì jiā jìng lóng qìng shí yóu rán
武宗朝钱能最横，至嘉靖、隆庆时犹然。
wàn lì èr shí nián xún fǔ chén yòng bīn yán miǎn qiú yōng zhòng zhí fàn mán mò qí zhí cí yǐ fèng kāi cǎi shǐ mìng lìng shā mán mò sī zhèng yǐ kāi dào lù
万历二十年，巡抚陈用宾言，缅酋拥众直犯蛮莫，其执词以奉开采使命令，杀蛮莫思正以开道路。
quán diān zhī huò jiē zì kāi cǎi qǐ zhī
全滇之祸，皆自开采启之。
shí shuì shǐ yáng róng zòng qí xià yǐ kāi cǎi wèi míng zì bào héng mán rén kǔ zhī
时税使杨荣纵其下，以开采为名，恣暴横，蛮人苦之。
qiě yù lìng lì jiāng tuì dì tīng cǎi miǎn qiú yīn de zhí cí shēn rù
且欲令丽江退地听采，缅酋因得执词深入。
xún àn sòng xìng zǔ jí yán qí hài qǐng zhuī huán róng děng dì jiē bù nà
巡按宋兴祖极言其害，请追还荣等，帝皆不纳。
fán cǎi bàn bì xiān shū guān rán hòu yǔ shāng gǔ mào yì měi wǎng wǔ liù bǎi rén
凡采办必先输官，然后与商贾贸易，每往五六百人。
qí shǔ yǒu dì yáng zhài zài mèng mì dōng wǎng lái dào suǒ bì jīng
其属有地羊寨，在孟密东，往来道所必经。
rén gōng huàn shù cǎi bàn rén yǒu qiáng suǒ qí yǐn shí zhě duō fù tòng sǐ
人工幻术，采办人有强索其饮食者，多腹痛死；
jǐ suǒ chéng mǎ yì bì pōu zhī zé mǎ fù jiē mù shí yě
己所乘马亦毙，剖之，则马腹皆木石也。
sī zhēn cháng jiǎo zhī shā shù qiān rén bù dé jué
思真尝剿之，杀数千人，不得绝。
zhì shì fù yì jiǎo yǐ bīng shǎo zhōng zhǐ
至是，复议剿，以兵少中止。
mèng yǎng mán míng yǐ shuǐ yǒu xiāng bǎi chéng
孟养，蛮名迤水，有香柏城。
yuán zhì yuán zhōng yú mèng yǎng zhì yún yuǎn lù jūn mín zǒng guǎn fǔ
元至元中，于孟养置云远路军民总管府。
hóng wǔ shí wǔ nián gǎi wéi yún yuǎn fǔ
洪武十五年改为云远府。
qí de gù shǔ píng miǎn xuān wèi sī
其地故属平缅宣慰司。
píng miǎn sī lún fā wèi qí xià suǒ zhú zǒu jīng shī
平缅思伦发为其下所逐，走京师。
dì mìng xī píng hóu mù chūn yǐ bīng nà zhī hái gù dì
帝命西平侯沐春以兵纳之，还故地。
chéng zǔ jí wèi gǎi yún yuǎn fǔ wèi mèng yǎng fǔ yǐ tǔ guān dāo mù dàn wèi zhī fǔ
成祖即位，改云远府为孟养府，以土官刀木旦为知府。
yǒng lè yuán nián dāo mù dàn qiǎn rén gòng fāng wù jí jīn yín qì cì lài qiǎn guī
永乐元年，刀木旦遣人贡方物及金银器，赐赉遣归。
èr nián gǎi shēng jūn mín xuān wèi shǐ sī yǐ dāo mù dàn wèi shǐ cì gào yìn
二年改升军民宣慰使司，以刀木旦为使，赐诰印。
sì nián mèng yǎng yǔ jiá lǐ xiāng chóu shā miǎn diàn xuān wèi nà luō tǎ chéng xìn jié zhī shā dāo mù dàn jí zi sī luán fā ér jù qí de
四年，孟养与戛里相仇杀，缅甸宣慰那罗塔乘衅劫之，杀刀木旦及子思栾发而据其地。
shì wén zhào xíng rén zhāng hóng děng jī chì yù zé miǎn
事闻，诏行人张洪等赍敕谕责缅。
nà luō tǎ jù réng guī qí jìng tǔ
那罗塔惧，仍归其境土。
huì mù bāng xuān wèi shǐ hǎn bīn fǎ yǐ nà luō tǎ qīn jù mèng yǎng qǐng zì lǜ bīng tǎo suì pò miǎn diàn chéng zhài èr shí yú huò qí xiàng mǎ xiàn jīng shī
会木邦宣慰使罕宾法以那罗塔侵据孟养，请自率兵讨，遂破缅甸城寨二十余，获其象、马献京师。
shí sì nián fù shè mèng yǎng xuān wèi sī mìng dāo mù dàn cì zǐ dāo de mèng wèi shǐ yǐ mù dàn zhí yù bīn wèi tóng zhī
十四年复设孟养宣慰司，命刀木旦次子刀得孟为使，以木旦侄玉宾为同知。
zì mù dàn bèi hài sī suì fèi mèng yǎng zhī rén cóng yù bīn sǎn jū gàn yá jīn shā jiāng zhū chǔ zhě sān qiān yú rén
自木旦被害，司遂废，孟养之人从玉宾散居干崖、金沙江诸处者三千余人。
cháo tíng cháng mìng yù bīn shǔ xuān wèi shǐ yǐ fǔ zhī gù réng mìng wèi běn sī tóng zhī lìng qí lǜ zhòng fù yè
朝廷尝命玉宾署宣慰使以抚之，故仍命为本司同知，令其率众复业。
shí wǔ nián dāo de mèng qiǎn shǐ gòng mǎ jí fāng wù
十五年，刀得孟遣使贡马及方物。
xuān dé wǔ nián dāo yù bīn zòu bó fù dāo mù dàn bèi shā méng cháo tíng qiǎn guān fǎng yù bīn shòu tóng zhī yòu zǔ yú miǎn nán jì jū jīn chǐ zhě èr shí yú nián
宣德五年，刀玉宾奏：“伯父刀木旦被杀，蒙朝廷遣官访玉宾，授同知，又阻于缅难，寄居金齿者二十余年。
jīn mèng yǎng dì yòu wèi lù chuān xuān wèi sī rèn fā suǒ jù qǐ qiǎn bīng sòng guī běn tǔ
今孟养地又为麓川宣慰思任发所据，乞遣兵送归本土。
dì mìng qián guó gōng mù shèng qiǎn hái zhī rán qí de réng wèi rèn fā suǒ yǒu
”帝命黔国公沐晟遣还之，然其地仍为任发所有。
shí wéi mèng yǎng xuān wèi zhě míng dāo mèng bīn yì jì jū yún nán
时为孟养宣慰者名刀孟宾，亦寄居云南。
jí rèn fā bài bēn miǎn diàn zi jī fā qián nì mèng yǎng qiú fǔ
及任发败奔缅甸，子机发潜匿孟养，求抚。
zhèng tǒng shí sān nián chì mèng yǎng tóu mù bàn sòng sī jī fā lái cháo xǔ yǐ shēng shǎng jī fā yí wèi jìng bù zhì
正统十三年敕孟养头目伴送思机发来朝，许以升赏，机发疑畏竟不至。
dì yǐ mèng yǎng xuān wèi tóu mù dāo biàn mán děng nì jī fā chì shù qí zuì yuē mèng yǎng nǎi cháo tíng kāi shè ěr dāo biàn mán děng gǎn wéi cháo mìng yī kě fá
帝以孟养宣慰头目刀变蛮等匿机发，敕数其罪，曰：“孟养乃朝廷开设，尔刀变蛮等敢违朝命，一可伐。
sī jī fā xì zéi zǐ gù zòng bù bǔ èr kě fá
思机发系贼子，故纵不捕，二可伐。
ěr mèng yǎng bèi sī rèn fā duó de zhú ěr xuān wèi jiàn zài yún nán yōu yǎng ěr děng yǔ chóu wèi dǎng sān kě fá
尔孟养被思任发夺地，逐尔宣慰，见在云南优养，尔等与仇为党，三可伐。
yún nán zǒng bīng guān shì shì guǎn shǔ ěr de fèng mìng bǔ qǔ zéi zǐ ěr děng bù cóng diào dù sì kě fá
云南总兵官世世管属尔地，奉命捕取贼子，尔等不从调度，四可伐。
ěr děng bù guò yǐ wéi shān chuān xiǎn zǔ guān jūn wèi yì jù dào yòu yǐ wéi qì hòu zhàng lì guān jūn bù kě jiǔ jū
尔等不过以为山川险阻，官军未易遽到，又以为气候瘴疠，官军不可久居。
shì qiáng zé jù dí lì ruò zé bēn dùn
势强则拒敌，力弱则奔遁。
shū bù zhī xī mǎ yuán yuǎn biāo tóng zhù xiǎn zǔ wú shāng zhū gě liàng wǔ yuè dù lú yán zhēng wú hài jiē néng pò miè mán zhòng kāi tuò jìng tǔ
殊不知昔马援远标铜柱，险阻无伤，诸葛亮五月渡泸，炎蒸无害，皆能破灭蛮众，开拓境土。
kuàng jīn dà jūn yǒu bì shèng zhī jī lù chuān zhī shī kě wèi qián jiàn
况今大军有必胜之机，麓川之师可为前鉴。
ěr děng sù yi huǐ guò zì tú lìng sī jī fā qīn zì qián lái réng yǔ yī guān yī dì lìng xiǎng shēng quán
尔等速宜悔过自图，令思机发亲自前来，仍与一官一地，令享生全。
rú bù kěn chū ěr děng jí qín wéi shàng cè
如不肯出，尔等即擒为上策；
jī sī jī fā suǒ zài bào yǔ guān jūn bǔ qǔ wèi zhōng cè
迹思机发所在，报与官军捕取为中策；
ruò dài bǐ zhī wú lìng qí táo nì zé bìng ěr děng jiǎo miè huǐ wú jí yǐ
若代彼支吾，令其逃匿，则并尔等剿灭，悔无及矣。
shí yǐ sān zhēng lù chuān nèi zhǐ bì yù shēng qín jī fā yǐ mì yù zǒng dū wáng jì yòu chì yù yǐ yún nán ān zhì mèng yǎng jiù xuān wèi dāo mèng bīn wèi xiàng dǎo
”时已三征麓川，内旨必欲生擒机发，已密谕总督王骥，又敕谕以云南安置孟养旧宣慰刀孟宾为向导。
jí bīng chū qióng zhēng jī fā zú dùn qù bù kě de
及兵出穷征，机发卒遁去，不可得。
yú shì nǎi yǐ mèng yǎng dì gěi miǎn diàn xuān wèi mǎ hā shěng guǎn zhì mìng bǔ sī jī fā
于是乃以孟养地给缅甸宣慰马哈省管治，命捕思机发。
shí zhèng tǒng shí sì nián yě
时正统十四年也。
jǐng tài èr nián rèn fā zhī zǐ sī bo fā qiǎn shǐ lái gòng qiú guǎn mèng yǎng jiù dì
景泰二年，任发之子思卜发遣使来贡，求管孟养旧地。
tíng chén yì mèng yǎng dì yǐ yǔ miǎn diàn qǐ kě yí yì
廷臣议，孟养地已与缅甸，岂可移易。
shí cháo mìng suī bù xǔ rán bo fā yǐ qián jù zhī jí miǎn diàn bù néng duó yě
时朝命虽不许，然卜发已潜据之，即缅甸不能夺也。
bo fā sǐ zi sī hóng fā sì zì tiān shùn chéng huà měi cháo gòng zhé shǔ mèng yǎng dì míng yǎn rán zì yǒu qí de yǐ
卜发死，子思洪发嗣，自天顺、成化，每朝贡辄署孟养地名，俨然自有其地矣。
chéng huà zhōng mèng yǎng jīn shā jiāng sī lù fā qiǎn rén gòng xiàng mǎ yàn cì jiē rú lì
成化中，孟养金沙江思陆发遣人贡象马，宴赐皆如例。
sī lù fā zhě sī rèn fā zhī yí niè yě
思陆发者，思任发之遗孽也。
tài jiàn qián néng zhèn yún nán sī lù fā shù yǐ zhēn bǎo yí néng yīn de rù gòng chēng mèng yǎng jīn shā jiāng sī lù fā cháng guī lì gōng yǐ xí zǔ zhí
太监钱能镇云南，思陆发数以珍宝遗能，因得入贡，称孟养金沙江思陆发，常规立功以袭祖职。
shì mèng mì ān fǔ tǔ shè sī shé qīn jù mù bāng de zhēng shā lěi nián shǒu chén yì zhēng zhī sī lù fā nǎi qǐng zì xiào
适孟密安抚土舍思揲侵据木邦地，争杀累年，守臣议征之，思陆发乃请自效。
shí mán zhòng xiāng chuán mèng mì wèi sī lù bīng cān zhèng máo kē qǐng yú zǒng bīng zhèn xún guān xǔ zhī
时蛮众相传孟密畏思陆兵，参政毛科请于总兵镇巡官，许之。
sī lù bīng wèi zhì sī shé jiě qù
思陆兵未至，思揲解去。
xún fǔ zhāng gào yì diào sī lù bīng lìng lù lì bǔ sī shé nǎi qiǎn shǐ cù zhī fā bīng
巡抚张诰议调思陆兵，令戮力捕思揲，乃遣使促之发兵。
sī lù qiǎn dà táo mèng lún suǒ lǐng mán bīng xiàng mǎ guò jiāng lún suǒ jì guò jiāng zhǐ yīng wèi shǐ zhě yuē wǒ cáo yóu cǐ yīng duó de tǔ dì jí guǎn shí zhī ěr
思陆遣大陶孟伦索领蛮兵象马过江，伦索既过江，指鹰谓使者曰：“我曹犹此鹰，夺得土地，即管食之耳。
kē wén zhī yōu shén
”科闻之忧甚。
shí sī shé lìng táo mèng sī yīng yǐ bīng shǒu mán mò
时思揲令陶孟思英以兵守蛮莫。
mèng yǎng bīng zhì sī yīng jiān shǒu bù chū yǐ ér qǐng hé
孟养兵至，思英坚守不出，已而请和。
mèng yǎng bīng wén guān jūn tīng sī yīng yuē jiàng pō yǒu yuàn yán
孟养兵闻官军听思英约降，颇有怨言。
guān jūn liáng jué jù yǐn tuì
官军粮绝，遽引退。
lún suǒ yì kǒng sī yīng jué qí guī lù qǔ dào gàn yá ér hái
伦索亦恐思英绝其归路，取道干崖而还。
kē niàn lún suǒ qián yǔ jí jiè lìng mèng yǎng hái bīng shǒu jiāng jiè mèng yǎng bù tīng
科念伦索前语，急戒令孟养还兵守疆界，孟养不听。
chū jìng yuǎn bó wáng jì yǔ zhī yuē shì fēi zǒng bīng guān fú xí bù dé dù jiāng
初，靖远伯王骥与之约誓，非总兵官符檄不得渡江。
zì shì suì fàn yuē shù xīng bīng guò jiāng yǔ mèng mì zhàn
自是遂犯约，数兴兵过江与孟密战。
hóng zhì shí èr nián yún nán xún àn xiè cháo xuān zòu
弘治十二年，云南巡按谢朝宣奏：
mèng yǎng sī lù běn lù chuān pàn zhǒng cuàn jū jīn shā jiāng wài
孟养思陆本麓川叛种，窜居金沙江外。
chéng huà zhōng cháng jù miǎn diàn zhī tīng zhǎn
成化中，尝据缅甸之听盏。
hóng zhì qī nián zhēng diào qí bīng dù jiāng suì fù jù téng chōng zhī mán mò
弘治七年征调其兵渡江，遂复据腾冲之蛮莫。
yòu jiū mù bāng bīng gōng shāo mèng mì ān fǔ sī shā lüě mán mín èr qiān yú rén jié xiàng mǎ jīn bǎo yǒu bìng tūn mèng mì jì yú gù tǔ zhī zhì
又纠木邦兵，攻烧孟密安抚司，杀掠蛮民二千余人，劫象马金宝，有并吞孟密觊觎故土之志。
yǐ xī rén gōng men téng chōng rén duàn hé wèi zhī móu zhǔ lǚ fǔ bù tīng
迤西人恭们、腾冲人段和为之谋主，屡抚不听。
yún nán huì chéng qù mèng yǎng yuǎn shēng shì nán jiē
云南会城去孟养远，声势难接。
nǎng yú jīn téng tiān shè zhèn shǒu tài jiàn wèi fǔ mán ān mín zhī jì
曩于金腾添设镇守太监，为抚蛮安民之计。
ér jìn shí tài jiàn jí qìng tān bào wú zhuàng suī cháng yáng què sī lù zhī zhì rán mán zhī qí tān yòu wū zhī bù yīn qí què ér gèng jìn zhī
而近时太监吉庆贪暴无状，虽尝阳却思陆之贽，然蛮知其贪，又乌知不因其却而更进之。
chén wén mán mò děng chù nǎi shuǐ lù huì tōng zhī de mán fāng qì yòng xián zì cǐ chū jiāng xī yún nán dà lǐ bū táo zhī mín duō fù zhī
臣闻蛮莫等处，乃水陆会通之地，蛮方器用咸自此出，江西、云南大理逋逃之民多赴之。
yún nán chà guān měi duō jī wéi jìn wù wǎng bǐ kuì sòng lòu wǒ xū shí wèi bǐ fù xīn
云南差官每多赍违禁物往彼馈送，漏我虚实，为彼腹心。
zhèn yí guān yī xún jiǎn ěr ān néng jìn zhì
镇夷关一巡检耳，安能禁制。
chén jì mèng yǎng jiá bīng bù néng dāng zhōng yuán yī dà xiàn yǐ yún nán zhī shì lín zhī yì yú yā luǎn
臣计孟养甲兵不能当中原一大县，以云南之势临之，易于压卵。
nài hé yī diào jí lái lǚ fǔ bù tuì jiē zhèn xún shī zhī yú chū bū táo jiān rén móu zhī yú zhōng fǔ mán zhōng guān huài zhī yú hòu
柰何一调即来，屡抚不退，皆镇巡失之于初，逋逃奸人谋之于中，抚蛮中官坏之于后。
fú wàng chuí niàn biān mín kùn kǔ jiāng yún nán zhèn shǒu tài jiàn zhǐ cún yī yuán lìng yòng zhǐ huī yī yuán shǒu bèi zhèn yí guān qū sī lù tuì guī jiāng wài ér yí téng chōng sī yú mán mò bìng mù bāng mèng mì bù dé kuī sì nǎi wèi wàn quán zhī cè
伏望垂念边民困苦，将云南镇守太监止存一员，另用指挥一员守备镇夷关，驱思陆退归江外，而移腾冲司于蛮莫，并木邦、孟密不得窥伺，乃为万全之策。
shè sī lù míng wán bù tīng fǔ yù biàn dāng jué cè yòng bīng shǐ wú jiào lèi yǐ wéi tǔ guān bù fǎ zhī jiè
设思陆冥顽不听抚谕，便当决策用兵，使无噍类，以为土官不法之戒。
xiān shì jí qìng yǐ wèi sī lù qǐng cháo gòng zhì shì yīn cháo xuān shū bìng xià zhèn xún guān yì jiǎo fǔ zhī yi shù nián bù jué
先是，吉庆已为思陆请朝贡，至是因朝宣疏，并下镇巡官议剿抚之宜，数年不决。
shí liù nián xún fǔ chén jīn nǎi qiǎn jīn téng cān jiāng lú hé fǔ yù sī lù
十六年，巡抚陈金乃遣金腾参将卢和抚谕思陆。
hé zhì téng chōng sī lù qiǎn táo mèng tóu shū zhì fāng wù
和至腾冲，思陆遣陶孟投书，致方物。
hé yù yǐ huò fú lìng chè bīng guò jiāng guī suǒ zhàn mán mò děng dì qiě diào lǒng chuān gàn yá nán diàn sān xuān fǔ sī mán bīng jí zhàn xiàng suí guān jūn fēn dào zhì jīn shā jiāng
和谕以祸福，令掣兵过江，归所占蛮莫等地，且调陇川、干崖、南甸三宣抚司蛮兵及战象，随官军分道至金沙江。
sī lù nǎi qiǎn dà táo mèng lún suǒ pà zhuō děng lǜ suǒ bù lái jiàn hé děng zài shēn yù zhī
思陆乃遣大陶孟伦索、怕卓等率所部来见，和等再申谕之。
sī lù tīng mìng tuì huán qián suǒ jù mán mò děng dì shí sān chù chè huí xiàng mǎ mán bīng dù jīn shā jiāng ér guī
思陆听命，退还前所据蛮莫等地十三处，撤回象马蛮兵，渡金沙江而归。
yòu qiǎn táo mèng zhāo gāng děng gòng xiàng liù yín liù bǎi liǎng bìng jīn yín qì nà kuǎn
又遣陶孟、招刚等贡象六、银六百两并金银器纳款。
zhèn xún guān yǐ wén bìng zòu yán mán mò děng dì yuán lì mù bāng chéng huà jiān shǐ wèi mèng mì suǒ yǒu jìn yòu wèi sī lù suǒ jù lián nián gòu huò jīn shǐ píng dìng
镇巡官以闻，并奏言：“蛮莫等地原隶木邦，成化间始为孟密所有，近又为思陆所据，连年构祸，今始平定。
jì bù kě fù yǔ mù bāng mèng mì yòu bù kě gē bì lǒng chuān gàn yá nán diàn sān xuān fǔ yi zàn yú téng chōng suì xí guān jūn sì bǎi fēn fān shǒu zhī
既不可复与木邦、孟密，又不可割畀陇川、干崖、南甸三宣抚，宜暂于腾冲岁檄官军四百分番守之。
sī lù qián yǒu zhù píng sī shé gōng jīn huǐ huò nà kuǎn qǐng cì yǐ míng mù guàn dài réng jiàng chì jiǎng yù
思陆前有助平思揲功，今悔祸纳款，请赐以名目、冠带，仍降敕奖谕。
bù yì yǐ mán mò děng chù běn mù bāng fēn dì zài dà yì yi guī zhī mù bāng
”部议以蛮莫等处本木邦分地，在大义宜归之木邦。
qí míng mù guàn dài gòng shǐ yǐ yán sī lù bù yuàn shòu bù yí qīng bì qǐng cì chì hòu láo qiǎn guī zhī
其名目、冠带，贡使已言思陆不愿受，不宜轻畀，请赐敕厚劳遣归之。
bào kě
报可。
shí sī lù jì de xuān wèi sī yìn bù zhí bù yú yú shì réng shǔ chū bīng yǔ mù bāng mèng mì chóu shā wú nìng suì
时思陆觊得宣慰司印，部执不予，于是仍数出兵与木邦、孟密仇杀无宁岁。
jiā jìng qī nián zǒng bīng guān mù shào xūn xún fǔ ōu yáng zhòng qiǎn cān zhèng wáng rǔ zhōu děng biàn lì zhū mán yù yǐ huò fú
嘉靖七年，总兵官沐绍勋、巡抚欧阳重遣参政王汝舟等遍历诸蛮，谕以祸福。
mèng yǎng sī lún děng gè yuàn gòng xiàng yá tǔ jǐn jīn yín qì tuì de shú zuì
孟养思伦等各愿贡象牙、土锦、金银器，退地赎罪。
nǎi yǐ mán mò děng shí sān chù dì fāng kuān guǎng zhū mán lì nián suǒ zhēng shǔ zhī téng chōng sī xí jūn lún shǒu zé yān zhàng kě yú
乃以蛮莫等十三处地方宽广，诸蛮历年所争，属之腾冲司，檄军轮守，则烟瘴可虞；
shǔ zhī mù bāng zé dì shì liáo yuǎn mán xīn bù shùn
属之木邦，则地势辽远，蛮心不顺。
mò ruò réng shǔ mèng mì guǎn lǐng suì zhēng chà fā yín yī qiān liǎng ér gē mèng nǎi děng qī chù réng guī mù bāng hǎn liè zé fēn yuàn jūn ér fèn zhēng xi yǐ
莫若仍属孟密管领，岁征差发银一千两，而割孟乃等七处仍归木邦罕烈，则分愿均而忿争息矣。
bào kě
报可。
wàn lì wǔ nián yún nán xún àn chén wén suì yán mèng yǎng sī gè yǔ miǎn shì chóu jīn gèng guī shùn yú miǎn
万历五年，云南巡按陈文燧言，孟养思个与缅世仇，今更归顺于缅。
yīn yǐn hóng zhì cháo xiān chén liú jiàn cháng yì mèng yǎng shì zhuàng wèi sī lù yǒu guān yóu kě zhì jí wú guān qí tiě zì ruò yě bù rú yīn ér guān zhī yǐ kàng miǎn
因引弘治朝先臣刘健尝议孟养事状，谓思陆有官犹可制，即无官，其僣自若也，不如因而官之以抗缅。
bào kě
报可。
shí yī nián miǎn wèi yóu jī liú tīng suǒ bài mèng yǎng sī wēi yì shā miǎn shǐ jiàng yú tīng
十一年，缅为游击刘𬘩所败，孟养思威亦杀缅使降于𬘩。
shí sān nián lǒng chuān píng nǎi yú mèng yǎng lì zhǎng guān sī
十三年，陇川平，乃于孟养立长官司。
wèi jǐ zhǎng guān sī zhēn fù wèi miǎn suǒ lǔ bù zhǎng sī yuǎn fèng sī zhēn qī lái guī gěi yǐ guàn dài lìng guī shǒu
未几，长官思真复为缅所掳，部长思远奉思真妻来归，给以冠带，令归守。
sī yuǎn chéng luàn zì lì wèi xuān wèi gòng xiàng jìn fāng wù
思远乘乱自立为宣慰，贡象进方物。
rán yuǎn bào nüè zhū bù hèn zhī yǐn miǎn bīng zhì shēng yán hái sī zhēn sī yuǎn bēn zhǎn xi
然远暴虐，诸部恨之，引缅兵至，声言还思真，思远奔盏西。
yǒu sī hōng zhě nèi fù yǔ mán mò qiú sī zhèng gòng jù xiǎn kàng miǎn
有思轰者，内附，与蛮莫酋思正共据险抗缅。
sān shí nián miǎn gōng sī zhèng hōng lǜ bīng bèi dào chí jiù zhì zé zhèng yǐ bèi shā
三十年，缅攻思正，轰率兵倍道驰救，至则正已被杀。
sān shí èr nián miǎn gōng rù yǐ xi hōng zǒu sǐ miǎn yǐ tóu mù sī huá shǒu qí de
三十二年，缅攻入迤西，轰走死，缅以头目思华守其地。
huá sǐ qī pà shì dài lǐ
华死，妻怕氏代理。
miǎn rén gēng fān shù shǒu lián nián zhēng fā cóng xíng shén kǔ yuē mèng yǎng bù wáng mán hé de zhì cǐ
缅人更番戍守，连年征发，从行甚苦，曰：“孟养不亡，蛮何得至此！
hōng zhī hòu yuē fàng sī zǔ yǒu zhòng qiān yú bù gǎn guī jì shí yú gàn yá yún
”轰之后曰放思祖，有众千余，不敢归，寄食于干崖云。
jiù zhì xuān wèi qiǎn rén jù chēng tóu mù wéi mù bāng jí miǎn diàn yòu yǒu táo mèng jí zhāo gāng děng chēng mèng yǎng yòu yǒu zhāo bā chēng jiē jiàn yú zòu zhāng yīn qí sú bù gǎi
旧制，宣慰遣人俱称头目，唯木邦及缅甸又有陶孟及招刚等称，孟养又有招八称，皆见于奏章，因其俗不改。
chē lǐ jí gǔ chǎn lǐ wèi wēi ní diāo dǎng zhū mán zá jū zhī de gǔ bù tōng zhōng guó
车里，即古产里，为倭泥、貂党诸蛮杂居之地，古不通中国。
yuán shì zǔ mìng jiāng wū liáng jí yīn fá jiāo zhǐ jīng suǒ bù jiàng zhī zhì sā lǐ lù jūn mín zǒng guǎn fǔ lǐng liù diān hòu yòu zhì gěng dòng lù gěng dāng mèng nòng èr zhōu
元世祖命将兀良吉禋伐交阯，经所部，降之，置撒里路军民总管府，领六甸，后又置耿冻路耿当、孟弄二州。
hóng wǔ shí wǔ nián mán zhǎng dāo kǎn lái jiàng gǎi zhì chē lǐ jūn mín fǔ yǐ kǎn wèi zhī fǔ
洪武十五年，蛮长刀坎来降，改置车里军民府，以坎为知府。
kǎn qiǎn zhí fēng lù gòng fāng wù zhào cì dāo kǎn jí shǐ rén yī fú qǐ bì shén hòu yǐ chū fèng gòng lái cháo gù yě
坎遣侄丰禄贡方物，诏赐刀坎及使人衣服、绮币甚厚，以初奉贡来朝故也。
shí qī nián fù qiǎn qí zi dāo sī fú lái gòng cì kǎn guàn dài chāo bì gǎi zhì jūn mín xuān wèi shǐ sī yǐ kǎn wèi shǐ
十七年复遣其子刀思拂来贡，赐坎冠带、钞币，改置军民宣慰使司，以坎为使。
èr shí sì nián zi dāo xiān dá sì qiǎn rén gòng xiàng jí fāng wù
二十四年，子刀暹答嗣，遣人贡象及方物。
èr shí bā nián yǐ cì gào mìng xiè ēn yǔ cì jiē rú lì
二十八年以赐诰命谢恩，予赐皆如例。
yǒng lè yuán nián dāo xiān dá lìng qí xià piāo lüè wēi yuǎn zhī zhōu dāo suàn dǎng jí mín rén yǐ guī
永乐元年，刀暹答令其下剽掠威远知州刀算党及民人以归。
xī píng hóu mù shèng qǐng fā bīng tǎo dì mìng shèng yí wén yù zhī rú bù quān jí yǐ bīng jì
西平侯沐晟请发兵讨，帝命晟移文谕之，如不悛，即以兵继。
yòu yǐ chē lǐ yǐ nà wēi yuǎn yìn shì huǐ guò zhī xīn yǐ méng bù bì jiā bīng
又以车里已纳威远印，是悔过之心已萌，不必加兵。
shèng shǐ zhì xiān dá guǒ jù hái dāo suàn dǎng jí wēi yuǎn zhī de qiǎn rén gòng mǎ xiè zuì
晟使至，暹答果惧，还刀算党及威远之地，遣人贡马谢罪。
dì yǐ qí néng gǎi guò yòu zhī
帝以其能改过，宥之。
zì shì pín rù gòng
自是频入贡。
cháo tíng qiǎn nèi guān wǎng chē lǐ zhě dào jīng bā bǎi dà diàn wèi xuān wèi dāo zhāo sàn suǒ zǔ
朝廷遣内官往车里者，道经八百大甸，为宣慰刀招散所阻。
sān nián dāo xiān dá qiǎn shǐ qǐng jǔ bīng gōng bā bǎi dì jiā qí zhōng
三年，刀暹答遣使请举兵攻八百，帝嘉其忠。
bā bǎi fú zuì chì chē lǐ bān shī fù jiā jiǎng láo
八百伏罪，敕车里班师，复加奖劳。
sì nián qiǎn zi dāo diǎn rù guó xué shí yīn zì nà zhì
四年遣子刀典入国学，实阴自纳质。
dì zhī qí yǐn cì yī bì wèi yù qiǎn hái yǐ dào lǐ liáo yuǎn mìng sān nián yī gòng zhe wèi lìng
帝知其隐，赐衣币慰谕遣还，以道里辽远，命三年一贡，著为令。
shí yī nián xiān dá zú
十一年，暹答卒。
zhǎng zǐ dāo gèng mèng zì lì jiāo hěn shī mín xīn wèi jǐ yì zú
长子刀更孟自立，骄狠失民心，未几亦卒。
gèng mèng zhǎng zǐ bà xiàn nián yòu zhòng tuī dāo sài shǔ sī shì
更孟长子霸羡年幼，众推刀赛署司事。
dāo sài zhě gèng mèng dì dāo pà hàn yě
刀赛者，更孟弟刀怕汉也。
pà hàn sǐ qī yǐ qián fū zǐ dāo nòng mào wèi xiān dá sūn qǐng xí
怕汉死，妻以前夫子刀弄冒为暹答孙，请袭。
shí wǔ nián mìng dāo nòng xí xuān wèi shǐ yǐ gèng mèng cóng dì dāo shuāng mèng wèi běn sī tóng zhī
十五年命刀弄袭宣慰使，以更孟从弟刀双孟为本司同知。
shí jiǔ nián shuāng mèng yán dāo nòng lǚ yǐ bīng qīn jié mán mín qǐ bié shè zhì suǒ yǐ fǔ qí zhòng
十九年，双孟言刀弄屡以兵侵劫蛮民，乞别设治所，以抚其众。
zhào fēn qí de zhì jìng ān xuān wèi shǐ sī shēng shuāng mèng wèi xuān wèi shǐ mìng lǐ bù zhù yìn gěi zhī
诏分其地，置靖安宣慰使司，升双孟为宣慰使，命礼部铸印给之。
xuān dé sān nián yún nán bù zhèng sī zòu dāo nòng shuāng mèng xiāng chóu shā nòng qì dì tóu lǎo wō qǐng chà guān zhāo fǔ
宣德三年，云南布政司奏刀弄、双孟相仇杀，弄弃地投老挝，请差官招抚。
dì mìng qián guó gōng jì yì
帝命黔国公计议。
liù nián qián guó gōng zòu wèi fèng mìng zhāo fǔ dāo nòng qí mǔ jù yán bù zhèng sī chà guān liú hēng zhēng chà fā jīn hēng yǐ qǔ qù běn sī fù lái zhēng mán mín yīn ér jī biàn zhú nòng nòng táo rù lǎo wō xún hái jìng nèi yǐ sǐ
六年，黔国公奏，谓奉命招抚刀弄，其母具言布政司差官刘亨征差发金，亨已取去，本司复来征，蛮民因而激变逐弄，弄逃入老挝，寻还境内以死。
wèi cháng qì dì wài tóu yì wèi cháng yǔ shuāng mèng chóu shā
未尝弃地外投，亦未尝与双孟仇杀。
dì mìng fǎ sī zhí liú hēng děng zuì zhī
帝命法司执刘亨等罪之。
qī nián chē lǐ tǔ shè dāo bà xiàn qǐng xí xǔ zhī qiǎn xíng rén lù xūn jī chì cì guàn dài xí yī
七年，车里土舍刀霸羡请袭，许之，遣行人陆埙赍敕赐冠带、袭衣。
jiǔ nián jìng ān xuān wèi dāo bà gōng yán jìng ān yuán chē lǐ de jīn xī wèi èr zhì yǒu zhēng duān qǐ réng bìng wèi yī suì gòng rú lì
九年，靖安宣慰刀霸供言：“靖安原车里地，今析为二，致有争端，乞仍并为一，岁贡如例。
dì cóng qí qǐng gé jìng ān xuān wèi réng guī chē lǐ mìng dāo bà gōng dāo bà xiàn gòng wèi xuān wèi shǐ bǐ shàng suǒ shòu jìng ān xuān wèi sī yìn
”帝从其请，革靖安宣慰，仍归车里，命刀霸供、刀霸羡共为宣慰使，俾上所授靖安宣慰司印。
zhèng tǒng wǔ nián mìng gòng shǐ jī chì jí qǐ bó guī cì dāo bà xiàn jí qī jiā qí qín xiū zhí gòng yě
正统五年命贡使赍敕及绮帛归赐刀霸羡及妻，嘉其勤修职贡也。
liù nián lù chuān xuān wèi sī lún fā pàn zhào gěi chē lǐ xìn fú jīn pái mìng hé bīng jiǎo zéi
六年，麓川宣慰思伦发叛，诏给车里信符、金牌，命合兵剿贼。
jǐng tài sān nián yǐ dāo bà xiàn fèng diào yǒu gōng miǎn qí jī qiàn chà fā jīn
景泰三年以刀霸羡奉调有功，免其积欠差发金。
tiān shùn yuán nián zǒng bīng guān mù lín zòu dāo bà xiàn zì shā dì bǎn yā zhōng děng yǐ tuī xiōng sān bǎo lì dài chéng zhí
天顺元年，总兵官沐璘奏：“刀霸羡自杀，弟板雅忠等已推兄三宝历代承职。
jīn bǎn yā zhōng yòu zuò luàn jiū hé bā bǎi xiāng chóu shā
今板雅忠又作乱，纠合八百相仇杀。
dì mìng lín jí wèi fǔ yù bìng kān zòu yìng xí zhě
”帝命璘亟为抚谕，并勘奏应袭者。
èr nián dì yǐ sān bǎo lì dài zhě suī dāo gèng mèng zhī zǐ nǎi shù niè duó dí móu hài dāo bà xiàn zhì bǎn yā zhōng jiè bīng gōng shā bù dàng xí
二年，帝以三宝历代者，虽刀更孟之子，乃庶孽夺嫡，谋害刀霸羡，致板雅忠借兵攻杀，不当袭。
dàn mán mín tuī lì gū cóng zhòng yuàn mìng xí xuān wèi shǐ
但蛮民推立，姑从众愿，命袭宣慰使。
chéng huà shí liù nián jiāo zhǐ lí hào pàn bān wěi chì yú chē lǐ qī huì bīng gòng gōng bā bǎi chē lǐ chí liǎng duān
成化十六年，交阯黎灏叛，颁伪敕于车里，期会兵共攻八百，车里持两端。
yún nán shǒu chén yǐ wén qiǎn shǐ chì chē lǐ zhū tǔ guān hù xiāng bǎo zhàng wù huái èr xīn
云南守臣以闻，遣使敕车里诸土官互相保障，勿怀二心。
èr shí nián fù chì chē lǐ děng bù jù gù fēng jiāng fáng jiāo rén rù kòu bù dé qīng yǔ wén yí qǐ xìn nà wǔ
二十年复敕车里等部，惧固封疆，防交人入寇，不得轻与文移，启衅纳侮。
jiā jìng shí yī nián miǎn qiú mǎng yīng lǐ jù bǎi gǔ cán shí zhū mán
嘉靖十一年，缅酋莽应里据摆古，蚕食诸蛮。
chē lǐ xuān wèi dāo nuò měng zhé ér rù miǎn yǒu dà xiǎo chē lǐ zhī chēng yǐ dà chē lǐ yīng miǎn ér yǐ xiǎo chē lǐ yīng zhōng guó
车里宣慰刀糯猛折而入缅，有大、小车里之称，以大车里应缅，而以小车里应中国。
wàn lì shí sān nián mìng yuán jiāng tǔ shè nà shù wǎng zhāo nuò měng fù guī xiàn xùn xiàng jīn píng xiàng chǐ zhū wù xiè zuì
万历十三年命元江土舍那恕往招，糯猛复归，献驯象、金屏、象齿诸物，谢罪。
zhào shòu zhī tīng fù zhí
诏受之，听复职。
tiān qǐ qī nián xún fǔ mǐn hóng xué zòu miǎn rén qīn mèng gèn mèng gèn jiù chē lǐ qiú jiù xuān wèi dāo yùn měng qiǎn bīng xiàng wàn yú fù zhī
天启七年，巡抚闵洪学奏，缅人侵孟艮，孟艮就车里求救，宣慰刀韫猛遣兵象万余赴之。
miǎn rén yǐ shì hèn chē lǐ xīng bīng bào fù yùn měng nián yǐ shuāi zhòng lù qiú hé
缅人以是恨车里，兴兵报复，韫猛年已衰，重赂求和。
miǎn wén yùn měng zǐ zhào hé xuán yǒu nǚ míng zhào wū gāng sè měi zé xiàn wū gāng
缅闻韫猛子召河璇有女名召乌冈色美，责献乌冈。
hé xuán bié yǐ nǚ dài zhī
河璇别以女绐之。
miǎn zhī qí zhà dà fèn gōng chē lǐ yù jí
缅知其诈，大愤，攻车里愈急。
yùn měng fù zǐ bù néng zhī dùn zhì sī máo de miǎn zhuī zhí zhī yǐ qù
韫猛父子不能支，遁至思毛地，缅追执之以去。
zhōng cháo bù jí wèn chē lǐ suì wáng
中朝不及问，车里遂亡。
lǎo wō sú hū wèi wō jiā gǔ bù tōng zhōng guó
老挝，俗呼为挝家，古不通中国。
chéng zǔ jí wèi lǎo wō tǔ guān dāo xiàn è gòng fāng wù shǐ zhì lǎo wō jūn mín xuān wèi shǐ sī
成祖即位，老挝土官刀线歹贡方物，始置老挝军民宣慰使司。
yǒng lè èr nián yǐ dāo xiàn è wèi xuān wèi shǐ gěi zhī yìn
永乐二年以刀线歹为宣慰使，给之印。
wǔ nián qiǎn rén lái gòng
五年遣人来贡。
jì ér dì yǐ dāo xiàn è qián tōng ān nán jì máo qiǎn shǐ jié zé yù qí huǐ guò
既而帝以刀线歹潜通安南季牦，遣使诘责，谕其悔过。
liù nián dāo xiàn è qiǎn rén gòng xiàng mǎ fāng wù
六年，刀线歹遣人贡象马、方物。
qī nián fù jìn jīn yín qì xī xiàng fāng wù xiè zuì
七年复进金银器、犀象、方物谢罪。
zì shì lián nián rù gòng jiē lài yǔ rú lì
自是连年入贡，皆赉予如例。
dì qiǎn zhōng guān yáng lín wǎng cì wén qǐ
帝遣中官杨琳往赐文绮。
shí nián lái gòng mìng lǐ bù jiā cì yān
十年来贡，命礼部加赐焉。
xuān dé liù nián qiǎn shǐ jī chì jiǎng yù xuān wèi dāo xiàn dá
宣德六年遣使赍敕奖谕宣慰刀线达。
jiǔ nián lǎo wō gòng shǐ hái kǒng dào zhōng wèi tā bù suǒ zǔ gěi xìn fú chì mèng gèn chē lǐ zhū bù qiǎn rén hù zhī
九年，老挝贡使还，恐道中为他部所阻，给信符，敕孟艮、车里诸部遣人护之。
jǐng tài yuán nián qǐng cì tǔ guān yī fú
景泰元年请赐土官衣服。
gù shì wú jiā cì yī fú zhě mìng jiā cì jǐn bì bìng jí qí qī
故事，无加赐衣服者，命加赐锦币并及其妻。
chéng huà yuán nián bān jīn pái xìn fú yú lǎo wō
成化元年颁金牌、信符于老挝。
qī nián zhù gěi lǎo wō jūn mín xuān wèi shǐ sī yìn yǐ jiē wèi zéi fén huǐ yě
七年铸给老挝军民宣慰使司印，以皆为贼焚毁也。
shí liù nián gòng shǐ zhì huì ān nán gōng lǎo wō zhèn shǒu nèi guān qián néng yǐ wén
十六年，贡使至，会安南攻老挝，镇守内官钱能以闻。
yīn chì qí shǐ jiān chéng huí bìng liàng gěi dào lǐ fèi
因敕其使兼程回，并量给道里费。
míng nián ān nán lí hào lǜ bīng jiǔ wàn kāi shān wèi sān dào jìn bīng pò āi láo rù lǎo wō jìng shā xuān wèi dāo bǎn yā jí qí zi èr rén
明年，安南黎灏率兵九万，开山为三道，进兵破哀牢，入老挝境，杀宣慰刀板雅及其子二人。
qí jì zǐ pà yā sài zǒu bā bǎi xuān wèi dāo lǎn nà qiǎn bīng sòng zhì jǐng kǎn
其季子怕雅赛走八百，宣慰刀揽那遣兵送至景坎。
qián guó gōng mù cóng yǐ wén mìng pà yā sài xí fù zhí miǎn qí gòng wù yī nián cì guàn dài cǎi bì yǐ shì yōu xù
黔国公沐琮以闻，命怕雅赛袭父职，免其贡物一年，赐冠带、彩币，以示优恤。
jì pà yā sài yù bào ān nán zhī chóu jì zhōng guó fā bīng wèi zhù
既怕雅赛欲报安南之仇，觊中国发兵为助。
dì yǐ lǎo wō jiāo zhǐ jiē fú shǔ zhōng guó jiǔ xù zāi jiě nán zhōng guó tǐ yě lìng cóng shèn qiǎn rén yù zhī
帝以老挝、交阯皆服属中国久，恤灾解难，中国体也，令琮慎遣人谕之。
hóng zhì shí yī nián xuān wèi shè rén zhāo lǎn zhāng yìng xí zhí qiǎn rén lái gòng yīn qǐng cì guàn dài jí jīn pái xìn fú
弘治十一年，宣慰舍人招揽章应袭职，遣人来贡，因请赐冠带及金牌、信符。
lài shǎng rú zhì qí jīn pái xìn fú sì zhèn xún guān kān zòu zhì rì gěi zhī
赉赏如制，其金牌、信符，俟镇巡官勘奏至日给之。
shí yī yuè zhāo lǎn zhāng qiǎn shǐ rù gòng
十一月，招揽章遣使入贡。
lì bù yán zhāo lǎn zhāng xì shè rén wèi shòu zhí tiě chēng xuān wèi shǐ yún nán sān sī guān mào zòu wéi cuò yi zhì zuì
吏部言：“招揽章系舍人，未授职，僣称宣慰使，云南三司官冒奏违错，宜治罪。
yòu zhī
”宥之。
jiā jìng jiǔ nián zhāo lǎn zhāng yán jiāo zhǐ yìng xí zhǎng zǐ guāng shào wèi shū suǒ zhú chū wáng lǎo wō yù diào xiàng mǎ sòng huí
嘉靖九年，招揽章言：“交阯应袭长子光绍，为叔所逐，出亡老挝，欲调象马送回。
shǒu chén yán jù zhāo lǎn zhāng zhī yán jù nà wáng zhī zuì qiě jiǎ wǒ wèi zhì fú zhī zī liú zhī qǐ xìn qiǎn zhī zhāo bīng yi tīng guāng shào zì guī bìng zé qí sī nà zuì
”守臣言：“据招揽章之言，惧纳亡之罪，且假我为制服之资，留之启衅，遣之招兵，宜听光绍自归，并责其私纳罪。
bào kě
”报可。
èr shí sì nián yún nán xún fǔ wāng wén shèng yán lǎo wō tǔ shè pà yā wén zhēng tǎo ān nán shǒu xiān sī fèn qiě de guǎng bīng duō kě dú dāng yī miàn
二十四年，云南巡抚汪文盛言：“老挝土舍怕雅闻征讨安南，首先思奋，且地广兵多，可独当一面。
bā bǎi chē lǐ yǔ lǎo wō xiāng jìn mèng gèn zài lǎo wō shàng liú jiē duō bīng xiàng kě bèi zhēng tǎo
八百、车里与老挝相近，孟艮在老挝上流，皆多兵象，可备征讨。
qǐng miǎn qí chá kān jiù lìng chéng xí yǐ bèi zhēng diào
请免其察勘，就令承袭，以备征调。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
sì shí sì nián tǔ shè pà yā lán zhāng qiǎn rén jìn wǔ pái yá xiàng èr mǔ xiàng sān xī jiǎo shí yún nán shǒu chén yǐ wén
四十四年，土舍怕雅兰章遣人进舞牌牙象二、母象三、犀角十，云南守臣以闻。
lǐ bù yǐ fēi gòng qī qiě wú hàn miǎn gōng wén dì lái lù xiǎn yuǎn bá shè yú nián yi shòu qí suǒ gòng gěi shǎng qiǎn zhī wú lìng fù jīng
礼部以非贡期，且无汉、缅公文，第来路险远，跋涉逾年，宜受其所贡，给赏遣之，毋令赴京。
bào kě
报可。
shí miǎn shì fāng zhāng jiǎn chú zhū bù lǎo wō yì zhé ér rù miǎn fú yìn jù shī
时缅势方张，剪除诸部，老挝亦折而入缅，符印俱失。
wàn lì èr shí liù nián miǎn bài lǎo wō lái guī fèng zhí gòng qǐng bān yìn
万历二十六年，缅败，老挝来归，奉职贡，请颁印。
mìng fù zhù lǎo wō jūn mín xuān wèi shǐ sī yìn gěi zhī
命复铸老挝军民宣慰使司印给之。
sì shí nián gòng fāng wù yán yìn xìn huǐ yú huǒ qǐng fù gěi fǔ zhèn guān yǐ wén
四十年贡方物，言印信毁于火，请复给，抚镇官以闻。
míng nián zài bān lǎo wō yìn
明年再颁老挝印。
shí xuān wèi yóu gòng xiàng jí yín qì miǎn xí cì yǔ rú lì
时宣慰犹贡象及银器、缅席，赐予如例。
zì shì bù fù zhì yún
自是不复至云。
qí sú yǔ mù bāng tóng bù zhǎng bù zhī xìng yǒu sān děng yī yuē zhāo mù nòng yī yuē zhāo mù niú yī yuē zhāo mù huà
其俗与木邦同，部长不知姓，有三等：一曰招木弄，一曰招木牛，一曰招木化。
ér wèi xuān wèi zhě zhāo mù nòng yě dài cún yī zi jué bù sì
而为宣慰者，招木弄也，代存一子，绝不嗣。
qí dì dōng zhì shuǐ wěi nán zhì jiāo zhǐ xi zhì bā bǎi běi zhì chē lǐ xī běi liù shí bā chéng zhì yún nán bù zhèng sī
其地东至水尾，南至交阯，西至八百，北至车里，西北六十八程至云南布政司。
bā bǎi shì chuán bù zhǎng yǒu qī bā bǎi gè lǐng yī zhài yīn míng bā bǎi xí fù
八百，世传部长有妻八百，各领一寨，因名八百媳妇。
yuán chū zhēng zhī dào lù bù tōng ér hái hòu qiǎn shǐ zhāo fù
元初征之，道路不通而还，后遣使招附。
yuán tǒng chū zhì bā bǎi děng chù xuān wèi sī
元统初，置八百等处宣慰司。
hóng wǔ èr shí yī nián bā bǎi xí fù guó qiǎn rén rù gòng suì shè xuān wèi sī
洪武二十一年，八百媳妇国遣人入贡，遂设宣慰司。
èr shí sì nián bā bǎi tǔ guān dāo bǎn miǎn qiǎn shǐ gòng xiàng jí fāng wù
二十四年，八百土官刀板冕遣使贡象及方物。
xiān shì xī píng hóu mù yīng qiǎn yún nán zuǒ wèi bǎi hù yáng wán zhě wǎng bā bǎi zhāo fǔ zhì shì lái gòng
先是，西平侯沐英遣云南左卫百户杨完者往八百招抚，至是来贡。
dì yù bīng bù shàng shū rú wěi yuē wén bā bǎi yǔ bǎi yí gòu bīng chóu shā wú nìng rì
帝谕兵部尚书茹玮曰：“闻八百与百夷构兵，仇杀无宁日。
zhèn niàn bā bǎi xuān wèi yuǎn zài wàn lǐ wài néng xiū zhí fèng gòng shēn jiàn zhì chéng
朕念八百宣慰远在万里外，能修职奉贡，深见至诚。
jīn yǔ bǎi yí gòu bīng dāng yǒu yǐ chù zhī
今与百夷构兵，当有以处之。
kě yù yì bā bǎi lìng liàn bīng gù shǒu sì wáng shī jìn tǎo
可谕意八百，令练兵固守，俟王师进讨。
zì shì jí yǒng lè chū pín qiǎn shǐ rù gòng cì yǔ rú lì
”自是及永乐初，频遣使入贡，赐予如例。
yǒng lè èr nián shè jūn mín xuān wèi shǐ sī èr yǐ tǔ guān dāo zhāo nǐ wèi bā bǎi zhě nǎi xuān wèi shǐ qí dì dāo zhāo sàn wèi bā bǎi dà diàn xuān wèi shǐ qiǎn yuán wài láng zuǒ yáng wǎng cì yìn gào guàn dài xí yī
永乐二年设军民宣慰使司二，以土官刀招你为八百者乃宣慰使，其弟刀招散为八百大甸宣慰使，遣员外郎左洋往赐印诰、冠带、袭衣。
dāo zhāo sàn qiǎn rén gòng mǎ jí fāng wù xiè ēn mìng wǔ nián yī zhāo gòng
刀招散遣人贡马及方物谢恩，命五年一朝贡。
shì suì qiǎn nèi guān yáng xuān jī chì yù mèng dìng mèng yǎng děng bù dào jīng bā bǎi dà diàn wèi tǔ guān dāo zhāo sàn suǒ zǔ fú kè jìn
是岁，遣内官杨瑄赍敕谕孟定、孟养等部，道经八百大甸，为土官刀招散所阻，弗克进。
sān nián qiǎn shǐ yù dāo zhāo sàn yuē zhèn tè bān jīn zì hóng pái chì yù yǔ zhū biān wèi xìn yǐ jìn jí biān lì shēng shì rǎo hài yòng fú ěr zhòng
三年遣使谕刀招散曰：“朕特颁金字红牌，敕谕与诸边为信，以禁戢边吏生事扰害，用福尔众。
zhū xuān wèi jiē jìng gōng tīng mìng wú suǒ wéi lǐ
诸宣慰皆敬恭听命，无所违礼。
wéi ěr nián yòu wú zhī huò yú xiǎo rén mèng nǎi péng mèng yǔn gōng děng qǐ xìn shēng huò shǐ chén zhì jìng jù què bù nà
惟尔年幼无知，惑于小人孟乃朋、孟允公等，启衅生祸，使臣至境，拒却不纳。
tíng chén xián qǐng xīng shī wèn zuì zhèn niàn bā bǎi zhī rén qǐ jiē wèi è bīng gē suǒ zhì bì jí wú gū yǒu suǒ bù rěn
廷臣咸请兴师问罪，朕念八百之人岂皆为恶，兵戈所至，必及无辜，有所不忍。
cí tè qiǎn sī bīn tián mào tuī guān lín zhēn jī chì wǎng yù ěr néng huǐ guò zì xīn jí jiāng jiān xié zhī rén qín sòng zhì jīng zhù jìng tǔ kě bǎo
兹特遣司宾田茂、推官林桢赍敕往谕，尔能悔过自新，即将奸邪之人擒送至京，庶境土可保。
qí huò hūn mí bù quān fā bīng tǎo zuì nú lù bù dài
其或昏迷不悛，发兵讨罪，孥戮不贷！
bìng chì xī píng hóu mù shèng yán bīng yǐ dài
”并敕西平侯沐晟严兵以待。
yǐ mǎ jūn liù bǎi bù jūn yī qiān sì bǎi hù nèi guān yáng ān yù bīn qián wǎng
以马军六百、步军一千四百护内官杨安、郁斌前往。
yòu lǜ lǎo wō chéng chē lǐ kōng xū huò fā bīng yǎn xí huò yǔ bā bǎi wéi yuán kě qiǎn qí bù zhǎng lǜ bīng yī wàn wǔ qiān wǎng bèi
又虑老挝乘车里空虚，或发兵掩袭，或与八百为援，可遣其部长率兵一万五千往备。
sān nián dāo zhāo nǐ děng qiǎn shǐ fèng jīn lǚ biǎo wén gòng jīn jié sī mào jí fāng wù
三年，刀招你等遣使奉金缕表文，贡金结丝帽及方物。
dì mìng shòu zhī réng jiā cì yǔ
帝命受之，仍加赐予。
xī píng hóu mù shèng zòu fèng mìng lǜ shī jí chē lǐ zhū xuān wèi bīng zhì bā bǎi jìng nèi pò qí měng lì shí yá jí zhě dá èr zhài yòu zhì zhěng xiàn zhài
西平侯沐晟奏：“奉命率师及车里诸宣慰兵至八百境内，破其猛利石厓及者答二寨，又至整线寨。
mù bāng bīng pò qí jiāng xià děng shí yú zhài
木邦兵破其江下等十余寨。
bā bǎi kǒng qiǎn rén yì jūn mén fú zuì
八百恐，遣人诣军门伏罪。
nǎi yǐ suǒ chén cí zòu wén
”乃以所陈词奏闻。
yīn qiǎn shǐ chì yù chē lǐ mù bāng děng yuē nǎng zhě bā bǎi bù gōng cháo mìng ěr děng qǐng jǔ bīng zhū tǎo
因遣使敕谕车里、木邦等曰：“曩者八百不恭朝命，尔等请举兵诛讨。
jiā ěr zhōng chéng yǐ cóng suǒ qǐng
嘉尔忠诚，已从所请。
jīn de xī píng hóu zòu yán bā bǎi yǐ fú zuì nà kuǎn
今得西平侯奏，言八百已伏罪纳款。
fu yǒu zuì néng huǐ yi shè yòu zhī
夫有罪能悔，宜赦宥之。
chì zhì qí xī zhǐ bīng wù jìn
敕至，其悉止兵勿进。
suì chì shèng bān shī
”遂敕晟班师。
sì nián jiàng chì jiè yù dāo zhāo sàn dāo zhāo sàn qiǎn rén gòng fāng wù xiè zuì
四年降敕诫谕刀招散，刀招散遣人贡方物谢罪。
dì yǐ bù chéng què zhī
帝以不诚，却之。
wǔ nián gòng shǐ fù lái xiè zuì mìng lǐ bù shòu zhī
五年贡使复来谢罪，命礼部受之。
hóng xī yuán nián qiǎn nèi guān hóng zǐ shēng jī chì yù dāo zhāo sàn
洪熙元年遣内官洪仔生赍敕谕刀招散。
xuān dé qī nián qiǎn rén lái gòng yīn zòu bō lēi tǔ qiú cháng jiū tǔ yā zhī bīng rù jìng shā lüě qǐ fā bīng tǎo zhī
宣德七年遣人来贡，因奏波勒土酋常纠土雅之兵入境杀掠，乞发兵讨之。
dì yǐ bā bǎi dà diàn qù yún nán wǔ qiān yú lǐ bō lēi tǔ yā jiē wèi cháng guī huà láo zhōng guó wèi yuǎn mán yì fēi jì zhǐ jiàng chì fǔ yù ér yǐ
帝以八百大甸去云南五千余里，波勒、土雅皆未尝归化，劳中国为远蛮役，非计，止降敕抚谕而已。
zhèng tǒng wǔ nián bā bǎi gòng shǐ zòu dì nián jìn gòng fāng wù tǔ mín bù shí lǐ fǎ bù tōng hàn yǔ
正统五年，八百贡使奏：“递年进贡方物，土民不识礼法，不通汉语。
qǐ yī yǒng lè jiān lì réng lìng tōng shì jī pěng jīn pái xìn fú cuī dū jìn gòng yì lù lìng jūn zú hù sòng zhù wú shū shī
乞依永乐间例，仍令通事赍捧金牌、信符，催督进贡，驿路令军卒护送，庶无疏失。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
shí nián gěi bā bǎi dà diàn xuān wèi sī jīn pái xìn fú gè yī yǐ qián suǒ gěi pái fú wèi xiān luó guó kòu bīng fén huǐ yě
十年，给八百大甸宣慰司金牌、信符各一，以前所给牌符为暹罗国寇兵焚毁也。
chéng huà shí qī nián ān nán lí hào yǐ pò lǎo wō sòng wěi chì yú chē lǐ qī huì bīng gōng bā bǎi
成化十七年，安南黎灏已破老挝，颂伪敕于车里，期会兵攻八百。
qí bīng bào sǐ zhě shù qiān chuán yán wèi léi suǒ zhèn
其兵暴死者数千，传言为雷所震。
bā bǎi yīn qiǎn bīng è qí guī lù xí shā wàn yú jiāo bài hái
八百因遣兵扼其归路，袭杀万余，交败还。
tǔ guān dāo lǎn nà yǐ bào
土官刀揽那以报。
qián guó gōng mù cóng zòu lǎn nà néng bǎo zhàng shēng mín jī bài jiāo zéi jiù hù lǎo wō
黔国公沐琮奏：“揽那能保障生民，击败交贼，救护老挝。
jiāo rén cháng yǐ wěi chì xié yòu bā bǎi bā bǎi huǐ chì yǐ xiàng cù zhī qǐng bān shǎng yǐ jīng zhōng yì
交人尝以伪敕胁诱八百，八百毁敕，以象蹴之，请颁赏以旌忠义。
dì mìng yún nán bù zhèng sī gěi yín bǎi liǎng cǎi bì sì biǎo lǐ yǐ jiǎng zhī
”帝命云南布政司给银百两、彩币四表里以奖之。
èr shí nián dāo lǎn nà qiǎn rén rù gòng
二十年，刀揽那遣人入贡。
yún nán shǒu chén yán jiāo bīng suī tuì yi lìng bā bǎi zhū bù chì bīng wèi bèi
云南守臣言：“交兵虽退，宜令八百诸部饬兵为备。
hóng zhì èr nián dāo lǎn nà sūn dāo zhěng lài gòng fāng wù qiú xí zǔ zhí
”弘治二年，刀揽那孙刀整赖贡方物，求袭祖职。
bīng bù yán bā bǎi yuǎn lí yún nán zhàng dú zhī de yi miǎn kān yǔ xí
兵部言：“八百远离云南，瘴毒之地，宜免勘予袭。
cóng zhī réng gěi guàn dài
”从之，仍给冠带。
qí dì dōng zhì chē lǐ nán zhì bō lēi xi zhì dà gǔ lǎ yǔ miǎn lín běi zhì mèng gèn zì yáo guān dōng nán xíng wǔ shí chéng shǐ zhì
其地东至车里，南至波勒，西至大古喇，与缅邻，北至孟艮，自姚关东南行五十程始至。
píng chuān shù qiān lǐ yǒu nán gé là shān xià yǒu hé nán shǔ bā bǎi běi shǔ chē lǐ
平川数千里，有南格剌山，下有河，南属八百，北属车里。
hǎo fú wù shā sì tǎ yǐ wàn jì
好佛恶杀，寺塔以万计。
yǒu jiàn qīn nǎi jǔ bīng de chóu jí yǐ sú míng cí bēi guó
有见侵，乃举兵，得仇即已，俗名慈悲国。
jiā jìng jiān wèi miǎn suǒ bìng qí qiú bì jū jǐng xiàn míng xiǎo bā bǎi
嘉靖间，为缅所并，其酋避居景线，名小八百。
zì shì cháo gòng suì bù zhì
自是朝贡遂不至。
miǎn qiú yīng lǐ yǐ dì yìng lóng jū jǐng mài chéng yǐ wèi yòu bì yān
缅酋应里以弟应龙居景迈城，倚为右臂焉。
wàn lì shí wǔ nián bā bǎi dà diàn shàng shū qǐng huī fù bù bào
万历十五年，八百大甸上书请恢复，不报。
chū sì yì guǎn tōng shì wéi yì wài guó ér miǎn diàn bā bǎi rú zhī gài èr sī yú liù wèi zhōng jiā zhòng yān
初，四译馆通事惟译外国，而缅甸、八百如之，盖二司于六慰中加重焉。