lǐ qī jiā lǐ yī
◎礼七(嘉礼一)
dēng jí yí dà cháo yí cháng cháo yí huáng tài zǐ qīn wáng cháo yí zhū wáng lái cháo yí zhū sī cháo jìn yí zhōng gōng shòu cháo yí cháo hè dōng gōng yí dà yàn yí shàng zūn hào huī hào yí
登极仪大朝仪常朝仪皇太子亲王朝仪诸王来朝仪诸司朝觐仪中宫受朝仪朝贺东宫仪大宴仪上尊号徽号仪
èr yuē jiā lǐ
二曰嘉礼。
xíng yú cháo tíng zhě yuē cháo huì yuē yàn xiǎng yuē shàng zūn hào huī hào yuē cè mìng yuē jīng yán yuē biǎo jiān
行于朝廷者,曰朝会,曰宴飨,曰上尊号、徽号,曰册命,曰经筵,曰表笺。
xíng yú pì yōng zhě yuē shì xué
行于辟雍者,曰视学。
zì tiān zǐ dá yú shù rén zhě yuē guān yuē hūn
自天子达于庶人者,曰冠,曰婚。
xíng yú tiān xià zhě yuē xún shòu yuē zhào shè yuē xiāng yǐn jiǔ
行于天下者,曰巡狩,曰诏赦,曰乡饮酒。
jǔ qí dà zhě shū zhī
举其大者书之。
yí zhī tóng zhě zé gè fù yú qí lèi yún
仪之同者,则各附于其类云。
dēng jí yí
登极仪
hàn gāo dì jí wèi fàn shuǐ zhī yáng qí shí mián zuì zhī lǐ wèi bèi
汉高帝即位泛水之阳,其时绵蕞之礼未备。
wèi jìn yǐ jiàng duō yǐ shòu shàn gǎi hào
魏、晋以降,多以受禅改号。
yuán shì zǔ lǚ zūn jì jiǔ yī tǒng hòu dàn jǔ cháo hè
元世祖履尊既久,一统后,但举朝贺。
míng xìng tài zǔ yǐ wú yuán nián shí èr yuè jiāng jí wèi mìng zuǒ xiāng guó li shàn zhǎng děng jù yí
明兴,太祖以吴元年十二月将即位,命左相国李善长等具仪。
shàn cháng lǜ lǐ guān zòu
善长率礼官奏。
jí wèi rì xiān gào sì tiān de
即位日,先告祀天地。
lǐ chéng jí dì wèi yú nán jiāo
礼成,即帝位于南郊。
chéng xiàng lǜ bǎi guān yǐ xià jí dōu mín qí lǎo bài hè wǔ dǎo hū wàn suì zhě sān
丞相率百官以下及都民耆老,拜贺舞蹈,呼万岁者三。
jù lǔ bù dǎo cóng yì tài miào shàng zhuī zūn sì shì cè bǎo gào sì shè jì
具卤簿导从,诣太庙,上追尊四世册宝,告祀社稷。
hái jù gǔn miǎn yù fèng tiān diàn bǎi guān shàng biǎo hè
还,具衮冕,御奉天殿,百官上表贺。
xiān qī shì yí sī shè biǎo àn yú dān chí nèi dào zhī xī běi shè chéng xiàng yǐ xià bài wèi yú nèi dào dōng xī měi děng yì wèi chóng xíng běi miàn
先期,侍仪司设表案于丹墀内道之西北,设丞相以下拜位于内道东西,每等异位,重行北面。
pěng biǎo zhǎn biǎo xuān biǎo guān wèi yú biǎo àn xi dōng xiàng
捧表、展表、宣表官位于表案西,东向。
jiū yí yù shǐ èr rén yú biǎo àn nán dōng xī xiàng
纠仪御史二人于表案南,东西向。
sù wèi zhèn fǔ èr rén yú dōng xī bì xià hù wèi bǎi hù èr shí sì rén yú qí nán shāo hòu
宿卫镇抚二人于东西陛下,护卫百户二十四人于其南,稍后。
zhī bān èr rén yú wén wǔ guān bài wèi běi dōng xī xiàng
知班二人,于文武官拜位北,东西向。
tōng zàn zàn lǐ èr rén yú zhī bān běi tōng zàn xi zàn lǐ dōng
通赞、赞礼二人于知班北,通赞西,赞礼东。
yǐn wén wǔ bān sì rén yú wén wǔ guān bài wèi běi shāo hòu dōng xī xiàng
引文武班四人于文武官拜位北,稍后,东西向。
yǐn diàn qián bān èr rén yú yǐn wén wǔ bān nán
引殿前班二人于引文武班南。
jǔ biǎo àn èr rén yú yǐn wén wǔ bān běi
举表案二人于引文武班北。
jǔ diàn shàng biǎo àn èr rén yú xi bì xià dōng xiàng
举殿上表案二人于西陛下,东向。
dān bì shàng shè diàn qián bān zhǐ huī sī guān sān rén dōng xiàng
丹陛上设殿前班指挥司官三人,东向。
xuān huī yuàn guān sān rén xī xiàng
宣徽院官三人,西向。
yí luán sī guān yú diàn zhōng mén zhī zuǒ yòu hù wèi qiān hù bā rén yú diàn dōng xī mén jù dōng xī xiàng
仪鸾司官于殿中门之左右,护卫千户八人于殿东西门,俱东西向。
míng biān sì rén yú diàn qián bān zhī nán běi xiàng
鸣鞭四人于殿前班之南,北向。
jiāng jūn liù rén yú diàn mén zuǒ yòu tiān wǔ jiàng jūn sì rén yú bì shàng sì yú jù dōng xī xiàng
将军六人于殿门左右,天武将军四人于陛上四隅,俱东西向。
diàn shàng shàng bǎo sī shè bǎo àn yú zhèng zhōng shì yí sī shè biǎo àn yú bǎo àn nán
殿上,尚宝司设宝案于正中,侍仪司设表案于宝案南。
wén wǔ shì cóng liǎng bān yú diàn shàng dōng xī wén qǐ jū zhù jǐ shì zhōng diàn zhōng shì yù shǐ shàng bǎo qīng wǔ xuán dāo zhǐ huī dōng xī xiàng
文武侍从两班于殿上东西,文起居注、给事中、殿中侍御史、尚宝卿,武悬刀指挥,东西向。
shòu biǎo guān yú wén shì cóng bān nán xī xiàng
受表官于文侍从班南,西向。
nèi zàn èr rén yú shòu biǎo guān zhī nán juàn lián jiāng jūn èr rén lián qián jù dōng xī xiàng
内赞二人于受表官之南,卷帘将军二人帘前,俱东西向。
shì rì gǒng wèi sī chén lǔ bù liè jiá shì yú wǔ mén wài liè qí zhàng shè wǔ lù yú fèng tiān mén wài shì yí shè rén èr jǔ biǎo àn rù
是日,拱卫司陈卤簿,列甲士于午门外,列旗仗,设五辂于奉天门外,侍仪舍人二,举表案入。
gǔ chū yán bǎi guān cháo fú lì wǔ mén wài
鼓初严,百官朝服立午门外。
tōng zàn zàn lǐ sù wèi guān zhū shì wèi jí shàng bǎo qīng shì cóng guān rù
通赞、赞礼、宿卫官、诸侍卫及尚宝卿侍从官入。
gǔ sān yán chéng xiàng yǐ xià rù
鼓三严,丞相以下入。
huáng dì gǔn miǎn shēng yù zuò dà lè gǔ chuī zhèn zuò
皇帝衮冕升御座,大乐鼓吹振作。
lè zhǐ jiāng jūn juàn lián shàng bǎo qīng zhì bǎo yú àn
乐止,将军卷帘,尚宝卿置宝于案。
gǒng wèi sī míng biān yǐn bān dǎo bǎi guān rù dan chi bài wèi
拱卫司鸣鞭,引班导百官入丹墀拜位。
chū xíng lè zuò zhì wèi lè zhǐ
初行乐作,至位乐止。
zhī bān zàn bān zàn lǐ zàn bài
知班赞班,赞礼赞拜。
lè zuò sì bài xìng
乐作,四拜,兴。
lè zhǐ
乐止。
pěng biǎo yǐ xià guān yóu diàn xī mén rù
捧表以下官由殿西门入。
nèi zàn zàn jìn biǎo
内赞赞进表。
pěng biǎo guān guì pěng
捧表官跪捧。
shòu biǎo guān jìn hù guì shòu zhì yú àn
受表官搢笏,跪受,置于案。
chū hù xìng tuì lì dōng xiàng
出笏,兴,退立,东向。
nèi zàn zàn xuān biǎo
内赞赞宣表。
xuān biǎo guān qián jìn hù guì zhǎn biǎo guān jìn hù tóng guì
宣表官前,搢笏,跪,展表官搢笏,同跪。
xuān qì zhǎn biǎo guān chū hù yǐ biǎo fù yú àn jù tuì
宣讫,展表官出笏,以表复于案,俱退。
xuān biǎo guān fǔ fú xìng
宣表官俯伏兴。
jù chū diàn xī mén fù wèi
俱出殿西门,复位。
zàn lǐ zàn bài
赞礼赞拜。
lè zuò sì bài lè zhǐ
乐作,四拜,乐止。
jìn hù jū gōng sān wǔ dǎo
搢笏,鞠躬三,舞蹈。
gǒng shǒu jiā é hū wàn suì zhě sān
拱手加额,呼万岁者三。
chū hù fǔ fú xìng
出笏,俯伏兴。
lè zuò sì bài hè bì
乐作,四拜,贺毕。
suì qiǎn guān cè bài huáng hòu cè lì huáng tài zǐ yǐ jí wèi zhào gào tiān xià
遂遣官册拜皇后,册立皇太子,以即位诏告天下。
chéng zǔ jí wèi cāng cù qí yì bù xiáng
成祖即位仓猝,其议不详。
rén zōng jí wèi xiān qī sī shè jiān chén yù zuò yú fèng tiān mén qīn tiān jiàn shè dìng shí gǔ shàng bǎo sī shè bǎo àn jiào fāng sī shè zhōng hé sháo lè shè ér bù zuò
仁宗即位,先期,司设监陈御座于奉天门,钦天监设定时鼓,尚宝司设宝案,教坊司设中和韶乐,设而不作。
shì rì zǎo qiǎn guān gào tiān de zōng shè huáng dì jù xiào fú gào jǐ yán
是日早,遣官告天地宗社,皇帝具孝服告几筵。
zhì shí míng zhōng gǔ shè lǔ bù
至时,鸣钟鼓,设卤簿。
huáng dì gǔn miǎn yù fèng tiān mén
皇帝衮冕,御奉天门。
bǎi guān cháo fú rù wǔ mén
百官朝服,入午门。
hóng lú sì dǎo zhí shì guān xíng lǐ qǐng shēng yù zuò
鸿胪寺导执事官行礼,请升御座。
huáng dì yóu zhōng mén chū
皇帝由中门出。
shēng zuò míng biān
升座,鸣鞭。
bǎi guān shàng biǎo xíng lǐ bān zhào jù rú yí
百官上表,行礼,颁诏,俱如仪。
xuān zōng yǐ hòu chǔ gōng sì lì zhě bìng tóng
宣宗以后,储宫嗣立者并同。
zhèng dé shí liù nián shì zōng rù chéng dà tǒng
正德十六年,世宗入承大统。
xiān qī zào xíng diàn yú xuān wǔ mén wài nán xiàng
先期造行殿于宣武门外,南向。
shè wéi wò yù zuò bèi yì shàn guān fú jí lǔ bù dà jià yǐ hou
设帷幄御座,备翼善冠服及卤簿大驾以候。
zhì qī bǎi guān jiāo yíng
至期,百官郊迎。
jià rù xíng diàn xíng sì bài lǐ
驾入行殿,行四拜礼。
míng rì yóu dà míng mén rù
明日,由大明门入。
shěng zhào cǎo gǎi nián hào sù fú yì dà xíng jǐ yán yè gào
省诏草,改年号,素服诣大行几筵谒告。
bì shè xiāng àn fèng tiān diàn dān bì shàng
毕,设香案奉天殿丹陛上。
huáng dì gǔn miǎn xíng gào tiān de lǐ
皇帝衮冕,行告天地礼。
yì fèng xiān diàn fèng cí diàn yè gào réng yì dà xíng jǐ yán cí shòu huáng tài hòu zhuāng sù huáng hòu qián gè xíng lǐ suì yù huá gài diàn
诣奉先殿、奉慈殿谒告,仍诣大行几筵、慈寿皇太后、庄肃皇后前各行礼,遂御华盖殿。
bǎi guān cháo fú rù
百官朝服入。
chuán zhǐ miǎn hè wǔ bài sān qǐ shǒu
传旨免贺,五拜三稽首。
hóng lú sì guān qǐng shēng diàn dì yóu zhōng mén chū yù fèng tiān diàn
鸿胪寺官请升殿,帝由中门出御奉天殿。
míng biān zàn bài bān zhào rú zhì
鸣鞭,赞拜,颁诏,如制。
dà cháo yí
大朝仪
hàn zhèng huì lǐ yè lòu wèi jǐn qī kè zhōng míng shòu hè
汉正会礼,夜漏未尽七刻,钟鸣受贺。
gōng qīng yǐ xià zhí zhì lái tíng èr qiān dàn yǐ shàng shēng diàn chēng wàn suì rán hòu yàn xiǎng
公卿以下执贽来庭,二千石以上升殿,称万岁,然后宴飨。
jìn xián níng zhù yǒu chen hè zhòu huì zhī fēn
晋《咸宁注》,有晨贺昼会之分。
táng zhì zhēng dàn dōng zhì wǔ yuè shuò qiān qiū jié xián shòu cháo hè
唐制,正旦、冬至、五月朔、千秋节,咸受朝贺。
sòng yīn zhī
宋因之。
míng tài zǔ hóng wǔ yuán nián jiǔ yuè dìng zhèng dàn cháo huì yí yǔ dēng jí lüè xiāng fǎng
明太祖洪武元年九月,定正旦朝会仪,与登极略相仿。
qí hòu lǚ zhào gēng dìng lì wèi zhōng zhì
其后屡诏更定,立为中制。
fán zhēng dàn dōng zhì xiān rì shàng bǎo sī shè yù zuò yú fèng tiān diàn jí bǎo àn yú yù zuò dōng xiāng àn yú dān bì nán
凡正旦冬至,先日,尚宝司设御座于奉天殿,及宝案于御座东,香案于丹陛南。
jiào fāng sī shè zhōng hé sháo lè yú diàn nèi dōng xī běi xiàng
教坊司设中和韶乐于殿内东西,北向。
yì míng jǐn yī wèi chén lǔ bù yí zhàng yú dān bì jí dan chi shè míng shàn yú diàn nèi liè chē lù yú dān chí
翌明,锦衣卫陈卤簿、仪仗于丹陛及丹墀,设明扇于殿内,列车辂于丹墀。
míng biān sì rén zuǒ yòu běi xiàng
鸣鞭四人,左右北向。
jiào fāng sī chén dà lè yú dān bì dōng xī běi xiàng yí lǐ sī shè tóng wén yù bó liǎng àn yú dān bì dōng
教坊司陈大乐于丹陛东西,北向,仪礼司设同文、玉帛两案于丹陛东。
jīn wú wèi shè hù wèi guān yú diàn nèi jí dān bì chén jiá shì yú dān chí zhì wǔ mén wài jǐn yī wèi shè jiāng jūn yú dān bì zhì fèng tiān mén wài chén qí zhì yú fèng tiān mén wài jù dōng xī liè
金吾卫设护卫官于殿内及丹陛,陈甲士于丹墀至午门外,锦衣卫设将军于丹陛至奉天门外,陈旗帜于奉天门外,俱东西列。
diǎn mù suǒ chén zhàng mǎ xī xiàng yú wén wǔ lóu nán dōng xī xiàng
典牧所陈仗马犀象于文、武楼南,东西向。
sī chén láng bào shí wèi yú nèi dào dōng jìn běi
司晨郎报时位于内道东,近北。
jiū yí yù shǐ èr wèi yú dan chi běi nèi zàn èr wèi yú diàn nèi wài zàn èr wèi yú dan chi běi chuán zhì xuān biǎo děng guān wèi yú diàn nèi jù dōng xī xiàng
纠仪御史二,位于丹墀北,内赞二,位于殿内,外赞二,位于丹墀北,传制、宣表等官位于殿内,俱东西向。
gǔ chū yán bǎi guān cháo fú bān wǔ mén wài
鼓初严,百官朝服,班午门外。
cì yán yóu zuǒ yòu yè mén rù yì dan chi dōng xī běi xiàng lì
次严,由左、右掖门入,诣丹墀东西,北向立。
sān yán zhí shì guān yì huá gài diàn dì jù gǔn miǎn shēng zuò zhōng shēng zhǐ
三严,执事官诣华盖殿,帝具衮冕升座,钟声止。
yí lǐ sī zòu zhí shì guān xíng lǐ zàn wǔ bài bì zòu qǐng shēng diàn
仪礼司奏执事官行礼,赞五拜,毕,奏请升殿。
jià xìng zhōng hé lè zuò
驾兴,中和乐作。
shàng bǎo sī pěng bǎo qián xíng dǎo jià guān qián dǎo shàn kāi lián juǎn bǎo zhì yú àn lè zhǐ
尚宝司捧宝前行,导驾官前导,扇开帘卷,宝置于案,乐止。
míng biān bào shí duì zàn chàng pái bān bān qí
鸣鞭报时,对赞唱排班,班齐。
zàn lǐ chàng jū gōng dà lè zuò
赞礼唱鞠躬,大乐作。
zàn sì bài xìng lè shàng
赞四拜,兴,乐上。
diǎn yí chàng jìn biǎo lè zuò
典仪唱进表,乐作。
jǐ shì zhōng èr rén yì tóng wén àn qián dǎo yǐn xù bān jǔ àn yóu dōng mén rù zhì diàn zhōng lè zhǐ
给事中二人,诣同文案前,导引序班举案由东门入,置殿中,乐止。
nèi zàn chàng xuān biǎo mù
内赞唱宣表目。
xuān biǎo mù guān guì xuān qì fǔ fú xìng
宣表目官跪,宣讫,俯伏,兴。
chàng xuān biǎo zhǎn biǎo guān qǔ biǎo xuān biǎo guān zhì lián qián wài zàn chàng zhòng guān jiē guì
唱宣表,展表官取表,宣表官至帘前,外赞唱,众官皆跪。
xuān biǎo qì nèi wài jiē chàng fǔ fú xìng
宣表讫,内外皆唱,俯伏,兴。
xù bān jǔ biǎo àn yú diàn dōng wài zàn chàng zhòng guān jiē guì
序班举表案于殿东,外赞唱众官皆跪。
dài zhì cí guān guì dān bì zhōng zhì cí yún jù guān chén mǒu cí yù zhēng dàn sān yáng kāi tài wàn wù xián xīn
代致词官跪丹陛中,致词云:“具官臣某,兹遇正旦,三阳开泰,万物咸新。
dōng zhì zé yún lǜ yīng huáng zhǒng rì dāng cháng zhì
”冬至则云:“律应黄种,日当长至。
gōng wéi huáng dì bì xià yīng qián nà hù fèng tiān yǒng chāng
”“恭惟皇帝陛下,膺干纳祜,奉天永昌。
hè bì wài zàn chàng zhòng guān jiē fǔ fú xìng
”贺毕,外赞唱,众官皆俯伏,兴。
lè zuò sì bài xìng
乐作,四拜,兴。
lè zhǐ
乐止。
chuán zhì guān guì zòu chuán zhì yóu dōng mén chū zhì dān bì dōng xiàng lì chēng yǒu zhì
传制官跪奏传制,由东门出,至丹陛,东向立,称有制。
zàn lǐ chàng guì xuān zhì
赞礼唱,跪,宣制。
zhēng dàn zé yún lǚ duān zhī qìng yǔ qīng děng tóng zhī
正旦则云:“履端之庆,与卿等同之。
dōng zhì zé yún lǚ cháng zhī qìng yǔ qīng děng tóng zhī
”冬至则云:“履长之庆,与卿等同之。
wàn shòu shèng jié zé zhì cí yuē jù guān chén mǒu qīn yù huáng dì bì xià shèng dàn zhī chén jǐn lǜ wén wǔ guān liáo jìng zhù wàn suì shòu
”万寿圣节则致词曰:“具官臣某,钦遇皇帝陛下圣诞之辰,谨率文武官僚敬祝万岁寿。
bù chuán zhì
”不传制。
zàn lǐ chàng fǔ fú xìng
赞礼唱俯伏,兴。
lè zhǐ
乐止。
zàn jìn hù jū gōng sān wǔ dǎo
赞搢笏,鞠躬三,舞蹈。
zàn guì chàng shān hū bǎi guān gǒng shǒu jiā é yuē wàn suì
赞跪唱山呼,百官拱手加额曰“万岁”;
chàng shān hū yuē wàn suì
唱山呼,曰“万岁”;
chàng zài shān hū yuē wàn wàn suì
唱再山呼,曰“万万岁”。
fán hū wàn suì yuè gōng jūn xiào qí shēng yīng zhī
凡呼万岁,乐工军校齐声应之。
zàn chū hù fǔ fú xìng lè zuò
赞出笏,俯伏,兴,乐作。
zàn sì bài xìng lè zhǐ
赞四拜,兴,乐止。
yí lǐ sī zòu lǐ bì zhōng hé lè zuò
仪礼司奏礼毕,中和乐作。
míng biān jià xìng
鸣鞭,驾兴。
shàng bǎo guān pěng bǎo dǎo jià guān qián dǎo zhì huá gài diàn lè zhǐ
尚宝官捧宝印,导驾官在前面引导,到华盖殿,音乐停止。
bǎi guān yǐ cì chū
百官以次出。
hóng wǔ sān shí nián gēng dìng tóng wén yù bó àn jù jìn ān diàn zhōng xuān biǎo qì jǔ zhì yú bǎo àn zhī nán
洪武三十年,更定同文、玉帛案俱进安殿中,宣表讫,举置于宝案之南。
jiā jìng shí liù nián gēng dìng fán guó gòng fāng wù àn rù yú dān bì zhōng dào zuǒ yòu shè dìng shí gǔ yú wén lóu shàng dà lè chén fèng tiān mén nèi dōng xī běi xiàng
嘉靖十六年,更定蕃国贡方物案入于丹陛中道左右,设定时鼓于文楼上,大乐陈奉天门内东西,北向。
tā yí yì lüè yǒu zēng sǔn
他仪亦略有增损。
lì chūn rì jìn chūn dū chéng fǔ xiàn jǔ chūn àn yóu dōng jiē shēng guì zhì yú dān bì zhōng dào fǔ fú xìng
立春日进春,都城府县举春案由东阶升,跪置于丹陛中道,俯伏,兴。
zàn bài lè zuò
赞拜,乐作。
sì bài xìng lè zhǐ
四拜,兴,乐止。
wén wǔ guān běi xiàng lì zhì cí guān yì zhōng dào zhī dōng guì zòu yún xīn chūn jí chén lǐ dāng qìng hè
文武官北向立,致词官诣中道之东,跪奏云:“新春吉辰,礼当庆贺。
zàn bài lè zuò
”赞拜,乐作。
wǔ bài sān kòu tóu xìng lè zhǐ
五拜三叩头,兴,乐止。
yí lǐ sī zòu lǐ bì
仪礼司奏礼毕。
zhèng tǒng shí yī nián zhēng dàn lì chūn lǐ bù yì shùn tiān fǔ guān jìn chūn hòu bǎi guān jí yì bān háng hè zhèng dàn lǐ
正统十一年,正旦立春,礼部议顺天府官进春后,百官即诣班行贺正旦礼。
jiù zhì dōng zhì rì xíng hè lǐ
旧制,冬至日行贺礼。
jiā jìng jiǔ nián fēn sì èr jiāo yǐ dōng zhì dà bào shì rì xíng qìng chéng lǐ
嘉靖九年,分祀二郊,以冬至大报,是日行庆成礼。
cì rì dì yì nèi diàn xíng jié jì lǐ
次日,帝诣内殿,行节祭礼。
yòu yì mǔ hòu qián xíng hè lǐ qì shǐ yù fèng tiān diàn shòu hè
又到母后前举行贺礼完毕,才到奉天殿接受众官朝贺。
cháng cháo yí
常朝仪
gǔ lǐ tiān zǐ yǒu wài cháo nèi cháo yàn cháo
古礼,天子有外朝、内朝、燕朝。
hàn xuān dì wǔ rì yī zhāo
汉宣帝五日一朝。
táng zhì tiān zǐ rì yù zǐ chén diàn jiàn qún chén yuē cháng cān shuò wàng yù xuān zhèng diàn jiàn qún chén yuē rù gé
唐制,天子日御紫宸殿见群臣曰常参,朔望御宣政殿见群臣曰入阁。
sòng zé shì cóng guān rì cháo chuí gǒng wèi zhī cháng cān bǎi sī wǔ rì yī zhāo zǐ chén wèi liù cān zài jīng cháo guān shuò wàng cháo zǐ chén wèi shuò cān wàng cān
宋则侍从官日朝垂拱谓之常参,百司五日一朝紫宸为六参,在京朝官朔望朝紫宸为朔参、望参。
míng hóng wǔ sān nián dìng zhì shuò wàng rì dì pí biàn fú yù fèng tiān diàn bǎi guān cháo fú yú dān chí dōng xī zài bài
明洪武三年定制,朔望日,帝皮弁服御奉天殿,百官朝服于丹墀东西,再拜。
bān shǒu yì qián tóng bǎi guān jū gōng chēng shèng gōng wàn fú
班首诣前,同百官鞠躬,称“圣躬万福”。
fù wèi jiē zài bài fēn bān duì lì
复位,皆再拜,分班对立。
shěng fǔ tái bù guān yǒu zòu yóu xī jiē shēng diàn
省府台部官有奏,由西阶升殿。
zòu bì jiàng jiē bǎi guān chū
奏毕降阶,百官出。
shí qī nián ba shuò wàng qǐ jū lǐ
十七年,罢朔望起居礼。
hòu gēng dìng shuò wàng yù fèng tiān diàn cháng cháo guān xù lì dan chi dōng xī xiàng xiè ēn jiàn cí guān xù lì fèng tiān mén wài běi xiàng
后更定,朔望御奉天殿,常朝官序立丹墀,东西向,谢恩见辞官序立奉天门外,北向。
shēng zuò zuò yuè
升座作乐。
cháng cháo guān yī bài sān kòu tóu lè zhǐ fù bān
常朝官一拜三叩头,乐止,复班。
xiè ēn jiàn cí guān xù lì fèng tiān mén wài běi xiàng
谢恩见辞官序立奉天门外,北向。
shēng zuò zuò yuè
升座作乐。
cháng cháo guān yī bài sān kòu tóu lè zhǐ fù bān
常朝官一拜三叩头,乐止,复班。
xiè ēn jiàn cí guān yú fèng tiān mén wài wǔ bài sān kòu tóu bì jià xìng
谢恩见辞官于奉天门外,五拜三叩头毕,驾兴。
yòu fán zǎo cháo yù huá gài diàn wén wǔ guān yú lù dǐng wài dōng xī lì míng biān yǐ cì xíng lǐ qì
又凡早朝,御华盖殿,文武官于鹿顶外东西立,鸣鞭,以次行礼讫。
sì pǐn yǐ shàng guān rù shì diàn nèi wǔ pǐn yǐ xià réng qián běi xiàng lì
四品以上官入侍殿内,五品以下仍前北向立。
yǒu shì zòu zhě chū bān zòu bì míng biān yǐ cì chū
有事奏者出班,奏毕,鸣鞭以次出。
rú yù fèng tiān diàn xiān yú huá gài diàn xíng lǐ
如御奉天殿,先于华盖殿行礼。
zòu shì bì wǔ pǐn yǐ xià yì dan chi běi xiàng lì wǔ pǐn yǐ shàng jí hàn lín yuàn jǐ shì zhōng yù shǐ yú zhōng zuǒ zhōng yòu mén hòu míng biān yì diàn nèi xù lì cháo tuì chū
奏事毕,五品以下诣丹墀,北向立,五品以上及翰林院、给事中、御史于中左、中右门候鸣鞭,诣殿内序立,朝退出。
fán bǎi guān yú yù qián shì zuò yǒu guān zòu shì bì qǐ lì zòu bì fù zuò
凡百官于御前侍坐,有官奏事,必起立,奏毕复坐。
hòu huáng dì xíng dan chi cháng běi miàn bù nán xiàng zuǒ yòu zhōu xuán bù bèi běi
后皇帝行丹墀,常北面,不南向,左右周旋不背北。
huáng dì shēng fèng tiān mén jí dān bì suí cóng guān bù dé jìng yóu zhōng dào bìng wáng dào
皇帝升奉天门及丹陛,随从官不得径由中道并王道。
èr shí sì nián
二十四年,
dìng shì bān guān dōng zé liù bù dū chá yuàn táng shàng guān shí sān dào zhǎng yìn yù shǐ tōng zhèng sī dà lǐ sì tài cháng sì tài pú sì yìng tiān fǔ hàn lín yuàn chūn fāng guāng lù sì qīn tiān jiàn shàng bǎo sī tài yī yuàn wǔ jūn duàn shì jí jīng xiàn guān
定侍班官:东则六部都察院堂上官、十三道掌印御史、通政司、大理寺、太常寺、太仆寺、应天府、翰林院、春坊、光禄寺、钦天监、尚宝司、太医院、五军断事及京县官,
xi zé wǔ jūn dū du jǐn yī wèi zhǐ huī gè wèi zhǎng yìn zhǐ huī jǐ shì zhōng zhōng shū shè rén
西则五军都督、锦衣卫指挥、各卫掌印指挥、给事中、中书舍人。
yòu lìng lǐ bù zhì bǎi guān cháo pái dà shū pǐn jí liè dan chi zuǒ yòu mù shān shàng yī xù lì
又令礼部置百官朝牌,大书品级,列丹墀左右木栅上,依序立。
èr shí liù nián lìng fán rù diàn bì lǚ xié
二十六年,令凡入殿必履鞋。
yǒng lè chū lìng nèi gé guān shì cháo lì jīn tái dōng jǐn yī wèi zài xi hòu yí yù dào dōng xī duì lì
永乐初,令内阁官侍朝立金台东,锦衣卫在西,后移御道,东西对立。
sì nián yù liù bù jí jìn shì guān yuē zǎo cháo duō sì fāng suǒ zòu shì
四年谕六部及近侍官曰:“早朝多四方所奏事。
wǔ hòu shì jiǎn jūn chén zhī jiān de cóng róng chén lùn
午后事简,君臣之间得从容陈论。
zì jīn yǒu shì dāng shāng què zhě jiē yú wǎn cháo
自今有事当商榷者,皆于晚朝。
sì nián yù xíng zài lǐ bù yuē běi jīng dōng qì yán níng qún chén zǎo cháo zòu shì lì jiǔ bù shèng
”四年,谕行在礼部曰:“北京冬气严凝,群臣早朝奏事,立久不胜。
jīn hòu cháo bì yú yòu shùn mén nèi biàn diàn zòu shì
今后朝毕,于右顺门内便殿奏事。
jǐng tài chū dìng wǔ cháo yí
景泰初,定午朝仪。
fán wǔ cháo yù zuǒ shùn mén shè bǎo àn
凡午朝,御左顺门,设宝案。
zhí shì zòu shì guān hou yú zuǒ yè mén wài
执事奏事官候于左掖门外。
jià chū yǐ cì rù
驾出,以次入。
nèi gé wǔ fǔ liù bù zòu shì guān liù kē shì bān guān àn xī xù lì
内阁、五府、六部奏事官,六科侍班官,案西序立;
shì bān yù shǐ èr xù bān èr jiāng jūn sì àn nán miàn běi lì
侍班御史二,序班二,将军四,案南面北立;
míng zàn yī àn dōng xī xiàng lì
鸣赞一,案东,西向立;
jǐn yī wèi hóng lú sì dōng xiàng lì
锦衣卫、鸿胪寺东向立;
guǎn jiāng jūn guān shì wèi guān lì yú jiāng jūn xi
管将军官、侍卫官立于将军西。
fǔ bù zòu shì bì chè àn gè guān tuì
府部奏事毕,撤案,各官退。
yǒu mì shì fù yù qián zòu
有密事,赴御前奏。
jiā jìng jiǔ nián lìng cháng cháo guān lǐ bì nèi gé guān yóu dōng bì jǐn yī wèi guān yóu xi bì shēng lì yú bǎo zuò dōng xī
嘉靖九年,令常朝官礼毕,内阁官由东陛、锦衣卫官由西陛升,立于宝座东西。
yǒu qīn chāi guān jí wài guó rén lǐng chì fāng jú guān yī rén fèng chì lì nèi gé hòu shāo shàng hou lǐng chì guān cí fèng chì guān chéng zhǐ yóu zuǒ bì xià xún yù dào shòu zhī
有钦差官及外国人领敕,坊局官一人奉敕立内阁后,稍上,候领敕官辞,奉敕官承旨由左陛下,循御道授之。
lóng qìng liù nián zhào yǐ sān liù jiǔ rì shì cháo
隆庆六年,诏以三六九日视朝。
wàn lì sān nián lìng cháng cháo rì jì zhù qǐ jū guān sì rén liè yú dōng bān jǐ shì zhōng shàng shāo qián yǐ biàn guān tīng
万历三年,令常朝日记注起居官四人,列于东班给事中上,稍前,以便观听。
wǔ cháo zé liè yú yù zuò xi shāo nán
午朝,则列于御座西,稍南。
fán rù cháo cì dì hóng wǔ èr shí sì nián lìng zhāo cān jiāng jūn xiān rù jìn shì cì zhī gōng hóu fù mǎ bó yòu cì zhī wǔ fǔ liù bù yòu cì zhī yìng tiān fǔ jí zài jīng zá zhí guān yuán yòu cì zhī
凡入朝次第,洪武二十四年,令朝参将军先入,近侍次之,公、侯、驸马、伯又次之,五府、六部又次之,应天府及在京杂职官员又次之。
chéng huà shí sì nián lìng jìn shì zhào bàn shì yá mén cì dì lì jiàn rèn guān hòu
成化十四年令进士照办事衙门次第,立见任官后。
huáng tài zǐ qīn wáng cháo yí
皇太子亲王朝仪
qián shǐ duō bù zài
前史多不载。
míng hóng wǔ yuán nián shí yuè dìng zhì fán zhēng dàn děng dà cháo huáng dì yù fèng tiān diàn xiān shè huáng tài zǐ qīn wáng cì yú wén lóu shè bài wèi bìng bài rù yú dān bì shàng zhèng zhōng
明洪武元年十月定制,凡正旦等大朝,皇帝御奉天殿,先设皇太子、亲王次于文楼,设拜位并拜褥于丹陛上正中。
huáng dì shēng zuò diàn qián zhí shì bān qǐ jū qì
皇帝升座,殿前执事班起居讫。
yǐn jìn yǐn huáng tài zǐ jí qīn wáng yóu fèng tiān dōng mén rù bǎi guān qí rù
引进引皇太子及亲王由奉天东门入,百官齐入。
lè zuò huáng tài zǐ qīn wáng shēng zì dōng jiē zhì dān bì bài wèi lè zhǐ
乐作,皇太子、亲王升自东阶,至丹陛拜位,乐止。
zàn sì bài lè zuò xìng lè zhǐ
赞四拜,乐作,兴,乐止。
yǐn jìn dǎo yóu diàn dōng mén rù lè zuò
引进导由殿东门入,乐作。
nèi zàn yǐn zhì yù zuò qián wèi lè zhǐ
内赞引至御座前位,乐止。
chàng guì huáng tài zǐ guì chēng hè yún zhǎng zǐ mǒu cí yù lǚ duān zhī jié dōng zhì zé yún lǚ cháng jǐn lǜ zhū dì mǒu děng qīn yì fù huáng bì xià chēng hè
唱跪,皇太子跪称贺云:“长子某,兹遇履端之节”,冬至则云“履长”,“谨率诸弟某等,钦诣父皇陛下称贺”。
chuán zhì rú qián zàn fǔ fú xìng
传制如前,赞俯伏,兴。
huáng tài zǐ zhū wáng yóu dōng mén chū lè zuò
皇太子、诸王由东门出,乐作。
yǐn jìn yǐn fù dān bì wèi lè zhǐ
引进引复丹陛位,乐止。
zàn sì bài lè zuò xìng lè zhǐ
赞四拜,乐作,兴,乐止。
jiàng zì dōng jiē lè zuò
降自东阶,乐作。
zhì wén lóu lè zhǐ
至文楼,乐止。
bǎi guān suí rù hè
百官随入贺。
qí cháo huáng hòu zé yú kūn níng gōng lüè rú cháo huáng dì yí
其朝皇后则于坤宁宫,略如朝皇帝仪。
èr shí liù nián gǎi dìng cháo hè yú qián qīng gōng
二十六年,改定朝贺于干清宫。
qí rì huáng dì huáng hòu shēng zuò shì cóng dǎo yǐn rú yí yǐn lǐ yǐn huáng tài zǐ jí fēi qīn wáng jí fēi yì shàng wèi qián zàn lǐ zàn sì bài xìng
其日,皇帝、皇后升座,侍从导引如仪,引礼引皇太子及妃、亲王及妃诣上位前,赞礼赞四拜,兴。
zàn lǐ yǐn huáng tài zǐ yì qián zàn guì yǐn lǐ zàn tài le fēi zhū wáng jí fēi jiē guì
赞礼引皇太子诣前,赞跪,引礼赞太了妃、诸王及妃皆跪。
huáng tài zǐ zhì cí tóng qián bù chuán zhì
皇太子致词,同前,不传制。
zàn lǐ zàn huáng tài zǐ fǔ fú xìng yǐn lǐ zàn zhū wáng fǔ fú xìng tài zǐ fēi zhū wáng fēi jiē xìng
赞礼赞皇太子俯伏,兴,引礼赞诸王俯伏,兴,太子妃、诸王妃皆兴。
zàn lǐ yǐn huáng tài zǐ fù wèi
赞礼引皇太子复位。
zàn bài huáng tài zǐ yǐ xià jiē sì bài
赞拜,皇太子以下皆四拜。
lǐ bì yǐn lǐ yǐn zhì huáng hòu qián qí qián hòu zàn bài jiē rú cháo huáng dì yí
礼毕,引礼引至皇后前,其前后赞拜,皆如朝皇帝仪。
zhì cí chēng mǔ hòu diàn xià
致词称“母后殿下”。
lǐ bì chū
礼毕,出。
qī nián gēng dìng bù zhì hè cí zhǐ xíng bā bài lǐ
七年更定,不致贺辞,止行八拜礼。
cháo hè huáng tài hòu lǐ jiē tóng
朝贺皇太后礼皆同。
zhū wáng lái cháo yí
诸王来朝仪
gǔ zhě liù nián wǔ fú yī zhāo
古者,六年五服一朝。
hàn fǎ yǒu sì jiàn yí
汉法有四见仪。
wèi zhì fān wáng bù dé rù jìn
魏制,藩王不得入觐。
jìn tài shǐ zhōng lìng wáng gōng yǐ xià rù cháo zhě sì fāng gè wèi èr fān
晋泰始中,令王公以下入朝者,四方各为二番。
táng yǐ hòu qīn fān duō bù jiù guó
唐以后,亲藩多不就国。
míng dài fǎng gǔ fēng jiàn qīn wáng zhī fān bù cháng rù cháo cháo zé cì lài shén hòu
明代仿古封建,亲王之藩不常入朝,朝则赐赉甚厚。
míng chū fán lái cháo xiān qī chén yù zuò yú fèng tiān diàn rú cháng yí
明初,凡来朝,先期陈御座于奉天殿,如常仪。
zhū wáng cì yú fèng tiān mén wài dōng ěr fáng
诸王次于奉天门外东耳房。
gǔ sān yán bǎi guān rù jiù shì lì wèi
鼓三严,百官入就侍立位。
yǐn lǐ dǎo wáng jù gǔn miǎn yóu dōng mén rù shēng dōng bì jiù wèi
引礼导王具衮冕,由东门入,升东陛,就位。
wáng fǔ cóng guān jiù dan chi wèi
王府从官就丹墀位。
zàn bài lè zuò wáng yǔ cóng guān jiē sì bài
赞拜,乐作,王与从官皆四拜。
xìng lè zhǐ
兴,乐止。
wáng cóng diàn dōng mén rù lè zuò
王从殿东门入,乐作。
nèi zàn dǎo zhì yù qián lè zhǐ
内赞导至御前,乐止。
wáng guì wáng fǔ guān jiē guì
王跪,王府官皆跪。
wáng zhì cí yuē dì jǐ zi mǒu wáng mǒu cí yù mǒu shí rù jìn qīn yì fù huáng bì xià cháo bài
王致辞曰:“第几子某王某,兹遇某时入觐,钦诣父皇陛下朝拜。
zàn fǔ fú xìng
”赞俯伏,兴。
wáng yóu dōng mén chū
王由东门出。
lè zuò fù bài wèi lè zhǐ
乐作,复拜位,乐止。
zàn bài wáng xìng
赞拜,王兴。
cóng guān jiē sì bài xìng
从官皆四拜,兴。
lè zuò jià xìng wáng jí gè guān yǐ cì chū
乐作,驾兴,王及各官以次出。
hóng wǔ èr shí liù nián dìng fán zhū wáng dà cháo xíng bā bài lǐ
洪武二十六年定,凡诸王大朝,行八拜礼。
cháng cháo yī bài
常朝,一拜。
fán bǎi shū xiōng jiàn tiān zi zài cháo xíng jūn chén lǐ biàn diàn háng jiā rén lǐ
凡伯叔兄见天子,在朝行君臣礼,便殿行家人礼。
bǎi shū xiōng xī xiàng zuò shòu tiān zǐ sì bài
伯叔兄西向坐,受天子四拜。
tiān zǐ jū zhōng nán miàn zuò yǐ shàng qīn qīn zhī yì cún jūn chén zhī lǐ
天子居中南面坐,以尚亲亲之义,存君臣之礼。
fán wài qī cháo jiàn huáng hòu fù mǔ jiàn dì xíng jūn chén lǐ hòu jiàn fù mǔ háng jiā rén lǐ
凡外戚朝见,皇后父母见帝行君臣礼,后见父母行家人礼。
huáng tài zǐ jiàn huáng hòu fù mǔ huáng hòu fù mǔ xī xiàng lì huáng tài zǐ dōng xiàng xíng sì bài lǐ huáng hòu fù mǔ lì shòu liǎng bài dá liǎng bài
皇太子见皇后父母,皇后父母西向立,皇太子东向行四拜礼,皇后父母立受两拜,答两拜。
zhū sī cháo jìn yí
诸司朝觐仪
míng zhì tiān xià guān sān nián yī rù cháo
明制,天下官三年一入朝。
zì shí èr yuè shí liù rì shǐ hóng lú sì yǐ cì yǐn jiàn
自十二月十六日始,鸿胪寺以次引见。
èr shí wǔ rì hòu měi rì fāng miàn guān suí cháng cháo guān rù fèng tiān mén xíng lǐ fǔ zhōu xiàn guān jí zhū sī shǒu lǐng guān lì tǔ guān lì jù wǔ mén wài háng lǐ
二十五日后,每日方面官随常朝官入奉天门行礼,府州县官及诸司首领官吏、土官吏俱午门外行礼。
zhēng dàn dà cháo yǐ hòu fāng miàn guān yú fèng tiān diàn qián xù lì zhī fǔ yǐ xià fèng tiān mén jīn shuǐ qiáo nán xù lì rú cháng cháo yí
正旦大朝以后,方面官于奉天殿前序立,知府以下,奉天门金水桥南序立,如常朝仪。
tiān shùn sān nián lìng fán fāng miàn guān rù cháo dì jiàng jīng guān yī děng
天顺三年,令凡方面官入朝,递降京官一等。
wàn lì wǔ nián lìng fán cháo jìn nán jīng fǔ yǐn xíng tài pú sì yuàn mǎ sì qīng bù àn èr sī jù yú shí èr yuè shí liù rì cháo jiàn wài bān xíng lǐ
万历五年,令凡朝觐,南京府尹、行太仆寺苑马寺卿、布按二司,俱于十二月十六日朝见,外班行礼。
yóu yòu yè mén zhì yù qián hóng lú sì guān yǐ cì yǐn jiàn
由右掖门至御前,鸿胪寺官以次引见。
qí yán yùn sī jí zhī fǔ yǐ xià guān lì
其盐运司及知府以下官吏,
zhè jiāng jiāng xī shí qī rì
浙江、江西十七日,
shān dōng shān xī shí bā rì
山东、山西十八日,
hé nán shǎn xī shí jiǔ rì
河南、陕西十九日,
hú guǎng nán zhí lì èr shí rì
湖广、南直隶二十日,
fú jiàn sì chuān èr shí yī rì
福建、四川二十一日,
guǎng dōng guǎng xī èr shí èr rì
广东、广西二十二日,
yún nán guì zhōu èr shí sān rì
云南、贵州二十三日,
běi zhí lì èr shí sì rì
北直隶二十四日,
gè wài bān xíng lǐ
各外班行礼,
zhì yù qián yǐn jiàn
至御前引见。
miǎn cháo zé zhǐ réng hou yù cháo rì yǐn jiàn
免朝则止,仍候御朝日引见。
zhēng dàn cháo hè jù rù diàn qián xíng lǐ
正旦朝贺,俱入殿前行礼。
fán cháo jìn guān jiàn cí xiè ēn jù gōng fú zhēng dàn jù cháo fú bù zhe zhū lǚ
凡朝觐官见辞谢恩,具公服,正旦具朝服,不著朱履。
cháng cháo jù jǐn xiù
常朝俱锦绣。
zhōng gōng shòu cháo yí
中宫受朝仪
wéi táng kāi yuán lǐ yǒu cháo huáng tài hòu jí huáng hòu shòu qún chén hè huáng hòu huì wài mìng fù zhū yí
惟唐《开元礼》有朝皇太后及皇后受群臣贺,皇后会外命妇诸仪。
míng zhì wú huáng hòu shòu qún chén hè yí ér huáng fēi yǐ xià zhēng dàn dōng zhì cháo hè yí zé zì hóng wǔ yuán nián jiǔ yuè zhào dìng
明制无皇后受群臣贺仪,而皇妃以下,正旦、冬至朝贺仪,则自洪武元年九月诏定。
fán zhōng gōng cháo hè nèi shǐ jiān shè huáng hòu bǎo zuò yú kūn níng gōng
凡中宫朝贺,内使监设皇后宝座于坤宁宫。
dān bì yí zhàng nèi shǐ zhí zhī diàn shàng yí zhàng nǚ shǐ zhí zhī
丹陛仪仗,内使执之,殿上仪仗,女使执之。
chén nǚ lè yú gōng mén wài
陈女乐于宫门外。
shè huáng guì fēi wò cì yú gōng mén wài zhī xi jìn běi
设皇贵妃幄次于宫门外之西,近北;
shè gōng zhǔ wò cì yú gōng mén wài zhī dōng shāo nán
设公主幄次于宫门外之东,稍南;
shè wài mìng fù wò cì yú mén wài zhī nán dōng xī xiàng
设外命妇幄次于门外之南,东西向。
huáng hòu fú yī yī chū gē zhàng dòng lè zuò
皇后服祎衣出合,仗动,乐作。
shēng zuò lè zhǐ
升座,乐止。
sī bīn dǎo wài mìng fù yóu dōng mén rù nèi dào dōng xī bān shì lì qì
司宾导外命妇由东门入内道,东西班侍立,讫。
dǎo huáng guì fēi zhòng fēi yóu dōng mén rù zhì bì shàng bài wèi
导皇贵妃、众妃由东门入,至陛上拜位。
zàn bài lè zuò sì bài xìng lè zhǐ
赞拜,乐作,四拜兴,乐止。
dǎo yóu diàn dōng mén rù lè zuò
导由殿东门入,乐作。
nèi zàn jiē yǐn zhì diàn shàng bài wèi lè zhǐ
内赞接引至殿上拜位,乐止。
zàn guì fēi jiē guì
赞跪,妃皆跪。
huáng guì fēi zhì cí yuē qiè mǒu shì děng yù cí lǚ duān zhī jié dōng zhì zé yún lǚ cháng gōng yì huáng hòu diàn xià chēng hè
皇贵妃致祠曰,“妾某氏等,遇兹履端之节”,冬至则云“履长”,“恭诣皇后殿下称贺”。
zhì cí bì jiē fǔ fú xìng lè zuò fù wèi lè zhǐ
致词毕,皆俯伏,兴,乐作,复位,乐止。
zàn bài lè zuò sì bài xìng lè zhǐ
赞拜,乐作,四拜兴,乐止。
jiàng zì dōng jiē chū
降自东阶出。
sī bīn dǎo gōng zhǔ yóu dōng mén rù zhì bì xià bài wèi yǐ cì lì xíng lǐ rú huáng fēi yí
司宾导公主由东门入,至陛下拜位,以次立,行礼如皇妃仪。
sī bīn dǎo wài mìng fù rù diàn qián zhōng dào bài wèi
司宾导外命妇入殿前中道拜位。
zàn bài rú yí
赞拜如仪。
bān shǒu yóu xi bì shēng rù diàn xī mén lè zuò
班首由西陛升,入殿西门,乐作。
nèi zàn jiē yǐn zhì diàn shàng bài wèi bān shǒu jí zhū mìng fù jiē guì
内赞接引至殿上拜位,班首及诸命妇皆跪。
bān shǒu zhì cí yuē mǒu guó fū rén qiè mǒu shì děng chēng hè
班首致词曰:“某国夫人妾某氏等称贺。
hè bì chū fù wèi
”贺毕,出复位。
sī yán guì chéng zhǐ yóu diàn zhōng mén chū lì lù tái zhī dōng nán xiàng chēng yǒu zhǐ
司言跪承旨,由殿中门出,立露台之东,南向,称有旨。
mìng fù jiē guì sī yán xuān zhǐ yuē lǚ duān zhī qìng yǔ fū rén děng gòng zhī
命妇皆跪,司言宣旨曰:“履端之庆,与夫人等共之。
zàn xīng
”赞兴。
sī yán zòu xuān zhǐ bì
司言奏宣旨毕。
huáng hòu xìng lè zuò
皇后兴,乐作。
rù nèi gē mén lè zhǐ
入内合门,乐止。
zhū mìng fù chū
诸命妇出。
tài huáng tài hòu huáng tài hòu cháo hè yí tóng
太皇太后、皇太后朝贺仪同。
hóng wǔ èr shí liù nián zhòng dìng zhōng gōng cháo hè yí xiān rì nǚ guān shè yù zuò xiāng àn
洪武二十六年,重定中宫朝贺仪:先日,女官设御座香案。
zhì rì nèi guān shè yí zhàng chén nǚ lè yú dān bì dōng xī běi xiàng shè jiān àn yú diàn dōng mén
至日内官设仪仗、陈女乐于丹陛东西,北向,设笺案于殿东门。
mìng fù zhì gōng mén sī bīn yǐn rù jiù bài wèi nǚ guān jù fú shì bān
命妇至宫门,司宾引入就拜位,女官具服侍班。
shàng gōng shàng yí děng guān yì nèi fèng yíng huáng hòu jù fú chū zuò yuè zàn bài rú qián yí
尚宫、尚仪等官诣内奉迎,皇后具服出,作乐,赞拜如前仪。
nǚ guān jǔ jiān àn yóu diàn dōng mén rù lè zuò
女官举笺案由殿东门入,乐作。
zhì diàn zhōng lè zhǐ
至殿中,乐止。
zàn guì mìng fù jiē guì
赞跪,命妇皆跪。
zàn xuān jiān mù nǚ guān xuān qì zàn zhǎn jiān xuān jiān nǚ guān yì àn qián zhǎn xuān qì jǔ àn yú diàn dōng
赞宣笺目,女官宣讫,赞展笺,宣笺女官诣案前,展宣讫,举案于殿东。
mìng fù jiē xìng sī bīn yǐn bān shǒu yóu dōng jiē shēng rù diàn dōng mén lè zuò
命妇皆兴,司宾引班首由东阶升入殿东门,乐作。
nèi zàn yǐn zhì diàn zhōng lè zhǐ
内赞引至殿中,乐止。
zàn guì bān shǒu jí zhū mìng fù jiē guì
赞跪,班首及诸命妇皆跪。
bān shǒu zhì cí qì jiē xìng yóu xī mén chū
班首致词讫,皆兴,由西门出。
zàn bài jí sī yán xuān zhǐ jiē rú yí lǐ bì
赞拜及司言宣旨,皆如仪,礼毕。
qiān qiū jié zhì cí yún cí yù qiān qiū lìng jié jìng yì huáng hòu diàn xià chēng hè
千秋节致词云:“兹遇千秋令节,敬诣皇后殿下称贺。
bù chuán zhǐ
”不传旨。
fán shuò wàng mìng fù zhāo cān shì rì shè yù zuò yú gōng zhōng chén yí zhàng nǚ lè
凡朔望命妇朝参,是日设御座于宫中,陈仪仗女乐。
huáng hòu shēng zuò yǐn lǐ nǚ guān yǐn mìng fù rù bān wén dōng wǔ xī gè yǐ fu pǐn
皇后升座,引礼女官引命妇入班,文东武西,各以夫品。
zàn bài lè zuò sì bài
赞拜,乐作,四拜。
lǐ bì chū
礼毕,出。
yīn yǔ dà hán shǔ zé miǎn
阴雨、大寒暑则免。
hòu mìng fù cháo hè jù yú rén zhì diàn
后命妇朝贺,俱于仁智殿。
cháo dōng gōng fēi yí rú cháo zhōng gōng bù chuán lìng
朝东宫妃,仪如朝中宫,不传令。
cháo hè dōng gōng yí
朝贺东宫仪
hàn yǐ qián wú wén
汉以前无闻。
suí wén dì shí dōng zhì bǎi guān cháo tài zǐ zhāng lè shòu hè
隋文帝时,冬至百官朝太子,张乐受贺。
táng zhì gōng chén cān hè huáng tài zǐ jiē wǔ dǎo
唐制,宫臣参贺皇太子,皆舞蹈。
kāi yuán shǐ ba qí lǐ
开元始罢其礼。
gù shì bǎi guān yì huáng tài zǐ zhǐ chēng míng wéi gōng chén chēng chén
故事,百官诣皇太子止称名,惟宫臣称臣。
míng hóng wǔ shí sì nián jǐ shì zhōng zhèng xiāng tóng qǐng rú gǔ zhì zhào xià qún chén yì
明洪武十四年,给事中郑相同请如古制,诏下群臣议。
biān xiū wú chén děng yì yuē dōng gōng guó zhī dà běn suǒ yǐ jì shèng tǐ ér chéng tiān wèi yě
编修吴沈等议曰:“东宫国之大本,所以继圣体而承天位也。
chén zǐ zūn jìng zhī lǐ bù dé yǒu èr
臣子尊敬之礼,不得有二。
qǐng fán qǐ shì dōng gōng zhě chēng chén rú gù
请凡启事东宫者,称臣如故。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
fán cháo dōng gōng
凡朝东宫,
qián qī
前期,
diǎn xǐ guān shè huáng tài zǐ zuò yú wén huá diàn
典玺官设皇太子座于文华殿,
jǐn yī wèi shè yí zhàng yú diàn wài
锦衣卫设仪仗于殿外,
jiào fāng sī chén dà lè yú wén huá mén nèi dōng xī
教坊司陈大乐于文华门内东西,
běi xiàng
北向,
fǔ jūn wèi liè jiá shì qí zhì yú mén wài
府军卫列甲士旗帜于门外,
jǐn yī wèi shè jiāng jūn shí èr rén yú diàn zhōng mén wài jí wén huá mén wài
锦衣卫设将军十二人于殿中门外及文华门外,
dōng xī xiàng
东西向,
yí lǐ sī guān shè jiān àn yú diàn dōng mén wài
仪礼司官设笺案于殿东门外,
shè bǎi guān bài wèi yú diàn xià dōng xī
设百官拜位于殿下东西,
shè chuán lìng xuān jiān děng guān wèi yú diàn nèi dōng xī
设传令宣笺等官位于殿内东西。
shì rì bǎi guān yì wén huá mén wài
是日,百官诣文华门外。
dǎo yǐn guān qǐ wài bèi huáng tài zǐ jù miǎn fú chū lè zuò
导引官启外备,皇太子具冕服出,乐作。
shēng zuò lè zhǐ
升座,乐止。
bǎi guān rù zàn bài lè zuò
百官入赞拜,乐作。
sì bài xìng lè zhǐ
四拜兴,乐止。
chéng xiàng shēng zì xī jiē zhì diàn nèi bài wèi jù guì
丞相升自西阶,至殿内拜位,俱跪。
chéng xiàng zhì cí yuē mǒu děng cí yù sān yáng kāi tài wàn wù wéi xīn
丞相致词曰:“某等兹遇三阳开泰,万物维新。
jìng wéi huáng tài zǐ diàn xià mào yīng jǐng fú
敬惟皇太子殿下,茂膺景福。
bì fǔ fú xìng fù wèi
”毕,俯伏,兴,复位。
shè rén jǔ jiān àn rù diàn zhōng qí pěng jiān zhǎn jiān xuān jiān chuán lìng lüè yǔ huáng hòu tóng
舍人举笺案入殿中,其捧笺、展笺、宣笺、传令,略与皇后同。
lìng yuē lǚ cí sān yáng yuàn tóng jiā qìng
令曰:“履兹三阳,愿同嘉庆。
yú jù rú yí
”余俱如仪。
dōng zhì zhì cí zé yì lǜ yīng huáng zhōng rì dāng cháng zhì
冬至致词,则易“律应黄钟,日当长至”。
chuán lìng zé yì lǚ cháng zhī jié
传令则易“履长之节。
qiān qiū jié zhì cí zé yún cí yù huáng tài zǐ diàn xià shòu dàn zhī chén jǐn lǜ wén wǔ qún guān jìng zhù qiān suì shòu
”千秋节致词则云“兹遇皇太子殿下寿诞之辰,谨率文武群官,敬祝千岁寿。
bù chuán lìng
”不传令。
fán shuò wàng bǎi guān cháo tuì yì wén huá diàn mén wài dōng xī lì
凡朔望,百官朝退,诣文华殿门外,东西立。
huáng tài zǐ shēng diàn lè zuò
皇太子升殿,乐作。
bǎi guān xíng yī bài lǐ
百官行一拜礼。
qí xiè ēn jiàn cí guān yì xíng lǐ
其谢恩见辞官亦行礼。
hóng wǔ yuán nián shí èr yuè dì yǐ dōng gōng shī fū jiē xūn jiù dà chén dāng dài yǐ shū lǐ mìng yì sān shī cháo hè dōng gōng yí
洪武元年十二月,帝以东宫师傅皆勋旧大臣,当待以殊礼,命议三师朝贺东宫仪。
lǐ guān yì yuē táng zhì qún chén cháo hè dōng gōng xíng sì bài lǐ huáng tài zǐ dá hòu èr bài
礼官议曰:“唐制,群臣朝贺东宫,行四拜礼,皇太子答后二拜。
sān gōng cháo hè qián hòu jù dá bài
三公朝贺,前后俱答拜。
jìn dài dá bài zhī lǐ bù xíng ér sān shī zhī lǐ bù kě bù zhòng
近代答拜之礼不行,而三师之礼不可不重。
jīn nǐ fán dà cháo hè shè huáng tài zǐ zuò yú dà běn táng shè dá bài rù wèi yú táng zhōng shè sān shī bīn kè yù dé bài wèi yú táng qián
今拟凡大朝贺,设皇太子座于大本堂,设答拜褥位于堂中,设三师、宾客、谕德拜位于堂前。
huáng tài zǐ cháng fú shēng zuò sān shī bīn kè cháng fú rù jiù wèi běi xiàng lì
皇太子常服升座,三师、宾客常服入就位,北向立。
huáng tài zǐ qǐ lì nán xiàng
皇太子起立,南向。
zàn sì bài huáng tài zǐ dá hòu èr bài
赞四拜,皇太子答后二拜。
liù nián zhào bǎi guān cháo jiàn tài zǐ cháo fú qù bì xī jí pèi
六年,诏百官朝见太子,朝服去蔽膝及佩。
èr shí jiǔ nián zhào tíng chén yì qīn wáng jiàn dōng gōng yí
二十九年,诏廷臣议亲王见东宫仪。
lǐ guān yì zhū wáng lái jiàn shè huáng tài zǐ wèi yú zhèng diàn zhōng shè zhū wáng bài wèi yú diàn mén wài jí diàn nèi shè wáng fǔ guān bài wèi yú tíng zhōng dào shàng zhī dōng xī shè bǎi guān shì lì wèi yú tíng zhōng dōng xī xiàng
礼官议,诸王来见,设皇太子位于正殿中,设诸王拜位于殿门外及殿内,设王府官拜位于庭中道上之东西,设百官侍立位于庭中,东西向。
zhì rì liè jiá shì chén yí zhàng shè lè rú cháng
至日,列甲士,陈仪仗,设乐如常。
zhū wáng yì dōng gōng mén wài wò cì huáng tài zǐ cháng fú chū lè zuò
诸王诣东宫门外幄次,皇太子常服出,乐作。
shēng zuò lè zhǐ
升座,乐止。
yǐn lǐ dǎo zhū wáng rù jiù diàn mén wài wèi
引礼导诸王入就殿门外位。
chū xíng lè zuò jiù wèi lè zhǐ
初行,乐作,就位,乐止。
dǎo yì diàn dōng mén rù lè zuò
导诣殿东门入,乐作。
nèi zàn yǐn zhì wèi běi xiàng lì lè zhǐ
内赞引至位,北向立,乐止。
zàn guì wáng yǔ wáng fǔ guān jiē guì zhì cí yuē cí yù mǒu jié gōng yì huáng tài zǐ diàn xià
赞跪,王与王府官皆跪,致词曰:“兹遇某节,恭诣皇太子殿下。
zhì cí bì wáng yǔ wáng fǔ guān jiē fǔ fú xìng lè zuò
”致词毕,王与王府官皆俯伏,兴,乐作。
fù wèi lè zhǐ
复位,乐止。
zàn bài lè zuò wáng yǔ wáng fǔ guān jiē sì bài
赞拜,乐作,王与王府官皆四拜。
xìng lè zhǐ
兴,乐止。
lǐ bì wáng jí gè guān yǐ cì chū
礼毕,王及各官以次出。
wáng zhì hòu diàn xù jiā rén lǐ
王至后殿,叙家人礼。
dōng gōng jí wáng jiē cháng fú wáng yóu wén huá diàn dōng mén rù zhì hòu diàn
东宫及王皆常服,王由文华殿东门入,至后殿。
wáng xī xiàng dōng gōng nán xiàng
王西向,东宫南向。
xiāng jiàn lǐ bì xù zuò dōng gōng zhèng zhōng nán miàn zhū wáng liè yú dōng xī
相见礼毕,叙坐,东宫正中,南面,诸王列于东西。
jiā jìng èr shí bā nián lǐ bù zòu gù shì huáng tài zǐ shòu cháo hè shè zuò wén huá diàn zhōng jīn yì huáng wǎ shì yīng bì zūn
嘉靖二十八年,礼部奏,故事,皇太子受朝贺,设座文华殿中,今易黄瓦,似应避尊。
dì yuē dōng gōng shòu hè wèi dāng shè wén huá mén zhī zuǒ nán xiàng
帝曰:“东宫受贺,位当设文华门之左,南向。
rán shì wèi wèi bèi yǐ zhī
然侍卫未备,已之。
lóng qìng èr nián cè huáng tài zǐ zhào yú wén huá diàn mén dōng jiān shè zuò shòu hè
”隆庆二年册皇太子,诏于文华殿门东间设座受贺。
dà yàn yí
大宴仪
hàn dà cháo huì qún chén shàng diàn chēng wàn suì jǔ shāng
汉大朝会,群臣上殿称万岁,举觞。
bǎi guān shòu cì yàn xiǎng dà zuò lè
百官受赐宴飨,大作乐。
táng dà xiǎng dēng gē huò yú diàn tíng shè jiǔ bù jì
唐大飨登歌,或于殿庭设九部伎。
sòng yǐ chūn qiū zhòng yuè jí qiān qiū jié dà yàn qún chén shè shān lóu pái chang qióng jí shē lì
宋以春秋仲月及千秋节,大宴群臣,设山楼排场,穷极奢丽。
míng zhì yǒu dà yàn zhōng yàn cháng yàn xiǎo yàn
明制,有大宴、中宴、常宴、小宴。
hóng wǔ yuán nián dà yàn qún chén yú fèng tiān diàn sān pǐn yǐ shàng shēng diàn yú liè yú dān chí suì dìng zhèng dàn dōng zhì shèng jié yàn jǐn shēn diàn lǐ
洪武元年,大宴群臣于奉天殿,三品以上升殿,余列于丹墀,遂定正旦、冬至圣节宴谨身殿礼。
èr shí liù nián zhòng dìng dà yàn lǐ chén yú fèng tiān diàn
二十六年,重定大宴礼,陈于奉天殿。
yǒng lè yuán nián yǐ jiāo sì lǐ chéng dà yàn
永乐元年,以郊祀礼成,大宴。
shí jiǔ nián yǐ běi jīng jiāo shè zōng miào jí gōng diàn chéng dà yàn
十九年,以北京郊社、宗庙及宫殿成,大宴。
xuān dé zhèng tǒng jiān cháo guān bù yǔ zhě gěi cì jié qián
宣德、正统间,朝官不与者,给赐节钱。
fán lì chūn yuán xiāo sì yuè bā rì duān wǔ chóng yáng là bā rì yǒng lè jiān jù yú fèng tiān mén cì bǎi guān yàn yòng lè
凡立春、元宵、四月八日、端午、重阳、腊八日,永乐间,俱于奉天门赐百官宴,用乐。
qí hòu jiē yàn yú wǔ mén wài bù yòng lè
其后皆宴于午门外,不用乐。
lì chūn rì cì chūn bǐng yuán xiāo rì tuán zǐ sì yuè bā rì bù là jiá jiā jìng zhōng gǎi bù là jiá wèi mài bǐng
立春日赐春饼,元宵日团子,四月八日不落荚,(嘉靖中,改不落荚为麦饼。
duān wǔ rì liáng gāo zòng chóng yáng rì gāo là bā rì miàn jù shè wǔ mén wài yǐ guān pǐn xù zuò
)端午日凉糕粽,重阳日糕,腊八日面,俱设午门外,以官品序坐。
xuān dé wǔ nián dōng jiǔ wèi xuě shí èr yuè dà xuě dì shì qún chén xǐ xuě shī fù cì shǎng xuě yàn
宣德五年冬,久未雪,十二月大雪,帝示群臣《喜雪》诗,复赐赏雪宴。
qún chén jìn hé zhāng dì zé qí yù jǐng jiè zhě lù zhī ér wèi zhī xù
群臣进和章,帝择其寓警戒者录之,而为之序。
huáng tài hòu shèng dàn zhèng tǒng sì nián cì yàn wǔ mén
皇太后圣诞,正统四年赐宴午门。
dōng gōng qiān qiū jié yǒng lè jiān cì fǔ bù táng shàng chūn fāng kē dào jìn shì jǐn yī wèi jí tiān xià jìn jiān guān yàn yú wén huá diàn
东宫千秋节,永乐间,赐府部堂上、春坊、科道、近侍锦衣卫及天下进笺官,宴于文华殿。
xuān dé yǐ hòu jù yàn wǔ mén wài
宣德以后,俱宴午门外。
fán sì yuán qiū fāng zé qí gǔ cháo rì xī yuè gēng jí jīng yán rì jiǎng dōng gōng jiǎng dú jiē cì fàn
凡祀圜丘、方泽、祈谷、朝日夕月、耕耤、经筵日讲、东宫讲读,皆赐饭。
qīn cán cì nèi wài mìng fù fàn
亲蚕,赐内外命妇饭。
zuǎn xiū jiào kān shū jí kāi guǎn jì shū chéng jiē cì yàn
纂修校勘书籍,开馆暨书成,皆赐宴。
gé chén jiǔ nián kǎo mǎn cì yàn yú lǐ bù jiǔ qīng shì yàn
阁臣九年考满,赐宴于礼部,九卿侍宴。
xīn jìn shì cì yàn yuē ēn róng
新进士赐宴曰恩荣。
fán dà xiǎng shàng bǎo sī shè yù zuò yú fèng tiān diàn jǐn yī wèi shè huáng huī yú diàn wài zhī dōng xī jīn wú děng wèi shè hù wèi guān èr shí sì rén yú diàn dōng xī
凡大飨,尚宝司设御座于奉天殿,锦衣卫设黄麾于殿外之东西,金吾等卫设护卫官二十四人于殿东西。
jiào fāng sī shè jiǔ zòu yuè gē yú diàn nèi shè dà lè yú diàn wài lì sān wǔ zá duì yú diàn xià
教坊司设九奏乐歌于殿内,设大乐于殿外,立三舞杂队于殿下。
guāng lù sì shè jiǔ tíng yú yù zuò xià xi shàn tíng yú yù zuò xià dōng zhēn xiū xī hǎi tíng yú jiǔ shàn tíng zhī dōng xī
光禄寺设酒亭于御座下西,膳亭于御座下东,珍羞醯醢亭于酒膳亭之东西。
shè yù yán yú yù zuò dōng xī shè huáng tài zǐ zuò yú yù zuò dōng xī xiàng zhū wáng yǐ cì nán dōng xī xiāng xiàng
在御座东西面设御筵,在御座束面设皇太子座位,面向西,诸王依次在南面,东西相对。
qún chén sì pǐn yǐ shàng wèi yú diàn nèi wǔ pǐn yǐ xià wèi yú dōng xī wǔ sī hú shàng jiǔ shàng shí gè gòng shì
群臣四品以上位于殿内,五品以下位于东西庑,司壶、尚酒、尚食各供事。
zhì qī yí lǐ sī qǐng shēng zuò
至期,仪礼司请升座。
jià xìng dà lè zuò
驾兴,大乐作。
shēng zuò lè zhǐ
升座,乐止。
míng biān huáng tài zǐ qīn wáng shàng diàn
鸣鞭,皇太子亲王上殿。
wén wǔ guān sì pǐn yǐ shàng yóu dōng xī mén rù lì diàn zhōng wǔ pǐn yǐ xià lì dan chi zàn bài rú yí
文武官四品以上由东西门入,立殿中,五品以下立丹墀,赞拜如仪。
guāng lù sì jìn yù yán dà lè zuò
光禄寺进御筵,大乐作。
zhì yù qián lè zhǐ
至御前,乐止。
nèi guān jìn huā
内官进花。
guāng lù sì kāi jué zhù jiǔ yì yù qián jìn dì yī jué
光禄寺开爵注酒,诣御前,进第一爵。
jiào fāng sī zòu yán jīng zhī qū
教坊司奏《炎精之曲》。
lè zuò nèi wài guān jiē guì jiào fāng sī guì zòu jìn jiǔ
乐作,内外官皆跪,教坊司跪奏进酒。
yǐn bì lè zhǐ
饮毕,乐止。
zhòng guān fǔ fú xìng zàn bài rú yí
众官俯伏,兴,赞拜如仪。
gè jiù wèi zuò xù bān yì qún chén sàn huā
各就位坐,序班诣群臣散花。
dì èr jué zòu huáng fēng zhī qū
第二爵奏《皇风之曲》。
lè zuò guāng lù sì zhuó jiǔ yù qián xù bān zhuó qún chén jiǔ
乐作,光禄寺酌酒御前,序班酌群臣酒。
huáng dì jǔ jiǔ qún chén yì jǔ jiǔ lè zhǐ
皇帝举酒,群臣亦举酒,乐止。
jìn tāng gǔ chuī xiǎng jié qián dǎo zhì diàn wài gǔ chuī zhǐ
进汤,鼓吹响节前导,至殿外,鼓吹止。
diàn shàng lè zuò qún chén qǐ lì guāng lù sì guān jìn tāng qún chén fù zuò
殿上乐作,群臣起立,光禄寺官进汤,群臣复坐。
xù bān gōng qún chén tāng
序班供群臣汤。
huáng dì jǔ zhù qún chén yì jǔ zhù zàn zhuàn chéng lè zhǐ
皇帝举箸,群臣亦举箸,赞馔成,乐止。
wǔ wǔ rù zòu píng dìng tiān xià zhī wǔ
武舞入,奏《平定天下之舞》。
dì sān jué zòu juàn huáng míng zhī qū
第三爵奏《眷皇明之曲》。
lè zuò jìn jiǔ rú chū
乐作,进酒如初。
lè zhǐ zòu fǔ ān sì yí zhī wǔ
乐止,奏《抚安四夷之舞》。
dì sì jué zòu tiān dào chuán zhī qū jìn jiǔ jìn tāng rú chū zòu chē shū huì tóng zhī wǔ
第四爵奏《天道传之曲》,进酒、进汤如初,奏《车书会同之舞》。
dì wǔ jué zòu zhèn huáng gāng zhī qū jìn jiǔ rú chū zòu bǎi xì chéng yìng wǔ
第五爵奏《振皇纲之曲》,进酒如初,奏《百戏承应舞》。
dì liù jué zòu jīn líng zhī qū jìn jiǔ jìn tāng rú chū zòu bā mán xiàn bǎo wǔ
第六爵奏《金陵之曲》,进酒、进汤如初,奏《八蛮献宝舞》。
dì qī jué zòu cháng yáng zhī qū jìn jiǔ rú chū zòu cǎi lián duì zi wǔ
第七爵奏《长杨之曲》,进酒如初,奏《采莲队子舞》。
dì bā jué zòu fāng lǐ zhī qū jìn jiǔ jìn tāng rú chū zòu yú yuè yú yuān wǔ
第八爵奏《芳醴之曲》,进酒、进汤如初,奏《鱼跃于渊舞》。
dì jiǔ jué zòu jià liù lóng zhī qū jìn jiǔ rú chū
第九爵奏《驾六龙之曲》,进酒如初。
guāng lù sì shōu yù jué xù bān shōu qún chén zhǎn
光禄寺收御爵,序班收群臣盏。
jìn tāng jìn dà shàn dà lè zuò qún chén qǐ lì jìn qì fù zuò xù bān gōng qún chén fàn shí
进汤,进大膳,大乐作,群臣起立,进讫复坐,序班供群臣饭食。
qì zàn shàn chéng lè zhǐ
讫,赞膳成,乐止。
chè shàn zòu bǎi huā duì wǔ
撤膳,奏《百花队舞》。
zàn chè àn guāng lù sì chè yù àn xù bān chè qún chén àn
赞撤案,光禄寺撤御案,序班撤群臣案。
zàn yàn chéng qún chén jiē chū xí běi xiàng lì
赞宴成,群臣皆出席,北向立。
zàn bài rú yí qún chén fēn dōng xī lì
赞拜如仪,群臣分东西立。
yí lǐ sī zòu lǐ bì jià xìng lè zhǐ yǐ cì chū
仪礼司奏礼毕,驾兴,乐止,以次出。
qí zhōng yàn lǐ rú qián dàn jìn qī jué
其中宴礼如前,但进七爵。
cháng yàn rú zhōng yàn dàn yī bài sān kòu tóu jìn jiǔ huò sān huò wǔ ér zhǐ
常宴如中宴,但一拜三叩头,进酒或三或五而止。
fán yàn mìng fù kūn níng gōng shè yí zhàng nǚ lè
凡宴命妇,坤宁宫设仪仗、女乐。
huáng hòu cháng fú shēng zuò huáng fēi huáng tài zǐ fēi wáng fēi gōng zhǔ yì cháng fú suí chū gē rù jiù wèi dà xiǎo mìng fù gè lì yú zuò wèi hòu
皇后常服升座,皇妃、皇太子妃、王妃、公主亦常服随出合,入就位,大小命妇各立于座位后。
chéng xiàng fū rén lǜ zhū mìng fù jǔ yù shí àn
丞相夫人率诸命妇举御食案。
chéng xiàng fū rén pěng shòu huā èr pǐn wài mìng fù gè jǔ shí àn yú huáng fēi huáng tài zǐ fēi wáng fēi gōng zhǔ qián
丞相夫人捧寿花,二品外命妇各举食案于皇妃、皇太子妃、王妃、公主前。
dà xiǎo mìng fù gè jiù zuò wèi fèng yù zhí shì rén fēn jìn shòu huā yú diàn nèi jí dōng xī wǔ
大小命妇各就座位,奉御执事人分进寿花于殿内及东西庑。
jiǔ qī xíng shàng shí wǔ cì zhuó jiǔ jìn tāng lè zuò zhǐ bìng rú yí
酒七行,上食五次,酌酒、进汤、乐作止,并如仪。
shàng zūn hào huī hào yí
上尊号徽号仪
zi wú jué fù zhī dào
子无爵父之道。
hàn gāo dì gǎn jiā lìng zhī yán ér zūn tài gōng xún yuè fēi zhī
汉高帝感家令之言而尊太公,荀悦非之。
jìn āi dì yù zūn chóng huáng tài fēi jiāng yǐ wéi yi gào xiǎn zōng zhī miào míng shì bù zài jǐ
晋哀帝欲尊崇皇太妃,江以为宜告显宗之庙,明事不在己。
sòng yuán zhì jù zài huáng tài hòu shàng zūn hào yí ér bù xíng gào miào fēi lǐ yě
宋、元志俱载皇太后上尊号仪,而不行告庙,非礼也。
míng zhì tiān zǐ dēng jí fèng mǔ hòu huò mǔ fēi wèi huáng tài hòu zé shàng zūn hào
明制,天子登极,奉母后或母妃为皇太后,则上尊号。
qí hòu huò yǐ qìng diǎn tuī chóng huáng tài hòu zé jiā èr zì huò sì zì wèi huī hào
其后或以庆典推崇皇太后,则加二字或四字为徽号。
shì zōng shí shàng liǎng gōng huáng tài hòu zēng zhì bā zì
世宗时,上两宫皇太后,增至八字。
shàng huī hào zhì cí ér shàng zūn hào zé zhǐ jìn bǎo cè
上徽号致词,而上尊号则止进宝册。
shàng zūn hào zì xuān zōng dēng jí zūn huáng tài hòu shǐ
上尊号,自宣宗登极尊皇太后始。
xiān qī qiǎn guān jì gào tiān dì zōng shè dì qīn gào tài zōng huáng dì dà xíng huáng dì jǐ yán
先期遣官祭告天地宗社,帝亲告太宗皇帝、大行皇帝几筵。
shì rì míng zhōng gǔ bǎi guān cháo fú
是日,鸣钟鼓,百官朝服。
fèng tiān mén shè cè bǎo cǎi yú xiāng tíng
奉天门设册宝彩舆香亭。
zhōng hé sháo lè jí dà lè shè ér bù zuò
中和韶乐及大乐,设而不作。
nèi guān shè huáng tài hòu bǎo zuò chén yí zhàng yú gōng zhōng
内官设皇太后宝座,陈仪仗于宫中。
shè cè bǎo àn yú bǎo zuò qián shè huáng dì bài wèi yú dān bì zhèng zhōng qīn wáng bài wèi yú dān chí nèi
设册宝案于宝座前,设皇帝拜位于丹陛正中,亲王拜位于丹墀内。
nǚ lè shè ér bù zuò
女乐设而不作。
huáng dì miǎn fú yù fèng tiān mén
皇帝冕服御奉天门。
fèng cè bǎo guān yǐ cè bǎo zhì yú zhōng nèi shì jǔ yú huáng dì suí yú jiàng jiē shēng lù
奉册宝官以册宝置舆中,内侍举舆,皇帝随舆降阶升辂。
bǎi guān yú jīn shuǐ qiáo nán běi xiàng lì yú zhì jiē guì guò xìng
百官于金水桥南,北向立,舆至皆跪,过兴。
suí zhì sī shàn mén wài qiáo nán běi xiàng lì
随至思善门外桥南,北向立。
huáng dì zhì sī shàn mén nèi jiàng lù
皇帝至思善门内降辂。
huáng tài hòu shēng zuò
皇太后升座。
yú zhì dān bì
舆至丹陛。
huáng dì yóu zuǒ mén rù zhì bì yòu běi xiàng lì
皇帝由左门入,至陛右,北向立。
qīn wáng miǎn fú gè jiù wèi
亲王冕服各就位。
zòu sì bài huáng dì jí wáng yǐ xià jiē sì bài
奏四拜,皇帝及王以下皆四拜。
fèng cè bǎo guān yǐ cè bǎo yóu diàn zhōng mén rù lì yú zuǒ
奉册宝官以册宝由殿中门入,立于左。
huáng dì yóu diàn zuǒ mén rù zhì bài wèi guì qīn wáng bǎi guān jiē guì
皇帝由殿左门入,至拜位跪,亲王百官皆跪。
zòu jìn guī zòu jìn cè
奏搢圭,奏进册。
fèng cè guān yǐ cè guì jìn huáng dì shòu cè xiàn qì zhí shì guān guì shòu zhì àn zuǒ
奉册官以册跪进,皇帝受册献讫,执事官跪受,置案左。
zòu jìn bǎo fèng bǎo guān yǐ bǎo guì jìn
奏进宝,奉宝官以宝跪进。
huáng dì shòu bǎo xiàn qì zhí shì guān guì shòu zhì àn yòu
皇帝受宝,献讫,执事官跪受,置案右。
zòu chū guī zòu xuān cè zhí shì guān guì xuān dú
奏出圭,奏宣册,执事官跪宣读。
huáng dì fǔ fú xìng yóu zuǒ mén chū zhì bài wèi
皇帝俯伏,兴,由左门出,至拜位。
zòu sì bài chuán chàng bǎi guān tóng sì bài
奏四拜,传唱百官同四拜。
lǐ bì jià xìng
礼毕,驾兴。
shì rì huáng dì fèng huáng tài hòu yè fèng xiān diàn jí jǐ yán xíng yè xiè lǐ
是日,皇帝奉皇太后谒奉先殿及几筵,行谒谢礼。
lǐ bì huáng tài hòu hái gōng fú yàn jū guān fú shēng zuò
礼毕,皇太后还宫,服燕居冠服,升座。
huáng dì lǜ huáng hòu huáng fēi qīn wáng gōng zhǔ jí liù shàng děng nǚ guān xíng qìng hè lǐ
皇帝率皇后、皇妃、亲王、公主及六尚等女官行庆贺礼。
yì rì wài mìng fù sì pǐn yǐ shàng xíng jìn biǎo jiān lǐ
翌日,外命妇四品以上行进表笺礼。
xuān dé yǐ hòu yí tóng
宣德以后,仪同。
zhèng tǒng chū zūn tài huáng tài hòu yí tóng
正统初,尊太皇太后仪同。
tiān shùn bā nián èr yuè zēng mìng fù zhì cí yún mǒu fū rén qiè mǒu shì děng gōng wéi huáng tài hòu bì xià zūn jū cí jí yǒng yīng fú shòu
天顺八年二月,增命妇致词云:“某夫人妾某氏等,恭惟皇太后陛下尊居慈极,永膺福寿。
hóng zhì shí bā nián shàng liǎng gōng zūn hào gǎi huáng tài hòu zhì cí yún zūn jū cí wéi mào lóng fú shòu
”弘治十八年,上两宫尊号,改皇太后致词云:“尊居慈闱,茂隆福寿。
jiā jìng yuán nián èr yuè shàng zūn hào yǐ sì gōng xíng lǐ guò láo fēn wéi èr rì
嘉靖元年二月上尊号,以四宫行礼过劳,分为二日。
yòu yǐ wǔ zōng fú zhì wèi mǎn zhuāng sù huáng hòu miǎn cháo hè mìng fù hè sān gōng yì fēn rì
又以武宗服制未满,庄肃皇后免朝贺,命妇贺三宫,亦分日。
shàng huī hào zì tiān shùn èr nián zhēng yuè fèng huáng tài hòu shǐ
上徽号,自天顺二年正月奉皇太后始。
zhì cí yún sì huáng dì chén fú wéi huáng tài hòu bì xià gōng dé jiān lóng xiǎn chóng huī hào yǒng yīng fú shòu shuài tǔ tóng huān
致词云:“嗣皇帝臣,伏惟皇太后陛下,功德兼隆,显崇徽号,永膺福寿,率土同欢。
mìng fù jìn biǎo qìng hè zhì cí yún mǒu fū rén qiè mǒu shì děng gōng wéi huáng tài hòu bì xià dé tóng kūn hòu yǔn xié huī chēng shòu fú wú jiāng yú qíng huan dài
”命妇进表庆贺致词云:“某夫人妾某氏等,恭惟皇太后陛下德同坤厚,允协徽称,寿福无疆,舆情欢戴。
yú rú cháng yí
”馀如常仪。
hòu shàng huī hào jí jiā shàng huī hào fǎng cǐ
后上徽号及加上徽号,仿此。
chéng huà èr shí sān nián lǐ bù jù yí shàng wèi jí huáng tài zǐ fēi lǐ tè mìng zēng zhī
成化二十三年,礼部具仪上,未及皇太子妃礼,特命增之。