lǐ bā jiā lǐ èr
◎礼八(嘉礼二)
cè huáng hòu yí cè fēi pín yí fù cè huáng tài zǐ jí huáng tài zǐ fēi yí cè qīn wáng jí wáng fēi yí cè gōng zhǔ yí fù huáng dì jiā yuán fú yí cè huáng tài zǐ huáng zǐ guàn lǐ pǐn guān guàn lǐ shù rén guàn lǐ
册皇后仪(册妃嫔仪附) 册皇太子及皇太子妃仪册亲王及王妃仪(册公主仪附) 皇帝加元服仪册皇太子皇子冠礼品官冠礼庶人冠礼
cè huáng hòu yí
册皇后仪
gǔ zhě lì hòu wú cè mìng lǐ
古者立后无册命礼。
zhì hàn líng dì lì sòng měi rén wèi huáng hòu shǐ yù diàn mìng tài wèi chí jié fèng xǐ shòu dú cè
至汉灵帝立宋美人为皇后,始御殿,命太尉持节,奉玺绶,读册。
huáng hòu běi miàn chēng chén qiè guì shòu
皇后北面称臣妾,跪受。
qí hòu yán wèi dìng zhì ér yí wén dài gè bù tóng
其后沿为定制,而仪文代各不同。
míng yí zhù dà dǐ cān táng sòng zhī zhì ér yòng zhī tài zǔ chū dìng zhì
明仪注大抵参唐、宋之制而用之,太祖初,定制。
fán cè huáng hòu qián qī sān rì zhāi jiè qiǎn guān jì gào tiān dì zōng miào
凡册皇后,前期三日斋戒,遣官祭告天地、宗庙。
qián yī rì shì yí sī shè cè bǎo àn yú fèng tiān diàn yù zuò qián shè fèng jié guān wèi yú cè àn zhī dōng zhǎng jié zhě wèi yú qí zuǒ shāo tuì shè chéng zhì guān wèi yú qí nán jù xī xiàng
前一日,侍仪司设册宝案于奉天殿御座前,设奉节官位于册案之东,掌节者位于其左,稍退,设承制官位于其南,俱西向。
shè zhèng fù shǐ shòu zhì wèi yú héng jiē yú nán běi xiàng
设正副使受制位于横街于南,北向。
shè chéng zhì xuān zhì guān wèi yú qí běi shè fèng jié fèng cè fèng bǎo guān wèi yú qí dōng běi jù xī xiàng
设承制宣制官位于其北,设奉节奉册奉宝官位于其东北,俱西向。
shè zhèng fù shǐ shòu cè bǎo rù wèi yú shòu zhì wèi zhī běi běi xiàng
设正副使受册宝褥位于受制位之北,北向。
diǎn yí èr rén wèi dān bì shàng nán zàn lǐ èr rén wèi zhèng fù shǐ běi zhī bān èr rén wèi zàn lǐ zhī nán jù dōng xī xiāng xiàng
典仪二人位丹陛上南,赞礼二人位正副使北,知班二人位赞礼之南,俱东西相向。
bǎi guān jí shì cóng wèi rú cháo yí
百官以及侍从位,按朝廷仪礼设置。
shì rì zǎo liè lǔ bù chén jiá shì shè lè rú yí
是日早,列卤簿,陈甲士,设乐如仪。
nèi guān shè huáng hòu shòu cè wèi jí cè jié bǎo àn yú gōng zhōng shè xiāng àn yú diàn shàng shè quán zhì cè bǎo àn yú xiāng àn qián shè nǚ lè yú dān bì
内官设皇后受册位及册节宝案于宫中,设香案于殿上,设权置册宝案于香案前,设女乐于丹陛。
zhì míng zhèng fù shǐ jí bǎi guān rù
质明,正副使及百官入。
gǔ sān yán huáng dì gǔn miǎn yù fèng tiān diàn
鼓三严,皇帝衮冕御奉天殿。
lǐ bù guān fèng cè bǎo gè zhì yú àn
礼部官奉册宝,各置于案。
zhū zhí shì guān gè rén jiù diàn shàng wèi lì
诸执事官各人就殿上位立。
lè zuò sì bài xìng lè zhǐ
乐作,四拜,兴,乐止。
chéng zhì guān zòu fā huáng hòu cè bǎo chéng zhì qì yóu zhōng mén chū jiàng zì zhōng bì zhì xuān zhì wèi yuē yǒu zhì
承制官奏发皇后册宝,承制讫,由中门出,降自中陛,至宣制位,曰“有制”。
zhèng fù shǐ guì chéng zhì guān xuān zhì yuē cè fēi mǒu shì wèi huáng hòu mìng qīng děng chí jié zhǎn lǐ
正副使跪,承制官宣制曰:“册妃某氏为皇后,命卿等持节展礼。
xuān bì yóu diàn xī mén rù
”宣毕,由殿西门入。
zhèng fù shǐ fǔ fú xìng
正副使俯伏,兴。
zhí shì zhě jǔ cè bǎo àn yóu zhōng mén chū jiàng zì zhōng bì
执事者举册宝案,由中门出,降自中陛。
fèng jié guān lǜ zhǎng jié zhě qián dǎo zhì zhèng fù shǐ rù wèi yǐ àn zhì yú běi
奉节官率掌节者前导,至正副使褥位,以案置于北。
zhǎng jié zhě tuō jié yī yǐ jié shòu fèng jié guān
掌节者脱节衣,以节授奉节官。
fèng jié guān yǐ shòu zhèng shǐ zhèng shǐ yǐ shòu zhǎng jié zhě zhǎng jié zhě guì shòu xìng lì yú zhèng shǐ zhī zuǒ
奉节官以授正使,正使以授掌节者,掌节者跪受,兴,立于正使之左。
fèng jié guān tuì
奉节官退。
yǐn lǐ yǐn zhèng shǐ yì shòu cè wèi fèng cè guān yǐ cè shòu zhèng shǐ zhèng shǐ guì shòu zhì yú àn
引礼引正使诣受册位,奉册官以册授正使,正使跪受,置于案。
tuì fù wèi
退,复位。
fù shǐ shòu bǎo yì rú zhī
副使受宝亦如之。
lè zuò zhèng fù shǐ sì bài
乐作,正副使四拜。
xìng lè zhǐ
兴,乐止。
zhèng shǐ suí cè fù shǐ suí bǎo zhǎng jié zhě qián dǎo jǔ àn zhě cì zhī lè zuò
正使随册,副使随宝,掌节者前导,举案者次之,乐作。
chū fèng tiān mén lè zhǐ
出奉天门,乐止。
shì yí zòu lǐ bì jià xìng bǎi guān chū
侍仪奏礼毕,驾兴,百官出。
zhǎng jié zhě jiā jié yī fèng cè bǎo guān jiē jìn hù qǔ cè bǎo zhì lóng tíng nèi yí zhàng dà lè qián dǎo zhì zhōng gōng mén wài lè zuò
掌节者加节衣,奉册宝官皆搢笏,取册宝置龙亭内,仪仗大乐前导,至中宫门外,乐作。
huáng hòu jù jiǔ lóng sì fèng guān fú yī yī chū gē zhì diàn shàng nán xiàng lì
皇后具九龙四凤冠,服祎衣,出合,至殿上,南向立。
lè zhǐ zhèng fù shǐ fèng cè bǎo quán zhì yú mén wài suǒ shè àn shàng
乐止,正副使奉册宝权置于门外所设案上。
yǐn lǐ yǐn zhèng fù shǐ jí nèi shǐ jiān lìng jù jiù wèi
引礼引正副使及内使监令俱就位。
zhèng shǐ yì nèi shǐ jiān lìng qián chēng cè lǐ shǐ chén mǒu fù shǐ chén mǒu fèng zhì shòu huáng hòu cè bǎo
正使诣内使监令前,称册礼使臣某,副使臣某,奉制授皇后册宝。
nèi shǐ jiān lìng rù gào huáng hòu chū fù wèi
内使监令入告皇后,出,复位。
yǐn lǐ yǐn nèi wài mìng fù rù jiù wèi
引礼引内外命妇入就位。
zhèng shǐ fèng cè shòu nèi shǐ jiān lìng nèi shǐ jiān lìng guì shòu yǐ shòu nèi guān
正使奉册授内使监令,内使监令跪受,以授内官。
fù shǐ shòu bǎo yì rú zhī
副使授宝亦如之。
gè fù wèi
各复位。
nèi shǐ jiān lìng lǜ fèng cè fèng bǎo nèi guān rù gè zhì yú àn
内使监令率奉册奉宝内官入,各置于案。
shàng yí yǐn huáng hòu jiàng bì yì tíng zhōng wèi lì
尚仪引皇后降陛,诣庭中位立。
nèi guān fèng cè bǎo lì yú huáng hòu zhī dōng xī
内官奉册宝立于皇后之东西。
nèi shǐ jiān lìng chēng yǒu zhì shàng yí zòu bài
内使监令称“有制”,尚仪奏拜。
huáng hòu bài lè zuò
皇后拜,乐作。
sì bài xìng lè zhǐ
四拜,兴,乐止。
xuān zhì qì fèng cè nèi guān yǐ cè shòu dú cè nèi guān dú qì yǐ shòu nèi shǐ jiān lìng
宣制讫,奉册内官以册授读册内官读讫,以授内使监令。
nèi shǐ jiān lìng guì yǐ shòu huáng hòu huáng hòu guì shòu yǐ shòu sī yán
内使监令跪以授皇后,皇后跪受,以授司言。
fèng bǎo rú qián yí
奉宝如前仪。
shòu qì yǐ shòu sī bǎo
受讫,以授司宝。
shàng yí zòu bài huáng hòu bài rú qián
尚仪奏拜,皇后拜如前。
nèi shǐ jiān lìng chū yì zhèng fù shǐ qián chēng huáng hòu shòu cè lǐ bì
内使监令出,诣正副使前,称“皇后受册礼毕”。
shǐ zhě tuì yì fèng tiān diàn héng jiē nán běi miàn xī shàng lì jǐ shì zhōng lì yú zhèng fù shǐ dōng běi xī xiàng
使者退诣奉天殿横街南,北面西上立,给事中立于正副使东北,西向。
zhèng fù shǐ zài bài fù mìng yuē fèng zhì cè mìng huáng hòu lǐ bì
正副使再拜复命曰:“奉制册命皇后礼毕。
yòu zài bài jǐ shì zhōng zòu wén nǎi tuì
”又再拜,给事中奏闻,乃退。
huáng hòu jì shòu cè bǎo shēng zuò
皇后既受册宝,升座。
yǐn lǐ yǐn nèi mìng fù bān shǒu yī rén yì diàn zhōng hè wèi guì zhì cí yuē cí yù huáng hòu diàn xià yīng shòu cè bǎo zhèng wèi zhōng gōng qiè děng bù shèng huān qìng jǐn fèng hè
引礼引内命妇班首一人,诣殿中贺位跪,致词曰:“兹遇皇后殿下膺受册宝,正位中宫,妾等不胜欢庆,谨奉贺。
zàn bài lè zuò
”赞拜,乐作。
zài bài xìng lè zhǐ
再拜,兴,乐止。
tuì fù wèi
退,复位。
yòu yǐn wài mìng fù bān shǒu yī rén rù jiù diàn shàng hè wèi rú nèi mìng fù yí
又引外命妇班首一人,入就殿上贺位,如内命妇仪。
lǐ bì jù chū
礼毕俱出。
huáng hòu jiàng zuò lè zuò
皇后降座,乐作。
hái gē lè zhǐ
还合,乐止。
cì rì bǎi guān shàng biǎo jiān chēng hè
次日,百官上表笺称贺。
huáng dì yù diàn shòu hè rú cháng yí
皇帝御殿受贺,如常仪。
suì bǔ rì xíng yè miào lǐ xiān qiǎn guān yòng shēng láo xíng shì gào yǐ huáng hòu jiāng zhī jiàn zhī yì
遂卜日,行谒庙礼,先遣官用牲牢行事,告以皇后将祗见之意。
qián qī huáng hòu zhāi sān rì nèi wài mìng fù jí zhí shì nèi guān zhāi yī rì
前期,皇后斋三日,内外命妇及执事内官斋一日。
shè huáng hòu bài wèi yú miào mén wài jí miào zhōng shè nèi mìng fù péi sì wèi yú miào tíng nán wài mìng fù péi sì wèi yú nèi mìng fù zhī nán
设皇后拜位于庙门外及庙中,设内命妇陪祀位于庙庭南,外命妇陪祀位于内命妇之南。
sī zàn wèi huáng hòu bài wèi zhī dōng xī sī bīn wèi nèi mìng fù zhī běi sī xiāng wèi xiāng àn yòu
司赞位皇后拜位之东西,司宾位内命妇之北,司香位香案右。
chén guàn xǐ yú jiē dōng sī guàn xǐ guān wèi qí suǒ
陈盥洗于阶东,司盥洗官位其所。
zhì rì nèi wài mìng fù gè zhái yī jí zhōng gōng nèi mén wài
至日,内外命妇各翟衣集中宫内门外。
huáng hòu jù jiǔ lóng sì fèng guān fú yī yī
皇后具九龙四凤冠,服祎衣。
chū nèi gōng mén shēng yú zhì wài mén wài jiàng yú shēng zhòng zhái chē
出内宫门,升舆,至外门外降舆,升重翟车。
gǔ chuī shè ér bù zuò
鼓吹设而不作。
shàng yí chén yí wèi cì wài mìng fù cì nèi mìng fù jiē chéng chē qián dǎo
尚仪陈仪卫,次外命妇,次内命妇,皆乘车前导。
nèi shǐ jiān hù cóng sù wèi chén bīng zhàng qián hòu dǎo cóng
内使监扈从,宿卫陈兵仗前后导从。
huáng hòu zhì miào mén sī bīn yǐn mìng fù xiān rù
皇后至庙门,司宾引命妇先入。
huáng hòu jiàng chē sī zàn dǎo zì zuǒ mén rù jiù wèi běi xiàng lì
皇后降车,司赞导自左门入,就位,北向立。
mìng fù gè jiù wèi běi xiàng lì
命妇各就位,北向立。
sī zàn zòu bài sī bīn zàn bài huáng hòu jí mìng fù jiē zài bài xìng
司赞奏拜,司宾赞拜,皇后及命妇皆再拜,兴。
sī zàn qǐng yì guàn xǐ wèi guàn shǒu shuì jué shǒu yóu dōng bì shēng zhì shén wèi qián
司赞请诣盥洗位,盥手帨抉手,由东陛升,至神位前。
sī zàn zòu shàng xiāng zhě sān sī xiāng pěng xiāng yú yòu huáng hòu sān shàng qì dǎo fù wèi zàn bài rú qián
司赞奏上香者三,司香捧香于右,皇后三上讫,导复位,赞拜如前。
sī zàn zòu lǐ bì huáng hòu chū zì miào zhī zuǒ mén mìng fù yǐ cì chū
司赞奏礼毕,皇后出自庙之左门,命妇以次出。
huáng hòu shēng chē mìng fù qián dǎo rú lái yí
皇后升车,命妇前导,如来仪。
guò miào gǔ chuī zhèn zuò huáng hòu rù gōng
过庙,鼓吹振作,皇后入宫。
shì rì huáng dì yàn qún chén yú jǐn shēn diàn huáng hòu yàn nèi wài mìng fù yú zhōng gōng
是日,皇帝宴群臣于谨身殿,皇后宴内外命妇于中宫。
jiē rú zhēng dàn yàn huì yí
皆如正旦宴会仪。
jí chéng zǔ jí wèi cè huáng hòu xú shì qí zhì xiǎo yì
及成祖即位,册皇后徐氏,其制小异。
huáng dì pí biàn fú yù huá gài diàn hàn lín yuàn guān yǐ zhào shū yòng bǎo qì rán hòu yù fèng tiān diàn chuán zhì huáng hòu shòu cè
皇帝皮弁服御华盖殿,翰林院官以诏书用宝讫,然后御奉天殿,传制皇后受册。
lǐ bì hàn lín guān yǐ zhào shū shòu lǐ bù guān lǐ bù guān fèng zhào shū yú chéng tiān mén kāi dú
礼毕,翰林官以诏书授礼部官,礼部官奉诏书于承天门开读。
huáng dì hái gōng lǜ huáng hòu jù fú yì fèng xiān diàn yè gào bì
皇帝还宫,率皇后具服诣奉先殿谒告毕。
huáng hòu jù fú yú nèi diàn sì huáng dì shēng zuò
皇后具服于内殿,俟皇帝升座。
zàn yǐn nǚ guān dǎo yì bài wèi xíng xiè ēn lǐ lè zuò
赞引女官导诣拜位,行谢恩礼,乐作。
bā bài xìng lè zhǐ
八拜,兴,乐止。
lǐ bì
礼毕。
cì rì huáng dì huáng hòu shòu hè yàn huì rú qián yí
次日,皇帝皇后受贺宴会,如前仪。
tiān shùn bā nián zēng dìng qīn wáng yú huáng dì qián qìng hè cì yì huáng tài hòu qìng hè cì yì huáng hòu qián bā bài yí
天顺八年,增定亲王于皇帝前庆贺,次诣皇太后庆贺,次诣皇后前八拜仪。
jiā jìng shí sān nián cè huáng hòu fāng shì lǐ chén jù yí zhù yǒu yè gào nèi diàn yí wú yè gào tài miào shì miào zhī lǐ dì mìng yì zēng
嘉靖十三年,册皇后方氏,礼臣具仪注,有谒告内殿仪,无谒告太庙世庙之礼,帝命议增。
yú shì lǐ chén yǐ yí shàng
于是礼臣以仪上。
xiān qī zhāi sān rì suǒ sī chén shè rú shí xiá yí
先期斋三日,所司陈设如时祫仪。
zhì rì huáng dì yù lù huáng hòu fēi yù dí chē tóng yì tài miào
至日,皇帝御辂,皇后妃御翟车,同诣太庙。
mìng guān fèng qī miào zhǔ shēng shén zuò qì
命官奉七庙主升神座讫。
huáng dì fèng gāo huáng dì zhǔ huáng hòu fèng gāo huáng hòu zhǔ chū shēng shén zuò
皇帝奉高皇帝主,皇后奉高皇后主,出升神座。
yíng shén shàng xiāng diàn bó guàn xiàn lè zuò zhǐ jiē rú yí
迎神、上香、奠帛、祼献,乐作止,皆如仪。
cì yì shì miào xíng lǐ tóng shàng yí
次诣世庙行礼,同上仪。
lóng qìng yuán nián zēng dìng bān zhào cì rì mìng fù xíng jiàn huáng hòu lǐ
隆庆元年增定,颁诏次日,命妇行见皇后礼。
cè fēi zhī yí
册妃之仪。
zì hóng wǔ sān nián cè sūn shì wèi guì fēi dìng huáng dì bù yù diàn chéng zhì guān xuān zhì yuē fēi mǒu shì tè fēng mǒu fēi mìng qīng děng chí jié xíng lǐ
自洪武三年册孙氏为贵妃,定皇帝不御殿,承制官宣制曰:“妃某氏,特封某妃,命卿等持节行礼。
dàn shòu cè wú bǎo yú bìng rú zhōng gōng yí
”但授册,无宝,馀并如中宫仪。
yǒng lè qī nián dìng cè fēi lǐ
永乐七年,定册妃礼。
huáng dì pí biàn fú yù huá gài diàn chuán zhì
皇帝皮弁服御华盖殿,传制。
zhì xuān zōng lì sūn guì fēi shǐ shòu bǎo xiàn zōng fēng wàn guì fēi shǐ chēng huáng fēi hóng wǔ zhī jiù yǐ
至宣宗立孙贵妃,始授宝,宪宗封万贵妃,始称皇,非洪武之旧矣。
jiā jìng shí nián dì cè jiǔ pín lǐ guān shàng yí zhù
嘉靖十年,帝册九嫔,礼官上仪注。
xiān rì suǒ sī chén shè yí zhàng rú shuò wàng yí
先日,所司陈设仪仗如朔望仪。
zhì qī huáng dì jù gǔn miǎn gào tài miào shì miào qì yì pí biàn fú yù huá gài diàn
至期,皇帝具衮冕,告太庙、世庙讫,易皮弁服,御华盖殿。
bǎi guān gōng fú rù xíng lǐ
百官公服入行礼。
zhèng fù shǐ cháo fú chéng zhì jǔ jié cè zhì jiǔ pín gōng
正、副使朝服承制,举节册至九嫔宫。
jiǔ pín yíng yú gōng mén wài suí zhì bài wèi
九嫔迎于宫门外,随至拜位。
nǚ guān xuān cè jiǔ pín shòu cè xiān hòu bā bài
女官宣册,九嫔受册,先后八拜。
sòng jié chū gōng mén fù mìng
送节出宫门复命。
jiǔ pín suí jù fú hou huáng hòu lǜ yì fèng xiān diàn yè gào jí yì huáng dì huáng hòu qián xiè ēn jù rú cè fēi lǐ
九嫔随具服候,皇后率诣奉先殿谒告,及诣皇帝、皇后前谢恩,俱如册妃礼。
wéi guī yòng cì yù gǔ wén yín cè shǎo shā yú huáng fēi wǔ fēn zhī yī
惟圭用次玉,谷文、银册少杀于皇妃五分之一。
èr shí nián cè dé fēi zhāng shì yǐ fēi jiāng jiù shì ér dì fāng jìng shè bù chuán zhì bù yè gào nèi diàn yú bìng rú jiù
二十年,册德妃张氏,以妃将就室,而帝方静摄,不传制,不谒告内殿,馀并如旧。
cè huáng tài zǐ jí huáng tài zǐ fēi yí
册皇太子及皇太子妃仪
zì hàn dài shǐ chēng huáng tài zǐ míng dì shǐ yǒu lín xuān cè bài zhī yí
自汉代始称皇太子,明帝始有临轩、册拜之仪。
táng zé nián zhǎng zhě lín xuān cè shòu yòu zhě qiǎn shǐ nèi cè
唐则年长者临轩册授,幼者遣使内册。
sòng wéi yòng lín xuān
宋惟用临轩。
yuán wéi yòng nèi cè bù yǐ zhǎng yòu
元惟用内册,不以长幼。
míng xìng dìng zhì cè huáng tài zǐ suǒ sī chén shè rú cè hòu yí
明兴,定制,册皇太子,所司陈设如册后仪。
shè huáng tài zǐ bài wèi yú dān bì shàng
设皇太子拜位于丹陛上。
zhōng yán huáng dì gǔn miǎn yù jǐn shēn diàn huáng tài zǐ miǎn fú sì yú fèng tiān mén
中严,皇帝衮冕御谨身殿,皇太子冕服俟于奉天门。
wài bàn huáng dì shēng fèng tiān diàn yǐn lǐ dǎo huáng tài zǐ rù fèng tiān dōng mén
外办,皇帝升奉天殿,引礼导皇太子入奉天东门。
lè zuò yóu dōng jiē shēng zhì dān bì wèi lè zhǐ
乐作,由东阶升至丹陛位,乐止。
bǎi guān gè jiù dan chi wèi
百官各就丹墀位。
lè zuò huáng tài zǐ zài bài xìng lè zhǐ
乐作,皇太子再拜,兴,乐止。
chéng zhì guān yóu diàn zhōng mén chū lì yú mén wài yuē yǒu zhì
承制官由殿中门出,立于门外,曰:“有制”。
huáng tài zǐ guì
皇太子跪。
xuān zhì yuē cè zhǎng zǐ mǒu wèi huáng tài zǐ
宣制曰:“册长子某为皇太子。
huáng tài zǐ fǔ fú xìng lè zuò
”皇太子俯伏,兴,乐作。
zài bài
再拜。
lè zhǐ
乐止。
yǐn lǐ dǎo huáng tài zǐ yóu diàn dōng mén rù lè zuò
引礼导皇太子由殿东门入,乐作。
nèi zàn dǎo zhì yù zuò qián lè zhǐ
内赞导至御座前,乐止。
nèi zàn zàn guì zàn xuān cè
内赞赞跪,赞宣册。
xuān bì zàn jìn guī zàn shòu cè
宣毕,赞搢圭,赞授册。
huáng tài zǐ jìn guī guì shòu cè yǐ shòu nèi shì
皇太子搢圭,跪受册,以授内侍。
fù zàn shòu bǎo rú shòu cè yí
复赞授宝,如授册仪。
zàn chū guī huáng tài zǐ chū guī fǔ fú xìng yóu diàn dōng mén chū
赞出圭,皇太子出圭,俯伏,兴,由殿东门出。
zhí shì guān jǔ jié cè bǎo suí chū
执事官举节册宝随出。
huáng tài zǐ fù wèi lè zuò
皇太子复位,乐作。
sì bài xìng lè zhǐ
四拜兴,乐止。
yóu dōng jiē jiàng lè zuò
由东阶降,乐作。
zhì fèng tiān mén lè zhǐ
至奉天门,乐止。
yí zhàng gǔ yuè yíng cè bǎo zhì wén huá diàn chí jié guān chí jié fù mìng lǐ bù guān fèng zhào shū fù wǔ mén kāi dú bǎi guān yíng zhào zhì zhōng shū shěng bān xíng
仪仗、鼓乐迎册宝至文华殿,持节官持节复命,礼部官奉诏书赴午门开读,百官迎诏至中书省,颁行。
shì yí zòu lǐ bì jià xìng hái gōng
侍仪奏礼毕,驾兴,还宫。
huáng tài zǐ yì nèi diàn hou huáng hòu shēng zuò xíng cháo xiè lǐ sì bài gōng xiè yuē xiǎo zi mǒu cí shòu cè mìng jǐn yì mǔ hòu diàn xià gōng xiè
皇太子诣内殿,候皇后升座,行朝谢礼,四拜,恭谢曰:“小子某,兹受册命,谨诣母后殿下恭谢。
fù sì bài lǐ bì
”复四拜,礼毕。
qīn wáng shì zǐ jùn wáng sì yú wén huá diàn bì shàng
亲王、世子、郡王俟于文华殿陛上。
huáng tài zǐ shēng zuò qīn wáng yǐ xià yóu dōng bì shēng jiù bài wèi sì bài
皇太子升座,亲王以下由东陛升,就拜位四拜。
cháng wáng gōng hè yuē xiǎo dì mǒu cí yù zhǎng xiōng huáng tài zǐ róng yīng cè bǎo bù shèng xīn biàn zhī zhì jǐn lǜ zhū dì yì diàn xià chēng hè
长王恭贺曰:“小弟某,兹遇长兄皇太子荣膺册宝,不胜欣忭之至,谨率诸弟诣殿下称贺。
hè bì jiē sì bài
”贺毕,皆四拜。
huáng tài zǐ xìng yǐ cì chū
皇太子兴,以次出。
zhū wáng yì zhōng gōng sì bài cháng wáng zhì cí hè bì jiē sì bài chū
诸王诣中宫四拜,长王致词贺毕,皆四拜出。
shì rì huáng tài zǐ yì wǔ yīng diàn jiàn zhū shū háng jiā rén lǐ sì bài zhū shū xī xiàng zuò shòu
是日,皇太子诣武英殿见诸叔,行家人礼,四拜,诸叔西向坐受。
jiàn zhū xiōng háng jiā rén lǐ èr bài zhū xiōng xī xiàng lì shòu
见诸兄,行家人礼,二拜,诸兄西向立受。
cì rì bǎi guān jìn biǎo jiān qìng hè nèi wài mìng fù qìng hè zhōng gōng rú cháng yí
次日,百官进表笺庆贺,内外命妇庆贺中宫,如常仪。
nǎi zé rì tài zǐ yè tài miào
乃择日,太子谒太庙。
hóng wǔ èr shí bā nián huáng tài zǐ qīn wáng jù shòu jīn cè bù yòng bǎo
洪武二十八年,皇太子、亲王俱授金册,不用宝。
yǒng lè èr nián dìng xiān sān rì zhāi jiè qiǎn guān jì gào tiān dì zōng miào shòu cè bǎo bì xiān yì tài miào yè gào hòu zhì fèng tiān diàn xiè ēn nǎi rù xiè zhōng gōng
永乐二年定,先三日斋戒,遣官祭告天地、宗庙,受册宝毕,先诣太庙谒告,后至奉天殿谢恩,乃入谢中宫。
èr shí èr nián shí yuè cè dōng gōng yǐ zǐ gōng zài bìn lè shè ér bù zuò
二十二年十月,册东宫,以梓宫在殡,乐设而不作。
fèng xiān diàn xíng lǐ bì réng yì jǐ yán yè gào
奉先殿行礼毕,仍诣几筵谒告。
xuān dé èr nián shí yī yuè huáng zǐ shēng qún chén biǎo qǐng lì tài zǐ sān nián èr yuè xíng lǐ yǐ tài zi shàng yòu nǎi mìng zhèng fù shǐ shòu cè bǎo yú wén huá mén
宣德二年十一月,皇子生,群臣表请立太子,三年二月行礼,以太子尚幼,乃命正、副使授册宝于文华门。
chéng huà shí yī nián yǐ cè lì huáng tài zǐ lǐ chéng wén wǔ guān fēn wǔ děng cì cǎi duàn yǒu chà
成化十一年以册立皇太子礼成,文武官分五等,赐彩缎有差。
jiā jìng shí bā nián èr yuè cè dōng gōng dì yì nán jiāo gào shàng dì yì tài miào gào huáng zǔ zì běi jiāo jí liè shèng zōng miào yǐ xià jiē qiǎn guān
嘉靖十八年二,月册东宫,帝诣南郊告上帝,诣太庙告皇祖,自北郊及列圣宗庙以下皆遣官。
shí tài zǐ fāng èr suì bǎo mǔ fèng zhī yíng cè bǎo yú wén huá diàn mén yì huáng dì qián xiè ēn huáng hòu guì fēi dài tài zǐ bā bài
时太子方二岁,保姆奉之,迎册宝于文华殿门,诣皇帝前谢恩,皇后、贵妃代太子八拜。
yì huáng hòu qián guì fēi dài bā bài
诣皇后前,贵妃代八拜。
yì guì fēi qián bǎo mǔ dài sì bài
诣贵妃前,保姆代四拜。
yú rú cháng yí
馀如常仪。
qí huáng tài zǐ fēi shòu cè yǔ huáng tài zǐ tóng rì chuán zhì
其皇太子妃受册,与皇太子同日传制。
jié cè jiāng zhì nèi diàn fēi jiàng zì dōng jiē yíng zhì yú àn
节册将至内殿,妃降自东阶,迎置于案。
zàn jiù bài wèi zàn guì fēi guì
赞就拜位,赞跪,妃跪。
zàn xuān cè nǚ guān guì qǔ cè lì xuān bì
赞宣册,女官跪取册,立宣毕。
zàn shòu cè zàn jìn guī
赞授册,赞搢圭。
nǚ guān yǐ cè shòu fēi fēi jìn guī shòu cè qì yǐ shòu nǚ guān
女官以册授妃,妃搢圭,受册讫,以授女官。
nǚ guān guì shòu pěng lì
女官跪受,捧立。
zàn chū guī xìng sì bài
赞出圭,兴,四拜。
lǐ bì nèi guān chí jié chū fēi sòng zhì diàn wài zhèng fù shǐ chí jié fù mìng
礼毕,内官持节出,妃送至殿外,正副使持节复命。
shì rì fēi jù lǐ fú yì fèng xiān diàn xíng yè gào lǐ
是日,妃具礼服诣奉先殿行谒告礼。
suí yì gōng mén sì huáng dì huáng hòu shēng zuò rù xiè ēn xíng bā bài lǐ
随诣宫门,俟皇帝、皇后升座,入谢恩,行八拜礼。
yòu yì gè gōng huáng fēi qián xíng sì bài lǐ
又诣各宫皇妃前,行四拜礼。
hái gōng yì huáng tài zǐ qián yì sì bài
还宫,诣皇太子前,亦四拜。
lǐ bì shēng zuò wáng fēi gōng zhǔ jùn zhǔ jí wài mìng fù yú dān chí bài hè rú yí
礼毕,升座,王妃、公主、郡主及外命妇,于丹墀拜贺如仪。
cè qīn wáng jí wáng fēi yí
册亲王及王妃仪
hàn cè qīn wáng yú miào
汉册亲王于庙。
táng lín xuān cè mìng lǐ jí xiáng bèi
唐临轩册命,礼极详备。
sòng yǒu cè mìng zhī wén jiē shàng biǎo cí miǎn wéi yíng guān gào hái dì
宋有册命之文,皆上表辞免,惟迎官诰还第。
yuán yì jiàng zhì mìng zhī bù xíng cè lǐ
元亦降制命之,不行册礼。
míng hóng wǔ sān nián dìng zhì cè mìng qīn wáng xiān qī gào zōng miào suǒ sī chén shè rú cè dōng gōng yí
明洪武三年定制,册命亲王,先期告宗庙,所司陈设如册东宫仪。
zhì rì huáng dì yù fèng tiān diàn huáng tài zǐ qīn wáng yóu fèng tiān dōng mén rù
至日,皇帝御奉天殿,皇太子、亲王由奉天东门入。
lè zuò shēng zì dōng bì
乐作,升自东陛。
huáng tài zǐ yóu diàn dōng mén rù nèi zàn dǎo zhì yù qián shì lì wèi
皇太子由殿东门入,内赞导至御前,侍立位。
qīn wáng rù zhì dān bì bài wèi lè zhǐ
亲王入至丹陛拜位,乐止。
zàn bài lè zuò
赞拜,乐作。
zài bài xìng lè zhǐ
再拜,兴,乐止。
chéng zhì guān chéng zhì rú yí zhū wáng jiē guì xuān zhì yuē fēng huáng zǐ mǒu wèi mǒu wáng mǒu wèi mǒu wáng
承制官承制如仪,诸王皆跪,宣制曰:“封皇子某为某王,某为某王。
xuān bì zhū wáng fǔ fú xìng
”宣毕,诸王俯伏,兴。
zàn bài lè zuò
赞拜,乐作。
zài bài xìng lè zhǐ
再拜,兴,乐止。
yǐn lǐ dǎo wáng yóu diàn dōng wài rù lè zuò
引礼导王由殿东外入,乐作。
nèi zàn yǐn zhì yù zuò qián bài wèi lè zhǐ
内赞引至御座前拜位,乐止。
wáng guì
王跪。
zàn shòu cè pěng cè guān yǐ cè shòu dú cè guān dú qì yǐ shòu chéng xiàng
赞授册,捧册官以册授读册官,读讫,以授丞相。
chéng xiàng shòu wáng wáng jìn guī shòu yǐ shòu nèi shǐ
丞相授王,王搢圭受,以授内使。
shòu bǎo rú shàng yí
授宝如上仪。
qì wáng chū guī fǔ fú xìng
讫,王出圭,俯伏,兴。
yǐn lǐ dǎo wáng chū fù wèi
引礼导王出,复位。
yǐ cì yǐn zhū wáng rù diàn shòu cè bǎo rú yí
以次引诸王入殿,授册宝如仪。
nèi shǐ yǐ cè bǎo zhì cǎi tíng qì zàn bài lè zuò
内使以册宝置彩亭讫,赞拜,乐作。
zhū wáng jiē sì bài xìng lè zhǐ
诸王皆四拜,兴,乐止。
nèi shǐ jǔ tíng qián xíng qīn wáng yóu dōng jiē jiàng lè zuò
内使举亭前行,亲王由东阶降,乐作。
chū fèng tiān dōng mén lè zhǐ
出奉天东门,乐止。
lǐ bù shàng shū qǐng zhào shū yòng bǎo fù wǔ mén kāi dú
礼部尚书请诏书用宝,赴午门开读。
lǐ bì huáng dì hái gōng huáng tài zǐ chū
礼毕,皇帝还宫,皇太子出。
wáng nián yòu zé qiǎn guān jī cè bǎo shòu zhī
王年幼,则遣官赍册宝授之。
chéng xiàng chéng zhì zhì wáng suǒ dōng běi lì xī nán xiàng xuān zhì
丞相承制至王所,东北立,西南向,宣制。
zuì yòu zhě xíng bǎo bào zhī lǐ
最幼者行保抱之礼。
shì rì qīn wáng cháo xiè huáng hòu tài zǐ yǔ dōng gōng shòu cè cháo xiè tóng
是日,亲王朝谢皇后、太子,与东宫受册朝谢同。
qīn wáng gè zì xíng hè yòu zhě yì zhǎng zhě xíng sì bài lǐ
亲王各自行贺,幼者诣长者,行四拜礼。
bǎi guān yì qīn wáng hè yì xíng sì bài lǐ
百官诣亲王贺,亦行四拜礼。
chéng xiàng zhì diàn shàng guì wén wǔ guān yú tíng zhōng
丞相至殿上跪,文武官于庭中。
chéng xiàng zhì cí yuē mǒu guān mǒu děng cí yù qīn wáng diàn xià róng yīng cè bǎo fēng jiàn lǐ chéng wú rèn xīn biàn zhī zhì
丞相致词曰:“某官某等,兹遇亲王殿下荣膺册宝,封建礼成,无任欣忭之至。
hè bì chéng xiàng jí bǎi guān fù sì bài
”贺毕,丞相及百官复四拜。
cì rì huáng tài zǐ miǎn fú yú fèng tiān diàn cháo hè huáng dì tài zǐ zhì cí yuē zhǎng zǐ mǒu cí yù zhū dì mǒu děng shòu fēng jiàn guó jǐn yì fù huáng bì xià chēng hè
次日,皇太子冕服于奉天殿朝贺皇帝,太子致词曰:“长子某,兹遇诸弟某等受封建国,谨诣父皇陛下称贺。
hè zhōng gōng zhì cí yuē jǐn yì mǔ hòu diàn xià chēng hè
”贺中宫,致词曰:“谨诣母后殿下称贺。
bǎi guān jìn biǎo jiān hè huáng dì jí zhōng gōng dōng gōng rú dōng gōng shòu cè yí
”百官进表笺贺皇帝及中宫、东宫,如东宫受册仪。
nèi wài mìng fù hè zhōng gōng zhì cí yuē qiè mǒu shì děng cí yù qīn wáng shòu fēng jiàn guó gōng yì huáng hòu diàn xià chēng hè
内外命妇贺中宫,致词曰:“妾某氏等,兹遇亲王受封建国,恭诣皇后殿下称贺。
shì rì bǎi guān jí mìng fù gè cì yàn
”是日,百官及命妇各赐宴。
zé rì zhū wáng yè tài miào
择日,诸王谒太庙。
shí qín jìn yàn chu wú wǔ wáng jiē zhǎng ér qí tán zhào lǔ sì wáng fāng yòu gù jiān jù qí zhì
时秦、晋、燕、楚、吴五王皆长,而齐、潭、赵、鲁四王方幼,故兼具其制。
jìng jiāng wáng zé yǐ qīn wáng fēng gù shì qín jìn yí
靖江王则以亲王封,故视秦、晋仪。
èr shí bā nián dìng zhì qīn wáng dí zhǎng zǐ nián shí suì shòu jīn cè bǎo lì wèi wáng shì zǐ
二十八年定制,亲王嫡长子,年十岁,授金册宝,立为王世子。
cì dí jí shù zǐ jiē fēng jùn wáng
次嫡及庶子皆封郡王。
fán wáng shì zǐ bì yǐ dí cháng wáng nián sān shí zhèng fēi wèi yǒu dí zǐ qí zi zhǐ wèi jùn wáng
凡王世子必以嫡长,王年三十,正妃未有嫡子,其子止为郡王。
dài wáng yǔ zhèng fēi nián wǔ shí wú dí zǐ shǐ lì shù cháng zi wèi wáng shì zǐ xí fēng
待王与正妃年五十无嫡子,始立庶长子为王世子,袭封。
cháo tíng qiǎn rén xíng cè mìng zhī lǐ
朝廷遣人行册命之礼。
chéng huà mò fēng xìng qí yì héng yōng wǔ wáng dì qīn gào fèng xiān diàn qiǎn shǐ jiù gè wáng fǔ cè zhī ba lín xuān lǐ
成化末,封兴、岐、益、衡、雍五王,帝亲告奉先殿,遣使就各王府册之,罢临轩礼。
ér zhū wáng dāng xí fēng zhě jù yú suì zhōng qiǎn guān cè fēng
而诸王当袭封者,俱于岁终遣官册封。
jiā jìng zhōng gǎi yú mèng chūn zhe wèi lìng
嘉靖中,改于孟春,著为令。
cè wáng fēi yǔ cè tài zǐ fēi yí tóng
册王妃与册太子妃仪同。
cè gōng zhǔ yí
册公主仪。
hóng wǔ jiǔ nián qī yuè mìng shǐ cè gōng zhǔ
洪武九年七月,命使册公主。
shè cè àn yú qīng qián gōng yù zuò zhī dōng nán cè yòng yín zì dù jīn
设册案于清干宫御座之东南,册用银字镀金。
huáng dì huáng hòu shēng yù zuò qiǎn shǐ pěng cè chuán zhì rú yí
皇帝、皇后升御座,遣使捧册传制如仪。
shǐ zhě zhì huá gài diàn gōng zhǔ bài shòu qí yí lüè yǔ cè tài zǐ fēi tóng
使者至华盖殿,公主拜受,其仪略与册太子妃同。
fán huáng gū yuē dà zhǎng gōng zhǔ huáng zǐ mèi yuē cháng gōng zhǔ huáng nǚ yuē gōng zhǔ qīn wáng nǚ yuē jùn zhǔ jùn wáng nǚ yuē xiàn zhǔ sūn nǚ yuē jùn jūn zēng sūn nǚ yuē xiàn jūn xuán sūn nǚ yuē xiāng jūn
凡皇姑曰大长公主,皇姊妹曰长公主,皇女曰公主,亲王女曰郡主,郡王女曰县主,孙女曰郡君,曾孙女曰县君,玄孙女曰乡君。
jùn zhǔ yǐ xià shòu gào fēng bù cè mìng
郡主以下,受诰封,不册命。
huáng dì jiā yuán fú yí
皇帝加元服仪
gǔ zhě guān bì yú miào tiān zǐ sì jiā
古者冠必于庙,天子四加。
wèi yǐ hòu shǐ guān yú zhèng diàn yòu yǐ tiān zǐ zhì zūn lǐ wéi yī jiā lì dài yīn zhī
魏以后始冠于正殿,又以天子至尊,礼惟一加,历代因之。
míng hóng wǔ sān nián dìng zhì
明洪武三年定制。
xiān qī tài shǐ yuàn bǔ rì gōng bù zhì miǎn fú hàn lín yuàn zhuàn zhù wén lǐ bù jù yí zhù
先期,太史院卜日,工部制冕服,翰林院撰祝文,礼部具仪注。
zhōng shū shěng chéng zhì mìng mǒu guān shè tài shī mǒu guān shè tài wèi
中书省承制,命某官摄太师,某官摄太尉。
jì bǔ rì qiǎn guān gào tiān de zōng miào
既卜日,遣官告天地、宗庙。
qián yī rì nèi shǐ jiān lìng chén yù guān xí yú fèng tiān diàn zhèng zhōng qí nán shè miǎn fú àn jí xiāng àn bǎo àn
前一日,内使监令陈御冠席于奉天殿正中,其南设冕服案及香案宝案。
shì yí sī shè tài shī tài wèi qǐ jū wèi yú wén lóu nán xī xiàng shè bài wèi yú dan chi nèi dào shè shì lì wèi yú diàn shàng yù xí xi shè guàn xǐ wèi yú dān bì xi
侍仪司设太师、太尉起居位于文楼南,西向,设拜位于丹墀内道,设侍立位于殿上御席西,设盥洗位于丹陛西。
qí bǎi guān jí zhū zhí shì wèi cì rú dà cháo yí
其百官及诸执事位次如大朝仪。
shì rì zhì míng gǔ sān yán bǎi guān rù
是日质明,鼓三严,百官入。
huáng dì fú kōng dǐng zé shuāng tóng jì shuāng yù dǎo jiàng shā páo yù yú yǐ chū
皇帝服空顶帻、双童髻、双玉导、绛纱袍,御舆以出。
shì wèi jǐng bì zòu rú yí
侍卫警跸奏如仪。
huáng dì shēng zuò
皇帝升座。
míng biān bào shí qì tōng bān zàn gè gòng shì
鸣鞭报时讫,通班赞各供事。
tài shī tài wèi xiān rù jiù bài wèi bǎi guān jiē rù
太师太尉先入,就拜位,百官皆入。
zàn bài lè zuò
赞拜,乐作。
sì bài xìng lè zhǐ
四拜,兴,乐止。
yǐn lǐ dǎo tài shī xiān yì guàn xǐ wèi jìn hù guàn shuì qì chū hù yóu xi bì shēng
引礼导太师先诣盥洗位,搢笏盥帨讫,出笏,由西陛升。
nèi zàn jiē yǐn zhì yù xí xi dōng xiàng lì
内赞接引至御席西,东向立。
yǐn lǐ fù dǎo tài wèi guàn jìn qì rù lì yú tài shī nán
引礼复导太尉盥搢讫,入立于太师南。
shì yí zòu qǐng jiā yuán fú
侍仪奏请加元服。
tài wèi yì huáng dì qián shǎo yòu guì jìn hù
太尉诣皇帝前,少右,跪搢笏。
tuō kōng dǐng zé yǐ shòu nèi shǐ zhì yú xiāng
脱空顶帻以授内使,置于箱。
jìn zhì shè lí bì chū hù xìng tuì lì yú xi
进栉设𫄥毕,出笏,兴,退立于西。
tài shī qián běi xiàng lì
太师前,北向立。
nèi shǐ jiān lìng qǔ miǎn lì yú zuǒ tài shī zhù yuē lìng yuè jí rì shǐ jiā yuán fú shòu kǎo wéi qí yǐ jiè jǐng fú
内使监令取冕立于左,太师祝曰:“令月吉日,始加元服,寿考维祺,以介景福。
nèi shǐ jiān lìng pěng miǎn guì shòu tài shī
”内使监令捧冕,跪授太师。
tài shī jìn hù guì shòu miǎn
太师搢笏,跪受冕。
jiā guàn jiā zān yīng qì chū hù xìng tuì lì yú xi
加冠、加簪缨讫,出笏,兴,退立于西。
yù yòng jiān lìng zòu qǐng huáng dì zhe gǔn fú huáng dì xìng zhe gǔn fú
御用监令奏请皇帝著衮服,皇帝兴,著衮服。
shì yí zòu qǐng jiù yù zuò nèi zàn zàn jìn lǐ lè zuò
侍仪奏请就御座,内赞赞进醴,乐作。
tài shī yì yù qián běi miàn lì guāng lù qīng fèng jiǔ jìn shòu tài shī tài shī jìn hù shòu jiǔ zhù yuē gān lǐ wéi hòu jiā jiàn lìng fāng
太师诣御前北面立,光禄卿奉酒进授太师,太师搢笏受酒,祝曰:“甘醴惟厚,嘉荐令芳。
chéng tiān zhī xiū shòu kǎo bù wàng
承天之休,寿考不忘。
zhù qì guì shòu nèi shǐ
”祝讫,跪授内使。
nèi shǐ guì shòu jiǔ pěng jìn
内使跪受酒,捧进。
huáng dì shòu jì shǎo xǔ cuì jiǔ qì yǐ xū zhǎn shòu nèi shǐ lè zhǐ
皇帝受,祭少许,啐酒讫,以虚盏授内使,乐止。
nèi shǐ shòu zhǎn jiàng shòu tài shī
内使受盏降,授太师。
tài shī shòu zhǎn xìng yǐ shòu guāng lù qīng guāng lù qīng shòu zhǎn tuì
太师受盏兴,以授光禄卿,光禄卿受盏退。
tài shī chū hù tuì fù wèi
太师出笏,退,复位。
nèi zàn dǎo tài shī tài wèi chū diàn xī mén lè zuò jiàng zì xī jiē
内赞导太师太尉出殿西门,乐作,降自西阶。
yǐn lǐ dǎo zhì dan chi bài wèi lè zhǐ
引礼导至丹墀拜位,乐止。
zàn bài lè zuò
赞拜,乐作。
tài shī tài wèi jí wén wǔ guān jiē sì bài xìng lè zhǐ
太师太尉及文武官皆四拜,兴,乐止。
sān wǔ dǎo shān hū fǔ fú xìng lè zuò
三舞蹈,山呼,俯伏,兴,乐作。
fù sì bài lè zhǐ
复四拜,乐止。
lǐ bì huáng dì xìng míng biān lè zuò
礼毕,皇帝兴,鸣鞭,乐作。
rù gōng lè zhǐ
入宫,乐止。
bǎi guān chū
百官出。
huáng dì gǎi fú tōng tiān guān jiàng shā páo bài yè tài hòu rú zhēng dàn yí
皇帝改服通天冠、绛纱袍,拜谒太后,如正旦仪。
zé rì yè tài miào yǔ shí jì tóng
择日谒太庙,与时祭同。
míng rì bǎi guān gōng fú chēng hè cì yàn jǐn shēn diàn
明日,百官公服称贺,赐宴谨身殿。
wàn lì sān nián zhēng yuè dì zé rì cháng fà mìng lǐ bù jù yí
万历三年正月,帝择日长发,命礼部具仪。
dà xué shì zhāng jū zhèng děng yán lǐ zhòng guān hūn huáng shàng qián zài dōng gōng yǐ xíng guàn lǐ sān jiā chēng zūn zhí jué ér yìn
大学士张居正等言:“礼重冠婚,皇上前在东宫已行冠礼,三加称尊,执爵而酳。
jù lǐ jì chéng kě lüè qí xì
巨礼既成,可略其细。
bù bì mìng bù chén nǐ yì
不必命部臣拟议。
dì xiān qī zhì fèng xiān diàn hóng xiào diàn shén xiāo diàn yǐ cháng fà gào
第先期至奉先殿、弘孝殿、神霄殿以长发告。
lǐ bì yì liǎng gōng huáng tài hòu xíng wǔ bài sān kòu tóu lǐ suí yù qián qīng gōng shòu hè
礼毕,诣两宫皇太后,行五拜三叩头礼,随御干清宫受贺。
dì shì zhī suì zhe wèi lìng
”帝是之,遂著为令。
huáng tài zǐ huáng zǐ guàn lǐ
皇太子皇子冠礼
lǐ yuē guān yú zuò yǐ zhe dài yě
《礼》曰:“冠于阼,以著代也。
jiào yú kè wèi sān jiā mí zūn jiā yǒu chéng yě
醮于客位,三加弥尊,加有成也。
yǐ guān ér zì zhī chéng rén zhī dào yě
已冠而字之,成人之道也。
suī tiān zǐ zhī yuán zǐ yóu shì yě
”“虽天子之元子,犹士也。
qí lǐ lì dài yòng zhī
”其礼历代用之。
míng huáng tài zǐ jiā yuán fú cān yòng zhōu wén wáng chéng wáng guàn lǐ zhī nián jìn zé shí èr yuǎn zé shí wǔ
明皇太子加元服,参用周文王、成王冠礼之年,近则十二,远则十五。
jiā jìng èr shí sì nián mù zōng zài dōng gōng fāng shí suì yù xíng guàn lǐ
嘉靖二十四年,穆宗在东宫,方十岁,欲行冠礼。
dà xué shì yán sōng shàng shū fèi cǎi chū jiē nán zhī hòu suì ā zhǐ yǐ wéi kě xíng ér qǐng shāo jiǎn fán yí zhǐ qǔ chéng lǐ
大学士严嵩、尚书费采初皆难之,后遂阿旨以为可行,而请稍简烦仪,止取成礼。
dì yǐ guān dāng jù lǐ zhì èr shí bā nián shǐ xíng zhī
帝以冠当具礼,至二十八年始行之。
qí yí hóng wǔ yuán nián dìng
其仪洪武元年定。
qián qī tài shǐ jiān bǔ rì gōng bù zhì gǔn miǎn zhū fú hàn lín yuàn zhuàn zhù wén
前期,太史监卜日,工部置衮冕诸服,翰林院撰祝文。
zhōng shū shěng chéng zhì
中书省承制。
mìng mǒu guān wèi bīn mǒu guān zàn
命某官为宾,某官赞。
jì bǔ rì qiǎn guān gào tiān de zōng miào
既卜日,遣官告天地宗庙。
qián yī rì chén yù zuò xiāng àn yú fèng tiān diàn shè huáng tài zǐ cì yú diàn dōng fáng bīn zàn cì yú wǔ mén wài
前一日,陈御座香案于奉天殿,设皇太子次于殿东房,宾赞次于午门外。
zhì míng zhí shì guān shè léi xǐ yú dōng jiē shè huáng tài zǐ guān xí yú diàn shàng dōng nán xī xiàng shè lǐ xí yú xī jiē shàng nán xiàng zhāng wéi wò yú dōng xù nèi shè rù xí yú wéi zhōng yòu zhāng wéi yú xù wài
质明,执事官设罍洗于东阶,设皇太子冠席于殿上东南,西向,设醴席于西阶上,南向,张帷幄于东序内,设褥席于帷中,又张帷于序外。
yù yòng jiān chén fú yú wéi nèi dōng lǐng běi shàng gǔn fú jiǔ zhāng yuǎn yóu guān jiàng shā páo zhé shàng jīn zī lí xī zān zài fú nán zhì yòu zài nán
御用监陈服于帷内东,领北上,衮服九章、远游冠、绛纱袍、折上巾、缁𫄥犀簪在服南,栉又在南。
sī zūn shí lǐ yú cè zūn jiā sháo mì shè yú lǐ xí zhī nán
司尊实醴于侧尊,加勺幂,设于醴席之南。
shè diàn yú zūn dōng zhì èr jué
设坫于尊东,置二爵。
jìn zhuàn zhě shí zhuàn shè yú zūn běi
进馔者实馔,设于尊北。
zhū zhí shì zhě gè lì qí suǒ
诸执事者各立其所。
gǔ sān yán wén wǔ guān rù
鼓三严,文武官入。
huáng dì fú tōng tiān guān jiàng shā páo shēng zuò rú cháng yí
皇帝服通天冠、绛纱袍,升座如常仪。
bīn zàn jiù wèi lè zuò
宾赞就位,乐作。
sì bài xìng lè zhǐ
四拜兴,乐止。
shì yí sī guì chéng zhì jiàng zhì dōng jiē yì bīn qián chēng yǒu chì
侍仪司跪承制,降至东阶,诣宾前,称有敕。
bīn zàn jí zài wèi guān jiē guì
宾赞及在位官皆跪。
xuān zhì yuē huáng tài zǐ guān mìng qīng děng xíng lǐ
宣制曰:“皇太子冠,命卿等行礼。
jiē fǔ fú xìng sì bài
”皆俯伏,兴,四拜。
wén wǔ shì cóng bān jù jiù diàn nèi wèi bīn zàn zhí shì guān yì dōng jiē xià wèi
文武侍从班俱就殿内位,宾赞执事官诣东阶下位。
dōng gōng guān jí tài cháng bó shì yì diàn qián dōng fáng dǎo huáng tài zǐ rù jiù guān xí èr nèi shì jiā shì dōng gōng guān hòu cóng lè zuò
东宫官及太常博士诣殿前东房,导皇太子入就冠席,二内侍夹侍,东宫官后从,乐作。
jí xí xī nán xiàng lè zhǐ
即席西南向,乐止。
bīn zàn yǐ cì yì léi xǐ lè zuò
宾赞以次诣罍洗,乐作。
jìn hù guàn shuì chū hù lè zhǐ
搢笏,盥帨,出笏,乐止。
shēng zì xī jiē zhí shì zhě fèng zhé shàng jīn jìn bīn jiàng yī děng shòu zhī
升自西阶,执事者奉折上巾进,宾降一等受之。
yòu zhí xiàng zuǒ zhí qián jìn tài zǐ xí qián běi miàn zhù bì guì guān lè zuò
右执项,左执前,进太子席前,北面祝毕,跪冠,乐作。
bīn xīng xí nán běi miàn lì
宾兴,席南北面立。
zàn guān zhě jìn xí qián běi miàn guì zhèng guān xìng lì yú bīn hòu
赞冠者进席前,北面跪,正冠,兴,立于宾后。
nèi shì guì jìn fú huáng tài zǐ xìng fú qì lè zhǐ
内侍跪进服,皇太子兴,服讫,乐止。
bīn yī huáng tài zǐ fù zuò
宾揖皇太子复坐。
bīn zàn jiàng yì léi xǐ qì zàn jìn qián guì tuō zhé shàng jīn zhì yú xiāng xìng yǐ shòu nèi shì
宾赞降,诣罍洗讫,赞进前跪,脱折上巾,置于箱,兴,以授内侍。
zhí shì zhě fèng yuǎn yóu guān jìn bīn jiàng èr děng shòu zhī lè zuò jìn guān rú qián yí
执事者奉远游冠进,宾降二等受之,乐作,进冠如前仪。
zàn jìn qián běi miàn guì zān jié hóng nèi shì guì jìn fú lè zhǐ
赞进前,北面跪,簪结纮,内侍跪进服,乐止。
bīn yī huáng tài zǐ fù zuò
宾揖皇太子复坐。
yòu yì léi xǐ zàn tuō guān zhí shì zhě fèng gǔn miǎn jìn bīn jiàng sān děng shòu zhī lè zuò
又诣罍洗,赞脱冠,执事者奉衮冕进,宾降三等受之,乐作。
jìn guān jié hóng nèi shì guì jìn fú rú qián yí lè zhǐ
进冠结纮,内侍跪进服,如前仪,乐止。
tài cháng bó shì dǎo huáng tài zǐ jiàng zì dōng jiē lè zuò
太常博士导皇太子降自东阶,乐作。
yóu xī jiē shēng jí lǐ xí nán xiàng zuò lè zhǐ
由西阶升,即醴席,南向坐,乐止。
bīn yì léi xǐ guàn shuì qì zàn guān zhě qǔ jué guàn jué shuì jué yì sī zūn suǒ zhuó lǐ shòu bīn
宾诣罍洗盥帨讫,赞冠者取爵、盥爵、帨爵,诣司尊所酌醴,授宾。
bīn shòu jué guì jìn yú huáng tài zǐ
宾受爵,跪进于皇太子。
zhù bì huáng tài zǐ jìn guī guì shòu jué lè zuò
祝毕,皇太子搢圭,跪受爵,乐作。
yǐn qì diàn jué zhí guī
饮讫,奠爵,执圭。
jìn zhuàn zhě fèng zhuàn yú qián huáng tài zǐ jìn guī shí qì zhí guī xìng lè zhǐ
进馔者奉馔于前,皇太子搢圭,食讫,执圭,兴,乐止。
chè jué yǔ zhuàn
彻爵与馔。
bó shì dǎo huáng tài zǐ jiàng zì xī jiē zhì diàn dōng fáng yì cháo fú yì dan chi bài wèi běi xiàng
博士导皇太子降自西阶,至殿东房,易朝服,诣丹墀拜位,北向。
dōng gōng guān shǔ gè fù bài wèi
东宫官属各复拜位。
bīn zàn yì huáng tài zǐ wèi shāo dōng xī xiàng
宾赞诣皇太子位稍东,西向。
bīn shǎo jìn zì zhī cí yuē fèng chì zì mǒu
宾少进字之辞曰:“奉敕字某。
huáng tài zǐ zài bài guì tīng xuān chì
”皇太子再拜,跪听宣敕。
fù zài bài xìng
复再拜,兴。
jìn yù qián guì zòu yuē chén bù mǐn gǎn bù zhī chéng
进御前跪奏曰:“臣不敏,敢不祗承。
zòu bì fù wèi
”奏毕,复位。
shì lì guān bìng jiàng diàn fù wèi sì bài lǐ bì huáng dì xìng
侍立官并降殿复位,四拜礼毕,皇帝兴。
nèi jǐ shì dǎo huáng tài zǐ rù nèi diàn jiàn huáng hòu rú zhēng dàn yí
内给事导皇太子入内殿,见皇后,如正旦仪。
míng rì yè miào rú shí xiǎng lǐ
明日谒庙,如时享礼。
yòu míng rì bǎi guān cháo fú yì fèng tiān diàn chēng hè tuì yì gōng fú yì dōng gōng chēng hè xī yàn
又明日,百官朝服诣奉天殿称贺,退易公服,诣东宫称贺,锡宴。
chéng huà shí sì nián xù dìng huáng tài zǐ guàn lǐ
成化十四年,续定皇太子冠礼。
xiān rì shè mù cì yú wén huá diàn dōng xù shè jié àn xiāng àn guān xí lǐ xí guàn xǐ sī zūn suǒ děng jù rú yí
先日,设幕次于文华殿东序,设节案、香案、冠席、醴席、盥洗、司尊所等,具如仪。
nèi shì zhāng wéi wò chén páo fú pí biàn fú gǔn fú guī dài què yì shàn guān pí biàn jiǔ liú miǎn
内侍张帷幄,陈袍服、皮弁服、衮服、圭带、舄、翼善冠、皮弁、九旒冕。
zhì míng huáng dì yù fèng tiān diàn chuán zhì qiǎn guān chí jié
质明,皇帝御奉天殿传制,遣官持节。
huáng tài zǐ yíng yú wén huá diàn mén wài pěng rù zhì yú àn tuì
皇太子迎于文华殿门外,捧入,置于案,退。
lǐ bù guān dǎo huáng tài zǐ yì xiāng àn qián lè zuò
礼部官导皇太子诣香案前,乐作。
sì bài lè zhǐ
四拜,乐止。
xíng chū jiā guàn lǐ
行初加冠礼。
nèi shì fèng yì shàn guān bīn zhù yuē jí yuè lìng chén nǎi jiā yuán fú
内侍奉翼善冠,宾祝曰:“吉月令辰,乃加元服。
mào jìng shì chéng yǒng jiè jǐng fú
懋敬是承,永介景福。
lè zuò
”乐作。
bīn guì jìn guān xìng lè zhǐ
礼宾跪着进献冠,起身,音乐停止。
lǐ bù guān qǐ yì fú huáng tài zǐ rù wò yì páo fú chū qǐ fù zuò
礼部官启易服,皇太子入幄,易袍服出,启复坐。
xíng zài jiā guàn lǐ
行再加冠礼。
nèi shì fèng pí biàn bīn zhù yuē guàn lǐ shēn jǔ yǐ chéng lìng dé
内侍奉皮弁,宾祝曰:“冠礼申举,以成令德。
jìng shèn wēi yí wéi mín zhī shì
敬慎威仪,惟民之式。
guān bì rù wò yì pí biàn fú què chū qǐ fù zuò
”冠毕,入幄,易皮弁服舄出,启复坐。
xíng sān jiā guàn lǐ
行三加冠礼。
nèi shì fèng miǎn liú bīn zhù yuē zhāng fú xián jiā chì jìng yǒu qián
内侍奉冕旒,宾祝曰:“章服咸加,饬敬有虔。
yǒng gù huáng tú yú qiān wàn nián
永固皇图,于千万年。
guān bì rù wò yì gǔn fú chū qǐ fù zuò
”冠毕,入幄,易衮服出,启复坐。
xíng jiào lǐ huáng tài zǐ yì lǐ xí lè zuò
行醮礼,皇太子诣醴席,乐作。
jí zuò lè zhǐ
即坐,乐止。
guāng lù sì guān jǔ lǐ àn lè zuò
光禄寺官举醴案,乐作。
zàn zhuó lǐ shòu bīn bīn zhí jué yì xí qián lè zhǐ
赞酌醴授宾,宾执爵诣席前,乐止。
bīn zhù yuē zhǐ jiǔ kǒng xīn jiā jiàn zài fāng
宾祝曰:“旨酒孔馨,加荐再芳。
shòu tiān zhī fú wàn shì qí chāng
受天之福,万世其昌。
bīn guì jìn jué huáng tài zǐ jìn guī shòu jué zhì yú àn
”宾跪进爵,皇太子搢圭,受爵,置于案。
jiào fāng sī zuò yuè zòu xǐ qiān chūn zhī qū
教坊司作乐,奏《喜千春之曲》。
cì qǐ jìn jiǔ huáng tài zǐ jǔ jué yǐn qì diàn jué yú àn lè zhǐ
次启进酒,皇太子举爵饮讫,奠爵于案,乐止。
guāng lù sì guān jìn zhuàn lè zuò
光禄寺官进馔,乐作。
zhì àn lè zhǐ
至案,乐止。
zhuàn qì chū guī chè àn bīn zàn fù wèi
馔讫,出圭,彻案,宾赞复位。
míng zàn zàn shòu chì jiè
鸣赞赞受敕戒。
huáng tài zǐ jiàng jiē lè zuò
皇太子降阶,乐作。
zhì bài wèi lè zhǐ
至拜位,乐止。
xuān chì jiè guān yì huáng tài zǐ qián shāo dōng xī xiàng lì yuē yǒu zhì
宣敕戒官诣皇太子前稍东,西向立,曰“有制”。
huáng tài zǐ guì xuān chì jiè yuē xiào shì jūn qīn yǒu yú xiōng dì
皇太子跪,宣敕戒曰:“孝事君亲,友于兄弟。
qīn xián ài mín jū yóu rén yì
亲贤爱民,居由仁义。
wú dài wú jiāo mào lóng wàn shì
毋怠毋骄,茂隆万世。
lè zuò
”乐作。
sì bài xìng lè zhǐ
四拜兴,乐止。
chí jié guān pěng jié chū lè zuò
持节官捧节出,乐作。
huáng tài zǐ sòng jié zhì diàn mén wài huán dōng xù
皇太子送节至殿门外,还东序。
nèi shì dǎo hái gōng lè zhǐ
内侍导还宫,乐止。
bīn zàn děng guān chí jié fù mìng yú rú jiù yí
宾赞等官持节复命,余如旧仪。
shì rì huáng tài zǐ yì huáng tài hòu huáng dì huáng hòu qián xiè jù xíng wǔ bài sān kòu tóu lǐ yòng lè
是日,皇太子诣皇太后、皇帝、皇后前谢,俱行五拜三叩头礼,用乐。
míng rì huáng dì jí huáng tài zǐ shòu qún chén hè rú yí
明日,皇帝及皇太子受群臣贺,如仪。
huáng zǐ guàn lǐ
皇子冠礼。
chū jiā jìn wǎng jīn zhù cí yuē cí wéi jí rì guàn yǐ chéng rén
初加,进网巾,祝词曰:“兹惟吉日,冠以成人。
kè dūn xiào yǒu fú lù lái pián
克敦孝友,福禄来骈。
zài jiā jìn yì shàn guān zhù cí yuē guàn lǐ sī jǔ bīn yóu chéng dé
”再加,进翼善冠,祝词曰:“冠礼斯举,宾由成德。
jìng shèn wēi yí wéi mín zhī zé
敬慎威仪,维民之则。
sān jiā jìn gǔn miǎn zhù cí yuē guān zhì sān jiā mìng fú yòng zhāng
”三加,进衮冕,祝词曰:“冠至三加,命服用章。
jìng shén shì shàng yǒng gù fān bāng
敬神事上,永固藩邦。
zhuó lǐ zhù yuē zhǐ jiǔ jiā jiàn zài fēn zài fāng
”酌醴祝曰:“旨酒嘉荐,载芬载芳。
shòu cí jǐng fú bǎi shì qí chāng
受兹景福,百世其昌。
chì jiè cí yuē xiào yú jūn qīn yǒu yú xiōng dì
”敕戒词曰:“孝于君亲,友于兄弟。
qīn xián ài mín lǜ yóu lǐ yì
亲贤爱民,率由礼义。
wú yì wú jiāo yǒng bǎo fù guì
毋溢毋骄,永保富贵。
qí chén shè zhí shì jí chuán zhì yè xiè bìng rú huáng tài zǐ yí
”其陈设执事及传制谒谢,并如皇太子仪。
chū huáng zǐ guān zhī míng rì bǎi guān chēng hè bì yì wáng fǔ xíng lǐ
初,皇子冠之明日,百官称贺毕,诣王府行礼。
chéng huà èr shí sān nián huáng zǐ guān zhī cì rì gè yì fèng tiān mén dōng wǔ xù zuò bǎi guān cháng fú sì bài
成化二十三年,皇子冠之次日,各诣奉天门东庑序坐,百官常服四拜。
wàn lì èr shí jiǔ nián lǐ bù shàng shū féng qí yán jiù zhì huáng tài zǐ guān shè guān xí lǐ xí yú wén huá diàn nèi
万历二十九年,礼部尚书冯琦言:“旧制皇太子冠,设冠席、醴席于文华殿内。
jīn wén huá diàn wèi huáng shàng lín yù qiǎn guān zhī de zé huáng tài zǐ guān lǐ xí yīng yí yú diàn zhī dōng xù
今文华殿为皇上临御遣官之地,则皇太子冠醴席,应移于殿之东序。
yòu qīn wáng guān jiù shè xí yú huáng jí mén zhī dōng wǔ
又亲王冠,旧设席于皇极门之东庑。
jīn huáng tài zǐ yí xí yú diàn dōng xù zé qīn wáng yīng yí xí yú diàn xī xù
今皇太子移席于殿东序,则亲王应移席于殿西序。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
yǒng lè jiǔ nián shí yī yuè mìng huáng tài zǐ dí zhǎng zǐ wèi huáng tài sūn guān yú huá gài diàn qí yí yǔ huáng tài zǐ tóng
永乐九年十一月,命皇太子嫡长子为皇太孙,冠于华盖殿,其仪与皇太子同。
pǐn guān guàn lǐ
品官冠礼
gǔ zhě nán zǐ èr shí ér guān dài fū wǔ shí ér hòu jué gù wú dài fū guàn lǐ
古者男子二十而冠,大夫五十而后爵,故无大夫冠礼。
táng zhì sān jiā yī pǐn zhī zǐ yǐ gǔn miǎn dǎi jiǔ pǐn zhī zǐ yǐ jué biàn jiē fǎng shì lǐ ér zēng yì zhī
唐制,三加,一品之子以衮冕,逮九品之子以爵弁,皆仿士礼而增益之。
míng hóng wǔ yuán nián dìng zhì shǐ jiā zī bù guān zài jiā jìn xián guān sān jiā jué biàn
明洪武元年定制,始加缁布冠,再加进贤冠,三加爵弁。
qí yí qián qī zé rì zhǔ zhě gào yú jiā miào nǎi shì bīn
其仪,前期择日,主者告于家庙,乃筮宾。
qián èr rì jiè bīn jí zàn guān zhě
前二日,戒宾及赞冠者。
míng rì shè cì yú dà mén wài zhī yòu nán xiàng
明日,设次于大门外之右,南向。
zhì rì sù xīng shè xǐ yú zuò jiē dōng nán dōng xī dāng dōng liù liù pǐn yǐ xià dāng dōng róng nán běi yǐ táng shēn
至日,夙兴,设洗于阼阶东南,东西当东霤,六品以下当东荣,南北以堂深。
léi shuǐ zài xǐ dōng jiā sháo mì
罍水在洗东,加勺幂。
fěi zài xǐ xī nán
篚在洗西南。
sì shí jīn yī yú fěi jiā mì
肆实巾一于篚,加幂。
shè xí yú dōng fáng xi yǒu xià chén fú yú xí dōng lǐng běi shàng
设席于东房西牖下,陈服于席东,领北上。
guān yán sì jiā zǎo xí sì zài nán
莞筵四,加藻席四,在南。
cè zūn wǔ lǐ zài fú běi jiā sháo mì shè diàn zài zūn běi
侧尊甒醴在服北,加勺幂,设坫在尊北。
sì pǐn yǐ xià shè fěi wú diàn zhuàn chén yú diàn běi
四品以下,设篚无坫,馔陈于坫北。
shè xiān yú dōng fáng jìn běi
设先于东房,近北。
léi zài xǐ xi fěi zài xǐ dōng běi sì shí yǐ jīn
罍在洗西,篚在洗东北,肆实以巾。
zhì míng bīn zàn zhì mén wài zhǎng cì zhě yǐn zhī cì
质明,宾赞至门外,掌次者引之次。
bīn zàn gōng fú zhū xíng shì zhě gè fú qí fú jiù wèi
宾赞公服,诸行事者各服其服,就位。
guān gè yī sì rén zhí zhī shì yú xī jiē zhī xi dōng miàn běi shàng
冠各一笥,人执之,侍于西阶之西,东面北上。
shè zhǔ xí yú zuò jiē shàng xī miàn
设主席于阼阶上,西面;
shè bīn xí yú xī jiē dōng miàn
设宾席于西阶,东面;
guān zhě xí yú zhǔ zhě dōng běi xī miàn
冠者席于主者东北,西面。
zhǔ zhě gōng fú lì yú zuò jiē xià dāng dōng xù xī miàn
主者公服立于阼阶下,当东序,西面。
zhū qīn gōng fú lì yú léi xǐ dōng nán xī miàn běi shàng
诸亲公服立于罍洗东南,西面北上。
zūn zhě zài bié shì
尊者在别室。
bīn zhě gōng fú lì yú mén nèi dào dōng běi miàn
傧者公服立于门内道东,北面。
guān zhě shuāng tóng jì kōng dǐng zé shuāng yù dǎo cǎi dié jǐn shēn wū pí lǚ liù pǐn yǐ xià dǎo bù yǐ yù lì yú fáng zhōng nán miàn
冠者双童髻、空顶帻、双玉导、彩褶、锦绅、乌皮履,六品以下,导不以玉,立于房中,南面。
zhǔ zhě zàn guān zhě gōng fú lì yú fáng nèi hù dōng xī miàn
主者、赞冠者公服立于房内户东,西面。
bīn jí zàn guān zhě chū cì lì yú mén xi dōng miàn běi shàng
宾及赞冠者出次,立于门西,东面北上。
bīn zhě jìn shòu mìng chū lì mén dōng xī miàn yuē gǎn qǐng shì
傧者进受命,出立门东,西面,曰:“敢请事。
bīn yuē mǒu zǐ yǒu jiā lǐ mìng mǒu zhí shì
”宾曰:“某子有嘉礼,命某执事。
bīn zhě rù gào zhǔ zhě yíng bīn yú dà mén wài zhī dōng xī miàn zài bài bīn dá bài
”傧者入告,主者迎宾于大门外之东,西面,再拜,宾答拜。
zhǔ zhě yī zàn guān zhě zàn guān zhě bào yī
主者揖赞冠者,赞冠者报揖。
yòu yī bīn bīn bào yī
又揖宾,宾报揖。
zhǔ zhě rù bīn zàn cì rù jí nèi mén zhì jiē
主者入,宾赞次入,及内门至阶。
zhǔ zhě qǐng shēng bīn sān cí nǎi shēng
主者请升,宾三辞,乃升。
zhǔ zhě zì zuò jiē lì yú xí dōng xī xiàng
主者自阼阶,立于席东,西向;
bīn zì xī jiē lì yú xí xi dōng xiàng
宾自西阶,立于席西,东向。
bīn zàn guān zhě jí tíng guàn yú xǐ shēng zì xī jiē rù yú dōng fáng lì yú zhǔ zàn guān zhě zhī nán xī miàn
宾赞冠者及庭,盥于洗,升自西阶,入于东房,立于主赞冠者之南,西面。
zhǔ zàn guān zhě dǎo guān zhě lì yú fáng wài zhī xi nán miàn
主赞冠者导冠者立于房外之西,南面。
bīn zàn guān zhě qǔ xǐ zhì zān guì diàn yú yán nán duān tuì lì yú xí běi shào dōng xī miàn
宾赞冠者取𫄥栉簪,跪奠于筵南端,退立于席北,少东,西面。
bīn yī guān zhě guān zhě jìn shēng xí xī xiàng zuò
宾揖冠者,冠者进升席,西向坐。
bīn zàn guān zhě jìn yán qián dōng xī guì tuō shuāng tóng jì zhì bì shè lí xìng fù wèi lì
宾赞冠者进筵前,东西跪,脱双童髻,栉毕,设𫄥,兴,复位立。
bīn jiàng zhì léi xǐ guàn qì yì xī jiē
宾降至罍,洗盥讫,诣西阶。
zhǔ zhě lì yú xí hòu xī miàn bīn lì yú xī jiē shàng dōng miàn
主者立于席后西面,宾立于西阶上,东面。
zhí zī bù guān zhě shēng bīn jiàng yī děng shòu zhī yòu zhí xiàng zuǒ zhí qián jìn guān zhě yán qián dōng xiàng lì
执缁布冠者升,宾降一等受之,右执项,左执前,进冠者筵前,东向立。
zhù yòng shì lǐ zhù cí zhù bì guì guān
祝用士礼祝词,祝毕,跪冠。
xìng fù wèi
兴,复位。
bīn zàn guān zhě jìn yán qián dōng miàn guì jié yīng xìng fù wèi
宾赞冠者进筵前,东面跪,结缨,兴,复位。
guān zhě xìng bīn yī zhī shì fáng bīn zhǔ jiē zuò
冠者兴,宾揖之适房,宾主皆坐。
guān zhě yī qīng yī sù cháng chū hù xi nán miàn lì bīn zhǔ jù xìng
冠者衣青衣素裳出户西,南面立,宾主俱兴。
bīn yī guān zhě guān zhě jìn shēng xí xī xiàng zuò
宾揖冠者,冠者进升席,西向坐。
bīn zàn guān zhě guì tuō zī bù guān zhì bì shè lí
宾赞冠者跪,脱缁布冠,栉毕,设𫄥。
bīn jìn jìn xián guān lì zhù rú chū jiā lǐ
宾进进贤冠,立祝,如初加礼。
zhù bì guì guān xìng fù wèi
祝毕,跪冠,兴,复位。
bīn zàn guān zhě guì tuō jìn xián guān zhì bì shè lí
宾赞冠者跪,脱进贤冠,栉毕,设𫄥。
bīn jìn jué biàn lì zhù rú zài jiā lǐ
宾进爵弁,立祝,如再加礼。
bīn zàn guān zhě shè zān jié yīng rú qián
宾赞冠者,设簪结缨如前。
guān zhě shì fáng zhe jué biàn zhī fú chū
冠者适房,著爵弁之服出。
zhǔ zàn guān zhě chè xǐ zhì jí yán rù yú fáng
主赞冠者彻𫄥栉及筵,入于房。
yòu shè yán yú shì hù xi nán xiàng
又设筵于室户西,南向。
guān zhě chū fáng hù xi nán miàn lì
冠者出房户西,南面立。
zhǔ zàn xǐ zhì yú fáng zhuó lǐ chū nán miàn lì
主赞洗觯于房,酌醴出,南面立。
bīn yī guān zhě jiù yán xi nán miàn lì
宾揖冠者就筵西,南面立。
bīn shòu lǐ jìn guān zhě yán qián běi miàn lì
宾受醴,进冠者筵前,北面立。
zhù bì guān zhě bài shòu zhì bīn fù xī jiē shàng dá bài
祝毕,冠者拜受觯,宾复西阶上答拜。
zhí zhuàn zhě jìn zhuàn yú yán guān zhě zuǒ zhí zhì yòu qǔ pú jì yú biān dòu jiān
执馔者进馔于筵,冠者左执觯,右取脯,祭于笾豆间。
zàn zhě qǔ zǐ yī yǐ shòu guān zhě diàn zhì yú jiàn xi yǐ jì
赞者取胏一以授冠者,奠觯于荐西以祭。
guān zhě zuò qǔ zhì jì lǐ diàn zhì zài bài bīn dá bài
冠者坐取觯,祭醴,奠觯,再拜,宾答拜。
guān zhě zhí zhì xìng bīn zhǔ jù zuò
冠者执觯兴,宾主俱坐。
guān zhě shēng yán guì diàn zhì yú jiàn dōng
冠者升筵,跪奠觯于荐东。
xìng jìn běi miàn guì qǔ pú jiàng zì xī jiē
兴,进,北面跪取脯,降自西阶。
rù jiàn mǔ jìn diàn pú yú xí qián
入见母,进奠脯于席前。
tuì zài bài chū
退,再拜出。
mǔ bù zài zé shǐ rén shòu pú yú xī jiē xià
母不在,则使人受脯于西阶下。
chū guān zhě rù jiàn mǔ bīn zhǔ jù xìng
初,冠者入见母,宾主俱兴。
bīn jiàng dāng xī xù dōng miàn lì zhǔ zhě jiàng dāng dōng xù xī miàn lì
宾降,当西序东面立,主者降,当东序西面立。
guān zhě chū lì yú xī jiē dōng nán miàn
冠者出,立于西阶东,南面。
bīn shǎo jìn zì zhī cí tóng shì lǐ
宾少进字之,辞同士礼。
guān zhě zài bài guì yuē mǒu bù mǐn sù yè zhī chéng
冠者再拜,跪曰:“某不敏,夙夜祗承。
bīn chū zhǔ zhě sòng yú nèi mén wài xī xiàng qǐng lǐ cóng zhě
”宾出,主者送于内门外,西向,请礼从者。
bīn jiù cì zhǔ zhě rù
宾就次,主者入。
chū bīn chū guān zhě dōng miàn jiàn zhū qīn zhū qīn bài zhī guān zhě dá bài
初,宾出,冠者东面见诸亲,诸亲拜之,冠者答拜。
guān zhě xī xiàng bài bīn zàn bīn zàn yì dá bài
冠者西向拜宾赞,宾赞亦答拜。
jiàn zhū zūn yú bié shì yì rú zhī
见诸尊于别室,亦如之。
bīn zhǔ jì shì fú rù lǐ xí yī xiàn qì bīn yǔ zhòng bīn chū cì lì yú mén dōng xī miàn
宾主既释服,入醴席,一献讫,宾与众宾出次,立于门东,西面。
zhǔ zhě chū yī bīn bīn bào yī
主者出揖宾,宾报揖。
zhǔ zhě xiān rù bīn jí zhòng bīn cóng zhī
主者先入,宾及众宾从之。
zhì jiē bīn lì yú xī jiē shàng zhǔ zhě lì yú dōng jiē shàng zhòng bīn lì yú xī jiē xià
至阶,宾立于西阶上,主者立于东阶上,众宾立于西阶下。
zhǔ zhě shòu bì fěi yú bīn zàn fù wèi hái zuò jiē shàng běi miàn bài sòng
主者授币篚于宾赞,复位,还阼阶上,北面拜送。
bīn zàn jiàng zì xī jiē zhǔ zhě sòng bīn yú dà mén wài xī miàn zài bài ér rù
宾赞降自西阶,主者送宾于大门外,西面,再拜而入。
gū zǐ zé zhū fù zhū xiōng jiè bīn
孤子则诸父诸兄戒宾。
guān zhī rì zhǔ zhě jì ér yíng bīn guān yú zuò jiē xià qí yí yì rú zhī
冠之日,主者紒而迎宾,冠于阼阶下,其仪亦如之。
míng rì jiàn miào guān zhě cháo fú rù nán mén zhōng tíng dào xi běi miàn zài bài chū
明日见庙,冠者朝服入南门中庭道西,北面再拜出。
shù rén guàn lǐ
庶人冠礼
gǔ guān lǐ zhī cún zhě wéi shì lǐ hòu shì jiē tuī ér yòng zhī
古冠礼之存者惟士礼,后世皆推而用之。
míng hóng wǔ yuán nián zhào dìng guàn lǐ xià jí shù rén xiān xī bèi jù
明洪武元年诏定冠礼,下及庶人,纤悉备具。
rán zì pǐn guān ér jiàng xiǎn yǒu néng xíng zhī zhě zài zhī lǐ guān bèi gù shì ér yǐ
然自品官而降,鲜有能行之者,载之礼官,备故事而已。
fán nán zǐ nián shí wǔ zhì èr shí jiē kě guān
凡男子年十五至二十,皆可冠。
jiāng guān shì rì shì bīn jiè bīn jù rú pǐn guān yí
将冠,筮日,筮宾,戒宾,俱如品官仪。
shì rì sù xīng zhāng wò wèi fáng yú tīng shì dōng jiē shèng fú
是日,夙兴,张幄为房于厅事东,皆盛服。
shè guàn yú zuò jiē xià dōng nán chén fú yú fáng zhōng xi yǒu xià
设盥于阼阶下东南,陈服于房中西牖下。
xí èr zài nán jiǔ zài fú běi cì
席二在南,酒在服北次。
fú tóu jīn mào gè shèng yǐ pán sān rén pěng zhī lì yú táng xià xī jiē zhī xi nán xiàng dōng shàng
幞头巾帽,各盛以盘,三人捧之,立于堂下西阶之西,南向东上。
zhǔ rén lì yú zuò jiē xià zhū qīn lì yú guàn dōng bīn zhě lì yú mén wài yǐ sì bīn
主人立于阼阶下,诸亲立于盥东,傧者立于门外以俟宾。
guān zhě shuāng jì páo lè bó sù lǚ dài yú fáng
冠者双紒袍,勒帛素履待于房。
bīn zhì zhǔ rén chū yíng yī ér rù
宾至,主人出迎,揖而入。
zuò dìng guān zhě chū yú fáng zhí shì zhě qǐng xíng shì
坐定,冠者出于房,执事者请行事。
bīn zhī zàn zhě qǔ zhì zǒng bì qiāo tóu zhì yú xí nán duān
宾之赞者取栉总篦幧头,置于席南端。
bīn yī guān zhě jí xí xī xiàng zuò
宾揖冠者,即席西向坐。
zàn zhě wèi zhī zhì hé jì shī zǒng jiā qiāo tóu
赞者为之栉,合紒施总,加幧头。
bīn jiàng zhǔ yì jiàng lì yú zuò jiē xià
宾降,主亦降,立于阼阶下。
bīn guàn zhǔ rén yī ràng shēng zì xī jiē fù wèi
宾盥,主人揖让,升自西阶,复位。
zhí shì zhě jìn jīn bīn jiàng yī děng shòu zhī yì guān zhě xí qián dōng xiàng
执事者进巾,宾降一等受之,诣冠者席前,东向。
zhù cí tóng pǐn guān
祝词同品官。
zhù qì guì zhe jīn
祝讫,跪著巾。
xìng fù wèi
兴,复位。
guān zhě xìng bīn yī zhī rù fáng yì fú shēn yī dà dài chū jiù guān xí
冠者兴,宾揖之入房,易服,深衣大带,出就冠席。
bīn guàn rú chū
宾盥如初。
zhí shì zhě jìn mào bīn jiàng èr děng shòu zhī
执事者进帽,宾降二等受之。
jìn zhù guì guān qì xìng fù wèi
进祝,跪,冠讫,兴,复位。
yī guān zhě rù fáng yì fú lán shān yào dài chū jiù guān xí
揖冠者入房,易服,襕衫要带,出就冠席。
bīn guàn rú chū
宾盥如初。
zhí shì zhě jìn fú tóu bīn jiàng sān děng shòu zhī
执事者进幞头,宾降三等受之。
jìn zhù guì guān qì xìng fù wèi
进祝,跪,冠讫,兴,复位。
yī guān zhě rù fáng yì gōng fú chū
揖冠者入房,易公服出。
zhí shì zhě chè guān xí shè lǐ xí yú xī jiē nán xiàng
执事者彻冠席,设醴席于西阶,南向。
zàn zhě zhuó lǐ chū fáng lì yú guān zhě zhī nán
赞者酌醴出房,立于冠者之南。
bīn yī guān zhě jí xí xī xiàng lì
宾揖冠者即席,西向立。
bīn shòu lǐ yì xí qián běi miàn zhù
宾受醴,诣席前北面祝。
guān zhě bài shòu bīn dá bài
冠者拜受,宾答拜。
zhí shì zhě jìn zhuàn guān zhě jí xí zuò yǐn shí qì zài bài
执事者进馔,冠者即席坐,饮食讫,再拜。
bīn dá bài
宾答拜。
guān zhě lí xí lì yú xī jiē zhī dōng nán xiàng
冠者离席,立于西阶之东,南向。
bīn zì zhī rú pǐn guān cí
宾字之,如品官词。
guān zhě bài bīn dá bài
冠者拜,宾答拜。
guān zhě bài fù mǔ fù mǔ wèi zhī qǐ
冠者拜父母,父母为之起。
bài zhū fù zhī zūn zhě suì chū jiàn xiāng xiān shēng jí fù zhī zhí yǒu
拜诸父之尊者,遂出见乡先生及父之执友。
xiān shēng zhí yǒu jiē dá bài
先生执友皆答拜。
bīn tuì zhǔ rén qǐng lǐ bīn gù qǐng nǎi rù shè jiǔ zhuàn
宾退,主人请礼宾,固请,乃入,设酒馔。
bīn tuì zhǔ rén chóu bīn zàn yòu yǐ bì
宾退,主人酬宾赞,侑以币。
lǐ bì zhǔ rén yǐ guān zhě jiàn yú cí táng zài bài chū
礼毕,主人以冠者见于祠堂,再拜出。