xíng fǎ yī
◎刑法一
zì hàn yǐ lái xíng fǎ yán gé bù yī
自汉以来，刑法沿革不一。
duò gèng wǔ xíng zhī tiáo shè sān zòu zhī lìng
隋更五刑之条，设三奏之令。
táng zhuàn lǜ lìng yī zhǔn hu lǐ yǐ wéi chū rù
唐撰律令，一准乎礼，以为出入。
sòng cǎi yòng zhī ér suǒ zhòng zhě chì
宋采用之，而所重者敕。
lǜ suǒ bù zài zhě zé tīng zhī yú chì
律所不载者，则听之于敕。
gù shí qīng shí zhòng wú yī shì zhī guī
故时轻时重，无一是之归。
yuán zhì qǔ suǒ xíng yī shí zhī lì wèi tiáo gé ér yǐ
元制，取所行一时之例为条格而已。
míng chū chéng xiàng li shàn zhǎng děng yán lì dài zhī lǜ jiē yǐ hàn jiǔ zhāng wèi zōng zhì táng shǐ jí qí chéng
明初，丞相李善长等言：“历代之律，皆以汉《九章》为宗，至唐始集其成。
jīn zhì yí zūn táng jiù
今制宜遵唐旧。
tài zǔ cóng qí yán
”太祖从其言。
shǐ tài zǔ chéng yuán zòng chí zhī hòu xíng yòng zhòng diǎn rán tè qǔ jué yī shí fēi yǐ wéi zé
始，太祖惩元纵弛之后，刑用重典，然特取决一时，非以为则。
hòu lǚ zhào lí zhèng zhì sān shí nián shǐ shēn huà yī zhī zhì suǒ yǐ zhēn zhuó sǔn yì zhī zhě zhì xiān zhì xī lìng zǐ sūn shǒu zhī
后屡诏厘正，至三十年，始申画一之制，所以斟酌损益之者，至纤至悉，令子孙守之。
qún chén yǒu shāo yì gēng gǎi jí zuò yǐ biàn luàn zǔ zhì zhī zuì
群臣有稍议更改，即坐以变乱祖制之罪。
ér hòu nǎi zī bì zhě yóu yú rén bù zhī lǜ wàng yì lǜ jǔ dà gāng bù zú yǐ jìn qíng wěi zhī biàn yú shì yīn lǜ qǐ lì yīn lì shēng lì lì yù fēn ér bì yù wú qióng
而后乃滋弊者，由于人不知律，妄意律举大纲，不足以尽情伪之变，于是因律起例，因例生例，例愈纷而弊愈无穷。
chū zhào nèi wài fēng xiàn guān yǐ jiǎng dú lǜ lìng yī tiáo kǎo xiào yǒu sī
初诏内外风宪官，以讲读律令一条，考校有司。
qí bù néng xiǎo xī zhě fá yǒu chà
其不能晓晰者，罚有差。
shù jī rén zhī lǜ yì
庶几人知律意。
yīn xún rì jiǔ shì wéi jù wén
因循日久，视为具文。
yóu cǐ jiān lì wěi fǎ rèn yì qīng zhòng
由此奸吏骫法，任意轻重。
zhì rú lǜ yǒu qǔ zì shàng cái lín shí chǔ zhì zhě yīn zuì zài bā yì bù dé shàn zì gōu wèn yǔ yī qiè yí yù zuì míng nán dìng jí lǜ wú zhèng wén zhě shè fēi wèi cháo tíng kě rèn qíng shēng shā zhī yě
至如律有取自上裁、临时处治者，因罪在八议不得擅自勾问、与一切疑狱罪名难定、及律无正文者设，非谓朝廷可任情生杀之也。
yīng xiàn yǐ hòu qīn xù zhī yì wēi zhēn sì zhī fēng chì
英、宪以后，钦恤之意微，侦伺之风炽。
jù è dà duì àn rú shān jī ér zhǐ cóng zhōng xià cóng zhī bù wèn
巨恶大憝，案如山积，而旨从中下，从之不问。
huò běn wú sǐ lǐ ér piàn zhǐ fù zhào yù wèi huò yóu liè
或本无死理，而片纸付诏狱，为祸尤烈。
gù zōng míng dài xíng fǎ dà lüè ér yǐ chǎng wèi zhōng zhī
故综明代刑法大略，而以厂卫终之。
chǎng shù xìng míng chuán bù bèi zài liè zhī yú cǐ shǐ yǒu suǒ kǎo yān
厂竖姓名，传不备载，列之于此，使有所考焉。
míng tài zǔ píng wǔ chāng jí yì lǜ lìng
明太祖平武昌，即议律令。
wú yuán nián dōng shí yuè mìng zuǒ chéng xiàng li shàn zhǎng wèi lǜ lìng zǒng cái guān cān zhī zhèng shì yáng xiàn fu huán yù shǐ zhōng chéng liú jī hàn lín xué shì táo ān děng èr shí rén wéi yì lǜ guān yù zhī yuē fǎ guì jiǎn dāng shǐ rén yì xiǎo
吴元年冬十月，命左丞相李善长为律令总裁官，参知政事杨宪、傅𤩽，御史中丞刘基，翰林学士陶安等二十人为议律官，谕之曰：“法贵简当，使人易晓。
ruò tiáo xù fán duō huò yī shì liǎng duān kě qīng kě zhòng lì de yīn yuán wèi jiān fēi fǎ yì yě
若条绪繁多，或一事两端，可轻可重，吏得因缘为奸，非法意也。
fu wǎng mì zé shuǐ wú dà yú fǎ mì zé guó wú quán mín
夫网密则水无大鱼，法密则国无全民。
qīng děng xī xīn cān jiū rì jù xíng míng tiáo mù yǐ shàng wú qīn zhuó yì yān
卿等悉心参究，日具刑名条目以上，吾亲酌议焉。
měi yù xi lóu zhào zhū chén cì zuò cóng róng jiǎng lùn lǜ yì
”每御西楼，召诸臣赐坐，从容讲论律义。
shí èr yuè shū chéng fán wèi lìng yī bǎi sì shí wǔ tiáo lǜ èr bǎi bā shí wǔ tiáo
十二月，书成，凡为令一百四十五条，律二百八十五条。
yòu kǒng xiǎo mín bù néng zhōu zhī mìng dà lǐ qīng zhōu zhēn děng qǔ suǒ dìng lǜ lìng zì lǐ yuè zhì dù qián liáng xuǎn fǎ zhī wài fán mín jiān suǒ xíng shì yi lèi jù chéng biān xùn shì qí yì bān zhī jùn xiàn míng yuē lǜ lìng zhí jiě
又恐小民不能周知，命大理卿周桢等取所定律令，自礼乐、制度、钱粮、选法之外，凡民间所行事宜，类聚成编，训释其义，颁之郡县，名曰《律令直解》。
tài zǔ lǎn qí shū ér xǐ yuē wú mín kě yǐ guǎ guò yǐ
太祖览其书而喜曰：“吾民可以寡过矣。
hóng wǔ yuán nián yòu mìng rú chén sì rén tóng xíng guān jiǎng táng lǜ rì jìn èr shí tiáo
洪武元年，又命儒臣四人，同刑官讲《唐律》，日进二十条。
wǔ nián dìng huàn guān jìn lìng jí qīn shǔ xiàng róng yǐn lǜ liù nián xià kān lǜ lìng xiàn gāng bān zhī zhū sī
五年，定宦官禁令及亲属相容隐律，六年夏，刊《律令宪纲》，颁之诸司。
qí dōng zhào xíng bù shàng shū liú wéi qiān xiáng dìng dà míng lǜ
其冬，诏刑部尚书刘惟谦详定《大明律》。
měi zòu yī piān mìng jiē liǎng wǔ qīn jiā cái zhuó
每奏一篇，命揭两庑，亲加裁酌。
jí chéng hàn lín xué shì sòng lián wèi biǎo yǐ jìn yuē chén yǐ hóng wǔ liù nián dōng shí yī yuè shòu zhào míng nián èr yuè shū chéng
及成，翰林学士宋濂为表以进，曰：“臣以洪武六年冬十一月受诏，明年二月书成。
piān mù yī zhǔn yú táng yuē wèi jìn yuē zhí zhì yuē hù hūn yuē jiù kù yuē shàn xìng yuē zéi dào yuē dòu sòng yuē zhà wěi yuē zá lǜ yuē bǔ wáng yuē duàn yù yuē míng lì
篇目一准于唐：曰卫禁，曰职制，曰户婚，曰厩库，曰擅兴，曰贼盗，曰斗讼，曰诈伪，曰杂律，曰捕亡，曰断狱，曰名例。
cǎi yòng jiù lǜ èr bǎi bā shí bā tiáo xù lǜ bǎi èr shí bā tiáo jiù lìng gǎi lǜ sān shí liù tiáo yīn shì zhì lǜ sān shí yī tiáo duó táng lǜ yǐ bǔ yí bǎi èr shí sān tiáo hé liù bǎi yǒu liù tiáo fēn wéi sān shí juǎn
采用旧律二百八十八条，续律百二十八条，旧令改律三十六条，因事制律三十一条，掇《唐律》以补遗百二十三条，合六百有六条，分为三十卷。
huò sǔn huò yì huò réng qí jiù wu hé qīng zhòng zhī yi
或损或益，或仍其旧，务合轻重之宜。
jiǔ nián tài zǔ lǎn lǜ tiáo yóu yǒu wèi dāng zhě mìng chéng xiàng hú wéi yōng yù shǐ dài fū wāng guǎng yáng děng xiáng yì lí zhèng shí yǒu sān tiáo
”九年，太祖览律条犹有未当者，命丞相胡惟庸、御史大夫汪广洋等详议，厘正十有三条。
shí liù nián mìng shàng shū kāi jì dìng zhà wěi lǜ tiáo
十六年，命尚书开济定诈伪律条。
èr shí èr nián xíng bù yán bǐ nián tiáo lì zēng sǔn bù yī yǐ zhì duàn yù shī dàng
二十二年，刑部言：“比年条例增损不一，以致断狱失当。
qǐng biān lèi bān xíng bǐ zhōng wài zhī suǒ zūn shǒu
请编类颁行，俾中外知所遵守。
suì mìng hàn lín yuàn tóng xíng bù guān qǔ bǐ nián suǒ zēng zhě yǐ lèi fù rù
”遂命翰林院同刑部官，取比年所增者，以类附入。
gǎi míng lì lǜ guān yú piān shǒu
改《名例律》冠于篇首。
wèi juǎn fán sān shí wèi tiáo sì bǎi yǒu liù shí
为卷凡三十，为条四百有六十。
míng lì yī juàn sì shí qī tiáo
《名例》一卷，四十七条。
lì lǜ èr juǎn yuē zhí zhì shí wǔ tiáo yuē gōng shì shí bā tiáo
《吏律》二卷，曰职制十五条，曰公式十八条。
hù lǜ qī juǎn yuē hù yì shí wǔ tiáo yuē tián zhái shí yī tiáo yuē hūn yīn shí bā tiáo yuē cāng kù èr shí sì tiáo yuē kè chéng shí jiǔ tiáo yuē qián zhài sān tiáo yuē shì chán wǔ tiáo
《户律》七卷，曰户役十五条，曰田宅十一条，曰婚姻十八条，曰仓库二十四条，曰课程十九条，曰钱债三条，曰市廛五条。
lǐ lǜ èr juǎn yuē jì sì liù tiáo yuē yí zhì èr shí tiáo
《礼律》二卷，曰祭祀六条，曰仪制二十条。
bīng lǜ wǔ juǎn yuē gōng wèi shí jiǔ tiáo yuē jūn zhèng èr shí tiáo yuē guān jīn qī tiáo yuē jiù mù shí yī tiáo yuē yóu yì shí bā tiáo
《兵律》五卷，曰宫卫十九条，曰军政二十条，曰关津七条，曰厩牧十一条，曰邮驿十八条。
xíng lǜ shí yī juǎn
《刑律》十一卷，
yuē dào zéi èr shí bā tiáo
曰盗贼二十八条，
yuē rén mìng èr shí tiáo
曰人命二十条，
yuē dòu ōu èr shí èr tiáo
曰斗殴二十二条，
yuē mà lì bā tiáo
曰骂詈八条，
yuē sù sòng shí èr tiáo
曰诉讼十二条，
yuē shòu zāng shí yī tiáo
曰受赃十一条，
yuē zhà wěi shí èr tiáo
曰诈伪十二条，
yuē fàn jiān shí tiáo
曰犯奸十条，
yuē zá fàn shí yī tiáo
曰杂犯十一条，
yuē bǔ wáng bā tiáo
曰捕亡八条，
yuē duàn yù èr shí jiǔ tiáo
曰断狱二十九条。
gōng lǜ èr juǎn yuē yíng zào jiǔ tiáo yuē hé fáng sì tiáo
《工律》二卷，曰营造九条，曰河防四条。
wèi wǔ xíng zhī tú fán èr
为五刑之图凡二。
shǒu tú wǔ yuē chī yuē zhàng yuē tú yuē liú yuē sǐ
首图五：曰笞，曰杖，曰徒，曰流，曰死。
chī xíng wǔ zì yī shí zhì wǔ shí měi shí wèi yī děng jiā jiǎn
笞刑五，自一十至五十，每十为一等加减。
zhàng xíng wǔ zì liù shí zhì yī bǎi měi shí wèi yī děng jiā jiǎn
杖刑五，自六十至一百，每十为一等加减。
tú xíng wǔ tú yī nián zhàng liù shí yī nián bàn zhàng qī shí èr nián zhàng bā shí èr nián bàn zhàng jiǔ shí sān nián zhàng yī bǎi měi zhàng shí jí tú bàn nián wèi yī děng jiā jiǎn
徒刑五，徒一年杖六十，一年半杖七十，二年杖八十，二年半杖九十，三年杖一百，每杖十及徒半年为一等加减。
liú xíng sān èr qiān lǐ èr qiān wǔ bǎi lǐ sān qiān lǐ jiē zhàng yī bǎi měi wǔ bǎi lǐ wèi yī děng jiā jiǎn
流刑三，二千里，二千五百里，三千里，皆杖一百，每五百里为一等加减。
sǐ xíng èr jiǎo zhǎn
死刑二，绞、斩。
wǔ xíng zhī wài tú yǒu zǒng tú sì nián yù lì jiǎn yī nián zhě yǒu zhǔn tú wǔ nián zhǎn jiǎo zá fàn jiǎn děng zhě
五刑之外，徒有总徒四年，(遇例减一年者)，有准徒五年，(斩、绞、杂犯减等者。
liú yǒu ān zhì yǒu qiān xǐ qù xiāng yī qiān lǐ zhàng yī bǎi zhǔn tú èr nián
)流有安置，有迁徙，(去乡一千里，杖一百，准徒二年。
yǒu kǒu wài wèi mín qí zhòng zhě yuē chōng jūn
)有口外为民，其重者曰充军。
chōng jūn zhě míng chū wéi biān fāng tún zhǒng
充军者，明初唯边方屯种。
hòu dìng zhì fēn jí biān yān zhàng biān yuǎn biān wèi yán hǎi fù jìn
后定制，分极边、烟瘴、边远、边卫、沿海、附近。
jūn yǒu zhōng shēn yǒu yǒng yuǎn
军有终身，有永远。
èr sǐ zhī wài yǒu líng chí yǐ chù dà nì bù dào zhū zuì zhě
二死之外，有凌迟，以处大逆不道诸罪者。
chōng jūn líng chí fēi wǔ xíng zhī zhèng gù tú bù liè
充军、凌迟，非五刑之正，故图不列。
fán tú liú zài fàn zhě liú zhě yú yuán pèi chù suǒ yī gōng yuè hù liú zhù fǎ
凡徒流再犯者，流者于原配处所，依工、乐户留住法。
sān liú bìng jué zhàng yī bǎi jū yì sān nián
三流并决杖一百，拘役三年。
jū yì zhě liú rén chū zhǐ ān zhì jīn jiā yǐ jū zuò jí táng sòng suǒ wèi jiā yì liú yě
拘役者，流人初止安置，今加以居作，即唐、宋所谓加役流也。
tú zhě yú yuán yì zhī suǒ yī suǒ fàn zhàng shù nián xiàn jué qì yìng yì wú de guò sì nián
徒者于原役之所，依所犯杖数年限决讫，应役无得过四年。
cì tú qī yuē chī yuē zhàng yuē xùn zhàng yuē jiā yuē niǔ yuē suǒ yuē liáo
次图七：曰笞，曰杖，曰讯杖，曰枷，曰杻，曰索，曰镣。
chī dà tóu jìng èr fēn qī lí xiǎo tóu jiǎn yī fēn
笞，大头径二分七厘，小头减一分。
zhàng dà tóu jìng sān fēn èr lí xiǎo tóu jiǎn rú chī zhī shù
杖，大头径三分二厘，小头减如笞之数。
chī zhàng jiē yǐ jīng tiáo wèi zhī jiē tún shòu
笞、杖皆以荆条为之，皆臀受。
xùn zhàng dà tóu jìng sì fēn wǔ lí xiǎo tóu jiǎn rú chī zhàng zhī shù yǐ jīng tiáo wèi zhī tún tuǐ shòu
讯杖，大头径四分五厘，小头减如笞杖之数，以荆条为之，臀腿受。
chī zhàng xùn jiē cháng sān chǐ wǔ cùn yòng guān jiàng shì jiào kān wú yǐ jīn jiāo zhū wù zhuāng dīng
笞、杖、讯，皆长三尺五寸，用官降式较勘，毋以筋胶诸物装钉。
jiā zì shí wǔ jīn zhì èr shí wǔ jīn zhǐ kè qí shàng wèi cháng duǎn qīng zhòng zhī shù
枷，自十五斤至二十五斤止，刻其上为长短轻重之数。
zhǎng wǔ chǐ wǔ cùn tóu guǎng chǐ wǔ cùn niǔ zhǎng chǐ liù cùn hòu yī cùn nán zǐ sǐ zuì zhě yòng zhī
长五尺五寸，头广尺五寸，杻长尺六寸，厚一寸，男子死罪者用之。
suǒ tiě wèi zhī yǐ xì qīng zuì zhě qí zhǎng yī zhàng
索，铁为之，以系轻罪者，其长一丈。
liáo tiě lián huán zhī yǐ zhí zú tú zhě dài yǐ shū zuò zhòng sān jīn
镣，铁连环之，以絷足，徒者带以输作，重三斤。
yòu wèi sāng fú zhī tú fán bā zú qīn yǒu fàn shì fú děng chà dìng xíng zhī qīng zhòng
又为丧服之图凡八：族亲有犯，视服等差定刑之轻重。
qí yīn lǐ yǐ qǐ yì zhě yǎng mǔ jì mǔ cí mǔ jiē fú sān nián
其因礼以起义者，养母、继母、慈母皆服三年。
ōu shā zhī yǔ ōu shā dí mǔ tóng zuì
殴杀之，与殴杀嫡母同罪。
xiōng dì qī jiē fú xiǎo gōng hù wéi róng yǐn zhě zuì de dì jiǎn
兄弟妻皆服小功，互为容隐者，罪得递减。
jiù gū zhī fú jiē zhǎn shuāi sān nián ōu shā mà lì zhī zhě yǔ fu ōu shā mà lì zhī lǜ tóng
舅姑之服皆斩衰三年，殴杀骂詈之者，与夫殴杀骂詈之律同。
yí zhī zǐ jiù zhī zǐ gū zhī zǐ jiē sī má shì yuē biǎo xiōng dì bù dé xiāng wéi hūn yīn
姨之子、舅之子、姑之子皆缌麻，是曰表兄弟，不得相为婚姻。
dà è yǒu shí yuē móu fǎn yuē móu dà nì yuē móu pàn yuē è nì yuē bù dào yuē dà bù jìng yuē bù xiào yuē bù mù yuē bú yì yuē nèi luàn
大恶有十：曰谋反，曰谋大逆，曰谋叛，曰恶逆，曰不道，曰大不敬，曰不孝，曰不睦，曰不义，曰内乱。
suī cháng shè bù yuán
虽常赦不原。
tān mò zhī zāng yǒu liù yuē jiān shǒu dào yuē cháng rén dào yuē qiè dào yuē wǎng fǎ yuē bù wǎng fǎ yuē zuò zāng
贪墨之赃有六：曰监守盗，曰常人盗，曰窃盗，曰枉法，曰不枉法，曰坐赃。
dāng yì zhě yǒu bā yuē yì qīn yuē yì gù yuē yì gōng yuē yì xián yuē yì néng yuē yì qín yuē yì guì yuē yì bīn
当议者有八：曰议亲，曰议故，曰议功，曰议贤，曰议能，曰议勤，曰议贵，曰议宾。
tài zǔ yù tài sūn yuē cǐ shū shǒu liè èr xíng tú cì liè bā lǐ tú zhě zhòng lǐ yě
太祖谕太孙曰：“此书首列二刑图，次列八礼图者，重礼也。
gù yú mín wú zhī ruò yú běn tiáo xià jí zhù kuān xù zhī lìng bì yì ér fàn fǎ gù yǐ guǎng dà hǎo shēng zhī yì zǒng liè míng lì lǜ zhōng
顾愚民无知，若于本条下即注宽恤之令，必易而犯法，故以广大好生之意，总列《名例律》中。
shàn yòng fǎ zhě huì qí yì kě yě
善用法者，会其意可也。
tài sūn qǐng gēng dìng wǔ tiáo yǐ shàng tài zǔ lǎn ér shàn zhī
”太孙请更定五条以上，太祖览而善之。
tài sūn yòu qǐng yuē míng xíng suǒ yǐ bì jiào fán yǔ wǔ lún xiāng shè zhě yi jiē qū fǎ yǐ shēn qíng
太孙又请曰：“明刑所以弼教，凡与五伦相涉者，宜皆屈法以伸情。
nǎi mìng gǎi dìng qī shí sān tiáo fù yù zhī yuē wú zhì luàn shì xíng bù dé bù zhòng
”乃命改定七十三条，复谕之曰：“吾治乱世，刑不得不重。
rǔ zhì píng shì xíng zì dāng qīng suǒ wèi xíng fá shì qīng shì zhòng yě
你是治理和平之世，刑罚自然应该轻一些。这就是刑罚要随时代治乱时轻时重。
èr shí wǔ nián xíng bù yán lǜ tiáo yǔ tiáo lì bù tóng zhě yi gēng dìng
”二十五年，刑部言，律条与条例不同者宜更定。
tài zǔ yǐ tiáo lì tè yī shí quán yí dìng lǜ bù kě gǎi bù cóng
太祖以条例特一时权宜，定律不可改，不从。
sān shí nián zuò dà míng lǜ gào chéng
三十年，作《大明律》诰成。
yù wǔ mén yù qún chén yuē zhèn fǎng gǔ wèi zhì míng lǐ yǐ dǎo mín dìng lǜ yǐ shéng wán kān zhe wèi lìng
御午门，谕群臣曰：“朕仿古为治，明礼以导民，定律以绳顽，刊著为令。
xíng zhī jì jiǔ fàn zhě yóu zhòng gù zuò dà gào yǐ shì mín shǐ zhī qū jí bì xiōng zhī dào
行之既久，犯者犹众，故作《大诰》以示民，使知趋吉避凶之道。
gǔ rén wèi xíng wèi xiáng xíng qǐ fēi yù mín bìng shēng yú tiān dì jiān zāi
古人谓刑为祥刑，岂非欲民并生于天地间哉！
rán fǎ zài yǒu sī mín bù zhōu zhī gù mìng xíng guān qǔ dà gào tiáo mù cuō qí yào lüè fù zǎi yú lǜ
然法在有司，民不周知，故命刑官取《大诰》条目，撮其要略，附载于律。
fán bǎng wén jìn lì xī chú zhī chú móu nì jí lǜ gào gāi zǎi wài qí zá fàn dà xiǎo zhī zuì xī yī shú zuì lì lùn duàn biān cì chéng shū kān bù zhōng wài lìng tiān xià zhī suǒ zūn shǒu
凡榜文禁例悉除之，除谋逆及《律诰》该载外，其杂犯大小之罪，悉依赎罪例论断，编次成书，刊布中外，令天下知所遵守。
dà gào zhě tài zǔ huàn mín niǔ yuán xí xùn sī miè gōng lì rì zī shí bā nián cǎi jí guān mín guò fàn tiáo wèi dà gào
《大诰》者，太祖患民狃元习，徇私灭公，戾日滋，十八年，采辑官民过犯，条为《大诰》。
qí mù shí tiáo yuē lǎn nà hù yuē ān bǎo guò fù yuē guǐ jì tián liáng yuē mín rén jīng gāi bù jiě wù yuē sǎ pài pāo huāng tián tǔ yuē yǐ fǎ wèi jiān yuē kōng yǐn tōu jūn yuē qíng cì zài táo yuē guān lì cháng jiě mài qiú yuē huán zhōng shì fū bù wéi jūn yòng
其目十条：曰揽纳户，曰安保过付，曰诡寄田粮，曰民人经该不解物，曰洒派抛荒田土，曰倚法为奸，曰空引偷军，曰黥刺在逃，曰官吏长解卖囚，曰寰中士夫不为君用。
qí zuì zhì chāo zhā
其罪至抄劄。
cì nián fù wèi xù biān sān biān jiē bān xué gōng yǐ kè shì lǐ zhì shú shī jiào zhī
次年复为《续编》、《三编》，皆颁学宫以课士，里置塾师教之。
qiú yǒu dà gào zhě zuì jiǎn děng
囚有《大诰》者，罪减等。
yú shí tiān xià yǒu jiǎng dú dà gào shī shēng lái cháo zhě shí jiǔ wàn yú rén bìng cì chāo qiǎn hái
于时，天下有讲读《大诰》师生来朝者十九万余人，并赐钞遣还。
zì lǜ gào chū ér dà gào suǒ zài zhū jùn lìng wèi cháng qīng yòng
自《律诰》出，而《大诰》所载诸峻令未尝轻用。
qí hòu zuì rén lǜ yuán dà gào yǐ jiǎn děng yì bù fù lùn qí yǒu wú yǐ
其后罪人率援《大诰》以减等，亦不复论其有无矣。
gài tài zǔ zhī yú lǜ lìng yě cǎo chuàng yú wú yuán nián gēng dìng yú hóng wǔ liù nián zhěng qí yú èr shí èr nián zhì sān shí nián shǐ bān shì tiān xià
盖太祖之于律令也，草创于吴元年，更定于洪武六年，整齐于二十二年，至三十年始颁示天下。
rì jiǔ ér lǜ jīng yī dài fǎ shǐ dìng
日久而虑精，一代法始定。
zhōng wài jué yù yī zhǔn sān shí nián suǒ bān
中外决狱，一准三十年所颁。
qí hóng wǔ yuán nián zhī lìng yǒu lǜ bù zài ér jù yú lìng zhě fǎ sī de yuán yǐ wéi zhèng qǐng yú shàng ér hòu xíng yān
其洪武元年之令，有律不载而具于令者，法司得援以为证，请于上而后行焉。
fán wéi lìng zhě zuì chī tè zhǐ lín shí jué zuì bù zhe wèi lǜ lìng zhě bù zài cǐ lì
凡违令者罪笞，特旨临时决罪，不著为律令者，不在此例。
yǒu sī zhé yǐn bǐ lǜ zhì zuì yǒu qīng zhòng zhě yǐ gù rù lùn
有司辄引比律，致罪有轻重者，以故入论。
zuì wú zhèng tiáo zé yǐn lǜ bǐ fù dìng nǐ zuì míng dá bù yì dìng zòu wén
罪无正条，则引律比附，定拟罪名，达部议定奏闻。
ruò zhé duàn jué zhì zuì yǒu chū rù zhě yǐ gù shī lùn
若辄断决，致罪有出入者，以故失论。
dà dǐ míng lǜ shì táng jiǎn hé ér kuān hòu bù rú sòng
大抵明律视唐简核，而宽厚不如宋。
zhì qí cè yǐn zhī yì sǎn jiàn yú gè tiáo kě jǔ yī yǐ tuī yě
至其恻隐之意，散见于各条，可举一以推也。
rú zuì yīng jiā zhě bì zāng mǎn shù nǎi zuò
如罪应加者，必赃满数乃坐。
rú jiān shǒu zì dào zāng zhì sì shí guàn jiǎo
(如监守自盗，赃至四十贯绞。
ruò zhǐ sān shí jiǔ guàn jiǔ shí jiǔ wén qiàn yī wén bù zuò yě
若止三十九贯九十九文，欠一文不坐也。
jiā jí yú liú sān qiān lǐ yǐ cì zēng zhòng zhōng bù dé zhì sǐ
)加极于流三千里，以次增重，终不得至死。
ér jiǎn zhì liú zhě zì sǐ ér zhī shēng wú jiǎo zhǎn zhī bié
而减至流者，自死而之生，无绞斩之别。
jí táng lǜ chēng jiā jiù zhòng tiáo
(即唐律称加就重条。
chēng rì zhě yǐ bǎi kè chēng nián zhě yǐ sān bǎi liù shí rì
)称日者以百刻，称年者以三百六十日。
rú rén mìng gū xiàn jí gè wén shū wéi xiàn suī shāo bù jí yī shí kè réng bù dé yǐ suǒ xiàn zhī nián yuè kē zuì jí táng lì chēng rì yǐ bǎi kè tiáo
(如人命辜限及各文书违限，虽稍不及一时刻，仍不得以所限之年月科罪，即唐例称日以百刻条。
wèi lǎo jí fàn zuì ér shì fā yú lǎo jí yǐ lǎo jí lùn
)未老疾犯罪，而事发于老疾，以老疾论；
yòu xiǎo fàn zuì ér shì fā yú zhǎng dà yǐ yòu xiǎo lùn
幼小犯罪，而事发于长大，以幼小论。
jí táng lǜ lǎo xiǎo fèi jí tiáo
(即唐律老小废疾条。
fàn sǐ zuì fēi cháng shè suǒ bù yuán ér zǔ fù mǔ fù mǔ lǎo wú yǎng zhě de zòu wén qǔ shàng cái
)犯死罪，非常赦所不原，而祖父母、父母老无养者，得奏闻取上裁。
fàn tú liú zhě yú zuì de shōu shú cún liú yǎng qīn
犯徒流者，余罪得收赎，存留养亲。
jí táng lǜ zuì fēi shí è tiáo
(即唐律罪非十恶条。
gōng chén jí wǔ pǐn yǐ shàng guān jìn yù zhě xǔ lìng qīn rén rù shì tú liú zhě bìng tīng suí xíng wéi zhě zuì zhàng
)功臣及五品以上官禁狱者，许令亲人入侍，徒流者并听随行，违者罪杖。
tóng jū qīn shǔ yǒu zuì de hù xiāng róng yǐn
同居亲属有罪，得互相容隐。
jí táng lǜ tóng jū xiāng róng yǐn tiáo
(即唐律同居相容隐条。
nú bì bù dé shǒu zhǔ
)奴婢不得首主。
fán gào rén zhě gào rén zǔ fù bù dé zhǐ qí zǐ sūn wèi zhèng dì bù zhèng xiōng qī bù zhèng fu nú bì bù zhèng zhǔ
凡告人者，告人祖父不得指其子孙为证，弟不证兄，妻不证夫，奴婢不证主。
wén zhí zé zài fèng fǎ fàn zhàng zé bù xù
文职责在奉法，犯杖则不叙。
jūn guān zhì tú liú yǐ shì gōng yóu de zhuó yòng
军官至徒流，以世功犹得擢用。
fán ruò cǐ lèi huò jiān cǎi táng lǜ huò gēng lì xīn zhì suǒ wèi yuán fù zǐ zhī qīn lì jūn chén zhī yì yǐ quán zhī zhě yě
凡若此类，或间采唐律，或更立新制，所谓原父子之亲，立君臣之义以权之者也。
jiàn wén dì jí wèi yù xíng guān yuē dà míng lǜ huáng zǔ suǒ qīn dìng mìng zhèn xì yuè jiào qián dài wǎng wǎng jiā zhòng
建文帝即位，谕刑官曰：“《大明律》，皇祖所亲定，命朕细阅，较前代往往加重。
gài xíng luàn guó zhī diǎn fēi bǎi shì tōng xíng zhī dào yě
盖刑乱国之典，非百世通行之道也。
zhèn qián suǒ gǎi dìng huáng zǔ yǐ mìng shī xíng
朕前所改定，皇祖已命施行。
rán zuì kě jīn yí zhě shàng bù zhǐ cǐ
然罪可矜疑者，尚不止此。
fu lǜ shè dà fǎ lǐ shùn rén qíng qí mín yǐ xíng bù ruò yǐ lǐ
夫律设大法，礼顺人情，齐民以刑，不若以礼。
qí yù tiān xià yǒu sī wu chóng lǐ jiào shè yí yù chēng zhèn jiā yǔ wàn fāng zhī yì
其谕天下有司，务崇礼教，赦疑狱，称朕嘉与万方之意。
chéng zǔ zhào fǎ sī wèn qiú yī yī dà míng lǜ nǐ yì wú wàng yǐn bǎng wén tiáo lì wèi shēn wén
”成祖诏法司问囚，一依《大明律》拟议，毋妄引榜文条例为深文。
yǒng lè yuán nián dìng wū gào fǎ
永乐元年，定诬告法。
chéng huà yuán nián yòu lìng yàn qiú zhě yī yī zhèng lǜ jǐn gé suǒ yǒu tiáo lì
成化元年，又令谳囚者一依正律，尽革所有条例。
shí wǔ nián nán zhí lì xún fǔ wáng shù yán dà míng lǜ hòu yǒu huì dìng jiàn xíng lǜ bǎi yǒu bā tiáo bù zhī suǒ qǐ
十五年，南直隶巡抚王恕言：“《大明律》后，有《会定见行律》百有八条，不知所起。
rú bīng lǜ duō zhī lǐn gěi xíng lǜ mà zhì shǐ jí mà běn guǎn zhǎng guān tiáo jiē qīng zhòng shī lún
如《兵律》多支廪给，《刑律》骂制使及骂本管长官条，皆轻重失伦。
liú chuán sì fāng yǒu wù guān shǒu
流传四方，有误官守。
qǐ zhuī bǎn fén huǐ
乞追板焚毁。
mìng jí fén zhī yǒu yī cǐ lǜ chū rù rén zuì zhě yǐ gù lùn
”命即焚之，有依此律出入人罪者，以故论。
shí bā nián dìng xié zhà de cái zuì lì
十八年，定挟诈得财罪例。
hóng zhì zhōng qù dìng lǜ shí yǐ bǎi nián yòng fǎ zhě rì chí
弘治中，去定律时已百年，用法者日弛。
wǔ nián xíng bù shàng shū péng sháo děng yǐ hóng lú shǎo qīng li suì qǐng shān dìng wèn xíng tiáo lì
五年，刑部尚书彭韶等以鸿胪少卿李𬭼请，删定《问刑条例》。
zhì shí sān nián xíng guān fù shàng yán hóng wǔ mò dìng dà míng lǜ hòu yòu shēn míng dà gào yǒu zuì jiǎn děng lèi cháo zūn yòng
至十三年，刑官复上言：“洪武末，定《大明律》，后又申明《大诰》，有罪减等，累朝遵用。
qí fǎ wài yí jiān liè shèng yīn shí tuī guǎng zhī ér yǒu lì lì yǐ fǔ lǜ fēi yǐ pò lǜ yě
其法外遗奸，列圣因时推广之而有例，例以辅律，非以破律也。
nǎi zhōng wài qiǎo fǎ lì huò jiè biàn jǐ sī lǜ jìn gé bù yòng
乃中外巧法吏或借便己私，律浸格不用。
yú shì xià shàng shū bái áng děng huì jiǔ qīng yì zēng lì nián wèn xíng tiáo lì jīng jiǔ kě xíng zhě èr bǎi jiǔ shí qī tiáo
”于是下尚书白昂等会九卿议，增历年问刑条例经久可行者二百九十七条。
dì zhāi qí zhōng liù shì lìng zài yì yǐ wén
帝摘其中六事，令再议以闻。
jiǔ qīng zhí zòu nǎi bù guǒ gǎi
九卿执奏，乃不果改。
rán zì shì yǐ hòu lǜ lì bìng xíng ér wǎng yì shǎo mì
然自是以后，律例并行而网亦少密。
wáng fǔ jìn lì liù tiáo zhū wáng wú gù chū chéng yǒu fá qí fǎ yóu yán
王府禁例六条，诸王无故出城有罚，其法尤严。
jiā jìng qī nián bǎo dìng xún fǔ wáng yīng péng yán zhèng dé jiān xīn zēng wèn xíng tiáo lì sì shí sì kuǎn shēn zhōng qíng fǎ jiē yi biān rù
嘉靖七年，保定巡抚王应鹏言：“正德间，新增问刑条例四十四款，深中情法，皆宜编入。
bù cóng
”不从。
wéi zhào wěi zào yìn xìn jí qiè dào sān fàn zhě bù dé yòng kě jīn lì
惟诏伪造印信及窃盗三犯者不得用可矜例。
xíng bù shàng shū hú shì níng yòu qǐng biān duàn yù xīn lì yì mìng zhǐ yī lǜ wén jí hóng zhì shí sān nián suǒ qīn dìng zhě
刑部尚书胡世宁又请编断狱新例，亦命止依律文及弘治十三年所钦定者。
zhì èr shí bā nián xíng bù shàng shū yù mào jiān yán zì hóng zhì jiān dìng lì chuí wǔ shí nián
至二十八年，刑部尚书喻茂坚言：“自弘治间定例，垂五十年。
qǐ chì chén děng huì tóng sān fǎ sī shēn míng wèn xíng tiáo lì jí jiā jìng yuán nián hòu qīn dìng shì lì yǒng wèi zūn shǒu
乞敕臣等会同三法司，申明《问刑条例》及嘉靖元年后钦定事例，永为遵守。
hóng zhì shí sān nián yǐ hòu jiā jìng yuán nián yǐ qián shì lì suī fèng zhào gé chú gù yǒu yīn shì tiáo chén nǐ yì jīng dàng kě cǎi zhě yì yi xiáng jiǎn
弘治十三年以后、嘉靖元年以前事例，虽奉诏革除，顾有因事条陈，拟议精当可采者，亦宜详检。
ruò guān sī wàng yǐn tiáo lì gù rù rén zuì zhě dāng yì chù fá
若官司妄引条例，故入人罪者，当议黜罚。
huì mào jiān qù guān zhào shàng shū gù yīng xiáng děng dìng yì zēng zhì èr bǎi sì shí jiǔ tiáo
”会茂坚去官，诏尚书顾应祥等定议，增至二百四十九条。
sān shí sì nián yòu yīn shàng shū hé áo yán zēng rù jiǔ shì
三十四年，又因尚书何鳌言，增入九事。
wàn lì shí jǐ shì zhōng wū shēng qǐng xù zēng tiáo lì
万历时，给事中乌升请续增条例。
zhì shí sān nián xíng bù shàng shū shū huà děng nǎi ji jiā jìng sān shí sì nián yǐ hòu zhào lìng jí zōng fān jūn zhèng tiáo lì bǔ dào tiáo gé cáo yùn yì dān yǔ xíng míng xiāng guān zhě lǜ wèi zhèng wén lì wèi fù zhù gòng sān bǎi bā shí èr tiáo shān shì zōng shí kē lìng tè duō
至十三年，刑部尚书舒化等乃辑嘉靖三十四年以后诏令及宗藩军政条例、捕盗条格、漕运议单与刑名相关者，律为正文，例为附注，共三百八十二条，删世宗时苛令特多。
chóng zhēn shí sì nián xíng bù shàng shū liú zé shēn fù qǐng yì dìng wèn xíng tiáo lì
崇祯十四年，刑部尚书刘泽深复请议定《问刑条例》。
dì yǐ lǜ yīng kè zūn lì yǒu shàng xià shì tóng ér èr sān qí lì zhě shān dìng huà yī wéi shì
帝以律应恪遵，例有上下，事同而二三其例者，删定画一为是。
rán shí fāng jí fǎ bǎi sī jiù guò bù xiá yì wèi jí xíng
然时方急法，百司救过不暇，议未及行。
tài zǔ zhī dìng lǜ wén yě lì dài xiāng chéng wú gǎn qīng gǎi
太祖之定律文也，历代相承，无敢轻改。
qí yī shí biàn tōng huò yóu zhào lìng huò fā yú tíng chén zòu yì yǒu guān zhì tǐ yán huò shī xíng zhě bù kě yǐ wú xiáng yě
其一时变通，或由诏令，或发于廷臣奏议，有关治体，言获施行者，不可以无详也。
hóng wǔ yuán nián yù shěng chén jū yù dāng píng shù gǔ zhě fēi dà nì bù dào zuì zhǐ jí shēn
洪武元年，谕省臣：“鞫狱当平恕，古者非大逆不道，罪止及身。
mín yǒu fàn zhě wú de lián zuò
民有犯者，毋得连坐。
shàng shū xià shù cháng yǐn hàn fǎ qǐng zhe lǜ fǎn zhě yí sān zú
”尚书夏恕尝引汉法，请著律，反者夷三族。
tài zǔ yuē gǔ zhě fù zǐ xiōng dì zuì bù xiāng jí hàn réng qín jiù fǎ tài zhòng
太祖曰：“古者父子兄弟罪不相及，汉仍秦旧，法太重。
què qí zòu bù xíng
”却其奏不行。
mín fù yǐ wū dǎi qí zi su yú xíng bù fǎ sī zuò yǐ yuè sù
民父以诬逮，其子诉于刑部，法司坐以越诉。
tài zǔ yuē zi su fù wang chū yú zhì qíng bù kě zuì
太祖曰：“子诉父枉，出于至情，不可罪。
yǒu zi fàn fǎ fù huì qiú miǎn zhě yù shǐ yù bìng lùn fù
”有子犯法，父贿求免者，御史欲并论父。
tài zǔ yuē zi lùn sǐ fù jiù zhī qíng yě dàn lùn qí zi shè qí fù
太祖曰：“子论死，父救之，情也，但论其子，赦其父。
shí qī nián zuǒ dōu yù shǐ zhān huī zòu mín ōu yùn fù zhì sǐ zhě lǜ dāng jiǎo qí zi qǐ dài
”十七年，左都御史詹徽奏民殴孕妇至死者，律当绞，其子乞代。
dà lǐ qīng zōu jùn yì yuē zǐ dài fù sǐ qíng kě jīn
大理卿邹俊议曰：“子代父死，情可矜。
rán sǐ fù xì èr rén zhī mìng fàn rén dāng èr sǐ zhī tiáo yǔ qí cún fàn fǎ zhī rén shú ruò quán wú gū zhī zǐ
然死妇系二人之命，犯人当二死之条，与其存犯法之人，孰若全无辜之子。
zhào cóng hòu yì
”诏从后议。
èr shí nián zhān huī yán jūn rén yǒu fàn dāng zhàng qí rén cháng liǎng de zuì ér miǎn yi bìng lùn qián zuì zhū zhī
二十年，詹徽言：“军人有犯当杖，其人尝两得罪而免，宜并论前罪，诛之。
tài zǔ yuē qián zuì jì yòu fù lùn zhī zé bù xìn yǐ
”太祖曰：“前罪既宥，复论之则不信矣。
zhàng ér qiǎn zhī
”杖而遣之。
èr shí sì nián jiā xīng tōng pàn páng ān huò yù sī yán zhě sòng jīng shī ér yǐ yán shǎng huò zhě
二十四年，嘉兴通判庞安获鬻私盐者送京师，而以盐赏获者。
hù bù yǐ qí wéi lì fá cháng yán rù guān qiě zé qǔ zuì zhuàng
户部官员因他违反条例规定，罚他赔偿盐交入官府，还责成他交待罪状。
ān yán lǜ zhě wàn shì zhī cháng fǎ lì zhě yī shí zhī zhǐ yì
安言：“律者万世之常法，例者一时之旨意。
jīn yù yī lì ér xíng zé yú lǜ nèi fēi yìng bǔ rén gěi shǎng zhī yán zì xiāng wéi bèi shī xìn yú tiān xià yě
今欲依例而行，则于律内非应捕人给赏之言，自相违悖，失信于天下也。
tài zǔ rán qí yán zhào rú lǜ
”太祖然其言，诏如律。
yǒng lè èr nián xíng bù yán hé jiān mín sòng qí mǔ yǒu sī fǎn nǐ mǔ zuì
永乐二年，刑部言河间民讼其母，有司反拟母罪。
zhào zhí qí zi jí yǒu sī zuì zhī
诏执其子及有司罪之。
sān nián dìng wén zhí guān jí zhōng wài qí xiào jūn mín rén děng fán fàn zhòng tiáo yī lǜ kē duàn qīng zhě miǎn jué jì zuì
三年，定文职官及中外旗校军民人等，凡犯重条，依律科断，轻者免决，记罪。
qí yǒu bù yīng qīn sǔn yú rén děng xiàng jí qíng fàn zhòng zhě lín shí zòu qǐng
其有不应侵损于人等项及情犯重者，临时奏请。
shí liù nián yán fàn zāng guān lì zhī jìn
十六年，严犯赃官吏之禁。
chū tài zǔ zhòng chéng tān lì zhào fàn zāng zhě wú dài
初，太祖重惩贪吏，诏犯赃者无贷。
fù chì xíng bù guān lì shòu zāng zhě bìng zuì tōng huì zhī rén xǐ qí jiā yú biān
复敕刑部：“官吏受赃者，并罪通贿之人，徙其家于边。
zhe wèi lìng
著为令。
rì jiǔ fǎ chí gù fù shēn chì zhī
”日久法弛，故复申饬之。
èr shí jiǔ nián dà lǐ qīng yú qiān yán kuáng piàn zhī lǜ dāng zhàng ér liú jīn xiāo shǒu fēi zhào shū yì
二十九年，大理卿虞谦言：“诳骗之律，当杖而流，今枭首，非诏书意。
mìng rú lǜ nǐ duàn
”命如律拟断。
xuān dé èr nián jiāng xī àn chá shǐ huáng hàn yán mín jiān wú jí zhī tú hǎo xīng cí lùn zhé lìng lǎo yòu cán jí nán fù wū gào píng rén bì gēng yì shè xū jiā fá nǎi kě
宣德二年，江西按察使黄翰言：“民间无籍之徒，好兴词论，辄令老幼残疾男妇诬告平人，必更议涉虚加罚乃可。
suì dìng lǎo yòu cán jí nán fù wū gào rén fá chāo shú zuì lì
”遂定老幼残疾男妇诬告人罚钞赎罪例。
qí hòu xiào zōng shí nán jīng yǒu fàn wū gào shí rén yǐ shàng lì fā kǒu wài wèi mín
其后孝宗时，南京有犯诬告十人以上，例发口外为民。
ér nián yú qī shí lǜ yīng shōu shú zhě gèng zhuó lìng fán nián qī shí yǐ shàng shí wǔ yǐ xià jí fèi jí zhě yī lǜ lùn duàn
而年逾七十，律应收赎者，更著令，凡年七十以上、十五以下及废疾者，依律论断。
lì yīng chōng jūn liào shào kǒu wài wèi mín zhě réng yī lǜ fā qiǎn
例应充军瞭哨、口外为民者，仍依律发遣。
ruò nián bā shí yǐ shàng jí dǔ jí yǒu fàn yīng yǒng shù zhě yǐ zǐ sūn fā qiǎn yīng chōng jūn yǐ xià zhě miǎn zhī
若年八十以上及笃疾有犯应永戍者，以子孙发遣，应充军以下者免之。
chū zhì fán guān lì rén děng fàn wǎng fǎ zāng zhě bù fēn nán běi jù fā běi fāng biān wèi chōng jūn
初制，凡官吏人等犯枉法赃者，不分南北，俱发北方边卫充军。
zhèng tǒng wǔ nián xíng zài sān fǎ sī yán hóng wǔ dìng lǜ shí chāo guì wù jiàn suǒ yǐ wǎng fǎ zāng zhì bǎi èr shí guàn zhě miǎn jiǎo chōng jūn
正统五年，行在三法司言：“洪武定律时，钞贵物贱，所以枉法赃至百二十贯者，免绞充军。
jīn chāo jiàn wù guì ruò yǐ wù gū chāo zhì bǎi èr shí guàn wǎng fǎ zāng jù fā chōng jūn qīng zhòng shī lún yǐ
今钞贱物贵，若以物估钞至百二十贯枉法赃俱发充军，轻重失伦矣。
jīn hòu wén zhí guān lì rén děng shòu wǎng fǎ zāng bǐ lǜ gāi jiǎo zhě gū chāo bā bǎi guàn zhī shàng jù fā běi fāng biān wèi chōng jūn
今后文职官吏人等，受枉法赃比律该绞者，估钞八百贯之上，俱发北方边卫充军。
qí shòu zāng bù jí qián shù zhě shì jiàn xíng lì fā luò
其受赃不及前数者，视见行例发落。
cóng zhī
晋侯听从了他的建议。
bā nián dà lǐ sì yán lǜ zài qiè dào chū fàn cì yòu bì zài fàn cì zuǒ bì sān fàn jiǎo
八年，大理寺言：“律载窃盗初犯刺右臂，再犯刺左臂，三犯绞。
jīn qiè dào yù shè zài fàn zhě xián zuò yǐ chū fàn huò réng cì yòu bì huò bù cì
今窃盗遇赦再犯者，咸坐以初犯，或仍刺右臂，或不刺。
qǐng dìng wéi lì
请定为例。
zhāng xià sān fǎ sī yì cì yòu yù shè zài fàn zhě cì zuǒ cì zuǒ yù shè yòu fàn zhě bù cì lì àn
”章下三法司议，刺右遇赦再犯者刺左，刺左遇赦又犯者不刺，立案。
shè hòu sān fàn zhě jiǎo
赦后三犯者绞。
dì yuē qiè dào yǐ cì yù shè zài fàn zhě yī cháng lì nǐ bù lùn shè réng tōng jù qián hòu suǒ fàn yǐ wén
”帝曰：“窃盗已刺，遇赦再犯者依常例拟，不论赦，仍通具前后所犯以闻。
hòu xiàn zōng shí dōu yù shǐ li bǐng yuán jiù lì zòu gé
”后宪宗时，都御史李秉援旧例奏革。
jì ér nán jīng dào wáng ā tóng wǔ fàn jiē yù shè miǎn
既而南京盗王阿童五犯皆遇赦免。
dì wén zhī zhào réng yǐ shè qián hòu sān fàn wèi lìng
帝闻之，诏仍以赦前后三犯为令。
zhì shén zōng shí fù yì zòu qǐng gǎi qiǎn yún
至神宗时，复议奏请改遣云。
shí èr nián yǐ zhī xiàn chén mǐn zhèng yán mín yǐ hòu qī suǒ xié qián fū zhī nǚ wèi zǐ fù jí yǐ suǒ xié qián fū zhī zǐ wèi xù zhě bìng yī tóng fù yì mǔ zǐ mèi lǜ jiǎn děng kē duàn
十二年，以知县陈敏政言，民以后妻所携前夫之女为子妇，及以所携前夫之子为婿者，并依同父异母姊妹律，减等科断。
chéng huà yuán nián liáo dōng xún fǔ téng zhào yán dà míng lǜ nǎi yī dài dìng fǎ ér jué duàn wǔ chén dú shě lǜ yòng lì wǔ chén yì zòng dàng bù jiǎn
成化元年，辽东巡抚滕照言：“《大明律》乃一代定法，而决断武臣，独舍律用例，武臣益纵荡不检。
qǐng yī qiè yòng lǜ
请一切用律。
zhào cóng zhī
”诏从之。
wǔ chén bèi chù jiàng zhě téng kǒu bàng shàn yǒu sī wèi shì fù zòu gé qí lìng
武臣被黜降者，腾口谤讪，有司畏事，复奏革其令。
shí jiǔ nián dìng qiè dào sān fàn zuì lì
十九年定，窃盗三犯罪例。
fǎ sī yǐ nán jīng yǒu sān fàn qiè dào jì zāng mǎn bǎi guàn zhě fàn dāng jiǎo zhǎn
法司以“南京有三犯窃盗，计赃满百贯者犯，当绞斩。
zuì suī zá fàn qí qíng pō zhòng
罪虽杂犯，其情颇重。
sān fàn qián zuì jí lèi è bù quān zhī rén nán zhǔn cháng lì
”三犯前罪，即累恶不悛之人，难准常例。
qí bù mǎn guàn fàn tú liú yǐ xià zuì zhě suī zhì sān fàn yuán qíng shí qīng yi tè yī cháng lì zhì zhī
那些赃物不满贯，犯苦役和流放以下罪行的，即使犯了三次，察其情节实际较轻，宜特许依常例处理。
yì shàng bào yǔn
”议上，报允。
hóng zhì liù nián tài cháng shǎo qīng li dōng yáng yán wǔ xíng zuì qīng zhě chī zhàng rán zhàng yǒu fèn cùn shù yǒu duō guǎ
弘治六年，太常少卿李东阳言：“五刑最轻者笞杖，然杖有分寸，数有多寡。
jīn zài wài zhū sī chī zhàng zhī zuì wǎng wǎng zhì sǐ
今在外诸司，笞杖之罪往往致死。
zòng lìng shì jué bù guò yǐ yīn gōng hái zhí
纵令事觉，不过以因公还职。
yǐ jí qīng zhī xíng zhì zhī bù kě fù shēng zhī de duō zhě shù shí shèn zhě shù bǎi jī hái mǎn yù liú xiě tú dì kě wèi shāng xīn
以极轻之刑，置之不可复生之地，多者数十，甚者数百，积骸满狱，流血涂地，可为伤心。
lǜ gù kān píng rén zhě dǐ mìng xíng jù fēi fǎ zhě chú míng ǒu bù chū cǐ biàn wèi zhī gōng
律故勘平人者抵命，刑具非法者除名，偶不出此，便谓之公。
yī yǐ gōng míng suī duō wú hài
一以公名，虽多无害。
cǐ zé qíng zhòng ér lǜ qīng zhě bù kě yǐ bù yì yě
此则情重而律轻者，不可以不议也。
qǐng fán kǎo xùn qīng zuì jí shí zhì sǐ lèi èr shí huò sān shí rén yǐ shàng běn lǜ wài réng yì xíng jiàng diào huò bìng sǐ bù shí zhě bìng zhì qí yī
请凡考讯轻罪即时致死，累二十或三十人以上，本律外，仍议行降调，或病死不实者，并治其医。
nǎi xià suǒ sī yì chǔ
”乃下所司议处。
jiā jìng shí wǔ nián shí yǒu yǐ shǒu zú ōu rén shāng zhòng yán zhì gū xiàn wài sǐ zhě bù nǐ dòu ōu shā rén lùn jiǎo
嘉靖十五年，时有以手足殴人伤重，延至辜限外死者，部拟斗殴杀人论绞。
dà lǐ sì zhí jiā jìng sì nián lì wèi dāng yǐ ōu shāng lùn chī
大理寺执嘉靖四年例，谓当以殴伤论笞。
bù chén yán lǜ dìng gū xiàn ér wèn xíng tiáo lì yòu wèi dòu ōu shā rén qíng shí shì shí zhě suī yán zhì xiàn wài réng nǐ sǐ zuì zòu qǐng dìng duó
部臣言：“律定辜限，而《问刑条例》又谓斗殴杀人、情实事实者，虽延至限外，仍拟死罪，奏请定夺。
chén bù nǐ shàng měi fèng chén duàn duō fā chōng jūn gài suī bù zhí qián kē yì jǐn mò jiǎn zhī ěr
臣部拟上，每奉宸断，多发充军，盖虽不执前科，亦仅末减之耳。
ōu shāng qíng shí zhì xiàn wài sǐ jí yǐ chī duàn shì nǎi jiǎo xìng xiōng rén yě
殴伤情实至限外死，即以笞断，是乃侥幸凶人也。
qiě rú yǐ xiōng qì shāng rén suī píng fù lì yì chōng jūn qǐ yǒu shí ōu rén zhì sǐ ǒu sǐ xiàn wài suì bù dàng yī xiōng qì shāng rén zhī zuì hu
且如以凶器伤人，虽平复，例亦充军，岂有实殴人致死，偶死限外，遂不当一凶器伤人之罪乎？
shěn sì nián lì yǐ bào bà qǐng yù zhōng wài réng rú tiáo lì biàn
矧四年例已报罢，请谕中外仍如《条例》便。
zhào rú bù yì
”诏如部议。
zì hòu yǒu fàn gū xiàn wài rén mìng zhě jù zūn lǜ lì yì nǐ zòu qǐng dìng duó
自后有犯辜限外人命者，俱遵律例议拟，奏请定夺。
lóng qìng sān nián dà lǐ shǎo qīng wáng zhèng yán wèn xíng guān měi wéi bèi lǜ lì dú rèn yì jiàn
隆庆三年，大理少卿王诤言：“问刑官每违背律例，独任意见。
rú lǜ wén suǒ wèi fán fèng zhì shū yǒu suǒ shī xíng ér wéi zhě zhàng yī bǎi běn zhǐ zhì gào ér yán
如律文所谓‘凡奉制书，有所施行而违者杖一百’，本指制诰而言。
jīn zé cāo jūn wéi xiàn shǒu bèi guān jūn bù rù zhí kāi chǎng dǔ bó gài yòng cǐ lì
今则操军违限，守备官军不入直，开场赌博，概用此例。
lǜ wén fàn jiān tiáo xià suǒ wèi mǎi xiū mài xiū hé qǔ rén qī zhě běn zhǐ yòng cái mǎi qiú qí qī yòu shǐ zhī xiū mài qí qī ér yīn yǐ qǔ zhī zhě yán yě
律文犯奸条下，所谓‘买休卖休、和娶人妻者’，本指用财买求其妻，又使之休卖其妻，而因以娶之者言也。
gù lǜ yīng lí yì guī zōng cái lǐ rù guān
故律应离异归宗，财礼入官。
zhì ruò fū fù bù hé zhě lǜ yīng lí yì
至若夫妇不合者，律应离异；
fù rén fàn jiān zhě lǜ cóng jià mài
妇人犯奸者，律从嫁卖；
zé hòu fū píng méi yòng cái qǔ yǐ wéi qī zhě yuán fēi jiān qíng lǜ suǒ bù jīn
则后夫凭媒用财娶以为妻者，原非奸情，律所不禁。
jīn zé gài yǐn mǎi xiū mài xiū hé qǔ zhī lǜ yǐ
今则概引买休、卖休、和娶之律矣。
suǒ wèi bù yīng de wèi ér wèi zhě chī sì shí zhòng zhě zhàng bā shí
所谓‘不应得为而为者，笞四十，重者杖八十’。
gài wèi lǜ wén gāi zǎi bù jìn zhě fāng yòng cǐ lǜ yě
盖谓律文该载不尽者，方用此律也。
ruò suǒ fàn míng yǒu zhèng tiáo zì dāng yī běn tiáo kē duàn
若所犯明有正条，自当依本条科断。
jīn suǒ fàn ōu rén chéng shāng zuì yi chī ér yì zuì zhě zé yuē chú ōu rén chéng shāng lǜ qīng bù zuò wài hé yī bù yīng de wèi ér wèi zhī shì lǐ zhòng zhě lǜ zhàng bā shí
今所犯殴人成伤，罪宜笞，而议罪者则曰‘除殴人成伤，律轻不坐外，合依不应得为而为之事理，重者律杖八十’。
fu jì chú ōu rén qīng zuì bù zuò zé wú zuì kě zuò yǐ
夫既除殴人轻罪不坐，则无罪可坐矣。
ér yòu zuò yǐ bù yīng de wèi chén chéng bù zhī qí suǒ wèi
而又坐以‘不应得为’，臣诚不知其所谓。
xíng bù shàng shū máo kǎi lì zhēng zhī tíng chén jiē shì zhèng yì
”刑部尚书毛恺力争之，廷臣皆是诤议。
de zhǐ mǎi xiū mài xiū běn shǔ jiān tiáo jīn hòu yǒu fàn fēi xì jiān qíng zhě bù dé yǐn yòng
得旨：“买休、卖休，本属奸条，今后有犯，非系奸情者，不得引用。
tā rú gù
他如故。
wàn lì zhōng zuǒ dōu yù shǐ wú shí lái shēn míng lǜ lì liù tiáo
万历中，左都御史吴时来申明律例六条：
yī lǜ chēng shù rén zhī jiā bù xǔ cún yǎng nú bì
一、律称庶人之家不许存养奴婢。
gài wèi gōng chén jiā fāng gěi shǎng nú bì shù mín dāng zì fú qín láo gù bù dé cún yǎng
盖谓功臣家方给赏奴婢，庶民当自服勤劳，故不得存养。
yǒu fàn zhě jiē chēng gù gōng rén chū wèi yán jí jìn shēn zhī jiā yě
有犯者皆称雇工人，初未言及缙绅之家也。
jìn shēn zhī jiā cún yǎng nú bì shì suǒ bù miǎn
缙绅之家，存养奴婢，势所不免。
hé lìng fǎ sī zhuó yì wú lùn guān mín zhī jiā lì quàn yòng zhí gōng zuò yǒu nián xiàn zhě yǐ gù gōng rén lùn
合令法司酌议，无论官民之家，立券用值、工作有年限者，以雇工人论；
shòu zhí wēi shǎo gōng zuò jì rì yuè zhě yǐ fán rén lùn
受值微少、工作计日月者，以凡人论。
ruò cái mǎi shí wǔ yǐ xià ēn yǎng rì jiǔ shí liù yǐ shàng pèi yǒu shì jiā zhě shì tóng zǐ sūn lùn
若财买十五以下、恩养日久、十六以上、配有室家者，视同子孙论。
huò ēn yǎng wèi jiǔ bù céng pèi hé zhě shù rén zhī jiā réng yǐ gù gōng rén lùn
或恩养未久，不曾配合者，庶人之家，仍以雇工人论；
jìn shēn zhī jiā shì nú bì lǜ lùn
缙绅之家，视奴婢律论。
yī lǜ chēng wěi zào zhū yá mén yìn xìn zhě zhǎn
一、律称伪造诸衙门印信者斩。
wéi tóng tiě sī zhù zhě gù zhǎn
惟铜铁私铸者，故斩。
ruò zhuàn wén suī yìn xíng zhì fēi yìn zhě bù kě wèi zhī wěi zào gù lì yòu lì miáo mō chōng jūn zhī tiáo
若篆文虽印，形质非印者，不可谓之伪造，故例又立描摸充军之条。
yǐ hòu wěi zào yìn xìn rén fàn rú xì mù shí ní là zhī lèi zhǐ yǐn miáo mō zhī lì ruò zài fàn nǐ zhǎn
以后伪造印信人犯，如系木石泥蜡之类，止引描摸之例，若再犯拟斩。
wěi zào xíng shǐ zhǐ yī cì ér zāng bù mǎn tú zhě yì zhǔn qiè dào lùn
伪造行使止一次、而赃不满徒者，亦准窃盗论。
rú zài fàn yǐn lì sān fàn yǐn lǜ
如再犯引例，三犯引律。
yī lǜ chēng qiè dào sān fàn zhě jiǎo yǐ céng jīng cì zì wèi zuò
一、律称窃盗三犯者绞，以曾经刺字为坐。
dàn zāng yǒu duō guǎ jí nǐ yǒu qīng zhòng
但赃有多寡，即拟有轻重。
yǐ hòu fán yù qiè dào sān fàn jù zài shè qián jù zài shè hòu zhě yī lǜ lùn jiǎo
以后凡遇窃盗，三犯俱在赦前、俱在赦后者，依律论绞。
huò shè qián hòu suǒ fàn bìng jì sān cì zhě jiē de zòu qǐng dìng duó
或赦前后所犯并计三次者，皆得奏请定夺。
lù guān fù rù jīn yí biàn wèn shū nè bìng yǔ gǎi qiǎn
录官附入矜疑辨问疏内，并与改遣。
yī qiáng dào sì xíng jié shā àn zāng nǐ pì jué bù dài shí
一、强盗肆行劫杀，按赃拟辟，决不待时。
dàn qí zhōng qǐ wú luó zhī chóu bān wàng shōu dǐ zuì zhě
但其中岂无罗织雠扳，妄收抵罪者？
yǐ hòu wu jiā cān xiáng
以后务加参详。
huò zāng zhèng wèi míng jù nán xuán duàn zhě jù nǐ qiū hòu zhǎn
或赃证未明，遽难悬断者，俱拟秋后斩。
yī lǜ chēng tóng móu gòng ōu rén yǐ zhì mìng shāng zhòng xià shǒu zhě lùn jiǎo yuán móu yú rén gè de qí zuì
一、律称同谋共殴人，以致命伤重，下手者论绞，原谋余人各得其罪。
qí yǒu liǎng sān rén gòng ōu yī rén gè chéng zhòng shāng nán dìng xià shǒu jí xì zào móu zhǔ lìng zhī rén yù yǒu zài jiān jìn bì zhě jí yǐ lùn dǐ
其有两三人共殴一人，各成重伤，难定下手及系造谋主令之人，遇有在监禁毙者，即以论抵。
jīn xù xíng guān yù yǒu zài jiā bìng gù qiě zài shù nián zhī hòu zhě jí jiāng jiàn jiān xià shǒu zhī rén nǐ cóng jīn yòu
今恤刑官遇有在家病故，且在数年之后者，即将见监下手之人拟从矜宥。
shì yǐ bìng wáng zhī qū ér dǐ ōu sǐ zhī mìng shū shǔ zòng làn
是以病亡之躯，而抵殴死之命，殊属纵滥。
yǐ hòu wú dé yī gài zhǔn dǐ
以后毋得一概准抵。
yī zài jīng è nì yǔ qiáng dào zhēn fàn suī tíng xíng zhī nián yì bù shí chǔ jué
一、在京恶逆与强盗真犯，虽停刑之年，亦不时处决。
nǎi xiōng è zhì yú shā fù jí shí líng chí yóu yǒu yú hàn
乃凶恶至于杀父，即时凌迟，犹有余憾。
ér zài wài cǐ lèi fǎn de qiān yán suì yuè yǐ gù shì dāng lèi zòu wú dān zòu lì ěr
而在外此类反得迁延岁月，以故事当类奏，无单奏例耳。
fu dān zòu jí cí yě
夫单奏，急词也；
lèi zòu huǎn cí yě
类奏，缓词也。
rú cǐ yù zài wài shù nián shǐ qí yǔ sǐ jiāng hé yǐ kuài shén rén zhī fèn zāi
如此狱在外数年，使其瘐死，将何以快神人之愤哉！
jīn hòu zài wài fán yǒu cǐ zhě yù shǐ dān xiáng dào yuàn yuàn sì dān zòu jué dān yī dào jí shí chǔ jué
今后在外，凡有此者，御史单详到院，院寺单奏，决单一到，即时处决。
qí sǐ zhě xià fǔ zhōu xiàn lù qí shī
其死者下府州县戮其尸。
zhù diǎn xíng de zhèng
庶典刑得正。
zhǐ xià bù sì zhuó yì jù cóng zhī
旨下部寺酌议，俱从之。
wéi wěi zào yìn wén zhě bù wèn hé wù chéng zào jiē zhǎn
惟伪造印文者，不问何物成造，皆斩。
bào kě
报可。
shú xíng běn yú shū lǚ xíng yǒu dà bì zhī shú hòu shì jiē zhòng yán zhī
赎刑本《虞书》，《吕刑》有大辟之赎，后世皆重言之。
zhì sòng shí yóu shèn shú zuì fēi bā yì zhě bù dé yǔ
至宋时，尤慎赎罪，非八议者不得与。
míng lǜ pō yán fán cháo tíng yǒu suǒ jīn xù xiàn yú lǜ ér bù dé shēn zhě yī yù zhī yú shú lì suǒ yǐ jì fǎ zhī tài zhòng yě
明律颇严，凡朝廷有所矜恤、限于律而不得伸者，一寓之于赎例，所以济法之太重也。
yòu guó jiā de shí jiè qí rù yǐ zuǒ huǎn jí
又国家得时藉其入，以佐缓急。
ér shí biān zú chǔ zhèn huāng gōng fǔ bān gěi zhū dà fèi wǎng wǎng qǔ gěi yú zāng shú èr zhě
而实边、足储、振荒、宫府颁给诸大费，往往取给于赃赎二者。
gù shú fǎ bǐ lì dài tè xiáng
故赎法比历代特详。
fán shú fǎ yǒu èr yǒu lǜ de shōu shú zhě yǒu lì de nà shú zhě
凡赎法有二，有律得收赎者，有例得纳赎者。
lǜ shú wú gǎn sǔn yì ér nà shú zhī lì zé yīn shí quán yí xiān hòu hù yì qí duān shí kāi yú tài zǔ yún
律赎无敢损益，而纳赎之例则因时权宜，先后互异，其端实开于太祖云。
lǜ fán wén wǔ guān yǐ gōng shì fàn chī zuì zhě guān zhào děng shōu shú qián lì měi jì lèi jué zhī gè hái zhí yì bù fù guò
律凡文武官以公事犯笞罪者，官照等收赎钱，吏每季类决之，各还职役，不附过。
zhàng yǐ shàng jì suǒ fàn zuì míng měi suì lèi sòng lì bīng èr bù hou jiǔ nián mǎn kǎo tōng jì suǒ fàn cì shù chù zhì zhī
杖以上记所犯罪名，每岁类送吏、兵二部，候九年满考，通记所犯次数黜陟之。
lì diǎn yì bèi quán xuǎn jiàng xù
吏典亦备铨选降叙。
zhì yú sī zuì qí wén guān jí lì diǎn fàn chī sì shí yǐ xià zhě fù guò hái zhí ér bù shú chī wǔ shí zhě diào yòng
至于私罪，其文官及吏典犯笞四十以下者，附过还职而不赎，笞五十者调用。
jūn guān zhàng yǐ shàng jiē de jué
军官杖以上皆的决。
wén guān jí lì zhàng zuì bìng bà zhí bù xù zhì yán yě
文官及吏杖罪，并罢职不叙，至严也。
rán zì hóng wǔ zhōng nián yǐ sān xià lìng zhǔn shú jí zá fàn sǐ zuì yǐ xià yǐ
然自洪武中年已三下令，准赎及杂犯死罪以下矣。
sān shí nián mìng bù yuàn yì dìng shú zuì shì lì fán nèi wài guān lì fàn chī zhàng zhě jì guò tú liú qiān xǐ zhě fèng shú zhī sān fàn zuì zhī rú lǜ
三十年，命部院议定赎罪事例，凡内外官吏，犯笞杖者记过，徒流迁徙者俸赎之，三犯罪之如律。
zì shì lǜ yǔ lì hù yǒu yì tóng
自是律与例互有异同。
jí bān xíng dà míng lǜ yù zhì xù zá fàn sǐ zuì tú liú qiān xǐ děng xíng xī shì jīn dìng shú zuì tiáo lì kē duàn
及颁行《大明律》，御制序：“杂犯死罪、徒流、迁徙等刑，悉视今定赎罪条例科断。
yú shì lì suì fǔ lǜ ér xíng
”于是例遂辅律而行。
rén zōng chū jí wèi yù dū chá yuàn yán shū fá gōng zuò zhī lìng xíng yǒu cái zhě xī xìng miǎn yi yī lùn rú lǜ
仁宗初即位，谕都察院言：“输罚工作之令行，有财者悉幸免，宜一论如律。
jiǔ zhī qí fǎ fù chí
”久之，其法复弛。
zhèng tǒng jiān shì jiǎng liú qiú yán shū zuì fēi gǔ zì gōng zuì xǔ shú wài yi xī yī lǜ
正统间，侍讲刘球言：“输罪非古，自公罪许赎外，宜悉依律。
shí bù néng cóng
”时不能从。
qí hòu xún tài zǔ zhī lì yì tuī guǎng zhī
其后循太祖之例，益推广之。
fán guān lì gōng sī zá fàn zhǔn tú yǐ xià jù tīng yùn tàn nà mǐ děng xiàng shú zuì
凡官吏公私杂犯准徒以下，俱听运炭纳米等项赎罪。
qí jūn guān jūn rén zhào lì miǎn tú liú zhě lì shú yì rú zhī yǐ
其军官军人照例免徒流者，例赎亦如之矣。
shú zuì zhī fǎ míng chū cháng nà tóng chéng huà jiān cháng nà mǎ hòu jiē bù xíng bù jù zài
赎罪之法，明初尝纳铜，成化间尝纳马，后皆不行，不具载。
wéi nà chāo nà qián nà yín cháng bìng xíng yān ér yǐ chū zhì nà chāo wèi běn
惟纳钞、纳钱、纳银常并行焉，而以初制纳钞为本。
gù lǜ shú zhě yuē shōu shú lǜ chāo nà shú zhě yuē shú zuì lì chāo
故律赎者曰收赎律钞，纳赎者曰赎罪例钞。
yǒng lè shí yī nián lìng chú gōng zuì yī lì jì lù shōu shú jí sǐ zuì qíng zhòng zhě yī lǜ chǔ zhì qí qíng qīng zhě zhǎn zuì bā qiān guàn jiǎo zuì jí bǎng lì sǐ zuì liù qiān guàn liú tú zhàng chī nà chāo yǒu chà
永乐十一年，令除公罪依例纪录收赎，及死罪情重者依律处治，其情轻者，斩罪八千贯，绞罪及榜例死罪六千贯，流徒杖笞纳钞有差。
wú lì zhě fā tiān shòu shān zhòng shù
无力者发天寿山种树。
xuān dé èr nián dìng chī zhàng zuì qiú měi shí shú chāo èr shí guàn
宣德二年定，笞杖罪囚，每十赎钞二十贯。
tú liú zuì míng měi tú yī děng shé zhàng èr shí sān liú bìng shé zhàng bǎi sì shí
徒流罪名，每徒一等折杖二十，三流并折杖百四十。
qí suǒ fá chāo xī rú chī zhàng suǒ dìng
其所罚钞，悉如笞杖所定。
wú lì zhě fā tiān shòu shān zhòng shù
无力者发天寿山种树；
sǐ zuì zhōng shēn
死罪终身；
tú liú gè àn nián xiàn
徒流各按年限；
zhàng wǔ bǎi zhū
杖，五百株；
chī yī bǎi zhū
笞，一百株。
jǐng tài yuán nián lìng wèn nǐ chī zhàng zuì qiú yǒu lì zhě nà chāo
景泰元年，令问拟笞杖罪囚，有力者纳钞。
chī shí èr bǎi guàn měi shí yǐ èr bǎi guàn dì jiā zhì chī wǔ shí wèi qiān guàn
笞十，二百贯，每十以二百贯递加，至笞五十为千贯。
zhàng liù shí qiān bā bǎi guàn měi shí yǐ sān bǎi guàn dì jiā zhì zhàng bǎi wéi sān qiān guàn
杖六十，千八百贯，每十以三百贯递加，至杖百为三千贯。
qí guān lì zāng wù yì shì jīn lì zhé chāo
其官吏赃物，亦视今例折钞。
tiān shùn wǔ nián lìng zuì qiú nà chāo měi chī shí chāo èr bǎi guàn yú sì chī dì jiā bǎi wǔ shí guàn
天顺五年，令罪囚纳钞，每笞十，钞二百贯，余四笞，递加百五十贯；
zhì zhàng liù shí zēng wèi qiān sì bǎi wǔ shí guàn yú zhàng gè dì jiā èr bǎi guàn chéng huà èr nián lìng fù rén fàn fǎ shú zuì
至杖六十，增为千四百五十贯，余杖各递加二百贯，成化二年，令妇人犯法赎罪。
hóng zhì shí sì nián dìng zhé shōu yín qián zhī zhì
弘治十四年，定折收银钱之制。
lì nán de jué rén fàn bìng fù rén yǒu lì zhě měi zhàng bǎi yīng chāo èr qiān èr bǎi wǔ shí guàn zhé yín yī liǎng
例难的决人犯，并妇人有力者，每杖百，应钞二千二百五十贯，折银一两；
měi shí yǐ èr bǎi guàn dì jiǎn zhì zhàng liù shí wèi yín liù qián
每十以二百贯递减，至杖六十为银六钱；
chī wǔ shí yīng jiǎn wèi chāo bā bǎi guàn zhé yín wǔ qián měi shí yǐ bǎi wǔ shí guàn dì jiǎn
笞五十，应减为钞八百贯，折银五钱，每十以百五十贯递减；
zhì chī èr shí wèi yín èr qián
至笞二十为银二钱；
chī shí yīng chāo èr bǎi guàn zhé yín yī qián
笞十应钞二百贯，折银一钱。
rú shōu tóng qián měi yín yī liǎng zhé qī bǎi wén
如收铜钱，每银一两折七百文。
qí yī lǜ shú chāo chú guò shī shā rén wài yì shì cǐ shù zhé shōu
其依律赎钞，除过失杀人外，亦视此数折收。
zhèng dé èr nián dìng qián chāo jiān shōu zhī zhì
正德二年，定钱钞兼收之制。
rú zhàng yī bǎi yīng chāo èr qiān èr bǎi wǔ shí guàn zhě shōu chāo qiān yī bǎi èr shí wǔ guàn qián sān bǎi wǔ shí wén
如杖一百，应钞二千二百五十贯者，收钞千一百二十五贯，钱三百五十文。
jiā jìng qī nián xún fǔ hú guǎng dōu yù shǐ zhū tíng shēng yán shōu shú yǔ shú zuì yǒu yì zài jīng yǔ zài wài bù tóng chāo guàn zhǐ jù yú dū xià qián fǎ bù xíng yú nán fāng
嘉靖七年，巡抚湖广都御史朱廷声言：“收赎与赎罪有异，在京与在外不同，钞贯止聚于都下，钱法不行于南方。
gù shì shěn yǒu lì jí mìng fù jūn zhí zhèng qī jí lì nán de jué zhě yǒu shú zuì lì chāo
故事，审有力及命妇、军职正妻，及例难的决者，有赎罪例钞；
lǎo yòu fèi jí jí fù rén yú zuì yǒu shōu shú lǜ chāo
老幼废疾及妇人余罪，有收赎律钞。
shú zuì lì chāo qián chāo jiān shōu rú chī yī shí shōu chāo bǎi guàn shōu qián sān shí wǔ wén qí chāo èr bǎi guàn zhé yín yī qián
赎罪例钞，钱钞兼收，如笞一十，收钞百贯，收钱三十五文，其钞二百贯，折银一钱。
zhàng yī bǎi shōu chāo qiān yī bǎi èr shí wǔ guàn shōu qián sān bǎi wǔ shí wén qí chāo èr qiān èr bǎi wǔ shí guàn zhé yín yī liǎng
杖一百，收钞千一百二十五贯，收钱三百五十文，其钞二千二百五十贯，折银一两。
jīn shōu shú lǜ chāo chī yī shí zhǐ shú liù bǎi wén bǐ lì chāo zhé yín bù jí yī lí
今收赎律钞，笞一十，止赎六百文，比例钞折银不及一厘；
zhàng yī bǎi shú chāo liù guàn zhé yín bù jí yī fēn shì wèi tài qīng
杖一百，赎钞六贯，折银不及一分，似为太轻。
gài lǜ chāo yǔ lì chāo guàn jì bù tóng zé zhé yín yì dāng yǒu yì
盖律钞与例钞，贯既不同，则折银亦当有异。
qǐng gēng dìng wèi zé fán shōu shú zhě měi chāo yī guàn zhé yín yī fēn èr lí wǔ háo
请更定为则，凡收赎者，每钞一贯，折银一分二厘五毫。
rú chī yī shí shú chāo liù bǎi wén zé zhé yín qī lí wǔ háo yǐ zuì zhòng qīng dì jiā zhé shōu shú
如笞一十，赎钞六百文，则折银七厘五毫，以罪重轻递加折收赎。
dì cóng qí zòu lìng zhōng wài wèn xíng zhū sī jiē yǐ cǐ lì cóng shì
”帝从其奏，令中外问刑诸司，皆以此例从事。
shì shí chóng xiū tiáo lì zòu dìng shú lì
是时重修条例，奏定赎例。
zài jīng zé zuò gōng měi chī yī shí zuò gōng yī yuè zhé yín sān qián
在京则做工、(每笞一十，做工一月，折银三钱。
zhì tú wǔ nián zhé yín shí bā liǎng
至徒五年，折银十八两。
yùn qiú liáng měi chī yī shí mǐ wǔ dǒu zhé yín èr qián wǔ fēn
)运囚粮、(每笞一十，米五斗，折银二钱五分。
zhì tú wǔ nián wǔ shí shí zhé yín èr shí wǔ liǎng
至徒五年，五十石，折银二十五两。
yùn huī měi chī yī shí yī qiān èr bǎi jīn zhé yín yī liǎng èr qián liù fēn
)运灰、(每笞一十，一千二百斤，折银一两二钱六分。
zhì tú wǔ nián liù wàn jīn zhé yín liù shí sān liǎng
至徒五年，六万斤，折银六十三两。
yùn zhuān měi chī yī shí qī shí gè zhé yín jiǔ qián yī fēn
)运砖、(每笞一十，七十个，折银九钱一分。
zhì tú wǔ nián sān qiān gè zhé yín sān shí jiǔ liǎng
至徒五年，三千个，折银三十九两。
yùn shuǐ hé tàn wǔ děng
)运水和炭五等。
měi chī yī shí èr bǎi jīn zhé yín sì qián
(每笞一十，二百斤，折银四钱。
zhì tú wǔ nián bā qiān wǔ bǎi jīn zhé yín shí qī liǎng
至徒五年，八千五百斤，折银十七两。
yùn huī zuì zhòng yùn tàn zuì qīng
)运灰最重，运炭最轻。
zài wài zé yǒu lì shāo yǒu lì èr děng
在外则有力、稍有力二等。
chū yǒu pō yǒu lì cì yǒu lì děng yīn yù shǐ yán ér gé
(初有颇有力、次有力等，因御史言而革。
qí yǒu lì shì zài jīng yùn qiú liáng měi mǐ wǔ dǒu nà gǔ yī shí
)其有力，视在京运囚粮，每米五斗，纳谷一石。
chū zhé yín shàng kù hòu zhé gǔ shàng cāng
(初折银上库，后折谷上仓。
shāo yǒu lì shì zài jīng zuò gōng nián yuè wèi zhé shú
)稍有力，视在京做工年月为折赎。
fù rén shěn yǒu lì yǔ mìng fù jūn zhí zhèng qī jí lì nán de jué zhī rén shú zuì yīng qián chāo jiān shōu zhě chī zhàng měi yī shí zhé shōu yín yī qián
妇人审有力，与命妇、军职正妻，及例难的决之人，赎罪应钱钞兼收者，笞、杖每一十，折收银一钱。
qí lǎo yòu fèi jí fù rén jí tiān wén shēng yú zuì shōu shú zhě měi chī yī shí yīng chāo liù bǎi wén zhé shōu yín qī lí wǔ háo
其老幼废疾妇人及天文生余罪收赎者，每笞一十应钞六百文，折收银七厘五毫。
yú shì qīng zhòng shì jūn tiān xià biàn zhī
于是轻重适均，天下便之。
zhì wàn lì shí sān nián fù shēn míng yān suì wèi dìng zhì
至万历十三年，复申明焉，遂为定制。
fán lǜ shú ruò tiān wén shēng xí yè yǐ chéng néng zhuān qí shì fàn tú jí liú zhě jué zhàng yī bǎi yú zuì shōu shú
凡律赎，若天文生习业已成、能专其事、犯徒及流者，决杖一百，余罪收赎。
fù rén fàn tú liú zhě jué zhàng yī bǎi yú zuì shōu shú
妇人犯徒流者，决杖一百，余罪收赎。
rú zhàng liù shí tú yī nián quán shú chāo yīng shí èr guàn chú jué zhàng zhǔn qì liù guàn yú chāo liù guàn zhé yín qī fēn wǔ lí yú fǎng cǐ
(如杖六十，徒一年，全赎钞应十二贯，除决杖准讫六贯，余钞六贯，折银七分五厘，馀仿此。
qí jué zhàng yī bǎi shěn yǒu lì yòu nà lì chāo èr qiān èr bǎi wǔ shí guàn yīng shōu qián sān bǎi wǔ shí wén chāo yī qiān yī bǎi èr shí wǔ guàn
其决杖一百，审有力又纳例钞二千二百五十贯，应收钱三百五十文，钞一千一百二十五贯。
fán nián qī shí yǐ shàng shí wǔ yǐ xià jí fèi jí fàn liú yǐ xià shōu shú
凡年七十以上十五以下及废疾犯流以下，收赎；
bā shí yǐ shàng shí suì yǐ xià jí dǔ jí dào jí shāng rén zhě yì shōu shú
八十以上十岁以下及笃疾、盗及伤人者，亦收赎。
fán fàn zuì shí wèi lǎo jí shì fā shí lǎo jí zhě yī lǎo jí lùn fàn zuì shí yòu xiǎo shì fā shí zhǎng dà zhě yī yòu xiǎo lùn bìng de shōu shú
凡犯罪时未老疾，事发时老疾者，依老疾论，犯罪时幼小，事发时长大者，依幼小论，并得收赎。
rú liù shí jiǔ yǐ xià fàn zuì nián qī shí shì fā huò wú jí shí fàn zuì fèi jí hòu shì fā de yī lǎo jí shōu shú
(如六十九以下犯罪，年七十事发，或无疾时犯罪，废疾后事发，得依老疾收赎。
tā huò qī shí jiǔ yǐ xià fàn sǐ zuì bā shí shì fā huò fèi jí shí fàn zuì dǔ jí shí shì fā de rù shàng qǐng
他或七十九以下犯死罪，八十事发，或废疾时犯罪，笃疾时事发，得入上请。
bā shí jiǔ fàn sǐ zuì jiǔ shí shì fā de wù lùn bù zài shōu shú zhī lì
八十九犯死罪，九十事发，得勿论，不在收赎之例。
ruò zài tú nián xiàn nèi lǎo jí yì rú zhī
若在徒年限内老疾，亦如之。
rú fàn zhàng liù shí tú yī nián yī yuè zhī hòu lǎo jí hé jì quán shú chāo shí èr guàn
(如犯杖六十，徒一年，一月之后老疾，合计全赎钞十二贯。
chú yǐ zhàng liù shí zhǔn sān guàn liù bǎi wén shèng tú yī nián yīng bā guàn sì bǎi wén jì suàn
除已杖六十，准三贯六百文，剩徒一年，应八贯四百文计算。
měi tú yī yuè shú chāo qī bǎi wén yǐ yì yī yuè zhǔn shú qī bǎi wén wài wèi shú shí yī yuè yīng shōu shú qī guàn qī bǎi wén
每徒一月，赎钞七百文，已役一月，准赎七百文外，未赎十一月，应收赎七贯七百文。
yú fǎng cǐ
余仿此。
lǎo yòu fèi jí shōu shú wéi zá fàn wǔ nián réng kē zhī
老幼废疾收赎，惟杂犯五年仍科之。
gài zài míng chū jí zhēn fàn sǐ zuì bù kě yǐ tú lùn yě
盖在明初，即真犯死罪，不可以徒论也。
qí wū gào lì gào èr shì yǐ shàng qīng shí zhòng xū huò gào yī shì wū qīng wéi zhòng zhě yǐ lùn jué quán dǐ shèng zuì wèi lùn jué chī zhàng shōu shú tú liú zhàng yī bǎi yú zuì yì tīng shōu shú
其诬告例，告二事以上，轻实重虚，或告一事，诬轻为重者，已论决全抵剩罪，未论决笞杖收赎，徒流杖一百，馀罪亦听收赎。
rú gào rén chī sān shí nèi zhǐ yī shí shí yǐ jué quán dǐ shèng èr shí zhī zuì wèi jué shōu shú yī guàn èr bǎi wén
(如告人笞三十，内止一十实已决，全抵，剩二十之罪未决，收赎一贯二百文。
rú gào rén zhàng liù shí nèi zhǐ èr shí shí yǐ jué quán dǐ shèng sì shí zhī zuì wèi jué shōu shú èr guàn sì bǎi wén
如告人杖六十，内止二十实已决，全抵，剩四十之罪未决，收赎二贯四百文。
rú gào rén zhàng liù shí tú yī nián nèi zhǐ zhàng wǔ shí shí yǐ jué quán dǐ shèng zhàng yī shí tú yī nián zhī zuì wèi jué tú yī nián shé zhàng liù shí bìng zhàng gòng qī shí shōu shú sì guàn èr bǎi wén
如告人杖六十，徒一年，内止杖五十实已决，全抵，剩杖一十、徒一年之罪未决，徒一年，折杖六十，并杖共七十，收赎四贯二百文。
rú gào rén zhàng yī bǎi
如告人杖一百，
liú èr qiān lǐ
流二千里，
nèi zhǐ zhàng liù shí tú yī nián shí yǐ jué
内止杖六十、徒一年实已决，
yǐ zǒng tú sì nián lùn
以总徒四年论，
quán dǐ
全抵，
shèng zhàng sì shí tú sān nián zhī zuì wèi jué
剩杖四十、徒三年之罪未决，
yǐ lián tú shé zhàng liú jiā yī děng lùn
以连徒折杖流加一等论，
gòng jì zhàng èr bǎi èr shí
共计杖二百二十，
chú gào shí zhàng liù shí tú yī nián
除告实杖六十、徒一年，
shé zhàng liù shí
折杖六十，
shèng zhàng yī bǎi
剩杖一百，
shú chāo liù guàn
赎钞六贯。
ruò jì shèng zuì guò zhàng yī bǎi yǐ shàng xū jué zhàng yī bǎi qì yú zuì fāng tīng shōu shú
若计剩罪，过杖一百以上，须决杖一百讫，余罪方听收赎。
yòu guò shī shāng rén huái dòu ōu shāng rén zuì yī lǜ shōu shú
又过失伤人，淮斗殴伤人罪，依律收赎。
zhì sǐ zhě zhǔn zá fàn zhǎn jiǎo shōu shú chāo sì shí èr guàn
(至死者，准杂犯斩绞收赎，钞四十二贯。
nèi chāo bā fēn yīng sān shí sān guàn liù bǎi wén tóng qián èr fēn yīng bā qiān sì bǎi wén gěi fù qí jiā
内钞八分，应三十三贯六百文，铜钱二分，应八千四百文，给付其家。
yǐ tú wǔ nián zài fàn tú shōu shú
)已徒五年，再犯徒收赎。
chāo sān shí liù guàn
(钞三十六贯。
ruò fàn tú liú cún liú yǎng qīn zhě zhǐ zhàng yī bǎi yú zuì shōu shú
)若犯徒流，存留养亲者，止杖一百，余罪收赎。
qí fǎ shí zhàng yī bǎi bù zhǔn zhé shú rán hòu jì tú liú nián xiàn yī shì lǎo yòu lì shú zhī
(其法实杖一百，不准折赎，然后计徒流年限，一视老幼例赎之。
cǐ lǜ zì yīng zōng shí zhào yǒu sī xíng zhī hòu wèi zhì
此律自英宗时诏有司行之，后为制。
tiān wén shēng fù nǚ fàn tú liú jué zhàng yī bǎi yú zuì shōu shú zhě suī zuì zhǐ zhàng liù shí tú yī nián yì jué zhàng yī bǎi lǜ suǒ wèi yīng jiā zhàng zhě shì yě
)天文生、妇女犯徒流，决杖一百，余罪收赎者，虽罪止杖六十，徒一年，亦决杖一百，律所谓应加杖者是也。
jiē xiān yī běn lǜ yì qí suǒ fàn tú liú zhī zuì yǐ gào jiǎn zhī
皆先依本律议，其所犯徒流之罪，以《诰》减之。
zhì lín jué shí mǒu xì tiān wén shēng mǒu xì fù rén yī lǜ jué zhàng yī bǎi yú shōu shú
至临决时，某系天文生，某系妇人，依律决杖一百，余收赎。
suǒ jué zhī zhàng bìng xū yī bǎi zhě bāo wǔ tú zhī shù yě
所决之杖并须一百者，包五徒之数也。
rán yǔ wū gào shōu shú shèng zhàng bù tóng
然与诬告收赎剩杖不同。
gài shōu shú yú tú zhě jué zhàng ér shú tú shōu shú shèng zhàng zhě zhé liú guī tú zhé tú guī zhàng ér zhào shù shōu shú zhī qí fǎ gè bié yě
盖收赎余徒者决杖，而赎徒收赎剩杖者，折流归徒，折徒归杖，而照数收赎之，其法各别也。
qí fù rén fàn tú liú chéng huà bā nián dìng lì chú jiān dào bù xiào yǔ lè fù wài ruò shěn yǒu lì bìng jué zhàng yì dé yǐ nà chāo shú zuì
其妇人犯徒流，成化八年定例，除奸盗不孝与乐妇外，若审有力并决杖，亦得以纳钞赎罪。
lì měi zhàng shí zhé yín yī qián wèi lǜ zhì zhàng yī bǎi zhé yín yī liǎng zhǐ
(例每杖十，折银一钱为率，至杖一百，折银一两止。
fán lǜ suǒ wèi shōu shú zhě shú yú zuì yě
)凡律所谓收赎者，赎余罪也。
qí lì de shú zuì zhě shú jué zhàng yī bǎi yě
其例得赎罪者，赎决杖一百也。
tú zhàng liǎng xiàng fēn kē zhī chú fù rén yú qiú tú liú jiē zhàng jué bù shú
徒、杖两项分科之，除妇人，余囚徒流皆杖决不赎。
wéi hóng zhì shí sān nián xǔ yuè hù tú zhàng chī zuì yì bù de jué cǐ lǜ chāo zhī dà fán yě
惟弘治十三年，许乐户徒杖笞罪，亦不的决，此律钞之大凡也。
lì chāo zì jiā jìng èr shí jiǔ nián dìng lì
例钞自嘉靖二十九年定例。
fán jūn mín zhū sè rén yì jí shě yú shěn yǒu lì zhě
凡军民诸色人役及舍余审有力者，
yǔ wén wǔ guān lì jiàn shēng shēng yuán guàn dài guān zhī yìn chéng chà yīn yáng shēng yī shēng lǎo rén shè rén
与文武官吏、监生、生员、冠带官、知印、承差、阴阳生、医生、老人、舍人，
bù fēn chī zhàng tú liú zá fàn sǐ zuì
不分笞、杖、徒、流、杂犯死罪，
jù lìng yùn huī yùn tàn yùn zhuān nà mǐ nà liào děng xiàng shú zuì
俱令运灰、运炭、运砖、纳米、纳料等项赎罪。
cǐ shàng xì bù kuī xíng zhǐ zhě
(此上系不亏行止者。
ruò guān lì rén děng lì yīng gé qù zhí yì cǐ xì xíng zhǐ yǒu kuī zhě
)若官吏人等，例应革去职役，(此系行止有亏者。
yǔ jūn mín rén děng shěn wú lì zhě chī zhàng zuì de jué tú liú zá fàn sǐ zuì gè zuò gōng bǎi zhàn shào liǎo fā chōng yí cóng qíng zhòng zhě jiān yán chǎo tiě
)与军民人等审无力者，笞、杖罪的决，徒、流、杂犯死罪各做工、摆站、哨瞭、发充仪从，情重者煎盐炒铁。
sǐ zuì wǔ nián liú zuì sì nián tú àn nián xiàn
死罪五年，流罪四年，徒按年限。
qí zài jīng jūn dīng rén děng wú chà zhàn zhě yǔ lì nán de jué zhī rén chī zhàng yì lìng zuò gōng
其在京军丁人等，无差占者与例难的决之人，笞杖亦令做工。
shí xīn lì fàn jiān dào shòu zāng wéi xíng zhǐ yǒu kuī zhī rén gài bù xǔ shú zuì
时新例，犯奸盗受赃，为行止有亏之人，概不许赎罪。
wéi jūn guān gé zhí zhě jù yùn tàn nà mǐ děng xiàng fā luò bù yòng wǔ xíng tiáo lì de jué shí pèi zhī wén suǒ yǐ kuān wǔ fū zhòng zé wén lì yě
唯军官革职者，俱运炭纳米等项发落，不用五刑条例的决实配之文，所以宽武夫，重责文吏也。
yú shì zài jīng wéi xíng zuò gōng yùn qiú liáng děng wǔ xiàng zài wài wéi xíng yǒu lì shāo yǒu lì èr xiàng fǎ lìng yì jìng shěng yǐ
于是在京惟行做工、运囚粮等五项，在外惟行有力、稍有力二项，法令益径省矣。
yào ér lùn zhī lǜ chāo qīng lì chāo zhòng
要而论之，律钞轻，例钞重。
rán lǜ chāo běn fēi qīng yě
然律钞本非轻也。
zǔ zhì měi chāo yī wén dāng yín yī lí suǒ wèi chī yī shí zhé chāo liù bǎi wén dìng yín qī lí wǔ háo zhě jí dāng shí zhī yín liù qián yě
祖制每钞一文，当银一厘，所谓笞一十折钞六百文定银七厘五毫者，即当时之银六钱也。
suǒ wèi zhàng yī bǎi zhé chāo liù guàn yín qī fēn wǔ lí zhě jí dāng shí zhī yín liù liǎng yě
所谓杖一百折钞六贯银七分五厘者，即当时之银六两也。
yǐ yín liù qián bǐ lì chāo zhé yín bù jí yī lí yǐ yín yī liǎng bǐ lì chāo zhé yín bù jí yī fēn ér yù yǐ cǐ chéng fàn zuì zhě zhī xīn yi qí shì yǒu suǒ bù xíng yǐ
以银六钱，比例钞折银不及一厘，以银一两，比例钞折银不及一分，而欲以此惩犯罪者之心，宜其势有所不行矣。
tè yǐ zǔ zōng lǜ wén bù kě gǎi yě yú shì bù dé yǐ dìng wèi qī lí wǔ háo qī fēn wǔ lí zhī zhì
特以祖宗律文不可改也，于是不得已定为七厘五毫、七分五厘之制。
ér qí shí suǒ dìng zhī shù yóu bù zú yǐ dāng suǒ shú zhě zhī zuì rán hòu lì zhī biàn tōng shēng yān
而其实所定之数，犹不足以当所赎者之罪，然后例之变通生焉。
kǎo hóng wǔ cháo guān lì jūn mín fàn zuì tīng shú zhě dà dǐ fá yì zhī lìng jū duō rú fā fèng yáng tún zhǒng chú zhōu zhǒng mù xu dài nóng mín lì yì yùn mǐ shū biān shú zuì zhī lèi jù bù yòng chāo nà yě
考洪武朝，官吏军民犯罪听赎者，大抵罚役之令居多，如发凤阳屯种、滁州种苜蓿、代农民力役、运米输边赎罪之类，俱不用钞纳也。
lǜ zhī suǒ zài chī ruò gān chāo ruò gān wén zhàng ruò gān chāo ruò gān guàn zhě chuí yī dài zhī fǎ yě
律之所载，笞若干，钞若干文，杖若干，钞若干贯者，垂一代之法也。
rán àn sān shí nián zhào lìng zuì qiú yùn mǐ shú zuì sǐ zuì bǎi shí tú liú dì jiǎn qí lì bù jí zhě sǐ zuì zì bèi mǐ sān shí shí tú liú shí wǔ shí jù yùn nà gān zhōu wēi lǔ jiù bǐ chōng jūn
然按三十年诏令，罪囚运米赎罪，死罪百石，徒流递减，其力不及者，死罪自备米三十石，徒流十五石，俱运纳甘州、威虏，就彼充军。
jì qí mǐ jià jiǎo jià zhī fèi yǔ chāo shù chà bù xiāng yuǎn qí dìng wèi shú chāo zhī děng dì gù bù qīng yú hòu lái zhī lì yǐ
计其米价、脚价之费，与钞数差不相远，其定为赎钞之等第，固不轻于后来之例矣。
rán zuì wú yí dìng ér chāo fǎ zhī jiǔ rì biàn rì qīng cǐ dìng lǜ shí suǒ bù jí liào yě
然罪无一定，而钞法之久，日变日轻，此定律时所不及料也。
jí yǐ yǒng lè shí yī nián lìng zhǎn zuì qíng qīng zhě shú chāo bā qiān guàn jiǎo jí bǎng lì sǐ zuì liù qiān guàn zhī zhào yán zhī bā qiān guàn zhě lǜ zhī bā qiān liǎng yě
即以永乐十一年令“斩罪情轻者，赎钞八千贯，绞及榜例死罪六千贯”之诏言之，八千贯者，律之八千两也；
liù qiān guàn zhě lǜ zhī liù qiān liǎng yě
六千贯者，律之六千两也；
xià zhì zhàng zuì qiān guàn chī zuì wǔ bǎi guàn yì yī qiān liǎng wǔ bǎi liǎng yě
下至杖罪千贯，笞罪五百贯，亦一千两、五百两也。
suī gé chú zhī jì yòng fǎ tè kē qǐ yǒu sǐ zuì nà zhì bā qiān liǎng chī zhàng zuì nà zhì yī qiān liǎng wǔ bǎi liǎng ér shàng kě xíng zhě
虽革除之际，用法特苛，岂有死罪纳至八千两，笞杖罪纳至一千两、五百两而尚可行者？
zé zhī chāo fǎ zhī bì zài yǒng lè chū nián yǐ bù chì qīng shí bèi yú hóng wǔ shí yǐ
则知钞法之弊，在永乐初年，已不啻轻十倍于洪武时矣。
xuān dé shí shēn jiāo yì yòng yín zhī jìn jì tōng chāo fǎ
宣德时，申交易用银之禁，冀通钞法。
zhì hóng zhì ér chāo jìng bù kě yòng suì kāi zhǔn chāo zhé yín zhī lì
至弘治而钞竟不可用，遂开准钞折银之例。
jí jiā jìng xīn dìng tiáo lì jù yǐ yǒu lì shāo yǒu lì èr kē shú zuì yǒu lì mǐ wǔ dǒu zhǔn lǜ zhī nà chāo liù bǎi wén yě
及嘉靖新定条例，俱以有力、稍有力二科赎罪：有力米五斗，准律之纳钞六百文也；
shāo yǒu lì gōng jià sān qián zhǔn lǜ zhī zuò gōng yī yuè yě
稍有力工价三钱，准律之做工一月也。
shì zé hòu zhī lì chāo cái zú bǐ yú chū zhī lǜ chāo ěr
是则后之例钞，才足比于初之律钞耳。
ér kuàng lǎo yòu fèi jí zhū zài lǜ shú zhě zhī yín qī lí wǔ háo zhǔn chāo liù bǎi wén yín qī fēn wǔ lí zhǔn chāo liù guàn
而况老幼废疾，诸在律赎者之银七厘五毫，准钞六百文，银七分五厘，准钞六贯。
fán suǒ wèi lǜ shú zhě yǐ bǐ yú chū zhī lǜ chāo qí qīng zhòng xiāng qù yóu shén xuán jué hu
凡所谓律赎者，以比于初之律钞，其轻重相去尤甚悬绝乎？
wéi yùn tàn yùn shí zhū zuì lì shāo zhòng gài cǐ zhū zuì chū jiē lìng qīn zì fù yì shì wán níng jiā yuán wú nà shú zhī lì
唯运炭、运石诸罪例稍重，盖此诸罪，初皆令亲自赴役，事完宁家，原无纳赎之例。
qí hòu fǎ lìng yì kuān tīng qí shé nà ér gū suàn shì lì yì lüè xiāng dāng shí bù wéi bìng yě
其后法令益宽，听其折纳，而估算事力，亦略相当，实不为病也。
dà dǐ shú lì yǒu èr yī fá yì yī nà chāo ér lì fù sān biàn
大抵赎例有二：一罚役，一纳钞，而例复三变。
fá yì zhě hòu duō zhé gōng zhí nà chāo chāo fǎ jì huài biàn wéi nà yín nà mǐ
罚役者，后多折工值纳钞，钞法既坏，变为纳银、纳米。
rán yùn huī yùn tàn yùn shí yùn zhuān yùn suì zhuān zhī míng shàng cún yě
然运灰、运炭、运石、运砖、运碎砖之名尚存也。
zhì wàn lì zhōng nián zhōng wài tōng xíng yǒu lì shāo yǒu lì èr kē zài jīng zhū lì bìng bù jiàn shī xíng ér fǎ yì guī yī yǐ
到万历中期，朝廷内外通行有财力、稍有财力两等级。在京城的案例，一并不见施行，而法律越来越归于一致。
suǒ wèi tōng biàn ér wú shī yú gǔ zhī yì zhě cǐ yě
所谓通变而无失于古之意者此也。
chū lìng zuì rén dé yǐ lì yì shú zuì sǐ zuì jū yì zhōng shēn tú liú àn nián xiàn chī zhàng jì rì yuè
初，令罪人得以力役赎罪：死罪拘役终身，徒流按年限，笞杖计日月。
huò xiū zào huò tún zhǒng huò jiān yán chǎo tiě mǎn rì shū fàng
或修造，或屯种，或煎盐炒铁，满日疏放。
shū fàng zhě yǐn fù yù qiáo kòu tóu bì sòng yìng tiān fǔ gěi yǐn níng jiā
疏放者，引赴御桥，叩头毕，送应天府，给引宁家。
hé chōng jūn zhě fā fù shǎn xī sī àn jí biān fā
合充军者，发付陕西司，按籍编发。
hòu jiē shé nà gōng jià wéi fù qiáo rú jiù
后皆折纳工价，惟赴桥如旧。
xuān dé èr nián yù shǐ zhèng dào níng yán nà mǐ shú zuì cháo tíng kuān diǎn nǎi jūn chǔ cāng jū xì zuì qiú wú mǐ shū nà zì qù nián èr yuè zhì jīn sǐ zhě jiǔ shí liù rén
宣德二年，御史郑道宁言：“纳米赎罪，朝廷宽典，乃军储仓拘系罪囚，无米输纳，自去年二月至今，死者九十六人。
xíng bù láng shù shì jí cháng zòu qiú wú mǐ zhě qǐng zhuī nà yú yuán jí jiang réng shū zuò jūn réng bèi cāo ruò fēi jūn jiàng zé qiǎn hái suǒ lì zhōu xiàn zhuī zhī
”刑部郎俞士吉尝奏：“囚无米者，请追纳于原籍，匠仍输作，军仍备操，若非军匠，则遣还所隶州县追之。
zhào cóng qí zòu
”诏从其奏。
chū zhì liú zuì sān děng shì de yuǎn jìn biān wèi chōng jūn yǒu dìng suǒ
初制流罪三等，视地远近，边卫充军有定所。
gài jiàng sǐ yī děng wéi liú yǔ chōng jūn wéi zhòng
盖降死一等，唯流与充军为重。
rán míng lì lǜ chēng èr sǐ sān liú gè tóng wèi yī jiǎn
然《名例律》称二死三流各同为一减。
rú èr sǐ yù ēn shè jiǎn yī děng jí liú sān qiān lǐ liú sān děng yǐ dà gào jiǎn yī děng jiē tú wǔ nián
如二死遇恩赦减一等，即流三千里，流三等以《大诰》减一等，皆徒五年。
fàn liú zuì zhě wú bù jiǎn zhì tú zuì yǐ
犯流罪者，无不减至徒罪矣。
gù sān liú cháng shè ér bù yòng
故三流常设而不用。
ér chōng jūn zhī lì wèi dú zhòng
而充军之例为独重。
lǜ chōng jūn fán sì shí liù tiáo zhū sī zhí zhǎng nèi èr shí èr tiáo zé hóng wǔ jiān lì jiē lǜ suǒ bù zài zhě
律充军凡四十六条，《诸司职掌》内二十二条，则洪武间例，皆律所不载者。
qí jiā jìng èr shí jiǔ nián tiáo lì chōng jūn fán èr bǎi shí sān tiáo yǔ wàn lì shí sān nián suǒ dìng dà lüè xiāng tóng
其嘉靖二十九年条例，充军凡二百十三条，与万历十三年所定大略相同。
hóng wǔ èr shí liù nián dìng yīng chōng jūn zhě dà lǐ sì shěn qì kāi fù shǎn xī sī běn bù zhì lì wén bù zhù xìng míng nián jí xiāng guàn yī nán běi jí biān pái jiǎ wèi èr cè yī jìn nèi fǔ yī fù gāi guǎn bǎi hù lǐng qù chōng jūn
洪武二十六年定，应充军者，大理寺审讫，开付陕西司，本部置立文簿，注姓名、年籍、乡贯，依南北籍编排甲为二册，一进内府，一付该管百户，领去充军。
rú zhè jiāng hé nán shān dōng shǎn xī shān xī běi píng fú jiàn zhí lì yìng tiān lú zhōu fèng yáng huái ān yáng zhōu sū zhōu sōng jiāng cháng zhōu hé zhōu chú zhōu xú zhōu rén fā yún nán sì chuān shǔ wèi
如浙江，河南，山东，陕西，山西，北平，福建，直隶应天、庐州、凤阳、淮安、扬州、苏州、松江、常州、和州、滁州、徐州人，发云南、四川属卫；
jiāng xī hú guǎng sì chuān guǎng dōng guǎng xī zhí lì tài píng níng guó chí zhōu huī zhōu guǎng dé ān qìng rén fā běi píng dà níng liáo dōng shǔ wèi
江西、湖广，四川，广东，广西，直隶太平、宁国、池州、徽州、广德、安庆人，发北平、大宁、辽东属卫。
yǒu táo gù àn jí gōu bǔ
有逃故，按籍勾补。
qí hòu tiáo lì yǒu fā yān zhàng dì miàn jí biān yán hǎi zhū chǔ zhě lì gè bù tóng
其后条例有发烟瘴地面、极边沿海诸处者，例各不同。
ér jūn yǒu zhōng shēn yǒu yǒng yuǎn
而军有终身，有永远。
yǒng yuǎn zhě fá jí zǐ sūn jiē yǐ shí fàn sǐ zuì jiǎn děng zhě chōng zhī
永远者，罚及子孙，皆以实犯死罪减等者充之。
míng chū fǎ yán xiàn yǐ qiān shù shù chuán zhī hòu yǐ wàn jì yǐ
明初法严，县以千数，数传之后，以万计矣。
yǒu dīng jǐn hù jué zhǐ cún jūn chǎn zhě huò bìng wú jūn chǎn hù míng wèi chú zhě cháo tíng suì qiǎn yù shǐ qīng jūn yǒu quē bì bǔ
有丁尽户绝，止存军产者，或并无军产，户名未除者，朝廷岁遣御史清军，有缺必补。
měi dāng gōu dīng dài bǔ zú shǔ lǐ cháng yán jí tā jiǎ jī quǎn wèi zhī bù níng
每当勾丁，逮捕族属、里长，延及他甲，鸡犬为之不宁。
lùn zhě wèi jì jiǎn sǐ zuì yī děng ér fǎ fǎn jiā yú dāo jù zhī shàng rú gé chú suǒ qiǎn zhé zhì guó wáng shù jí yóu yǒu cún zhě xíng mò cǎn yú cǐ yǐ
论者谓既减死罪一等，而法反加于刀锯之上，如革除所遣谪，至国亡，戍籍犹有存者，刑莫惨于此矣。
jiā jìng jiān yǒu qǐng kāi shú jūn lì zhě
嘉靖间，有请开赎军例者。
shì zōng yuē lǜ tīng shú zhě tú zhàng yǐ xià xiǎo zuì ěr
世宗曰：“律听赎者，徒杖以下小罪耳。
sǐ zuì jīn yí nǎi jiǎn cóng zhé fā bù kě shú
死罪矜疑，乃减从谪发，不可赎。
yù shǐ zhōu shí liàng fù qǐng guǎng shú lì
”御史周时亮复请广赎例。
bù yì shěn yǒu lì zhě yín shí liǎng de shú sān nián yǐ shàng tú yī nián shāo yǒu lì zhě bàn zhī
部议审有力者银十两，得赎三年以上徒一年，稍有力者半之。
ér shú jūn zhī yì zú ba
而赎军之议卒罢。
yù shǐ hú zōng xiàn yán nán fāng zhī rén bù rèn bīng gé qí fā chōng biān jūn zhě yi lìng nà yín zì shú
御史胡宗宪言：“南方之人不任兵革，其发充边军者，宜令纳银自赎。
bù yì yǐ wéi rán yīn nǐ nà lì yǐ shàng
”部议以为然，因拟纳例以上。
dì yuē qǐ kě shè cǐ lì yǐ dài fàn zuì zhī rén
帝曰：“岂可设此例以待犯罪之人？
fù bù yǔn
”复不允。
wàn lì èr nián ba suì qiǎn qīng jūn yù shǐ bìng yú xún àn mín huò shāo ān
万历二年，罢岁遣清军御史，并于巡按，民获稍安。
jǐ shì zhōng xú huán yán sǐ zuì zá fàn zhǔn tú chōng jūn zhě dāng rú qí lì
给事中徐桓言：“死罪杂犯准徒充军者，当如其例。
jǐ shì zhōng yán yòng hé qǐng yǐ dà shěn kě jīn rén fàn miǎn qí yǒng shù
”给事中严用和请以大审可矜人犯，免其永戍。
jiē bù xǔ
皆不许。
ér mìng fǎ sī dìng lì fèng tè zhǐ chù fā pàn nì jiā shǔ zǐ sūn zhǐ yú běn fàn qīn zhī nèi gōu bǔ jìn jué jí yǔ kāi huō
而命法司定例：“奉特旨处发叛逆家属子孙，止于本犯亲枝内勾补，尽绝即与开豁。
ruò wèi jīng fā qiǎn ér bìng gù miǎn qí gōu bǔ
若未经发遣而病故，免其勾补。
qí shí fàn sǐ zuì miǎn sǐ chōng jūn zhě yǐ zhe wu hòu suǒ shēng zǐ sūn tì yì bù xǔ gōu yuán jí zǐ sūn
其实犯死罪免死充军者，以著伍后所生子孙替役，不许勾原籍子孙。
qí tā chōng jūn jí fā kǒu wài zhě jù zhǐ zhōng shēn
其他充军及发口外者，俱止终身。
chóng zhēn shí yī nián yù bīng bù biān qiǎn shì yí yǐ qiān lǐ wèi fù jìn èr qiān wǔ bǎi lǐ wèi biān wèi sān qiān lǐ wài wèi biān yuǎn qí jí biān yān zhàng yǐ sì qiān lǐ wài wèi lǜ
”崇祯十一年，谕兵部：“编遣事宜，以千里为附近，二千五百里为边卫，三千里外为边远，其极边烟瘴以四千里外为率。
zhǐ jū běn qī wú qī zé yǐ bù xǔ shàn gōu qīn lín
止拘本妻，无妻则已，不许擅勾亲邻。
rú shuāi gù lǎo jí zhǔn fā kǒu wài wèi mín
如衰痼老疾，准发口外为民。
shí wǔ nián yòu yù yù lìng yǐn lì chōng jūn zhě zhǔn qí shú zuì
”十五年，又谕：“欲令引例充军者，准其赎罪。
shí tiān xià yǐ luàn yì zú bù xíng
”时天下已乱，议卒不行。
míng zhì chōng jūn zhī lǜ zuì yán fàn zhě yì zuì kǔ
明制充军之律最严，犯者亦最苦。
qīn zú yǒu kē liǎn jūn zhuāng zhī fèi lǐ dì yǒu cháng tú yā jiè zhī rǎo
亲族有科敛军装之费，里递有长途押解之扰。
zhì suǒ chōng zhī wèi wèi guān bì suǒ cháng lì
至所充之卫，卫官必索常例。
rán lì qí táo zǒu kě gān mò kǒu liáng měi sī zòng zhī
然利其逃走，可干没口粮，每私纵之。
qí hòu lǜ jiàn chí fā jiè zhě bù néng shí yī
其后律渐弛，发解者不能十一。
qí fā jí biān zhě cháng jiě zhé huì bīng bù chí kān hé zhì wèi xū chū shōu guǎn ér jūn fàn gù zài jiā yǎn xī yún
其发极边者，长解辄贿兵部，持勘合至卫，虚出收管，而军犯顾在家偃息云。