格言联璧 · 金缨 · Chapter 5 of 10

处事类

PinyinModern Translation
Size

chù nán chǔ zhī shì yù yi kuān chù nán chǔ zhī rén yù yi hòu chù zhì jí zhī shì yù yi huǎn chù zhì dà zhī shì yù yi píng chù yí nán zhī jì yù yi wú yì

处难处之事愈宜宽,处难处之人愈宜厚,处至急之事愈宜缓,处至大之事愈宜平,处疑难之际愈宜无意。

wú shì shí cháng zhào guǎn cǐ xīn jìng jìng rán ruò yǒu shì

无事时常照管此心,竞竞然若有事;

yǒu shì shí què fàng xià cǐ xīn tǎn tǎn rán ruò wú shì

有事时却放下此心,坦坦然若无事。

wú shì rú yǒu shì dī fáng cái kě mǐ yì wài zhī biàn

无事如有事,提防才可弭意外之变;

yǒu shì rú wú shì zhèn dìng fāng kě xiāo jú zhōng zhī wēi

有事如无事,镇定方可消局中之危。

dāng píng cháng zhī rì yīng xiǎo shì yi yǐ yīng dà shì zhī xīn yīng zhī

当平常之日,应小事,宜以应大事之心应之;

gài tiān lǐ wú xiǎo jí rén shì guān zhī biàn yǒu yí gè xié zhèng bù kě hū màn gǒu jiǎn xū shěn shì zhī xié zhèng yǐ yīng zhī fāng kě jí biàn gǔ zhī lái

盖天理无小,即人事观之,便有一个邪正,不可忽慢苟简,须审事之邪正以应之方可,及变故之来。

chù dà shì yi yǐ chù xiǎo shì zhī xīn chù zhī

处大事,宜以处小事之心处之;

gài rén shì suī dà zì tiān lǐ guān zhī zhǐ yǒu yí gè shì fēi bù kě jīng huáng shī cuò dàn píng lǐ zhī shì fēi yǐ chù zhī biàn de

盖人事虽大,自天理观之,只有一个是非,不可惊惶失措,但凭理之是非以处之便得。

huǎn shì yí jí gàn mǐn zé yǒu gōng

缓事宜急干,敏则有功;

jí shì yi huǎn bàn máng zé duō cuò

急事宜缓办,忙则多错。

bù zì fǎn zhě kàn bu chū yī shēn bìng tòng

不自反者,看不出一身病痛;

bù nài fán zhě zuò bù chéng yī jiàn shì yè

不耐烦者,做不成一件事业。

rì rì xíng bù pà qiān wàn lǐ cháng cháng zuò bù pà qiān wàn shì

天天走不怕千万里,常常做不怕千万事。

bì yǒu róng dé nǎi dà

必有容,德乃大;

bì yǒu rěn shì nǎi jì

必有忍,事乃济。

guò qù shì diū dé yī jié shì yī jié

过去事,丢得一节是一节;

xiàn zài shì liǎo de yī jié shì yī jié

现在事,了得一节是一节;

wèi lái shì shěng de yī jié shì yī jié

未来事,省得一节是一节。

qiǎng bù zhī yǐ wéi zhī cǐ nǎi dà yú

强不知以为知,此乃大愚;

běn wú shì ér shēng shì shì wèi báo fú

本无事而生事,是谓薄福。

jū chǔ bì xiān jīng qín nǎi néng xián xiá

居处必先精勤,乃能闲暇。

fán shì wù qiú tíng tuǒ rán hòu xiāo yáo

凡事务求停妥,然后逍遥。

tiān xià zuì yǒu shòu yòng shì yī xián zì xián zì yào cóng qín zhōng de lái

天下最有受用,是一闲字,闲字要从勤中得来;

tiān xià zuì tǎo pián yí shì yī qín zì qín zì yào cóng xián zhōng zuò chū

天下最讨便宜,是一勤字,勤字要从闲中做出。

zì jǐ zuò shì qiē xū bù kě yū zhì bù kě fǎn fù bù kě suǒ suì

自己做事,切须不可迂滞,不可反复,不可琐碎;

dài rén zuò shì jí yào nài de yū zhì nài de fǎn fù nài de suǒ suì

代人做事,极要耐得迂滞,耐得反复,耐得琐碎。

móu rén shì rú jǐ shì ér hòu lǜ zhī yě shěn

谋人事如己事,而后虑之也审;

móu jǐ shì rú rén shì ér hòu jiàn zhī yě míng

谋己事如人事,而后见之也明。

wú xīn zhě gōng wú wǒ zhě míng

没有私心的人公正,没有自我的人明智。

zhì qí shēn yú shì fēi zhī wài ér hòu kě yǐ zhé shì fēi zhī zhōng

把自己置身于是非之外,然后才能公正地评判是非;

zhì qí shēn yú lì hài zhī wài ér hòu kě yǐ guān lì hài zhī biàn

把自己置身于利害之外,然后才能看清利害的变化。

zài shì zhě dāng zhì shēn lì hài zhī wài

在事者,当置身利害之外;

jiàn yán zhě dāng shè shēn lì hài zhī zhōng

建言者,当设身利害之中。

wú shì shí jiè yī tōu zì yǒu shì shí jiè yī luàn zì

无事时戒一“偷”字,有事时戒一“乱”字。

jiāng shì ér néng mǐ yù shì ér néng jiù jì shì ér néng wǎn cǐ zhī wèi dá quán cǐ zhī wèi cái

将事而能弭,遇事而能救,既事而能挽,此之谓达权,此之谓才。

wèi shì ér zhī lái shǐ shì ér yào zhōng dìng shì ér zhī biàn cǐ zhī wèi cháng lǜ cǐ zhī wèi shi

未事而知来,始事而要终,定事而知变,此之谓长虑,此之谓识。

tí de qǐ fàng de xià suàn de dào zuò de wán kàn de pò piē de kāi

提得起,放得下,算得到,做得完,看得破,撇得开。

jiù yǐ bài zhī shì zhě rú yù lín yá zhī mǎ xiū qīng cè yī biān

救已败之事者,如驭临崖之马,休轻策一鞭;

tú chuí chéng zhī gōng zhě rú wǎn shàng tān zhī zhōu mò shǎo tíng yī zhào

谋求即将成功的功业,如同拉拽上滩的船,不要稍停一桨。

yǐ zhēn shí gān dǎn dài rén shì suī wèi bì chéng gōng rì hòu rén bì jiàn wǒ zhī gān dǎn

以真实肝胆待人,事虽未必成功,日后人必见我之肝胆;

yǐ zhà wěi xīn cháng chǔ shì rén jí yī shí shòu huò rì hòu rén bì jiàn wǒ zhī xīn cháng

以诈伪心肠处事,人即一时受惑,日后人必见我之心肠。

tiān xià wú bù kě huà zhī rén dàn kǒng chéng xīn wèi zhì

天下无不可化之人,但恐诚心未至;

tiān xià wú bù kě wèi zhī shì zhǐ pà lì zhì bù jiān

天下无不可为之事,只怕立志不坚。

chǔ rén bù kě rèn jǐ yì yào xī rén zhī qíng

与人相处不能只凭自己的意愿,要体察别人的情况;

chǔ shì bù kě rèn jǐ jiàn yào xī shì zhī lǐ

处理事情不能只凭自己的见解,要通晓事理。

jiàn shì guì hu lǐ míng chǔ shì guì hu xīn gōng

见事贵乎理明,处事贵乎心公。

yú tiān lǐ jí jí zhě yú rén yù bì dàn

对天理孜孜以求的人,对人欲必然淡泊;

yú sī shì dān dān zhě yú gōng wù bì shū

对私事过分专注的人,对公务必然疏忽;

yú xū wén yì yì zhě yú běn shí bì báo

于虚文熠熠者,于本实必薄。

jūn zǐ dāng shì zé xiǎo rén jiē wèi jūn zǐ zhì cǐ bù wéi jūn zǐ zhēn xiǎo rén yě

君子当事,则小人皆为君子,至此不为君子,真小人也。

xiǎo rén dāng shì zé zhōng rén jiē wèi xiǎo rén zhì cǐ bù wéi xiǎo rén zhēn jūn zi yě

小人当权时,普通人都会变成小人,如果这时还不做小人,那就是真正的君子。

jū guān xiān hòu mín fēng chǔ shì xiān qiú dà tǐ

居官先厚民风,处事先求大体。

lùn rén dāng jié qǔ qí zhǎng qǔ liàng qí duǎn

论人当节取其长,曲谅其短;

zuò shì bì xiān shěn qí hài hòu jì qí lì

做事必先审其害,后计其利。

xiǎo rén chǔ shì yú lì hé zhě wèi lì yú lì bèi zhě wéi hài

小人处事,于利合者为利,于利背者为害;

jūn zǐ chǔ shì yú yì hé zhě wèi lì yú yì bèi zhě wéi hài

君子处事,于义合者为利,于义背者为害。

zhǐ rén qíng shì gù shú le shèn me dà shì zuò bù dào

只人情世故熟了,甚么大事做不到;

zhǐ tiān lǐ rén xīn hé le shèn me hǎo shì zuò bù chéng

只天理人心合了,甚么好事做不成。

zhǐ yī shì bù liú xīn biàn yǒu yī shì bù dé qí lǐ

只一事不留心,便有一事不得其理;

zhǐ yī wù bù liú xīn biàn yǒu yī wù bù dé qí suǒ

只一物不留心,便有一物不得其所。

shì dào shǒu qiě mò jí biàn yào huǎn huǎn xiǎng

事到手,且莫急,便要缓缓想;

xiǎng dào shí qiè mò huǎn biàn yào jí jí xíng

想到时,切莫缓,便要急急行。

shì yǒu jī yuán bù xiān bù hòu gāng gāng còu qiǎo

事有机缘,不先不后,刚刚凑巧。

mìng ruò cèng dèng zǒu lái zǒu qù bù bù tà kōng

命若蹭蹬,走来走去,步步踏空。

✦ You read 处事类

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.