shì shǔ nuǎn mèi yào sī huí hù tā zhe bù dé yì diǎn gōng jié de niàn tou
事属暖昧，要思回护他，着不得一点攻讦的念头。
rén shǔ hán wēi yào sī qín lǐ tā zhe bù dé yī háo ào nì de qì xiàng
人属寒微，要思矜礼他，着不得一毫傲睨的气象。
fán yī shì ér guān rén zhōng shēn zòng què jiàn shí wén bù kě zhe kǒu
凡一事而关人终身，纵确见实闻，不可着口；
fán yī yǔ ér shāng wǒ zhǎng hòu suī xián tán jiǔ xuè shèn wù xíng yán
凡一语而伤我长厚，虽闲谈酒谑，慎勿形言。
yán zhe cǐ xīn yǐ jù wài yòu xū rú yī tuán liè huǒ yù wù jí shāo
严着此心以拒外诱，须如一团烈火，遇物即烧；
kuān zhe cǐ xīn yǐ dài tóng qún xū rú yī piàn chūn yáng wú rén bù nuǎn
宽着此心以待同群，须如一片春阳，无人不暖。
chí jǐ dāng cóng wú guò zhōng qiú yǒu guò fēi dú jìn dé yì qiě miǎn huàn
持己当从无过中求有过，非独进德，亦且免患；
dài rén dāng yú yǒu guò zhōng qiú wú guò fēi dàn cún hòu yì qiě jiě yuàn
待人当于有过中求无过，非但存厚，亦且解怨。
shì hòu ér yì rén dé shī chuī máo suǒ gòu bù kěn sī háo fàng kuān shì sī jǐ dāng qí jú wèi bì néng xiào bǐ wàn yī
事后而议人得失，吹毛索垢，不肯丝毫放宽，试思己当其局，未必能效彼万一。
páng guān ér lùn rén duǎn cháng jué yǐn zhāi wēi bù liú xiē xū yú dì shì sī jǐ shòu qí huǐ wèi bì néng ān yì shùn chéng
旁观而论人短长，抉隐摘微，不留些须余地，试思己受其毁，未必能安意顺承。
yù shì zhǐ yī wèi zhèn dìng cóng róng suī fēn ruò luàn sī zhōng dāng jiù xù
遇事只一味镇定从容，虽纷若乱丝，终当就绪；
dài rén wú bàn háo jiǎo wěi qī zhà zòng jiǎo rú shān guǐ yì zì xiàn chéng
待人无半毫矫伪欺诈，纵狡如山鬼，亦自献诚。
gōng shēng míng chéng shēng míng cóng róng shēng míng
公正产生明察，真诚产生明察，从容产生明察。
rén hǎo gāng wǒ yǐ róu shèng zhī
人好刚，我以柔胜之；
rén yòng shù wǒ yǐ chéng gǎn zhī
人用术，我以诚感之；
rén shǐ qì wǒ yǐ lǐ qū zhī
人使气，我以理屈之。
róu néng zhì gāng yù chì zǐ ér bēn yù shī qí yǒng
柔能制刚，遇赤子而贲育失其勇；
nè néng qū biàn féng yīn zhě ér yí qín zhuō yú cí
讷能屈辩，逢喑者而仪秦拙于词。
kùn tiān xià zhī zhì zhě bù zài zhì ér zài yú
困天下之智者，不在智而在愚；
qióng tiān xià zhī biàn zhě bù zài biàn ér zài nè
穷天下之辩者，不在辩而在讷；
fú tiān xià zhī yǒng zhě bù zài yǒng ér zài qiè
伏天下之勇者，不在勇而在怯。
yǐ nài shì le tiān xià zhī duō shì yǐ wú xīn xi tiān xià zhī zhēng xīn
以耐事了天下之多事，以无心息天下之争心。
hé yǐ xi bàng
何以息谤？
yuē wú biàn
曰：无辩。
hé yǐ zhǐ yuàn
何以止怨？
yuē bù zhēng
曰：不争。
rén zhī bàng wǒ yě yǔ qí néng biàn bù rú néng róng
人之谤我也，与其能辩，不如能容；
rén zhī wǔ wǒ yě yǔ qí néng fáng bù rú néng huà
人之侮我也，与其能防，不如能化。
shì fēi wō lǐ rén yòng kǒu wǒ yòng ěr
是非窝里，人用口，我用耳；
rè nào chǎng zhōng rén xiàng qián wǒ luò hòu
热闹场中，人向前，我落后。
guān shì jiān jí è shì zé yī shěng yī tè jǐn kě yōu róng
观世间极恶事，则一眚一慝，尽可优容；
niàn gǔ lái jí yuān rén zé yī huǐ yī rǔ hé xū jì jiào
念古来极冤人，则一毁一辱，何须计较。
bǐ zhī lǐ shì wǒ zhī lǐ fēi wǒ ràng zhī
彼之理是，我之理非，我让之；
bǐ zhī lǐ fēi wǒ zhī lǐ shì wǒ róng zhī
彼之理非，我之理是，我容之。
néng róng xiǎo rén shì dà rén néng péi báo dé shì hòu dé
能容小人是大人，能培薄德是厚德。
wǒ bù shí hé děng wèi jūn zǐ dàn kàn měi shì kěn chī kuī de biàn shì
我不识何等为君子，但看每事肯吃亏的便是；
wǒ bù shí hé děng wèi xiǎo rén dàn kàn měi shì hǎo pián yí de biàn shì
我不识何等为小人，但看每事好便宜的便是。
lǜ shēn wéi lián wèi yi chǔ shì yǐ tuì wèi shàng
律身惟廉为宜，处世以退为尚。
yǐ rén yì cún xīn yǐ qín jiǎn zuò jiā yǐ rěn ràng jiē wù
以仁义存心，以勤俭作家，以忍让接物。
jìng lù zhǎi chù liú yī bù yú rén xíng
径路窄处，留一步与人行；
zī wèi nóng chù jiǎn sān fēn ràng rén shì
滋味浓处，减三分让人嗜。
rèn nán rèn zhī shì yào yǒu lì ér wú qì
承担难办的事，要有能力而不赌气；
chù nán chǔ zhī rén yào yǒu zhī ér wú yán
与难相处的人交往，要心里明白而不说出来。
qióng kòu bù kě zhuī yě dùn cí bù kě gōng yě pín mín bù kě wēi yě
穷途末路的敌人不可追击，闪烁其词不可攻击，贫困的百姓不可威逼。
huò mò dà yú bù chóu rén ér yǒu chóu rén zhī cí sè chǐ mò dà yú bù ēn rén ér zhà ēn rén zhī zhuàng tài
最大的祸患莫过于没有仇人却表现出仇人的言辞脸色，最大的耻辱莫过于没有施恩却装出恩人的姿态。
ēn pà xiān yì hòu sǔn wēi pà xiān sōng hòu jǐn
恩怕先益后损，威怕先松后紧。
shàn yòng wēi zhě bù qīng nù shàn yòng ēn zhě bù wàng shī
善用威者不轻怒，善用恩者不妄施。
kuān hòu zhě wú shǐ rén yǒu suǒ shì
宽厚者，毋使人有所恃；
jīng míng zhě bù shǐ rén yǒu suǒ róng
精明者，不使人有所容。
shì yǒu zhī qí dāng biàn ér bù dé bù yīn zhě shàn jiù zhī ér yǐ yǐ
有些事情明知应当改变却不得不暂时维持现状，这就要靠善于补救来处理；
rén yǒu zhī qí dāng tuì ér bù dé bù yòng zhě shàn yù zhī ér yǐ yǐ
有些人明知应当罢免却不得不继续任用，这就要靠善于驾驭来掌控。
qīng xìn qīng fā tīng yán zhī dà jiè yě
轻信轻发，听言之大戒也；
yù jī yù lì zé shàn zhī dà jiè yě
愈激愈厉，责善之大戒也。
chǔ shì xū liú yú dì zé shàn qiē jiè jìn yán
处事须留余地，责善切戒尽言。
shī zài wǒ yǒu yú zhī huì zé kě yǐ guǎng dé liú zài rén bù jìn zhī qíng zé kě yǐ quán jiāo
施在我有余之惠则可以广德，留在人不尽之情则可以全交。
gǔ rén ài rén zhī yì duō gù rén yì yú gǎi guò ér shì wǒ yě cháng qīn wǒ zhī jiào yì yì xíng
古人爱人之意多，故人易于改过，而视我也常亲，我之教益易行。
jīn rén è rén zhī yì duō gù rén gān yú zì qì ér shì wǒ yě cháng chóu wǒ zhī yán bì bù rù
今人恶人之意多，故人甘于自弃，而视我也常仇，我之言必不入。
xǐ wén rén guò bù ruò xǐ wén jǐ guò
喜闻人过，不若喜闻己过；
lè dào jǐ shàn hé rú lè dào rén shàn
乐道己善，何如乐道人善。
tīng qí yán bì guān qí xíng shì qǔ rén zhī dào
听其言必观其行，是取人之道；
shī qí yán bù wèn qí xíng shì qǔ shàn zhī fāng
师其言不问其行，是取善之方。
lùn rén zhī fēi dāng yuán qí xīn bù kě tú ní qí jī
论人之非，当原其心，不可徒泥其迹；
qǔ rén zhī shàn dāng jù qí jī bù bì shēn jiū qí xīn
取人之善，当据其迹，不必深究其心。
xiǎo rén yì yǒu hǎo chù bù kě è qí rén bìng méi qí shì
小人亦有好处，不可恶其人，并没其是；
jūn zǐ yì yǒu guò chà bù kě hǎo qí rén bìng shì qí fēi
君子亦有过差，不可好其人，并饰其非。
xiǎo rén gù dāng yuǎn rán duàn bù kě xiǎn wèi chóu dí
小人固当远然，断不可显为仇敌；
jūn zǐ gù dāng qīn rán yì bù kě qū wèi fù hè
君子固当亲然，亦不可曲为附和。
dài xiǎo rén yi kuān fáng xiǎo rén yi yán
待小人宜宽，防小人宜严。
wén è bù kě jù nù kǒng wèi chán rén xiè fèn
闻恶不可遽怒，恐为谗人泄忿；
wén shàn bù kě jiù qīn kǒng yǐn jiān rén jìn shēn
闻善不可就亲，恐引奸人进身。
xiān qù sī xīn ér hòu kě yǐ zhì gōng shì
先去私心，而后可以治公事；
xiān píng jǐ jiàn ér hòu kě yǐ tīng rén yán
先平己见，而后可以听人言。
xiū jǐ yǐ qīng xīn wèi yào shè shì yǐ shèn yán wèi xiān
修己以清心为要，涉世以慎言为先。
è mò dà yú zòng jǐ zhī yù huò mò dà yú yán rén zhī fēi
恶莫大于纵己之欲，祸莫大于言人之非。
rén shēng wéi jiǔ sè jī guān xū bǎi liàn cǐ shēn chéng tiě hàn
人生惟酒色机关，须百炼此身成铁汉；
shì shàng yǒu shì fēi mén hù yào sān jiān qí kǒu xué jīn rén
世上有是非门户，要三缄其口学金人。
gōng yú lùn rén zhě chá jǐ cháng kuò shū
工于论人者，察己常阔疏；
niǔ yú jié zhí zhě fā yán duō bì bìng
狃于讦直者，发言多弊病。
rén qíng měi jiàn yī rén shǐ yǐ wéi kě qīn jiǔ ér yàn shēng yòu yǐ wéi kě wù
人情每见一人，始以为可亲，久而厌生，又以为可恶；
fēi míng yú lǐ ér fù tǐ zhī yǐ qíng wèi yǒu bù gē xí zhě
非明于理而复体之以情，未有不割席者。
rén qíng měi chù yī jìng shǐ yǐ wéi shén lè jiǔ ér yàn shēng yòu yǐ wéi shén kǔ
人情每处一境，始以为甚乐，久而厌生，又以为甚苦；
fēi píng qí xīn ér fù jì zhī yǐ yǎng wèi yǒu bù sī qiān zhě
非平其心而复济之以养，未有不思迁者。
guān fù guì rén dāng guān qí qì gài rú wēn hòu hé píng zhě zé qí róng bì jiǔ ér qí hòu bì chāng
观富贵人，当观其气概，如温厚和平者，则其荣必久，而其后必昌。
guān pín jiàn rén dāng guān qí dù liàng rú kuān hóng tǎn dàng zhě zé qí fú bì zhēn ér qí jiā bì yù
观贫贱人，当观其度量，如宽宏坦荡者，则其福必臻，而其家必裕。
kuān hòu zhī rén wú shī yǐ yǎng liàng
宽厚之人，吾师以养量；
zhěn mì zhī rén wú shī yǐ liàn shi
缜密之人，吾师以炼识；
cí huì zhī rén wú shī yǐ yù xià
慈惠之人，吾师以御下；
jiǎn yuē zhī rén wú shī yǐ jū jiā
俭约之人，吾师以居家；
míng tōng zhī rén wú shī yǐ shēng huì
明通之人，吾师以生慧；
zhì piáo zhī rén wú shī yǐ cáng zhuō
质朴之人，吾师以藏拙；
cái zhì zhī rén wú shī yǐ yìng biàn
才智之人，吾师以应变；
jiān mò zhī rén wú shī yǐ cún shén
缄默之人，吾师以存神；
qiān gōng shàn xià zhī rén wú shī yǐ qīn shī yǒu
谦恭善下之人，吾师以亲师友；
bó xué qiáng zhì zhī rén wú shī yǐ guǎng jiàn wén
博学强识之人，吾师以广见闻。
jū shì qí suǒ qīn fù shì qí suǒ yǔ dá shì qí suǒ jǔ qióng shì qí suǒ bù wéi pín shì qí suǒ bù qǔ
居视其所亲，富视其所与，达视其所举，穷视其所不为，贫视其所不取。
qǔ rén zhī zhí shù qí gàng qǔ rén zhī pǔ shù qí yú qǔ rén zhī jiè shù qí ài qǔ rén zhī jìng shù qí shū qǔ rén zhī biàn shù qí sì qǔ rén zhī xìn shù qí jū
取人之直恕其戆，取人之朴恕其愚，取人之介恕其隘，取人之敬恕其疏，取人之辩恕其肆，取人之信恕其拘。
yù gāng gěng rén xū nài tā lì qì
遇刚鲠人，须耐他戾气；
yù jùn yì rén xū nài tā wàng qì
遇俊逸人，须耐他妄气；
yù pǔ hòu rén xū nài tā zhì qì
遇朴厚人，须耐他滞气；
yù tiāo dá rén xū nài tā fú qì
遇佻达人，须耐他浮气。
rén biǎn jí wǒ shòu zhī yǐ kuān hóng
人褊急，我受之以宽宏；
rén xiǎn zè wǒ dài zhī yǐ tǎn dàng
人险仄，我待之以坦荡。
jiān rén zhà ér hǎo míng tā xíng shì yǒu què shì jūn zǐ chù
奸人诈而好名，他行事有确似君子处；
yū rén zhí ér bù huà qí jué liè yǒu shèn yú xiǎo rén shí
迂人执而不化，其决裂有甚于小人时。
chí shēn bù kě tài jiǎo jié yī qiè wū rǔ gòu huì yào rú nà de
持身不可太皎洁，一切污辱垢秽，要茹纳得；
chǔ shì bù kě tài fēn míng yī qiè xián yú hǎo chǒu yào bāo róng de
处世不可太分明，一切贤愚好丑，要包容得。
yǔ zhòu zhī dà hé wù bù yǒu
宇宙之大，何物不有？
shǐ zé wù ér qǔ zhī ān dé bié lì yǔ zhòu zhì cǐ suǒ shě zhī wù
使择物而取之，安得别立宇宙，置此所舍之物？
rén xīn zhī guǎng hé rén bù róng
人心之广，何人不容？
shǐ zé rén ér hǎo zhī ān yǒu bié gè rén xīn fù róng suǒ è zhī rén
使择人而好之，安有别个人心，复容所恶之人？
dé shèng zhě qí xīn hé píng jiàn rén jiē kě qǔ gù kǒu zhōng suǒ xǔ kě zhě duō
德盛者其心和平，见人皆可取，故口中所许可者多；
dé bó zhě qí xīn kè ào jiàn rén jiē kě zēng gù mù zhōng suǒ bǐ qì zhě zhòng
德薄者其心刻傲，见人皆可憎，故目中所鄙弃者众。
lǜ jǐ yi dài qiū qì chǔ shì xū dài chūn fēng
律己宜带秋气，处世须带春风。
shàn chǔ shēn zhě bì shàn chǔ shì bù shàn chǔ shì zéi shēn zhě yě
善处身者，必善处世，不善处世，贼身者也；
shàn chǔ shì zhě bì yán xiū shēn bù yán xiū shēn mèi shì zhě yě
善处世者，必严修身，不严修身，媚世者也。
ài rén ér rén bù ài jìng rén ér rén bù jìng jūn zǐ bì zì fǎn yě
爱人而人不爱，敬人而人不敬，君子必自反也；
ài rén ér rén jí ài jìng rén ér rén jí jìng jūn zǐ yì jiā jǐn yān
爱人而人即爱，敬人而人即敬，君子益加谨焉。
rén ruò jìn xián liáng pì rú zhǐ yī zhāng yǐ zhǐ bāo lán shè yīn xiāng ér de xiāng
人若近贤良，譬如纸一张，以纸包兰麝，因香而得香；
rén ruò jìn yá you pì rú yī zhī liǔ yǐ liǔ guàn yú biē yīn chòu ér de chòu
人若近邪友，譬如一枝柳，以柳贯鱼鳖，因臭而得臭。
rén wèi jǐ rú bù kě jí qiú qí zhī
人未己如，不可急求其知；
rén wèi jǐ hé bù kě jí yǔ zhī hé
人未己合，不可急与之合。
luò luò zhě nán hé yī hé biàn bù kě lí
落落者难合，一合便不可离；
xīn xīn zhě yì qīn zhà qīn hū rán chéng yuàn
欣欣者易亲，乍亲忽然成怨。
néng mèi wǒ zhě bì néng hài wǒ yi jiā yì fáng zhī
能媚我者，必能害我，宜加意防之；
kěn guī yǔ zhě bì kěn zhù yǔ yi qīng xīn tīng zhī
肯规予者，必肯助予，宜倾心听之。
chū yí gè dà shāng yuán qì jìn shì bù rú chū yí gè néng jī yīn dé píng mín
出一个大伤元气进士，不如出一个能积阴德平民；
jiāo yí gè dú pò wàn juàn yá shì bù rú jiāo yí gè bù shí yī zì duān rén
交一个读破万卷邪士，不如交一个不识一字端人。
wú shì shí mái cáng zhe xǔ duō xiǎo rén duō shì shí shí pò le xǔ duō jūn zǐ
无事时埋藏着许多小人，多事时识破了许多君子。
yī zhǒng rén nán yuè yì nán shì zhǐ shì dù liàng biǎn xiá bù shī wéi jūn zǐ
有一种人难以取悦也难以共事，只是度量狭窄，但仍不失为君子；
yī zhǒng rén yì shì yì yì yuè zhè shì tān wū ruǎn ruò bù miǎn wèi xiǎo rén
一种人易事亦易悦，这是贪污软弱，不免为小人。
dà è duō cóng róu chù fú xū fáng mián lǐ zhī zhēn
大恶多从柔处伏，须防绵里之针；
shēn chóu cháng zì ài zhōng lái yi fáng dāo tóu zhī mì
深雠常自爱中来，宜防刀头之蜜。
huì wǒ zhě xiǎo ēn xié wǒ wéi shàn zhě dà ēn
惠我者小恩，携我为善者大恩；
hài wǒ zhě xiǎo chóu yǐn wǒ wèi bù shàn zhě dà chóu
害我者小雠，引我为不善者大雠。
wú shòu xiǎo rén sī ēn shòu zé ēn bù kě chou
毋受小人私恩，受则恩不可酬；
wú fàn shì fū gōng nù fàn zé nù bù kě jiù
毋犯士夫公怒，犯则怒不可救。
xǐ shí shuō jǐn zhī xīn dào shī huān xū fáng fā xiè
喜时说尽知心，到失欢须防发泄；
nǎo shí shuō jǐn shāng xīn kǒng zài hǎo zì jué xiū cán
恼时说尽伤心，恐再好自觉羞惭。
shèng xǐ zhōng wù xǔ rén wù shèng nù zhōng wù dá rén shū
盛喜中勿许人物，盛怒中勿答人书。
wán shí zhī zhōng liáng yù yǐn yān hán huī zhī zhōng xīng huǒ yù yān
顽石之中良玉隐焉，寒灰之中星火寓焉。
jìng zuò cháng sī jǐ guò xián tán mò lùn rén fēi
静坐常思己过，闲谈莫论人非。
duì chī rén mò shuō mèng huà fáng suǒ wù yě
对痴人莫说梦话，防所误也；
jiàn duǎn rén mò shuō ǎi huà bì suǒ jì yě
见短人莫说矮话，避所忌也。
miàn yú zhī cí yǒu shí zhě wèi bì yuè xīn
面谀之词，有识者未必悦心；
bèi hòu zhī yì shòu hàn zhě cháng ruò kè gǔ
背后之议，受憾者常若刻骨。
gōng rén zhī è wú tài yán yào sī qí kān shòu
指责别人的过错不要过于严厉，要考虑对方是否能够承受；
jiào rén yǐ shàn wú guò gāo dāng shǐ qí kě cóng
教导别人行善不要标准过高，应当让他能够做到。
hù xiāng tóng zǐ zé jìn zhī kāi qí shàn yě
互乡童子则进之，开其善也；
quē dǎng tóng zǐ zé yì zhī miǎn qí xué yě
阙党童子则抑之，勉其学也。
bù kě wú bù kě yī shì zhī shi bù kě yǒu bù kě yī rén zhī xīn
不可无不可一世之识，不可有不可一人之心。
shì yǒu jí zhī bù bái zhě huǎn zhī huò zì míng wú jí zào yǐ sù qí lì
事有急之不白者，缓之或自明，毋急躁以速其戾；
rén yǒu cāo zhī bù cóng zhě zòng zhī huò zì huà wú kē kè yǐ yì qí wán
人有操之不从者，纵之或自化，毋苛刻以益其顽。
yù jīn cái zhě wú yǐ cái xiāng jīn dàn yǐ yú dí qí cái biàn kě yā dǎo
遇矜才者，毋以才相矜，但以愚敌其才，便可压倒；
yù xuàn qí zhě wú yǐ qí xiāng xuàn dàn yǐ cháng dí qí qí biàn kě pò chú
遇炫奇者，毋以奇相炫，但以常敌其奇，便可破除。
zhí dào shì rén xū zhōng yù wù
直道事人，虚衷御物。
qǐ néng jìn rú rén yì dàn qiú bù kuì wǒ xīn
岂能尽如人意，但求不愧我心。
bù jìn rén qíng jǔ zú jìn shì wēi jī
不近人情，举足尽是危机；
bù tǐ wù qíng yī shēng jù chéng mèng jìng
不体物情，一生俱成梦境。
jǐ xìng bù kě rèn dāng yòng nì fǎ zhì zhī qí dào zài yī rěn zì
己性不可任，当用逆法制之，其道在一忍字；
rén xìng bù kě fú dāng yòng shùn fǎ diào zhī qí dào zài yī shù zì
人性不可拂，当用顺法调之，其道在一恕字。
chóu mò shēn yú bù tǐ rén zhī sī ér yòu kǔ zhī
仇莫深于不体人之私，而又苦之；
huò mò dà yú bù huì rén zhī duǎn ér yòu jié zhī
祸莫大于不讳人之短，而又讦之。
rǔ rén yǐ bù kān bì fǎn rǔ
辱人以不堪，必反辱；
shāng rén yǐ yǐ shèn bì fǎn shāng
伤人以已甚，必反伤。
chù fù guì zhī shí yào zhī pín jiàn de tòng yǎng
处富贵之时，要知贫贱的痛痒；
zhí shào zhuàng zhī rì xū niàn shuāi lǎo de xīn suān
值少壮之日，须念衰老的辛酸；
rù ān lè zhī chǎng dāng tǐ huàn nàn rén jǐng kuàng
入安乐之场，当体患难人景况；
jū páng guān zhī de yào liàng jú nèi rén kǔ xīn
居旁观之地，要谅局内人苦心。
lín shì xū tì bié rén xiǎng lùn rén xiān jiāng zì jǐ xiǎng
临事须替别人想，论人先将自己想。
yù shèng rén zhě xiān zì shèng yù lùn rén zhě xiān zì lùn yù zhī rén zhě xiān zì zhī
欲胜人者先自胜，欲论人者先自论，欲知人者先自知。
dài rén sān zì fǎn chǔ shì liǎng rú hé
待人三自反，处世两如何。
dài fù guì rén bù nán yǒu lǐ ér nán yǒu tǐ
待富贵人，不难有礼而难有体；
dài pín jiàn rén bù nán yǒu ēn ér nán yǒu lǐ
待贫贱人，不难有恩而难有礼。
duì chóu rén wù lè duì kū rén wù xiào duì shī yì rén wù qín
对愁人勿乐，对哭人勿笑，对失意人勿矜。
jiàn rén bèi yǔ wù qīng ěr qiè tīng
见人背语，勿倾耳窃听；
rù rén zhī shì wù cè mù páng guān
入人之室，勿侧目旁观；
dào rén àn tóu wù xìn shǒu luàn fān
到人案头，勿信手乱翻。
bù dǎo wú rén zhī shì bù rù yǒu shì zhī mén bù chǔ cáng wù zhī suǒ
不蹈无人之室，不入有事之门，不处藏物之所。
sú yǔ jìn yú shì xiān yǔ jìn yú chāng hùn yǔ jìn yú yōu
俗语近于市，纤语近于娼，诨语近于优。
wén jūn zǐ yì lùn rú chuò kǔ míng sēn yán zhī hòu gān fāng yì jiá
闻君子议论，如啜苦茗，森严之后，甘芳溢颊；
wén xiǎo rén yán yǔ rú jué táng shuāng shuǎng měi zhī hòu hán bīng níng xiōng
闻小人言语，如嚼糖霜，爽美之后，寒冰凝胸。
fán wèi wài suǒ shèng zhě jiē nèi bù zú
凡为外所胜者，皆内不足；
fán wèi yá suǒ duó zhě jiē zhèng bù zú
凡为邪所夺者，皆正不足。
cún hu tiān zhě yú wǒ wú yǔ yě qióng tōng de sàng wú tīng zhī ér yǐ
存乎天者，于我无与也，穷通得丧，吾听之而已；
cún hu wǒ zhě yú rén wú yǔ yě huǐ yù shì fēi wú zhì zhī ér yǐ
存乎我者，于人无与也，毁誉是非，吾置之而已。
xiǎo rén lè wén jūn zǐ zhī guò jūn zǐ chǐ wén xiǎo rén zhī è
小人乐闻君子之过，君子耻闻小人之恶。
mù rén shàn zhě wù wèn qí suǒ yǐ shàn kǒng nǐ yì zhī niàn shēng ér xiào fǎ zhī niàn wēi yǐ
慕人善者，勿问其所以善，恐拟议之念生，而效法之念微矣；
jì rén qióng zhě wù wèn qí suǒ yǐ qióng kǒng zēng wù zhī xīn shēng
济人穷者，勿问其所以穷，恐憎恶之心生。
ér cè yǐn zhī xīn mǐn yǐ
而恻隐之心泯矣。
shí qióng shì cù zhī rén dāng yuán qí chū xīn
时穷势蹙之人，当原其初心；
gōng chéng míng lì zhī shì dāng guān qí mò lù
功成名立之士，当观其末路。
zōng duō lì luàn dìng yǒu bì bù dé yǐ zhī sī
踪多历乱，定有必不得已之私；
yán dào zhī lí cái shì wú kě nài hé zhī chù
言到支离，才是无可奈何之处。
huì bù zài dà zài hu dāng è
惠不在大，在乎当厄；
yuàn bù zài duō zài hu shāng xīn
怨不在多，在乎伤心。
wú yǐ xiǎo xián shū zhì qī wú yǐ xīn yuàn wàng jiù ēn
毋以小嫌疏至戚，毋以新怨忘旧恩。
liǎng huì wú bù shì zhī yuàn liǎng qiú wú bù hé zhī jiāo liǎng nù wú bù chéng zhī huò
两惠无不释之怨，两求无不合之交，两怒无不成之祸。
gǔ zhī míng wàng xiāng jìn zé xiāng de jīn zhī míng wàng xiāng jìn zé xiāng dù
古之名望相近则相得，今之名望相近则相妒。