dùn xiù cái yī zhāo jiāo tài
钝秀才一朝交泰
méng zhèng yáo zhōng yuàn qì mǎi chén dān shàng shū shēng
蒙正窑中怨气，买臣担上书声。
wén fu shī yì rě rén qīng cái rù róng huá chēng qìng
文夫失意惹人轻，才入荣华称庆。
hóng rì ǒu rán yīn tún huáng hé shàng yǒu chéng qīng
红日偶然阴臀，黄河尚有澄清。
fú yún yǎn dǐ zǒng nán píng láo bǎ jiǎo gēn lì dìng
浮云眼底总难凭，牢把脚跟立定。
zhè shǒu xī jiāng yuè dà gài shuō rén qióng tōng yǒu shí gù bù kě yǐ yī shí zhī dé yì ér zì kuā qí néng
这首《西江月》，大概说人穷通有时，固不可以一时之得意，而自夸其能；
yì bù kě yǐ yī shí zhī shī yì ér zì zhuì qí zhì
亦不可以一时之失意，而自坠其志。
táng cháo gān lù nián jiān yǒu gè wáng yá chéng xiàng guān jū yī pǐn quán yā bǎi liáo chōng pū gàn shù rì shí wàn qián shuō bù jìn róng huá fù guì
唐朝甘露年间，有个王涯丞相，官居一品，权压百僚，憧仆干数，日食万钱，说不尽荣华富贵。
qí fǔ dì chú fáng yǔ yī sēng sì xiāng lín
其府第厨房与一僧寺相邻。
měi rì chú fáng zhōng dí guō jìng wǎn zhī shuǐ qīng xiàng gōu zhōng qí shuǐ cóng sēng sì zhōng liú chū
每日厨房中涤锅净碗之水，倾向沟中，其水从僧寺中流出。
yī rì sì zhōng lǎo sēng chū xíng ǒu jiàn gōu zhōng liú shuǐ zhōng yǒu bái wù dà rú xuě piàn xiǎo rú yù xiè
一日寺中老僧出行，偶见沟中流水中有白物，大如雪片，小如玉屑。
jìn qián guān kàn nǎi shì shàng bái mǐ fàn wáng chéng xiàng chú xià guō lǐ wǎn lǐ xǐ shuā xià lái de
近前观看，乃是上白米饭，王丞相厨下锅里碗里洗刷下来的。
zhǎng lǎo hé zhǎng niàn shēng ē mí tuó fó zuì guò zuì guò
长老合掌念声“阿弥陀佛，罪过，罪过！
suí kǒu yín xù yī shǒu
”随口吟序一首：
chūn shí gēng zhǒng xià shí yún lì lì kē kē fèi lì qín
春时耕种夏时耘，粒粒颗颗费力勤；
chūn diū xì kāng rú pōu yù chuī chéng xiāng fàn shì duī yín
春丢细糠如剖玉，炊成香饭似堆银。
sān cān bǎo shí wú yú shì yī kǒu jī shí kě liáo pín
三餐饱食无余事，一口饥时可疗贫。
kān tàn gōu zhōng láng jí jiàn kě lián tiān xià yǒu qióng rén
堪叹沟中狼藉贱，可怜天下有穷人！
zhǎng lǎo yín shī yǐ ba suí huàn rén gōng dào rén jiāng zhào lí zhào qǐ gōu nèi cán fàn xiàng qīng shuǐ hé zhōng dí qù wū ní tān yú shāi nèi rì sè shài qiān yòng cí gāng shōu zhù qiě kàn jǐ shí mǎn dé yī gāng
长老吟诗已罢，随唤人工道人，将笊篱笊起沟内残饭，向清水河中涤去污泥，摊于筛内，日色晒千，用磁缸收贮，且看几时满得一缸。
xià gōu sān sì gè yuè qí gāng yǐ mǎn
下勾三四个月，其缸已满。
liǎng nián zhī nèi bìng jī de liù dà gāng yǒu yú
两年之内，并积得六大缸有余。
nà wáng yá chéng xiàng zhī dào qiān nián fù guì wàn dài shē huá
那王涯丞相只道千年富贵，万代奢华。
shéi zhī lè jí shēng bēi yī zhāo chù fàn le cháo tíng yán mén dài kān wèi zhī shēng sǐ
谁知乐极生悲，一朝触犯了朝廷，阎门待勘，未知生死。
qí shí bīn kè sàn jìn chōng pū táo wáng cāng lǐn jǐn wèi chóu jiā suǒ duó
其时宾客散尽，憧仆逃亡，仓廪尽为仇家所夺。
wáng chéng xiàng zhì qīn èr shí sān kǒu shí jǐn liáng jué dān jī rěn è tí kū zhī shēng wén yú lín sì
王丞相至亲二十三口，十尽粮绝，担饥忍饿，啼哭之声，闻于邻寺。
zhǎng lǎo tīng de xīn huái xià rěn
长老听得，心怀下忍。
zhǐ shì yī qiáng zhī gé chú fēi xué qiáng kě yǐ xiāng tōng
只是一墙之隔，除非穴墙可以相通。
zhǎng zhě jiāng gāng nèi suǒ jī fàn gàn jìn ruǎn zhēng ér kuì zhī
长者将缸内所积饭干浸软，蒸而馈之。
gōng yá chéng xiàng chī ba shén yǐ wéi měi
工涯丞相吃罢，甚以为美。
qiǎn bì yú jiān lǎo zēng tā chū jiā zhī rén hé yǐ yǒu cǐ jīng shí
遣婢于间老憎，他出家之人，何以有此精食？
lǎo zēng dào cǐ fēi pín zēng jiā cháng zhī fàn nǎi fǔ shàng dí fǔ xǐ wǎn zhī yú liú chū gōu zhōng pín zēng kě xī yǒu yòng zhī wù qì zhī wú yòng
老憎道：“此非贫憎家常之饭，乃府上涤釜洗碗之余，流出沟中，贫憎可惜有用之物，弃之无用；
jiāng qīng shuǐ xǐ jǐn rì sè shài qiān liú wèi huāng nián pín gài zhī shí
将清水洗尽，日色晒千，留为荒年贫丐之食。
jīn rì shéi zhī réng jì le zūn fǔ zhī jí
今日谁知仍济了尊府之急。
zhèng shì yī yǐn yī zhuó mò fēi qián dìng
正是一饮一啄，莫非前定。
wáng yá chéng xiàng tīng ba tàn dào wǒ píng xī wú tiǎn tiān wù rú cǐ ān dé bù bài
”王涯丞相听罢，叹道：“我平昔吴殄天物如此，安得不败？
jīn rì zhī huò bì rán bù miǎn
今日之祸，必然不免。
qí yè suì fú dú ér sǐ
”其夜遂伏毒而死。
dāng chū fù guì shí jié zěn zhī dào yǒu jīn rì
当初富贵时节，怎知道有今日！
zhèng shì pín jiàn cháng sī fù guì fù guì yòu lǚ wēi jī
正是：贫贱常思富贵，富贵又履危机。
cǐ nǎi fú guò zāi shēng zì qǔ qí jiù
此乃福过灾生，自取其咎。
jiǎ rú jīn rén pín jiàn zhī shí nǎ zhī hòu rì fù guì
假如今人贫贱之时，那知后日富贵？
jí rú róng huá zhī rì qǐ xìn hòu lái kǔ chǔ
即如荣华之日，岂信后来苦楚？
rú jīn zài xià zài shuō gè xiān yōu hòu lè de gù shì
如今在下再说个先忧后乐的故事。
liè wèi kàn guān men nèi zhōng tǎng yǒu kuà xià rěn rǔ de hán xìn qī xià xià jī de sū qín tīng zài xià shuō zhè duàn píng huà gè rén huí qù yìng tǐng zhe tóu jǐng guò rì yǐ dài shí lái bú yào xiān zhuì le zhì qì
列位看官们，内中倘有胯下忍辱的韩信，妻下下机的苏秦，听在下说这段评话，各人回去硬挺着头颈过日，以待时来，不要先坠了志气。
yǒu shī sì jù
有诗四句：
qiū fēng shuāi cǎo dìng féng chūn chǐ shuài ní zhōng yě huì shēn
秋风衰草定逢春，尺蟀泥中也会伸。
huà hǔ bù chéng jūn mò xiào ān pái yá zhǎo shǐ jīng rén
画虎不成君莫笑，安排牙爪始惊人。
huà shuō guó cháo tiān shùn nián jiān fú jiàn yán hu fǔ jiāng lè xiàn yǒu gè huàn jiā xìng mǎ míng wàn qún guān bài lì kē jǐ shì zhōng
话说国朝天顺年间，福建延乎府将乐县，有个宦家，姓马，名万群，官拜吏科给事中。
yīn lùn tài jiàn wáng zhèn zhuān quán wù guó xuē jí wèi mín
因论太监王振专权误国，削籍为民。
fū rén zǎo sàng dān shēng yī zi míng yuē mǎ rèn biǎo zì dé chēng
夫人早丧，单生一子，名曰马任，表字德称。
shí èr suì yóu chǎn cōng míng bǎo xué
十二岁游产，聪明饱学。
shuō qǐ tā cōng míng jiù rú yán zǐ yuān wén yī zhī shí
说起他聪明，就如颜子渊闻一知十。
lùn qǐ tā bǎo xué jiù rú yú shì nán wǔ chē fù tǒng
论起他饱学，就如虞世南五车腹筒。
zhēn gè wén zhāng gài shì míng yù guò rén
真个文章盖世，名誉过人。
mǎ gěi xiǎng ài xī rú liáng jīn měi yù zì xià bì yán
马给享爱惜如良金美玉，自下必言。
lǐ zhōng nèi xiē fù jiā ér láng yī lái wèi tā shì huáng mén de guì gōng zi èr lái dào tā jīng jiě zhī cái zǎo wǎn fēi huáng téng dá wú bù zhēng xiān fèng cheng
里中那些富家儿郎，一来为他是簧门的贵公子，二来道他经解之才，早晚飞黄腾达，无不争先奉承。
qí zhōng gèng yǒu liǎng gè rén fèng cheng de yào jǐn zhēn gè shì
其中更有两个人奉承得要紧，真个是。
lěng zhōng sòng nuǎn xián lǐ xún máng
冷中送暖，闲里寻忙。
chū wài bì chēng dì xiōng shǐ qián nà wèn ěr wǒ
出外必称弟兄，使钱那问尔我。
ǒu huà diàn zhōng jiǔ měi qǐng yǐn sān bēi
偶话店中酒美，请饮三杯。
cái kuā jì guǎn róng jiāo dài bāo yī yuè
才夸妓馆容娇，代包一月。
duō tún pěng pì yóu yún shǒu yǒu yú xiāng
掇臀捧屁，犹云手有余香。
suí kǒu tà tán wéi kǒng rén xiān zhāo jiǎo
随口蹋痰，惟恐人先着脚。
shuō bù jìn zhì xiào xié jiān zhǐ shǎo gè chū qī xiàn zi
说不尽制笑胁肩，只少个出妻献子。
gè jiào huáng shèng chuò hào huáng bìng wán
个叫黄胜，绰号黄病完。
yí gè jiào gù yàng chuò hào fēi tiān pào zhàng
一个叫顾样，绰号飞天炮仗。
tā liǎng gè zǔ shàng yě zēng chū shì dōu shì fù hòu zhī zì mù xià shí dīng yě dǐng gè dú shū de xū míng
他两个祖上也曾出仕，都是富厚之字，目下识丁，也顶个读书的虚名。
bǎ mǎ dé chēng zuò gè dà pú sà gōng yǎng bān tā rì hòu fù guì wǎng lái
把马德称做个大菩萨供养，扳他日后富贵往来。
nà mǎ dé chēng shì zhōng hòu jūn zǐ bǐ yǐ lǐ lái cǐ yǐ lǐ zài jiàn tā yīn qín yě suì yǔ zhī wèi you
那马德称是忠厚君子，彼以礼来，此以礼在，见他殷勤，也遂与之为友。
huáng shèng jiù bǎ qīn mèi liù fán xǔ yǔ dé chēng wèi hūn
黄胜就把亲妹六樊，许与德称为婚。
dé chēng wén cǐ nǚ cái mào shuāng quán bù shèng zhī xǐ
德称闻此女才貌双全，不胜之喜。
dàn cóng xiǎo lì gè shì yuàn ruò xǐ dòng
但从小立个誓愿：若喜洞
fáng huā zhú yè bì xū jīn bǎng guà míng shí
房花烛夜，必须金榜挂名时。
mǎ jǐ shì jiàn tā lì zhì gāo míng yě bù xiāng qiáng suǒ yǐ nián guò èr shí shàng wèi wán qǔ
马给事见他立志高明，也不相强，所以年过二十，尚未完娶。
shí zhí xiāng shì zhī nián hū yī rì huáng shèng gù yàng yāo mǎ dé chēng xiàng shū pù zhōng qù mǎi shū
时值乡试之年，忽一日，黄胜、顾样邀马德称向书铺中去买书。
jiàn shū pù gé bì yǒu gè suàn mìng diàn pái shàng xiě dào yào zhī mìng hǎo chǒu zhǐ jiān zhāng tiě kǒu
见书铺隔壁有个算命店，牌上写道：“要知命好丑，只间张铁口！
mǎ dé chēng dào cǐ rén míng wéi tiě kǒu bì kěn zhí yán
”马德称道：“此人名为‘铁口’，必肯直言。
mǎi wán le shū jiù guò jiàn bì yǔ nà zhāng xiān shēng gǒng shǒu dào xué shēng jiàn zào qiú jiào
”买完了书，就过间壁，与那张先生拱手道：“学生贱造，求教！
xiān shēng jiān le bā zì jiāng wǔ háng shēng kè zhī shù wǔ xīng xū shí zhī lǐ tuī suàn le yī huí
”先生间了八字，将五行生克之数，五星虚实之理，推算了一回。
shuō dào zūn guān ruò xià jiàn guài xiǎo yú fāng gǎn zhí yán
说道：“尊官若下见怪，小于方敢直言。
mǎ dé chēng dào jūn yǔ jiān zāi xià jiān fú hé xū yǐn huì
”马德称道：“君予间灾下间福，何须隐讳！
huáng shèng gù xiáng liǎng gè zài bàng zhǐ pà nà xiān shēng xià zhī hǎo dǎi shuō chū huà lái chōng zhuàng le gōng zǐ
”黄胜、顾祥两个在傍，只怕那先生下知好歹，说出话来冲撞了公子。
huáng shèng biàn dào xiān shēng zǐ xì kàn kàn bú yào qīng tán
黄胜便道：“先生仔细看看，不要轻谈！
gù xiáng dào cǐ wèi shì běn xiàn dà míng shì nǐ zhǐ kàn tā jīn kē fā jiě hái shì fā kuí
”顾祥道：“此位是本县大名士，你只看他今科发解，还是发魁？
xiān shēng dào xiǎo zi zhǐ jù lǐ zhí jiǎng bù zhī zhǔn fǒu
”先生道：“小子只据理直讲，不知准否？
guì zào piān cái guī lù fù zhǔ zhēng róng lùn lǐ bì shēng yú guì huàn zhī jiā
贵造‘偏才归禄’，父主峥嵘，论理必生于贵宦之家。
huáng gù èr rén kòu hu dà xiào dào zhè jiù zhǔn le
”黄顾二人扣乎大笑道：“这就准了。
xiān shēng dào wǔ kěn zhōng mìng chán kuí bì wén zhāng guān shì
”先生道：“五垦中‘命缠奎壁’，文章冠世。
èr rén yòu dà xiào dào hǎo xiān shēng suàn de zhǔn suàn de zhǔn
”二人又大笑道：“好先生，算得准，算得准！
xiān shēng dào zhǐ xián èr shí èr suì jiāo zhè yùn xià hǎo guān shā chóng chóng wèi huò xià xiǎo
”先生道：“只嫌二十二岁交这运下好，官煞重重，为祸下小。
bù dàn pò jiā yì fáng shāng mìng
不但破家，亦防伤命。
ruò guò de èr shí yī suì hòu lái dào yǒu wǔ shí nián duo huá
若过得二十一岁，后来到有五十年朵华。
zhǐ pà yī zhàng kuò de shuǐ quē shuāng jiǎo tiào bù guò qù
只怕一丈阔的水缺，双脚跳不过去。
huáng shèng jiù mà qǐ mǐ dào fàng pì nà yǒu zhè huà
”黄胜就骂起米道：“放屁，那有这话！
gù xiáng shēn chū quán lái dào yún zhè sī dǎ wāi tā de tiě hā
”顾祥伸出拳来道：“匀”这厮，打歪他的铁哈。
mǎ dé chēng shuāng shǒu lán zhù dào mìng zhī lǐ wēi zhǐ shuō tā suàn bù zhǔn jiù bà le hé xū jì jiào
”马德称双手拦住道：“命之理微，只说他算不准就罢了，何须计较。
huáng gù èr rén kǒu zhōng hái bù gān jìng què de mǎ dé chēng dǐ sǐ quàn huí
”黄顾二人，口中还不干净，却得马德称抵死劝回。
nà xiān shēng zhǐ qiú wú shì yě bù xiǎng suàn mìng qián le
那先生只求无事，也不想算命钱了。
zhǐ shì ā jiàn rén rén xǐ zhí yán gè gè xián
止是：阿谏人人喜，直言个个嫌。
nà shí lián mǎ dé chēng yě zhī dào zì jiā tuò shǒu gōng míng suī bù shēn guài nà xiān shēng què yě bù xìn
那时连马德称也只道自家唾手功名，虽不深怪那先生，却也不信。
shéi zhī sān chǎng dé yì bǎng shàng wú míng
谁知三场得意，榜上无名。
zì shí wǔ suì jìn chǎng dào jīn èr shí yī suì sān kē bù zhōng
自十五岁进场，到今二十一岁，三科不中。
ruò lún nián jì hái bù duō zhǐ wèi jìn chǎng lǚ cì le fǎn jué bù lì
若沦年纪还不多，只为进场屡次了，反觉不利。
yòu guò yī nián gāng gāng èr shí èr suì
又过一年，刚刚二十二岁。
mǎ jǐ shì yí gè mén shēng yòu cān le wáng zhèn yī běn
马给事一个门生，又参了王振一本。
wáng zhèn yí xīn zuò zhǔ zhǐ shǐ ér rán zài lǐ qián chóu mì suō cháo zhōng xīn fù xún mǎ wàn qún dāng chū zuò yǒu sī shí zuì guò zuò zāng wàn liǎng zhe běn chǔ fǔ àn pò jiě
王振疑心座主指使而然，再理前仇，密唆朝中心腹，寻马万群当初做有司时罪过，坐赃万两，着本处抚按迫解。
mǎ wàn qún běn shì gè qīng guān wén zhī cǐ xìn yī kǒu qì dé bìng shù rì shēn sǐ
马万群本是个清官，闻知此信，一口气得病数日身死。
mǎ dé chēng āi qī jìn lǐ cǐ xīn wú qióng
马德称哀戚尽礼，此心无穷。
què bèi yǒu sī féng yíng shàng yì bī yào wàn liǎng zāng yín jiāo nà
却被有司逢迎上意，逼要万两赃银交纳。
cǐ shí zhǐ de biàn mài jiā chǎn dàn shì yǒu shuì qì kě chá zhě yǒu sī jìng zì gū jià guān mài
此时只得变卖家产，但是有税契可查者，有司径自估价官卖。
zhǐ yǒu xù zhì yí gè xiǎo xiǎo rì zhuāng wèi zēng qǐ shuì guān fǔ bù zhī
只有续置一个小小日庄，未曾起税、官府不知。
mǎ dé chēng shì gù xiáng píng xī zhì jiāo zhǐ shuō gù jiā chǎn yè yāng tā zàn shí chéng rèn
马德称恃顾祥平昔至交，只说顾家产业，央他暂时承认。
yòu yǒu gǔ dǒng shū jí děng xiàng yuē shù bǎi jīn jì yǔ huáng shèng jiā qù qì
又有古董书籍等项，约数百金，寄与黄胜家去讫。
què shuō yǒu sī guān jiāng mǎ jǐ shì jiā fáng chǎn tián yè jìn shù biàn mài wèi zú qí shù wù bái chuī máo qiú cī bù yǐ
却说有司官将马给事家房产田业尽数变卖，未足其数，兀白吹毛求疵不已。
mǎ dé chēng fú shū zài fén táng wū nèi zàn zhù hū yī rì gù xiáng qiǎn rén lái yán fǔ shàng yú xià tián zhuāng guān fǔ yǐ zhī mán bù dé le mǎ dé chēng wú kě nài hé zhǐ de rù guān
马德称扶枢在坟堂屋内暂住，忽一日，顾祥遣人来言，府上余下田庄，官府已知，瞒不得了，马德称无可奈何，只得入官。
hòu lái wén de fǎn shì gù xiáng jǔ shǒu yī zé kǒng hòu lián lěi èr zhě bó yǒu sī de xiào liǎn
后来闻得反是顾祥举首，一则恐后连累，二者博有司的笑脸。
dé chēng zhī rén qíng hǎo xiǎn fù zhī yī xiào
德称知人情好险，付之一笑。
guò chǎng suì yú mǎ dé chēng zài huáng shèng jiā suǒ qǔ jì dùn wù jiàn lián zǒu shù cì jù bù xiāng jiē jié wèi qiǎn rén sòng yī fēng tiè lái
过厂岁余，马德称在黄胜家索取寄顿物件，连走数次，俱不相接，结未遣人送一封帖来。
mǎ dé chēng chāi kāi kàn shí méi yǒu shū jiǎn zhǐ fēng zhàng mù yī zhǐ
马德称拆开看时，没有书柬，止封帐目一纸。
nèi kāi mǒu yuè mǒu rì mǒu shì yòng yín ruò gān mǒu gāi hé rèn mǒu gāi dú rèn
内开某月某日某事用银若干，某该合认，某该独认。
rú cǐ fēi yī cì suí jiāng gǔ dǒng shū jí děng xiàng gū jì kòu chú bù hái yī jiàn
如此非一次，随将古董书籍等项估计扣除，不还一件。
dé chēng rén nù dāng le lái rén zhī miàn jiāng zhàng mù chě suì dà mà yī chǎng zhè bān gǒu yì zhī bèi zài xiū xiāng jiàn
德称人怒，当了来人之面，将帐目扯碎，大骂一场：“这般狗邑之辈，再休相见！
cóng cǐ qīn shì yì xià tí qǐ
”从此亲事亦下题起。
huáng shèng bā bù dé dù jué mǎ jiā zhèng zhōng qí huái
黄胜巴不得杜绝马家，正中其怀。
zhèng hé zhe xī hàn féng gōng de sì jù dào shì yī guì yī jiàn jiāo qíng nǎi jiàn
正合着西汉冯公的四句，道是： 一贵一贱，交情乃见；
yī sǐ yī shēng nǎi jiàn jiāo qíng
一死一生，乃见交情。
mǎ dé chēng zài fén wū zhōng shǒu xiào nòng de yī shān lán lǚ kǒu shí bù zhōu
马德称在坟屋中守孝，弄得衣衫蓝缕，口食不周。
dāng chū fù qīn cún rì yě zēng zhōu jì guò bié rén jīn rì zì jǐ zāo kùn què shuí rén zhōu jì wǒ guǎng shǒu fén de lǎo wáng diào duó tā bǎ fén shàng shù mù dǎo mài yú rén dé chēng bù kěn
当初父亲存日，也曾周济过别人，今日自己遭困，却谁人周济我广守坟的老王掉掇他把坟上树木倒卖与人，德称不肯。
lǎo wáng zhǐ zhe lù shàng jǐ kē dà bǎi shù dào zhè shù bù zài bèng bàng mài zhī yuán fáng
老王指着路上几棵大柏树道：“这树不在泵傍，卖之元妨。
dé chēng yī jiǔ jiǎng dìng jià qián xiān dào yī kē xià lái zhōng xīn dōu shì chóng zhù kōng de bù zhí qián le
”德称依九，讲定价钱，先倒一棵下来，中心都是虫蛀空的，不值钱了。
zài dào yī kē yì fù rú cǐ
再倒一棵，亦复如此。
dé chēng tàn dào cǐ nǎi mìng yě
德称叹道：“此乃命也！
jiù jiào zhù shǒu
”就教住手。
nà liǎng kē shù zhǐ dāng shāo chái mài bù duō qián bù liǎng rì yòng wán le
那两棵树只当烧柴，卖不多钱，不两日用完了。
shēn biān zhǐ shèng de shí èr suì yí gè jiā shēng xiǎo sī yāng lǎo gōng zuò zhōng yě mài yú rén de yín wǔ liǎng
身边只剩得十二岁一个家生小厮，央老工作中，也卖与人，得银五两。
zhè xiǎo sī guò mén zhī hòu yè yè xiǎo yí qǐ lái zhǔ rén bú yào le tuì huán lǎo wáng chù suǒ qǔ yuán jià dé chēng bù dé yǐ qíng hòu jiǎn tuì le èr liǎng shēn jià mài le
这小厮过门之后，夜夜小遗起来，主人不要了，退还老王处，索取原价，德称不得已，情厚减退了二两身价卖了。
hào qí guài
好奇怪！
dì èr biàn qù jiù bù xiǎo yí le
第二遍去就不小遗了。
zhè jǐ yè xiǎo yí fēn míng shì dǎ luò dé chēng zhè èr liǎng yín zi bù zài huà xià
这几夜小遗，分明是打落德称这二两银子，不在话下。
guāng yīn sì jiàn kàn kàn fú mǎn
光阴似箭，看看服满。
dé chēng pín kùn zhī jí wú mén kě gào
德称贫困之极，无门可告。
xiǎng qǐ yǒu gè biǎo shū zài zhè jiāng háng zhōu fǔ zuò èr fǔ hú zhōu dé qīng xiàn zhī xiàn yě shì fù qīn mén shēng bù rú qù tóu bèn tā liǎng rén zhī zhōng yě yǒu yī yù
想起有个表叔在浙江杭州府做二府，猢州德清县知县也是父亲门生，不如去投奔他，两人之中，也有一遇。
dāng xià jiāng jǐ jiàn shí wù jiā huǒ tuō lǎo gōng mài chōng lù fèi
当下将几件什物家火，托老工卖充路费。
jiāng xǐ le jiù yī jiù shang shōu shí zuò yí gè bāo guǒ dā mián lù zhí zhì háng zhōu
浆洗了旧衣旧裳，收拾做一个包裹，搭眠L路，直至杭州。
jiān nà biǎo shū gāng gāng shí rì zhī qián yǐ bìng gù le
间那表叔，刚刚十日之前，已病故了。
suí dào dé qīng xiàn tóu nà gè zhī xiàn shí yòu zhèng yù zhè jǐ rì wèi qián liáng shì qíng yǔ shàng sī zhēng lùn bù hé shǐ xìng yào huí qù gào bìng guān mén wú yóu tōng bào
随到德清县投那个知县时，又正遇这几日为钱粮事情，与上司争论不合，使性要回去，告病关门，无由通报。
zhèng shì shí lái fèng sòng chú xià gé yùn nǚ léi hōng jiàn fú bēi
正是：时来凤送除下阁，运女雷轰荐福碑！
dé chēng liǎng chù tóu rù bù zháo xiǎng de nán jīng yá mén zuò guān de duō yǒu nián jiā
德称两处投入不着，想得南京衙门做官的多有年家。
yòu chèn chuán dào jīng kǒu yù yào dù jiāng zěn nài lián kǒu dà xī fēng tǔ mù chuán cùn bù nán xíng
又趁船到京口，欲要渡江，怎奈连口大西风，土木船寸步难行。
zhǐ de wǎng jù lìn yí lù bù xíng ér rù jìng wǎng liú dū
只得往句吝一路步行而入，径往留都。
qū shù guó dū nà jǐ gè chéng mén
区数国都那几个城门：
shén cè jīn chuān yí fēng mén huái yuǎn qǐng liáng dào shí chéng
神策金川仪风门，怀远请凉到石城。
sān shān jù bǎo lián tōng jì hóng wǔ zhāo yáng zǒu tài píng
三山聚宝连通济，洪武朝阳走太平。
mǎ dé chēng yóu tōng jì mén rén chéng dào fàn diàn zhōng sù le yī yè
马德称由通济门人城，到饭店中宿了一夜。
cì zǎo wǎng bù kē děng gè yá mén dǎ tīng wǎng nián duō yǒu nián jiā wèi guān de rú jīn shēng de shēng le zhuǎn de zhuǎn le sǐ de sǐ le huài de huài le yī wú suǒ yù
次早往部科等各衙门打听，往年多有年家为官的，如今升的升了，转的转了，死的死了，坏的坏了，一无所遇。
chéng xìng ér lái què nán xìng jìn ér fǎn liú lián guāng jǐng xià jué yòu shì bàn nián yǒu yú pán chán jù yǐ yòng jìn
乘兴而来，却难兴尽而返，流连光景，下觉又是半年有余，盘缠俱已用尽。
suī xià xué wu dài fū wú mén qǐ shí yě nán miǎn lǚ méng zhèng zēng yuàn tóu zhāi
虽下学伍大夫吴门乞食，也难免吕蒙正憎院投斋。
hū yī rì dé chēng tóu zhāi dào dà bào ēn sì yù jiàn gè xiāng shí xiāng qīn wèn qí xiāng lǐ zhī xiǎng
忽一日，德称投斋到大报恩寺，遇见个相识乡亲，问其乡里之享。
fāng zhī běn shěng zōng shī àn lín suì kǎo dé chēng zài xiān fú mǎn shí yīn wú lǐ wù sòng yǔ xué lǐ shī zhǎng bù céng dòng de qǐ fù wén shū jí yóu xué kěn zi yě bù xiǎng rú cǐ jiǔ kè yú wài
方知本省宗师按临岁考，德称在先服满时因无礼物送与学里师长，不曾动得起复文书及游学垦子，也不想如此久客于外。
rú jīn yīn xìn bù tōng jiào guān jìng bǎ tā zuò bì kǎo shēn chù
如今音信不通，教官径把他做避考申黜。
qiān lǐ zhī yáo wú yóu biàn fù zhēn shì wū lòu gèng zāo lián yè yǔ chuán chí yòu yù dǎ tóu fēng
千里之遥，无由辨复，真是：屋漏更遭连夜雨，船迟又遇打头风。
dé chēng wén cǐ xiāo xī cháng tàn shù shēng wú miàn huí xiāng yì yù mì gè guǎn dì quán qiě jiāo shū hú kǒu zài zuò dào lǐ
德称闻此消息，长叹数声，无面回乡，意欲觅个馆地，权且教书糊口，再作道理。
shéi zhī shì rén yǎn qiǎn bù shí gāo dī
谁知世人眼浅，不识高低。
wén zhī yì xiāng gōng zǐ rú cǐ xíng zhuàng bì shì gè làng dàng zhī tú biàn yǒu jǐn xīn xiù cháng shuí rén xìn tā shuí rén qǐng tā
闻知异乡公子如此形状，必是个浪荡之徒，便有锦心绣肠，谁人信他，谁人请他？
yòu guò le jǐ shí hé shàng men dōu guài tā hāo nǎo
又过了几时，和尚们都怪他蒿恼。
yǔ yán bù xùn bù kě jǐn shuō
语言不逊，不可尽说。
xìng ér tiān wú jué rén zhī lù
幸而天无绝人之路。
yǒu gè yùn liáng de zhào zhǐ huī yào qǐng gè mén guǎn xiān shēng tóng wǎng běi jīng yī zé péi huà èr zé dài bǐ
有个运粮的赵指挥，要请个门馆先生同往北京，一则陪话，二则代笔。
ǒu yǔ chéng ēn sì zhǔ chí shāng yì
偶与承恩寺主持商议。
dé chēng wén zhī xiǎng xiāo chéng cǐ jī huì wǎng běi jīng yī xíng qǐ xià liǎng biàn
德称闻知，想逍：”乘此机会，往北京一行，岂下两便。
suì yāng zēng jǔ jiàn
”遂央憎举荐。
nà sú zēng yě bā bù dé qiǎn nà qióng guǐ qǐ shēn jiù zài zhǐ huī miàn qián chēng yáng dé chēng hǎo chù qiě shì jiǎn qíng shén shǎo
那俗憎也巴不得遣那穷鬼起身，就在指挥面前称扬德称好处，且是柬情甚少。
zhào zhǐ huī shì wǔ guān bù guǎn sān qī èr shí yī zhǐ yào shěng biàn yuē dé chēng zài sì tóu cì xiāng jiàn zé rì qǐng le xià chuán tóng háng
赵指挥是武官，不管三七二十一，只要省，便约德称在寺，投刺相见，择日请了下船同行。
dé chēng kǒu rú xuán hé bīn zhǔ pō yě de hé
德称口如悬河，宾主颇也得合。
xià yī rì dào huáng hé àn kǒu dé chēng ǒu rán shàng àn dēng dōng
下一日到黄河岸口，德称偶然上岸登东。
hū tīng fā yī shēng xiǎng yóu rú tiān bēng dì liè zhī xíng
忽听发一声响，犹如天崩地裂之形。
huāng máng qǐ shēn kàn shí chī le yī jīng yuán lái hé kǒu jué le
慌忙起身看时，吃了一惊，原来河口决了。
zhào zhǐ huī suǒ tǒng liáng chuán sān fēn sì sàn bù zhī qù xiàng
赵指挥所统粮船三分四散，不知去向。
dàn jiàn shuǐ shì tāo tāo yī wàng wú jì
但见水势滔滔，一望无际。
dé chēng jǔ mù wú yī yǎng tiān hào kū tàn dào cǐ nǎi tiān jué wǒ mìng yě bù rú sǐ xiū
德称举目无依，仰天号哭，叹道：“此乃天绝我命也，不如死休！
fāng yù tóu rù hé liú yù yī lǎo zhě xiāng jiù wèn qí lái lì
”方欲投入河流，遇一老者相救，问其来历。
dé chēng su ba lǎo zhě cè rán lián mǐn dào kàn nǐ qīng chūn měi zhì jiāng lái qǐ wú fā jì zhī qī
德称诉罢，老者侧然怜悯，道：“看你青春美质，将来岂无发迹之期？
cǐ qù duǎn pán zhì běi jīng fèi yòng yì bù duō lǎo fū dài de yǒu sān liǎng huāng yín quán lì chéng jìng
此去短盘至北京，费用亦不多，老夫带得有三两荒银，权力程敬！
shuō ba qù mō xiù lǐ què mō gè kōng lián hū qí guài
”说罢，去摸袖里，却摸个空，连呼“奇怪！
zǐ xì kàn shí xiù dǐ yǒu yī xiǎo kǒng nà zhě zhě gǎn zǎo chū mén bù zhī zài nà lǐ è zhe jiǎn luò de jiǎn qù le
”仔细看时，袖底有一小孔，那者者赶早出门，不知在那里遏着剪络的剪去了。
lǎo zhě jiē tàn dào gǔ rén yún de zán xīn kěn rì shì nǐ yùn tōng shí
老者嗟叹道：“古人云：‘得咱心肯日，是你运通时。
jīn rì kàn qǐ lái jiù shì xīn kěn yě yǒu gè tiān shù
’今日看起来，就是心肯，也有个天数。
fēi shì lǎo fū lìn xī nǎi zú xià mìng yùn bù tōng suǒ zhì ěr
非是老夫吝惜，乃足下命运不通所致耳。
yù qū zú xià guò shè xià yòu kǒng lù yuǎn bù biàn nǎi yāo dé chēng dào shì xīn lǐ xiàng yí gè xiāng shú de zhǔ rén jiā jiè yín wǔ qián wèi zèng
欲屈足下过舍下，又恐路远不便，”乃邀德称到市心里，向一个相熟的主人家借银五钱为赠。
dé chēng shēn gǎn qí yì zhǐ de shòu le zài sān chēng xiè ér bié
德称深感其意，只得受了，再三称谢而别。
dé chēng xiǎng zhè wǔ qián yín zi rú hé pán chán de xǔ duō lù
德称想这五钱银子，如何盘缠得许多路。
sī liang yī jì mǎi xià zhǐ bǐ yí lù mài zì
思量一计，买下纸笔，一路卖字。
dé chēng xiě zuò jù jiā zhēng nài shí yùn wèi lì bù néng tǎo dé wén rén mò shì shǎng jiàn bù guò cūn fāng yě diàn hú luàn mǎi jǐ zhāng hu bì cǐ bèi xiǎo de shén me hǎo dǎi nà kěn chū qián
德称写作俱佳，争奈时运未利，不能讨得文人墨士赏鉴，不过村坊野店胡乱买几张糊壁，此辈晓得什么好歹，那肯出钱。
dé chēng yǒu yī dùn méi yī dùn bàn jī bàn bǎo zhí ái dào běi jīng chéng lǐ xià le fàn diàn
德称有一顿没一顿，半饥半饱，直挨到北京城里，下了饭店。
jiān diàn zhǔ rén jiè xù shēn kàn chá yǒu liǎng gè xiāng hòu de nián bó yí gè shì bīng bù yóu shì láng yí gè shì zuǒ qīng cáo guāng lù
间店主人借绪绅看查，有两个相厚的年伯，一个是兵部尤侍郎，一个是左卿曹光禄。
dāng xià xiě le míng cì xiān qù yè cáo gōng
当下写了名刺，先去谒曹公。
cáo gōng jiàn qí yī shān bù zhěng xīn xià bú yuè yòu zhī shì wáng zhèn de chóu jiā bù gǎn zhāo jià sòng xià xiǎo xiǎo chéng yí jiù cí le
曹公见其衣衫不整，心下不悦，又知是王振的仇家，不敢招架，送下小小程仪就辞了。
zài qù jiàn yóu shì láng nà yóu gōng yě shì gè méi yì sī de zì jiā yī wú suǒ zèng xiě yī fēng jiǎn tiě jiàn zài biān shàng lù zǒng bīng chù diàn zhǔ rén jiàn yǒu zhè fēng shū liào yǒu jì yù jiāng wǔ liǎng yín zi jiè wèi pán chán
再去见尤侍郎，那尤公也是个没意思的，自家一无所赠，写一封柬帖荐在边上陆总兵处，店主人见有这封书，料有际遇，将五两银子借为盘缠。
shéi zhī zhèng zhí běi lǔ yě xiān wèi kòu dà lüè rén chù lù zǒng bīng shī jī niǔ jiě lái jīng jiān zuì lián yóu shì láng dōu bà guān qù le
谁知正值北虏也先为寇，大掠人畜，陆总兵失机，扭解来京间罪，连尤侍郎都罢官去了。
dé chēng zài sài wài dān gé le sān sì shí yuè yòu wú suǒ yù yī jiù huí dào jīng chéng lǚ yù
德称在塞外担阁了三四十月，又无所遇，依旧回到京城旅寓。
diàn zhǔ rén zhé le wǔ liǎng yín zi méi chù qǔ tǎo yòu qiàn xià fáng qián fàn qián ruò gān suǒ xìng zuò gè wǎn zhuǎn dào bù hǎo tuī tā chū mén xiǎng qǐ yí gè zhǔ yì lái
店主人折了五两银子，没处取讨，又欠下房钱饭钱若干，索性做个宛转，倒不好推他出门，想起一个主意来。
qián miàn hú tòng yǒu gè liú qiān hù qí zi bā suì yào fǎng gè xià lù xiān shēng jiāo shū nǎi jiàn dé chēng
前面胡同有个刘千户，其子八岁，要访个下路先生教书，乃荐德称。
liú qiān hù dà xǐ jiǎng guò shù qíng èr shí liǎng
刘千户大喜，讲过束情二十两。
diàn zhǔ rén xiān zhī yī jì shù xiū zì jǐ shōu shòu zhǔn le suǒ jiè zhī shù
店主人先支一季束修自己收受，准了所借之数。
liú qiān hù pō jǐn zhǔ dào sòng yī tào xīn yī fú yíng jiē dé chēng dào bǐ zuò guǎn
刘千户颇尽主道，送一套新衣服，迎接德称到彼坐馆。
zì cǐ lìn cān xià quē qiě xun yǒng zhī xiá chóng wēn jīng shǐ zài lǐ wén zhāng gāng gāng zuò yì sān gè yuè xué shēng chū qǐ dòu lái dà yī xià yào xià xiào shí èr cháo shēn sǐ
自此吝餐下缺，且训涌之暇，重温经史，再理文章，刚刚坐毅三个月，学生出起痘来，大医下药下效，十二朝身死。
liú qiān hù dān zhǐ cǐ zi zhèng zài āi tòng yòu yǒu kè bó xiǎo rén duì tā shuō dào mǎ dé chēng shì gè jiàng huò de dà suì hào qì de hè shén suǒ dào zhī chù bì yǒu zāi yāng
刘千户单只此子，正在哀痛，又有刻薄小人对他说道：“马德称是个降祸的大岁，耗气的鹤神，所到之处，必有灾殃。
zhào zhǐ huī qǐng le tā jiù huài le liáng chuán yóu shì láng jiàn le tā jiù huài le guān zhí
赵指挥请了他就坏了粮船，尤恃郎荐了他就坏了官职。
tā shì gè bù jí lì de xiù cái bù gāi yǔ tā qīn jìn
他是个不吉利的秀才，不该与他亲近。
liú qiān hù bù xiǎng zì r sǐ shēng yǒu mìng dào bào yuàn xiān shēng dài lèi le
”刘千户不想自儿死生有命，到抱怨先生带累了。
gè chù chuán shuō cóng cǐ jīng zhōng qǐ tā yí gè yì míng jiào zuò dùn xiù cái
各处传说，从此京中起他一个异名，叫做“钝秀才”。
fán dùn xiù cái jiē shàng guò qù jiā jiā bì hù chǔ chù guān mén
凡钝秀才街上过去，家家闭户，处处关门。
dàn shì zǎo xíng yù zhe dùn xiù cái de yī rì méi cǎi zuò mǎi mài de shé běn xún rén de bù è gào guān de lǐ shū tǎo zhài de xià shì sī dǎ dìng shì sī mà jiù shì xiǎo xué shēng shàng xué yě bèi xiān shēng dǎ jǐ xià shǒu xīn
但是早行遇着钝秀才的一日没采，做买卖的折本，寻人的不遏，告官的理输，讨债的下是厮打定是厮骂，就是小学生上学也被先生打几下手心。
yǒu cǐ shù xiàng bǎ tā zuò yāo wù xiāng kàn
有此数项，把他做妖物相看。
tǎng rán xiá lù xiāng féng yī gè gè tǔ kǒu xián mò jiào jù jí lì fāng zǒu
倘然狭路相逢，一个个吐口涎沫，叫句吉利方走。
kě lián mǎ dé chēng yì guān zhī zhòu bǎo xué zhī nuò jīn rì shí yùn xià lì nòng de rì wú bǎo cān yè wú ān xiù
可怜马德称衣冠之胄，饱学之懦，今日时运下利，弄得日无饱餐，夜无安宿。
tóng shí yǒu gè zhè zhōng wú jiàn shēng xìng shén yìng zhí
同时有个浙中吴监生，性甚硬直。
wén zhī dùn xiù cái zhī míng xià xìn yǒu cǐ shì tè dì xún tā xiāng huì yán zhì yù suǒ kòu qí xiōng zhōng suǒ xué shén yǒu jiē dài zhī yì
闻知钝秀才之名，下信有此事，特地寻他相会，延至寓所，叩其胸中所学，甚有接待之意。
zuò xí yóu wèi nuǎn hū de jiā shū bào jiā zhōng lǎo fù bìng gù liàng qiàng ér bié zhuǎn jiàn yǔ tóng xiāng lǚ hóng zhǒng
坐席犹未暖，忽得家书报家中老父病故，踉跄而别，转荐与同乡吕鸿肿。
lǚ gōng qǐng zhì yù suǒ dài yǐ shèng zhuàn fāng cái jǔ zhe hū rán chú fáng zhōng huǒ qǐ xué jiā jīng huāng táo bèn
吕公请至寓所，待以盛撰，方才举著，忽然厨房中火起，学家惊慌逃奔。
dé chēng yīn fù něi jīng xíng le jǐ bù bèi dì fāng ná tā zuò rén tóu jiě qù guān sī xià yóu fēn shuō xià le jiān pù
德称因腹馁经行了几步，被地方拿他做人头，解去官司，下由分说，下了监铺。
xìng lǚ hóng zhǒng shì gè yǒu tiān lǐ de rén tì tā shǐ qián miǎn qí jiā zé
幸吕鸿肿是个有天理的人，替他使钱，免其枷责。
cóng cǐ dùn xiù cái qí míng yì zhe wú rén zhāo jiē réng fù mài zì wéi shēng
从此钝秀才其名益著，无人招接，仍复卖字为生。
guàn yǔ biǎo jiā shū shòu zhóu xǐ féng xīn suì xiě chūn lián
惯与婊家书寿轴，喜逢新岁写春联。
yè jiān cháng zài zǔ shī miào guān shèng miào wǔ xiǎn miào zhè jǐ chù ān shēn
夜间常在祖师庙、关圣庙、五显庙这几处安身。
huò yǔ dào rén dài xiě shū tóu chèn jǐ wén qián dù rì
或与道人代写疏头，趁几文钱度日。
huà fēn liǎng tóu què shuō huáng bìng guǐ huáng shèng zì cóng mǎ dé chēng qù hòu chū shí hái bó tā huán xiāng
话分两头，却说黄病鬼黄胜，自从马德称去后，初时还伯他还乡。
dào zōng shī xíng chù bú jiàn huí jiā yòu yǒu rén chuán xìn dào shì suí zhào zhǐ huī liáng chuán shàng jīng pò huáng hé shuǐ jué yǐ zhào méi yǐ
到宗师行黜，不见回家，又有人传信，道是随赵指挥粮船上京，破黄河水决，已召没矣。
xīn xià dàn rán wú lǜ zhāo xī bī lè mèi zǐ liù yí gǎi pìn
心下但然无虑，朝夕逼勒妹子六姨改聘。
liù pín yǐ sǐ zì shì jué bù èr fu
六嫔以死自誓，决不二夫。
dào tiān shùn wǎn nián xiāng shì huáng shèng dǒng yuán huì lù mǎi zhōng le qiū bǎng lǐ zhōng fèng chéng zhě tián mén sāi hù
到天顺晚年乡试，黄胜董缘贿赂，买中了秋榜，里中奉承者填门塞户。
wén zhī liù huàn nián zhǎng wèi jià qiú qīn zhě rì bù lí mén liù mó jiān zhí bù cóng huáng shèng yě wú kě nài hé
闻知六焕年长未嫁，求亲者日不离门，六馍坚执不从，黄胜也无可奈何。
dào dōng dǐ dǎ dié xíng náng zài běi jīng huì shì
到冬底，打叠行囊在北京会试。
mǎ dé chēng jiàn le xiāng shì lù yǐ zhī huáng shèng dé yì bì rán dào jīng xiǎng qǐ jiù hèn xiū yǔ xiāng jiàn yù xiān chū jīng duǒ bì
马德称见了乡试录，已知黄胜得意，必然到京，想起旧恨，羞与相见，预先出京躲避。
shéi zhī huáng shèng xià nài gōng míng
谁知黄胜下耐功名。
ruò shì zì jiā xué wèn shàng zhēng lái de qián chéng dào yě lǐ zhī dāng rán xià fàng zài xīn lǐ
若是自家学问上挣来的前程，倒也理之当然，下放在心里。
tā yuán shì mǎi lái de jǔ rén xiǎo rén chéng jūn zǐ zhī qì bù jué shǒu zhī wǔ zhī zú zhī dǎo zhī
他原是买来的举人，小人乘君子之器，不觉手之舞之，足之蹈之。
yòu jiāng yín wǔ shí liǎng mǎi le gè kān hé chí yì dào jīng xún le gè dà dà de xià chǔ qiě xià qù wēn xí jīng shǐ zhōng rì chuān huā jiē guò liǔ xiàng zài yuàn zi lǐ biǎo zi jiā xíng lè
又将银五十两买了个勘合，驰驿到京，寻了个大大的下处，且下去温习经史，终日穿花街过柳巷，在院子里表子家行乐。
cháng yán dào lè jí bēi shēng piào chū yī shēn chǎng chuāng
常言道“乐极悲生”，嫖出一身厂疮。
kē chǎng jiàn jìn jiāng bái jīn bǎi liǎng sòng dà yī zhǐ qiú sù yù
科场渐近，将白金百两送大医，只求速愈。
dà yī yòng qīng fěn jié yào shù rì zhī nèi shēn tǐ guāng xiān cǎo cǎo wán chǎng ér guī
大医用轻粉劫药，数日之内，身体光鲜，草草完场而归。
bù gòu bàn nián chuāng dú dà fā yī zhì bù quán wū hū āi zāi sǐ le
不够半年，疮毒大发，医治不痊，呜呼哀哉，死了。
jì wú xiōng dì yòu wú yú xi zú jiān dōu lái qiǎng duó jiā sī
既无兄弟，又无于息，族间都来抢夺家私。
qí qī wáng shì yòu méi zhǔ zhāng quán lài liù huàn yī shēn nèi zhī sāng shì wài yìng qīn zú àn pǔ lì sì zhòng xīn jù yuè fú wú yán
其妻王氏又没主张，全赖六焕一身，内支丧事，外应亲族，按谱立嗣，众心俱悦服无言。
liù huàn zì jiā yě fēn de yī gǔ jiā sī bù xià shù gàn jīn
六焕自家也分得一股家私，不下数干金。
xiǎng qǐ zhàng fū fù zhōu xiāo xī wèi zhī zhēn jiǎ gǔ le duō shǎo pán chán gè chù qiǎn rén dǎ tīng xià luò
想起丈夫覆舟消息，未知真假，贾了多少盘缠，各处遣人打听下落。
yǒu rén zì běi jīng lái chuán shuō mǎ dé chēng wèi sǐ luò mò zài jīng jīng zhōng dōu hū wèi dùn xiù cái
有人自北京来，传说马德称未死，落莫在京，京中都呼为“钝秀才”。
liù huàn shì gè nǚ zhōng dài fū shén yǒu pī zhe shōu shí qǐ zī zhòng yín liǎng dài chǎng yā wèi chōng pū gù xià chuán zhǐ yī wǎng lái dào běi jīng xún qǔ zhàng fū
六焕是个女中大夫，甚有劈着～收拾起辎重银两，带厂丫畏憧仆，雇下船只，一往来到北京寻取丈夫。
fǎng zhī mǎ dé chēng zài zhēn dìng fǔ lóng xīng sì dà bēi gé xiě fǎ huá jīng pā nǎi jiāng bái jīn bǎi liǎng xīn yī shù tào xīn bǐ zuò shū jiān fēng tíng dāng chà lǎo jiā rén gōng ān zé qù yíng jiē zhàng fū
访知马德称在真定府龙兴寺大悲阁写《法华经趴乃将白金百两，新衣数套，辛笔作书，缄封停当，差老家人工安责去，迎接丈夫。
fēn fù dào wǒ rú jīn biàn yǔ mǎ xiàng gōng yuán lì rù jiān qǐng mǎ xiàng gōng dào cǐ dú shū yìng jǔ bù kě chí zhì
分付道：“我如今便与马相公援例入监，请马相公到此读书应举，不可迟滞。
wáng ān dào yóu xìng sì jiàn le zhǎng lǎo wèn fú jiàn mǎ xiàng gōng hé zài
王安到尤兴寺，见了长老，问：“福建马相公何在？
zhǎng lǎo dào wǒ zhè lǐ zhǐ yǒu gè dùn xiù cái bìng méi yǒu shén me mǎ xiàng gōng
”长老道：“我这里只有个‘钝秀才’，并没有什么马相公。
wáng ān dào jiù shì le fán yǐn xiāng jiàn
”王安道：“就是了，烦引相见。
hé shàng yǐn dào dà bēi gé xià zhǐ dào bàng biān zhuō shàng xiě jīng de bú shì dùn xiù cái
”和尚引到大悲阁下，指道：”傍边桌上写经的，不是钝秀才？
zhǔ ān zài jiā shí céng jiàn guò mǎ dé chēng jǐ cì jīn rì suī rán lán lǚ rú hé bù rèn de
”主安在家时曾见过马德称几次，今日虽然蓝缕，如何不认得？
yī jiàn dé chēng biàn guì xià kē tóu
一见德称便跪下磕头。
mǎ dé chēng què zài pín jiàn huàn nàn zhī zhōng bù liào yǒu cǐ yī shí xiǎng bù qǐ lái
马德称却在贫贱患难之中，不料有此，一时想不起来。
huāng máng fú zhù jiàn dào zú xià hé rén
慌忙扶住，间道：”足下何人？
wáng ān dào xiǎo de shì jiāng lè xiàn huáng jiā fèng xiǎo jiě zhī mìng tè lái yíng jiē xiàng gōng xiǎo jiě yǒu shū zài cǐ
”王安道：“小的是将乐县黄家，奉小姐之命，特来迎接相公，小姐有书在此。
dé chēng biàn wèn
”德称便问。
nǐ xiǎo jiě jià guī hé zhái guǎng wáng ān dào xiǎo jiě shǒu zhì zhì jīn shì bù gǎi shì
“你小姐嫁归何宅广王安道：“小姐守志至今，誓不改适。
yīn jiā xiāng gōng jìn gù xiǎo jiě qīn dào jīng zhōng lái fǎng xiàng gōng yào yǔ xiàng gōng rù sù běi yōng qǐng xiàng gōng zǎo bàn xíng qī
因家相公近故，小姐亲到京中来访相公，要与相公入粟北雍，请相公早办行期。
dé chēng fāng cái kāi jiān ér kàn yuán lái shì yī shǒu shī shī yuē
”德称方才开缄而看，原来是一首诗，诗曰：
hé shì xiāo láng liàn yuǎn yóu
何事萧郎恋远游？
yīng zhī niǎo mào wèi lóng tóu
应知鸟帽未笼头。
tú nán zì yǒu fēng yún biàn qiě zhěng shuāng xiāo jí fèng lóu
图南自有风云便，且整双萧集凤楼。
dé chēng kàn ba wēi wēi ér xiào
德称看罢，微微而笑。
gōng ān xiàn shàng yī fú yín liǎng qiě qǐng qǐ chéng rì qī
工安献上衣服银两，且请起程日期。
dé chēng dào xiǎo jiě shèng qíng wǒ qǐ bù zhī
德称道：“小姐盛情，我岂不知？
zhǐ shì wǒ yǒu yán zài chōng ruò yào dòng fǔ huā zhú yè bì xū jīn bǎng guà míng shí
只是我有言在充：‘若要洞府花烛夜，必须金榜挂名时。
xiàng kùn pín kùn xué yè jiǔ huāng
，向困贫困，学业久荒。
jīn xìng yǒu yú zī kě gōng dēng huǒ zhī fèi qiě dài míng nián qiū shì de dài zhī hòu fāng gǎn yǔ xiǎo jiě xiāng jiàn
今幸有余资可供灯火之费，且待明年秋试得怠之后，方敢与小姐相见。
wáng ān bù gǎn xiāng bī mù cì huí shū
”王安不敢相逼，木赐回书。
dé chēng qǔ xiě jīng yú xià de jiǎn sī yī fú dá shī sì jù
德称取写经余下的茧丝一幅，答诗四句：
zhú zhú fēng chén yǐ yàn yóu hào yīn gāng xǐ jiàn pēng tóu
逐逐风尘已厌游，好音刚喜见怦头。
jì é sù yǒu pān huā yuē mò qiǎn fǔ shēng chū fèng lóu
妓娥夙有攀花约，莫遣莆声出凤楼。
dé chēng fēng le shī fù yǔ wáng ān
德称封了诗，付与王安。
wáng ān xīng yè guī jīng huí fù le liù wǎn xiǎo jiě
王安星夜归京，回复了六婉小姐。
kāi shī kàn bì tàn xī bù yǐ
开诗看毕，叹惜不已。
qí nián tiān shùn yé ye zhèng yù tǔ mù zhī biàn huáng tài hòu quán qǐng yóu wáng shè wèi gǎi yuán jǐng tài
其年天顺爷爷正遇“土木之变”，皇太后权请邮王摄位，改元景泰。
jiāng hǎo yān wáng zhèn quán jiā chāo méi jǐ cān hé gōng zhèn chī kuī de jiā guān cì yīn huáng xiǎo jiě zài yù zhōng de le zhè gè xiāo xī yòu qiǎn wáng ān dào yóu xìng sì bào yǔ mǎ dé chēng zhī dào
将好阉王振全家抄没，几参劾工振吃亏的加官赐荫，黄小姐在寓中得了这个消息，又遣王安到尤兴寺报与马德称知道。
zǒng chēng cǐ shí suī rán jiè yù sēng fáng tú shū mǎn àn xiān yī měi shí yǐ bù shì zài xiān le
总称此时虽然借寓僧房，图书满案，鲜衣美食，已不似在先了。
hé shàng men xiǎo de shì mǎ gōng zi mǎ xiàng gōng wú xià qīn jìng
和尚们晓得是马公子马相公，无下钦敬。
qí nián zhèng shì sān shí èr suì jiāo féng hǎo yùn zhèng yīng zhāng tiě kǒu xiān shēng tuī suàn zhī yǔ
其年正是三十二岁，交逢好运，正应张铁口先生推算之语。
kě jiàn wàn bān jiē shì mìng bàn diǎn bù yóu rén
可见：万般皆是命，半点不由人。
dé chēng zhèng zài sì zhōng wēn xí jiù yè yòu dé le gōng ān bào xìn shōu shí xíng náng bié le zhǎng lǎo fù jīng lìng xún yī yù ān xiē
德称正在寺中温习旧业，又得了工安报信，收拾行囊，别了长老赴京，另寻一寓安歇。
huáng xiǎo jiě bō jiā chōng èr rén fú shì yī yīng rì yòng gōng jǐ luò yì fèn sòng
黄小姐拨家憧二人伏侍，一应日用供给，络绎愤送。
dé chēng cǎo chéng biǎo zhāng xù xiān chén mǎ wàn qún zhí yán de huò zhī yóu yī zé wèi fù qīn qǐ ēn zhāo xuě yī zé wèi zì jǐ biàn fù qián chéng shèng zhǐ dào zhǔn fù mǎ wàn qún yuán guān réng jiā sān jí mǎ rèn fù xué fù mó
德称草成表章，叙先臣马万群直言得祸之由，一则为父亲乞恩昭雪，一则为自己辨复前程，圣旨倒，准复马万群原官，仍加三级，马任复学复摩。
suǒ chāo méi tián chǎn yǒu sī zhuī gěi
所抄没田产，有司追给。
dé chēng chà jiā dǒng bào yǔ xiǎo jiě zhī dào
德称差家懂报与小姐知道。
huáng xiǎo jiě yòu chà wáng ān sòng yín liǎng dào dé chēng yù zhōng jiào tā dù lì rù sù
黄小姐又差王安送银两到德称寓中，叫他度例入粟。
míng chūn jiù kǎo le jiān yuán zhì qiū fā kuí
明春就考了监元，至秋发魁。
jiù yú yù zhōng zhěng bèi xǐ yán yǔ huáng xiǎo jiě chéng qīn
就于寓中整备喜筵，与黄小姐成亲。
lái chūn yòu zhōng le dì shí míng huì kuí diàn shì èr jiǎ kǎo xuǎn shù jí shì
来春又中了第十名会魁，殿试二甲，考选庶吉士。
shàng biǎo gěi jiǎ huán xiāng fén huáng yè mù shèng zhǐ zhǔn le
上表给假还乡，焚黄谒墓，圣旨准了。
fū qī yì jǐn huán xiāng fǔ xiàn guān yuán chū guō yíng jiē
夫妻衣锦还乡，府县官员出郭迎接。
wǎng nián chāo méi tián zhái jù yòng guān jià shú hái zào cè jiāo gē fēn háo bù shǎo
往年抄没田宅，俱用官价赎还，造册交割，分毫不少。
bīn péng yī xiàng shū shī zhě cǐ rì bēn zǒu qí mén rú shì
宾朋一向疏失者，此日奔走其门如市。
zhǐ yǒu gù xiáng yī rén zì jué xiū cán qiān wǎng tā jùn qù qì
只有顾祥一人自觉羞惭，迁往他郡去讫。
shí zhāng tiě kǒu xiān shēng shàng zài wén zhī mǎ gōng yú de dì róng guī tè lái bài hè dé chēng hòu zèng zhī ér qù
时张铁口先生尚在，闻知马公于得第荣归，特来拜贺，德称厚赠之而去。
hòu lái mǎ rèn zhí zuò dào lǐ bīng xíng sān bù shàng shū liù mō xiǎo jiě fēng yī pǐn fū rén
后来马任直做到礼、兵、刑三部尚书，六摸小姐封一品夫人。
suǒ shēng èr yǔ jù zhōng jiǎ kē tì yīng xià jué
所生二予，俱中甲科，替缨下绝。
zhì jīn yán píng fǔ rén shuō dú shū rén bù dé dì zhě bǎ dùn xiù cái wéi bǐ
至今延平府人，说读书人不得第者，把“钝秀才”为比。
hòu rén yǒu shī tàn yún
后人有诗叹云：
shí nián luò tuò shǎo zhī yīn yī rì fēng yún de chèn xīn
十年落魄少知音，一日风云得称心。
qiū jú chūn táo shí gè yǒu hé xū hǎi dǐ qù lāo zhēn
秋菊春桃时各有，何须海底去捞针。