sòng xiǎo guān tuán yuán pò zhān lì
宋小官团圆破毡笠
bú shì yīn yuán mò qiǎng qiú yīn yuán qián dìng bù xū yōu
不是姻缘莫强求，姻缘前定不须忧。
rèn cóng bō làng fān tiān qǐ zì yǒu zhōng liú wěn dù zhōu
任从波浪翻天起，自有中流稳渡舟。
huà shuō zhèng dé nián wèn sū zhōu fǔ kūn shān xiàn dà jiē yǒu yī jū mín xìng sòng míng dūn yuán shì huàn jiā zhī hòu
话说正德年问，苏州府昆山县大街，有一居民，姓宋名敦，原是宦家之后。
hún jiā lú shì fū qī èr kǒu bù zuò shēng lǐ kào zhe zǔ yí tián dì jiàn chéng shōu xiē zū kè lì huà
浑家卢氏，夫妻二口，不做生理，靠着祖遗田地，见成收些租课力话。
nián guò sì shí bìng bù céng shēng de yī nán bàn nǚ
年过四十，并不曾生得一男半女。
sòng dūn yī rì duì hún jiā shuō zì gǔ dào yǎng ér dài lǎo jī gǔ fáng jī
宋敦一日对浑家说：“自古道：‘养儿待老，积谷防饥。
nǐ wǒ nián guò sì xún shàng wú zǐ sì
’你我年过四旬，尚无子嗣。
guāng yīn sì jiàn zhǎ yǎn tóu bái
光阴似箭，眨眼头白。
bǎi nián zhī shì kào zhe hé rén
百年之事，靠着何人？
shuō ba bù jué lèi xià
”说罢，不觉泪下。
lú shì dào sòng mén jī zǔ shàn liáng wèi zēng zuò è zào yè
卢氏道：“‘宋门积祖善良，未曾作恶造业；
kuàng nǐ yì shì dān chuán lǎo tiān jué bù jué nǐ zǔ zōng zhī sì
况你义是单传，老天决不绝你祖宗之嗣。
zhāo yú yě yǒu zǎo wǎn ruò shì bù gāi zhāo shí biàn shì yǎng de cháng chéng bàn lù shàng yě pāo piě le láo ér wú gōng zài tiān xǔ duō bēi qì
招于也有早晚，若是不该招时，便是养得长成，半路上也抛撇了，劳而无功，在添许多悲泣。
sòng dūn diǎn tóu dào shì
”宋敦点头道是。
lì cái shì lèi wèi gàn zhǐ tīng de zuò qǐ zhōng yǒu rén ké sòu jiào huàn dào yù fēng zài jiā me
力才拭泪未干，只听得坐启中有人咳嗽，叫唤道：“玉峰在家么？
yuán lái sū zhōu fēng sú bù lùn dà jiā xiǎo jiā dōu yǒu gè wài hào bǐ cǐ xiāng chèn yù fēng jiù shì sòng dūn de wài hào sòng dūn cè ěr ér tīng jiào huàn dì èr jù biàn rèn de shēng yīn
”原来苏州风俗，不论大家小家，都有个外号，彼此相称：玉峰就是宋敦的外号，宋敦侧耳而听，叫唤第二句，便认得声音。
shì liú shùn quán
是刘顺泉。
nà liú shùn quán shuāng míng yǒu cái jī zǔ jià yī zhī dà chuán lǎn zǎi kè huò wǎng gè shěng jiāo xiè
那刘顺泉双名有才，积祖驾一只大船，揽载客货，往各省交卸。
chèn de hǎo xiē shuǐ jiǎo yín liǎng yí gè shí quán de jiā yè tuán tuán dōu zuò zài chuán shàng
趁得好些水脚银两，一个十全的家业，团团都做在船上。
jiù shì zhè zhǐ chuán běn yě zhí jǐ bǎi jīn hún shēn shì xiāng tuǒ mù dǎ zào de
就是这只船本，也值几百金，浑身是香椭木打造的。
jiāng nán yī shuǐ zhī de duō yǒu zhè xíng shēng lǐ
江南一水之地，多有这行生理。
nà liú yǒu cái shì sòng dūn zuì qì zhī you tīng de shì tā shēng yīn lián máng qū chū zuò qǐ
那刘有才是宋敦最契之友，听得是他声音，连忙趋出坐启。
bǐ cǐ bù xū zuō yī gǒng shǒu xiāng jiàn fēn zuò kàn chá zì bù bì shuō
彼此不须作揖，拱手相见，分坐看茶，自不必说。
sòng dūn dào shùn quán jīn rì rú hé de xiá
宋敦道：“顺泉今日如何得暇？
liú yǒu cái dào tè lái yǔ yù fēng jiè jiàn dōng xī
刘有才道：“特来与玉峰借件东西。
sòng dūn xiào dào zhǔ zhōu quē shén me dōng xī dào yǔ hán jiā xiāng jiè
宋敦笑道：主舟缺什么东西，到与寒家相借？
liú yǒu cái dào bié de dōng xī bù lái gān líng
”刘有才道：“别的东西不来干凌。
zhǐ zhè zuò shì zhái shàng yǒu yú de gù cǐ gǎn lái qǐ kǒu
只这作，是宅上有余的，故此敢来启口。
sòng dūn dào guǒ shì hán jiā suǒ yǒu jué bù xiāng lìn
”宋敦道：“果是寒家所有，决不相吝。
liú yǒu cái bù huāng bù máng shuō chū zhè jiàn dōng xī lái
”刘有才不慌不忙，说出这件东西来。
zhèng shì
正是：
bèi hòu bìng fēi qíng zhào dāng qián bú shì kùn xiōng
背后并非擎诏，当前不是困胸。
é huáng xì bù mì zhēn fèng jìng shǒu jiāng lái gòng fèng
鹅黄细布密针缝，净手将来供奉。
huán yuàn céng zhuāng míng chāo qí shén bìng chèn wēi róng
还愿曾装冥钞，祈神并衬威容。
míng shān gǔ chà jǐ xiāng cóng rǎn xià lú xiāng fú dòng
名山古刹几相从，染下炉香浮动。
lái lái sòng dūn fū qī èr kǒu kùn nán yú de zi gè chù shāo xiāng qí sì zuò chéng huáng bù fu huáng bù dài zhuāng guǒ fú mǎ chūn qián zhī lèi
来来宋敦夫妻二口，困难于得子，各处烧香祈嗣，做成黄布袱、黄布袋装裹佛马椿钱之类。
shāo guò xiāng hòu xuán guà yú jiā zhōng fó táng zhī nèi shèn shì zhì chéng
烧过香后，悬挂于家中佛堂之内，甚是志诚。
liú yǒu cái cháng yú sòng dūn wǔ nián sì shí liù suì le ā mā xú shì yì wú zǐ xī
刘有才长于宋敦五年，四十六岁了，阿妈徐氏亦无子息。
wén de huī zhōu yǒu yán shāng qiú sì xīn jiàn chén zhōu niáng niáng miào yú sū zhōu yán mén zhī wài xiāng huǒ shén shèng qí dǎo bù jué
闻得徽州有盐商求嗣，新建陈州娘娘庙于苏州阎门之外，香火甚盛，祈祷不绝。
liú yǒu cái qià hǎo yǒu gè fāng biàn yào jià chuán wǎng fēng qiáo jiē kè yì yù jìn yī zhù xiāng què bù céng zuò de bù fu bù dài tè tè yǔ sòng jiā gào jiè
刘有才恰好有个方便，要驾船往枫桥接客，意欲进一住香，却不曾做得布袱布袋，特特与宋家告借。
qí shí shuō chū yuán gù sòng dūn chén ēn bù yǔ
其时说出缘故，宋敦沉恩不语。
liú yǒu cái dào yù fēng mò fēi yǒu lìn jiè zhī xīn me ruò wū huài shí yí gè jiù péi liǎng gè
刘有才道：“玉峰莫非有吝借之心么，若污坏时，一个就赔两个。
sòng dūn dào qǐ yǒu cǐ lǐ
”宋敦道：“岂有此理！
zhǐ shì yī jiàn jì rán niáng niáng miào líng xiǎn xiǎo zi yì yù fù zhōu yī wǎng
只是一件，既然娘娘庙灵显，小子亦欲附舟一往。
zhǐ bù zhī jǐ shí qù
只不知几时去？
liú yǒu cái dào jí kè biàn xíng
”刘有才道：“即刻便行。
sòng dūn dào bù fu bù dài zhuō jīng lìng yǒu yī fù gòng shì liǎng fù jǐn kě fēn yòng
”宋敦道：“布袱布袋，拙荆另有一副，共是两副，尽可分用。
liú yǒu cái dào rú cǐ shén hǎo
”刘有才道：“如此甚好。
sòng dūn rù nèi yǔ hún jiā shuō zhī yù wǎng jùn chéng shāo xiāng zhī shì
”宋敦入内，与浑家说知欲往郡城烧香之事。
liú shì yě huān xǐ
刘氏也欢喜。
sòng dūn yú fó táng guà bì shàng qǔ xià liǎng fù bù fu bù dài liú xià yī fù zì yòng jiāng yī fù jiè yǔ liú yǒu cái
宋敦于佛堂挂壁上取下两副布袱布袋，留下一副自用，将一副借与刘有才。
liú yǒu cái dào xiǎo zi xiān wǎng zhōu zhōng cì hou yù fēng kě kuài lái
刘有才道：“小子先往舟中伺候，玉峰可快来。
chuán zài běi mén dà bǎn qiáo xià bù xián dài màn shí chī xiē jiàn chéng sù fàn bù xiāo dài mǐ
船在北门大坂桥下，不嫌怠慢时，吃些见成素饭，不消带米。
sòng dūn yīng yǔn
”宋敦应允。
dāng xià máng máng de bàn xià xiē xiāng zhú zhǐ mǎ hàn zhāng dìng duàn dǎ dié bāo guǒ chuān le yī jiàn xīn lián jiù de jié bái hú chóu dào páo gǎn chū běi mén xià chuán
当下忙忙的办下些香烛纸马汗张定段，打叠包裹，穿了一件新联就的洁白湖绸道袍，赶出北门下船。
chèn zhe shùn fēng bù gōu bàn rì qī shí lǐ zhī chéng děng xián dào le
趁着顺风，不勾半日，七十里之程，等闲到了。
zhōu pō fēng qiáo dàng wǎn wú huà
舟泊枫桥，当晚无话。
yǒu shī wèi zhèng
有诗为证：
yuè luò wū tí shuāng mǎn tiān jiāng fēng yú huǒ duì chóu mián
月落乌啼霜满天，江枫渔火对愁眠。
gū sū chéng wài hán shān sì yè bàn zhōng shēng dào kè chuán
姑苏城外寒山寺，夜半钟声到客船。
cì rì qǐ gè hēi zǎo zài chuán zhōng xǐ guàn ba chī le xiē suǒ shí jìng le kǒu shǒu yī duì er huáng bù fu tuó le míng cái huáng bù dài ān chā zhǐ mǎ wén shū guà yú xiàng shàng bù dào chén zhōu niáng niáng miào qián gāng gāng tiān xiǎo
次日起个黑早，在船中洗盥罢，吃了些索食，净了口手，一对儿黄布袱驮了冥财，黄布袋安插纸马文疏，挂于项上，步到陈州娘娘庙前，刚刚天晓。
miào mén suī kāi diàn mén hái guān zhe
庙门虽开，殿门还关着。
èr rén zài liǎng láng yóu rào guān kàn le yī biàn guǒ rán zào de qí zhěng
二人在两廊游绕，观看了一遍，果然造得齐整。
zhèng zài zàn tàn ya de yī shēng diàn mén kāi le jiù yǒu miào zhù chū lái yíng jiē jìn diàn
正在赞叹，“呀”的一声，殿门开了，就有庙祝出来迎接进殿。
qí shí xiāng kè wèi dào zhú jià shàng xū miào zhù fàng xià liú lí dēng lái qǔ huǒ diǎn zhú tǎo wén shū tì tā tōng chén dǎo gào
其时香客未到，烛架尚虚，庙祝放下琉璃灯来取火点烛，讨文疏替他通陈祷告。
èr rén fén xiān lǐ bài yǐ bì gè jiāng jǐ shí wén qián chóu xiè le miào zhù huà zhǐ chū mén
二人焚香礼拜已毕，各将几十文钱，酬谢了庙祝，化纸出门。
liú yǒu cái zài yào yāo sòng dūn dào chuán sòng dūn bù kěn
刘有才再要邀宋敦到船，宋敦不肯。
dāng xià liú yǒu cái jiāng bù fu bù dài jiāo huán sòng dūn gè gè chēng xiè ér bié
当下刘有才将布袱布袋交还宋敦，各各称谢而别。
liú yǒu cái zì wǎng fēng qiáo jiē kè qù le
刘有才自往枫桥接客去了。
sòng dūn kàn dà sè shàng zǎo yào wǎng lóu mén chèn chuán huí jiā
宋敦看大色尚早，要往娄门趁船回家。
gāng yù yí bù tīng de qiáng xià shēn yín zhī shēng
刚欲移步，听得墙下呻吟之声。
jìn qián kàn shí què shì ǎi ǎi yí gè lú xí péng dā zài miào yuán zhī cè zhōng jiān wò zhe gè yǒu bìng de lǎo hé shàng yān yān yù sǐ hū zhī bù yīng wèn zhī bù dá
近前看时，却是矮矮一个芦席棚，搭在庙垣之侧，中间卧着个有病的老和尚，恹恹欲死，呼之不应，问之不答。
sòng dūn xīn zhōng bù rěn tíng móu ér kàn
宋敦心中不忍，停眸而看。
bàng biān yī rén zǒu lái shuō dào kè rén nǐ zhǐ guǎn kàn tā zé shèn
傍边一人走来说道：“客人，你只管看他则甚？
yào biàn zuò gè hǎo shì le qù
要便做个好事了去。
sòng dūn dào rú hé zuò gè hǎo shì
”宋敦道：“如何做个好事？
nà rén dào cǐ sēng shì shǎn xī lái de qī shí bā suì le tā shuō yī shēng bù céng kāi hūn měi rì zhǐ sòng jīn gāng jīng
”那人道：“此僧是陕西来的，七十八岁了，他说一生不曾开荤，每日只诵《金刚经》。
sān nián qián zài cǐ mù huà jiàn ān méi yǒu shī zhǔ
三年前在此募化建庵，没有施主。
dā zhè gè lú xí péng r zhù xià sòng jīng bù chuò
搭这个芦席棚儿住下，诵经不辍。
zhè lǐ yǒu gè sù fàn diàn měi rì zhǐ shàng wǔ yī cān guò wǔ jiù bù yòng le
这里有个素饭店，每日只上午一餐，过午就不用了。
yě yǒu rén kě lián tā shī tā xiē qián mǐ tā jiù bǎ lái huán le diàn shàng de fàn qián bù liú yī wén
也有人可怜他，施他些钱米，他就把来还了店上的饭钱，不留一文。
jìn rì dé le zhè bìng yǒu bàn ge yuè bù yòng fàn shí le
近日得了这病，有半个月不用饭食了。
liǎng rì qián hái kāi kǒu shuō de huà wǒ men jiān tā rú cǐ shòu kǔ hé bù zǎo qù ba
两日前还开口说得话，我们间他，‘如此受苦，何不早去罢？
tā shuō yīn yuán wèi dào hái děng liǎng rì
他说：‘因缘未到，还等两日。
jīn zǎo lián huà yě shuō bu chū le zǎo wǎn dài sǐ
’今早连话也说不出了，早晚待死。
kè rén ruò kě lián tā shí mǎi yī kǒu báo báo guān cái fén huà le tā biàn shì zuò hǎo shì
客人若可怜他时，买一口薄薄棺材，焚化了他，便是做好事。
tā shuō yīn yuán wèi dào huò zhě zhè yīn yuán jiù zài kè rén shēn shàng
他说‘因缘未到’，或者这因缘就在客人身上。
sòng dūn xiǎng dào wǒ jīn rì wèi qiú sì ér lái zuò yī jiàn hǎo shì huí qù yě de shén tiān zhī dào
”宋敦想道：“我今日为求嗣而来，做一件好事回去，也得神天知道。
biàn wèn dào cǐ chù yǒu guān cái diàn me
”便问道：“此处有棺材店么？
nà rén dào chū xiàng chén sān láng jiā jiù shì
”那人道：“出巷陈三郎家就是。
sòng dūn dào fán zú xià tóng wǎng yī kàn
宋敦道：“烦足下同往一看。
nà rén yǐn lù dào chén jiā lái
那人引路到陈家来。
chén sān láng zhèng zài diàn zhōng zhī fēn xiè jiang jù mù
陈三郎正在店中支分懈匠锯木。
nà rén dào sān láng wǒ yǐn gè zhǔ gù zuò chéng nǐ
那人道：“三郎，我引个主顾作成你。
sān láng dào kè rén ruò yào kàn shòu bǎn xiǎo diàn yǒu zhēn zhèng zī yuán jiā liào shuāng pīn de zài lǐ miàn
”三郎道：“客人若要看寿板，小店有真正姿源加料双姘的在里面；
ruò yào jiàn chéng de jiù diàn zhōng dàn píng jiǎn zé
若要见成的，就店中但凭拣择。
sòng dūn dào yào jiàn chéng de
”宋敦道：“要见成的。
chén sān láng zhǐ zhe yī fù dào zhè shì tóu hào zú jià sān liǎng
”陈三郎指着一副道：“这是头号，足价三两。
sòng dūn wèi jí huán jià nà rén dào zhè gè kè guān shì mǎi lái shè yǔ nà lú xí péng nèi lǎo hé shàng zuò hǎo shì de nǐ yě yǒu yī bàn gōng dé mò yào tǎo xū jià
”宋敦未及还价，那人道：“这个客官是买来舍与那芦席棚内老和尚做好事的，你也有一半功德，莫要讨虚价。
chén sān láng dào jì shì zuò hǎo shì de wǒ yě bù gǎn yào duō zhào běn qián yī liǎng liù qián ba fēn háo shào bù dé le
”陈三郎道：“既是做好事的，我也不敢要多，照本钱一两六钱罢，分毫少不得了。
sòng dūn dào zhè jià qián yě shì gōng dào le
”宋敦道：“这价钱也是公道了。
xiǎng qǐ hàn zhōng jiǎo shàng dài dé yī kuài yín zi yuē yǒu wǔ liù qián zhòng shāo xiāng shèng xià bù shàng yī bǎi tóng qián zǒng còu yǔ tā hái bù gōu yī bàn
”想起汗中角上带得一块银子，约有五六钱重，烧香剩下，不上一百铜钱，总凑与他，还不勾一半。
wǒ yǒu chǔ le liú shùn quán de chuán zài fēng qiáo bù yuǎn
“我有处了，刘顺泉的船在枫桥不远。
biàn duì chén sān láng dào jià qián yī le nǐ zhǐ shì hái yào dào yí gè péng yǒu chù xī bàn shǎo qǐng biàn lái
”便对陈三郎道：“价钱依了你，只是还要到一个朋友处惜办，少顷便来。
chén sān láng dào bà le shuō dào rèn cóng róng biàn
”陈三郎到罢了，说道：“任从容便。
nà rén qí rán bù lè dào kè rén jì fā le gè hǎo xīn què yòu zuò tuō shēn zhī jì
”那人脐然不乐道：“客人既发了个好心，却又做脱身之计。
nǐ shēn biān méi yǒu yín zi lái kàn zé shèn
你身边没有银子，来看则甚？
shuō yóu lái le zhī jiàn jiē shàng rén fēn fēn ér guò duō yǒu shuō zhè lǎo hé shàng kě lián bàn yuè qián hái tīng de tā niàn jīng zhī shēng jīn zǎo wū hū le
说犹来了，只见街上人纷纷而过，多有说这老和尚，可怜半月前还听得他念经之声，今早呜呼了。
zhèng shì
正是：
sān cùn qì zài qiān bān yòng yī dàn wú cháng wàn shì xiū
三寸气在千般用，一旦无常万事休。
nà rén dào kè rén bù tīng de shuō me
那人道：“客人不听得说么？
nà lǎo hé shàng yǐ sǐ le tā zài dì fǔ zhēng yǎn děng nǐ duàn sòng li
那老和尚已死了，他在地府睁眼等你断送哩！
sòng dūn kǒu suī bù yǔ xīn xià fù xiǎng dào wǒ jì shì kàn dìng le zhè jù guān mù tǎng huò wǎng fēng qiáo qù liú shùn quán bù zài chuán shàng zhōng bù rán dāi zuò děng tā huí lái
”宋敦口虽不语，心下复想道：“我既是看定了这具棺木，倘或往枫桥去，刘顺泉不在船上，终不然呆坐等他回来。
kuàng qiě cháng yán de jià yī bù zé zhǔ tǎng bié yǒu gè zhǔ gù tiān xiē jià qián zhè fù guān mù mǎi qù le wǒ jiù shī xìn yú cǐ zēng le
况且常言得‘价一不择主，倘别有个主顾，添些价钱，这副棺木买去了，我就失信于此憎了。
ba ba
罢，罢！
biàn qǔ chū yín zi gāng gāng yí kuài tǎo děng lái yī chēng jiào shēng cán kuì
”便取出银子，刚刚一块，讨等来一称，叫声惭愧。
yuán lái shì kuài yuán bǎo kàn shí xiàng shǎo chēng shí biàn duō dào yǒu qī qián duō chóng xiān jiào chén sān láng shōu le
原来是块元宝，看时像少，称时便多，到有七钱多重，先教陈三郎收了。
jiāng shēn shàng chuān de nà yī jiàn xīn lián jiù de jié bái hú chóu dào páo tuō xià dào zhè yī jiàn yī fú jià zài yī liǎng zhī wài tǎng xián bù zhí quán shí xiāng dǐ dài xiǎo zi qǔ shú
将身上穿的那一件新联就的洁白湖绸道袍脱下，道：“这一件衣服，价在一两之外，倘嫌不值，权时相抵，待小子取赎；
ruò yòng de shí biàn qǐ shōu suàn
若用得时，便乞收算。
chén sān láng dào xiǎo diàn dà dǎn le mò guài jì jiào
”陈三郎道：“小店大胆了，莫怪计较。
jiāng yín zi yī fú shōu guò le
”将银子衣服收过了。
sòng dūn yòu zài shě shàng bá xià yī gēn yín céng yuē yǒu èr qián zhī zhòng jiāo yǔ nà rén dào zhè zhī juàn xiāng fán huàn xiē tóng qián yǐ wéi bìn liàn zá yòng
宋敦又在舍上拔下一根银曾，约有二钱之重，交与那人道：“这枝眷，相烦换些铜钱，以为殡殓杂用。
dāng xià diàn zhōng kàn de rén dōu dào nán de zhè wèi hǎo shì de kè guān tā dān dāng le dà shì qù
”当下店中看的人都道：“难得这位好事的客官，他担当了大事去。
qí yú xiǎo shì wǒ men dì fāng shàng yě gāi còu chū xiē qián chāo xiāng zhù
其余小事，我们地方上也该凑出些钱钞相助。
zhòng rén dōu còu qián qù le
”众人都凑钱去了。
sòng dūn yòu fù shēn dào lú xí biān kàn nà lǎo sēng guǒ rán huà qù bù jué shuāng yǎn chuí lèi fēn míng rú qīn qī yì bān xīn xià hǎo shēng suān chǔ zhèng bù zhī shén me yuán gù
宋敦又复身到芦席边，看那老僧，果然化去，不觉双眼垂泪，分明如亲戚一般，心下好生酸楚，正不知什么缘故。
bù rěn zài kàn hán lèi ér xíng
不忍再看，含泪而行。
dào lóu mén shí háng chuán yǐ kāi nǎi zì huàn yī zhī xiǎo chuán dāng rì huí jiā
到娄门时，航船已开，乃自唤一只小船，当日回家。
hún jiā jiàn zhàng fū hēi yè huí lái shēn shàng bù chuān dào páo miàn yòu dài yōu cǎn zhī sè zhī dào yú rén zhēng jìng máng máng de lái wèn
浑家见丈夫黑夜回来，身上不穿道袍，面又带忧惨之色，只道与人争竞，忙忙的来问。
sòng dūn yáo shǒu dào huà cháng li
宋敦摇首道：“话长哩！
yī jìng zǒu dào fó táng zhōng jiāng liǎng fù bù fu bù dài guà qǐ zài fú qián kē le gè tóu jìn fáng zuò xia tǎo chá chī le fāng cái kāi tán jiāng lǎo hé shàng zhī shì bèi xì shuō zhī
”一径走到佛堂中，将两副布袱布袋挂起，在佛前磕了个头，进房坐下，讨茶吃了，方才开谈，将老和尚之事备细说知。
hún jiā dào zhèng gāi rú cǐ
浑家道：“正该如此。
yě bù xiù guài
也不嗅怪。
sòng dūn jiàn hún jiā xián huì dào yě huí chóu zuò xǐ
宋敦见浑家贤慧，到也回愁作喜。
shì yè fū qī èr kǒu shuì dào wǔ gēng sòng dūn mèng jiàn nà lǎo hé shàng dēng mén bài xiè dào huán yuè mìng hé wú zi shòu shù yì zhǐ yú cǐ yǐ
是夜夫妻二口睡到五更，宋敦梦见那老和尚登门拜谢道：“桓越命合无子，寿数亦止于此矣。
yīn tán yuè xīn tián cí shàn shàng dì mìng yán shòu bàn jì
因檀越心田慈善，上帝命延寿半纪。
lǎo sēng yǔ tán yuè yòu yǒu yī duàn yīn yuán yuàn tóu zhái shàng wèi r yǐ bào gài guān zhī dé
老僧与檀越又有一段因缘，愿投宅上为儿，以报盖棺之德。
lú shì yě mèng jiàn yí gè jīn shēn luó hàn zǒu jìn fáng lǐ mèng zhōng jiào hǎn qǐ lái lián zhàng fū yě jīng xǐng le
”卢氏也梦见一个金身罗汉走进房里，梦中叫喊起来，连丈夫也惊醒了。
gè yán qí mèng shì xìn shì yí jiē tàn bù yǐ
各言其梦，似信似疑，嗟叹不已。
zhèng shì
正是：
zhòng guā hái de guā zhǒng dòu hái de dòu
种瓜还得瓜，种豆还得豆。
quàn rén xíng hǎo xīn zì zuò hái zì shòu
劝人行好心，自作还自受。
cóng cǐ lú shì huái yùn shí yuè mǎn zú shēng xià yí gè hái ér
从此卢氏怀孕，十月满足，生下一个孩儿。
yīn mèng jiàn jīn shēn luó hàn xiǎo míng jīn láng guān míng jiù jiào sòng jīn
因梦见金身罗汉，小名金郎，官名就叫宋金。
fū qī huān xǐ zì bù bì shuō
夫妻欢喜，自不必说。
cǐ shí liú yǒu cái yě shēng yī nǚ xiǎo míng yí chūn
此时刘有才也生一女，小名宜春。
gè gè cháng chéng yǒu rén yì duó liǎng jiā duì qīn
各各长成，有人抑掇两家对亲。
liú yǒu cái dào yě xīn zhōng qíng yuàn
刘有才到也心中情愿。
sòng dūn què xián tā chuán hù chū shēn bú shì míng mén jiù zú
宋敦却嫌他船户出身，不是名门旧族。
kǒu suī bù yǔ xīn zhōng yǒu bù yǔn zhī yì
口虽不语，心中有不允之意。
nà sòng jīn fāng nián liù suì sòng dūn yī bìng bù qǐ wū hū āi zāi le
那宋金方年六岁，宋敦一病不起，呜呼哀哉了。
zì gǔ dào jiā zhōng bǎi shì xìng quán kào zhǔ rén mìng
自古道：“家中百事兴，全靠主人命。
shí gè fù rén dí bù dé yí gè nán zǐ
十个妇人，敌不得一个男子。
zì cóng sòng dūn gù hòu lú shì zhǎng jiā lián zāo huāng qiàn yòu lǐ zhōng qī tā gū guǎ kē pài hù yì
自从宋敦故后，卢氏掌家，连遭荒歉，又里中欺他孤寡，科派户役。
lú shì chēng chí bù dìng zhǐ de jiāng tián fáng jiàn cì mài le lìn wū ér jū
卢氏撑持不定，只得将田房渐次卖了，赁屋而居。
chū shí hái shì zhà qióng yǐ hòu zuò chī
初时，还是诈穷，以后坐吃！
shān bēng bù shàng shí nián nòng zuò zhēn qióng le lú shì yì dé bìng ér wáng
山崩，不上十年，弄做真穷了，卢氏亦得病而亡。
duàn sòng le bì sòng jīn zhǐ shèng dé yī shuāng chì shǒu bèi fáng zhǔ gǎn zhú chū wū wú chǔ tóu bèn
断送了毕，宋金只剩得一双赤手，被房主赶逐出屋，无处投奔。
qiě xǐ cóng yòu xué dé yī jiàn běn shì huì xiě huì suàn
且喜从幼学得一件本事，会写会算。
ǒu rán běn chǔ yí gè fàn jǔ rén xuǎn le zhè jiāng chú zhōu fǔ jiāng shān xiàn zhī xiàn zhèng yào xún gè xiě suàn de rén
偶然本处一个范举人选了浙江橱州府江山县知县，正要寻个写算的人。
yǒu rén jiāng sòng jīn shuō le fàn gōng jiù jiào rén yǐn lái
有人将宋金说了，范公就教人引来。
jiàn tā nián jì yòu xiǎo yòu shēng de qí zhěng xīn zhōng shén xǐ
见他年纪幼小，又生得齐整，心中甚喜。
kòu qí suǒ zhǎng guǒ rán shū tōng zhēn cǎo suàn shàn guī chú
叩其所长，果然书通真草，算善归除。
dāng rì jiù liú yú shū fáng zhī zhōng qǔ yī tào xīn yī yǔ tā huàn guò tóng zhuō ér shí hǎo shēng yōu dài
当日就留于书房之中，取一套新衣与他换过，同桌而食，好生优待。
zé le jí rì fàn zhī xiàn yǔ sòng jīn xià le guān chuán tóng wǎng rèn suǒ
择了吉日，范知县与宋金下了官船，同往任所。
zhèng shì
正是：
dōng dōng huà gǔ cuī zhēng diào xí xí hé fēng dàng jǐn fān
冬冬画鼓催征掉，习习和风荡锦帆。
què shuō sòng jīn suī rán pín jiàn zhōng shì jiù jiā zǐ dì chū shēn
却说宋金虽然贫贱，终是旧家子弟出身。
jīn rì zuò fàn gōng mén guǎn qǐ kěn bēi wū gǒu jiàn yǔ tóng pú bèi hé guāng tóng chén shòu qí xì wǔ
今日做范公门馆，岂肯卑污苟贱，与童仆辈和光同尘，受其戏侮。
nèi xiē guǎn jiā men qī tā nián yòu jiàn tā zuò zuò yù yǒu bù rán zhī yì
那些管家们欺他年幼，见他做作，愈有不然之意。
zì kūn shān qǐ chéng dōu shì shuǐ lù dào háng zhōu biàn qǐ hàn le
自昆山起程，都是水路，到杭州便起旱了。
zhòng rén diào niǔ jiā zhǔ dào sòng jīn xiǎo sī jiā zài cǐ xiě suàn fú shì lǎo yé hái gāi xiǎo xīn qiān xùn tā quán bù zhī lǐ
众人掉扭家主道：“宋金小厮家，在此写算服事老爷，还该小心谦逊，他全不知礼。
lǎo yé yōu dài tā tè guò fèn le yǔ tā tóng zuò tóng shí
老爷优待他忒过分了，与他同坐同食。
zhōu zhōng hái kě hùn zhàng dào lù lù zhōng huǒ xiē sù lǎo yé yě yào cún gè tǐ miàn
舟中还可混帐，到陆路中火歇宿，老爷也要存个体面。
xiǎo rén men shāng yì bù rú jiào tā xiě yī zhǐ kào shēn wén shū fāng cái tuǒ tiē
小人们商议，不如教他写一纸靠身文书，方才妥帖。
dào yá mén shí tā yě bù gǎn fàng sì wèi fēi
到衙门时，他也不敢放肆为非。
fàn jǔ rén shì mián huā zuò de ěr duǒ jiù yī le zhòng rén yán yǔ huàn sòng jīn dào cāng yào tā xiě kào shēn wén shū sòng jīn rú hé kěn xiě
”范举人是棉花做的耳朵，就依了众人言语，唤宋金到舱，要他写靠身文书，宋金如何肯写？
bī lè le duō shí fàn gōng fā nù hē jiào bō qù yī fú hē chū chuán qù
逼勒了多时，范公发怒，喝教剥去衣服，喝出船去。
zhòng cāng tóu tuō tuō zhuài yè bō de gàn gān jìng jìng yī lǐng dān bù shān gǎn zài àn shàng
众苍头拖拖拽拽，剥的干干净净，一领单布衫，赶在岸上。
qì de sòng jīn bàn shǎng kāi kǒu bù dé
气得宋金半晌开口不得。
zhī jiàn jiào mǎ fēn fēn cì hou fàn zhī xiàn qǐ lù
只见轿马纷纷伺候范知县起陆。
sòng jīn qín zhe shuāng lèi zhǐ de huí bì kāi qù
宋金噙着双泪，只得回避开去。
shēn biān bìng wú cái wù shòu è bù guò shào bù dé xué nà liǎng gè gǔ rén
身边并无财物，受饿不过，少不得学那两个古人：
wǔ xiāng chuī xiāo zi wú mén hán wáng jì shí yú piào mǔ
伍相吹萧子吴门，韩王寄食于漂母。
rì jiān jiē fāng qǐ shí yè jiān gǔ miào qī shēn
日间街坊乞食，夜间古庙栖身。
hái yǒu yī jiàn sòng jīn zhōng shì jiù jiā zǐ dì chū shēn rèn nǐ shí fēn luò bó hái cún sān fēn gǔ qì bù kěn suí nà jiào jiē gài hù yī liú nú yán bì xī méi lián méi chǐ tǎo de lái biàn chī le tǎo bù lái rěn è yǒu yī dùn méi yī dùn
还有一件，宋金终是旧家子弟出身，任你十分落泊，还存三分骨气，不肯随那叫街丐户一流，奴言婢膝，没廉没耻，讨得来便吃了，讨不来忍饿，有一顿没一顿。
guò le jǐ shí jiàn jiàn miàn huáng jī shòu quán wú xī rì fēng shén
过了几时，渐渐面黄肌瘦，全无昔日丰神。
zhèng shì
正是：
hǎo huā zāo yǔ hóng jù tùn fāng cǎo jīng shuāng lǜ jǐn diào
好花遭雨红俱褪，芳草经霜绿尽调。
shí zhí mù qiū tiān qì jīn fēng cuī lěng hū jiàng xià yī chǎng dà yǔ
时值暮秋天气，金风催冷，忽降下一场大雨。
sòng jīn shí quē yī dān zài běi xīn guān guān wáng miào zhōng dān jī shòu dòng chū tóu bù dé
宋金食缺衣单，在北新关关王庙中担饥受冻，出头不得。
zhè yǔ zì chén pái zhí xià zhì wǔ pái fāng zhǐ
这雨自辰牌直下至午牌方止。
sòng jīn jiāng yāo dài shōu jǐn
宋金将腰带收紧。
nà bù chū miào mén lái
那步出庙门来。
wèi jí shù bù pī miàn yù zhe yī rén
未及数步，劈面遇着一人。
sòng jīn zhēng yǎn yī kàn zhèng shì fù qīn sòng dūn de zuì qì zhī you jiào zuò liú yǒu cái hào shùn quán de
宋金睁眼一看，正是父亲宋敦的最契之友，叫做刘有才，号顺泉的。
sòng jīn wú miàn mù jiàn jiāng dōng fù lǎo bù gǎn xiāng rèn zhǐ de chuí yǎn dī tóu ér zǒu
宋金无面目“见江东父老”，不敢相认，只得垂眼低头而走。
nà liú yǒu cái zǎo yǐ kàn jiàn cóng bèi hòu yī shǒu wǎn zhù jiào dào nǐ bú shì sòng xiǎo guān me
那刘有才早已看见，从背后一手挽住，叫道：“你不是宋小官么？
wèi hé rú cǐ mú yàng
为何如此模样？
sòng jīn liǎng lèi jiāo liú chā shǒu gào dào xiǎo zhí yī shān bù qí bù gǎn wèi lǐ le chéng lǎo shū chuí wèn
”宋金两泪交流，叉手告道：“小侄衣衫不齐，不敢为礼了，承老叔垂问。
rú cǐ rú cǐ zhè bān zhè bān jiāng fàn zhī xiàn wú lǐ zhī shì gào sù le yī biàn
”如此如此，这般这般，将范知县无礼之事，告诉了一遍。
liú wēng dào cè yǐn zhī xīn rén jiē yǒu zhī
刘翁道：“恻隐之心，人皆有之。
nǐ kěn zài wǒ chuán shàng xiàng bāng guǎn jiào nǐ bǎo nuǎn guò rì
你肯在我船上相帮，管教你饱暖过日。
sòng jīn biàn xià guì dào ruò de lǎo shū shōu liú biàn shì chóng shēng fù mǔ
”宋金便下跪道：“若得老叔收留，便是重生父母。
dāng xià liú wēng yǐn zháo sòng jīn dào yú hé xià
当下刘翁引着宋金到于河下。
liú wēng xiān shàng chuán duì liú kōu shuō zhī qí shì
刘翁先上船，对刘抠说知其事。
liú jī dào cǐ nǎi liǎng de qí biàn yǒu hé bù měi
刘姬道：“此乃两得其便，有何不美。
liú wēng jiù zài chuán tóu shàng zhāo sòng xiǎo guān shàng chuán yú zì shēn shàng tuō xià jiù bù dào páo jiào tā chuān le
”刘翁就在船头上招宋小官上船，于自身上脱下旧布道袍，教他穿了。
yǐn tā dào hòu shāo jiàn le mā ma xú shì nǚ ér yí chūn zài bàng yě xiāng jiàn le
引他到后艄，见了妈妈徐氏，女儿宜春在傍，也相见了。
sòng jīn zǒu chū chuán tóu
宋金走出船头。
liú wēng dào bǎ fàn yǔ sòng xiǎo guān chī
刘翁道：“把饭与宋小官吃。
liú ōu dào fàn biàn yǒu zhǐ shì lěng de
刘沤道：“饭便有，只是冷的。
yí chūn dào yǒu rè chá zài guō nèi
”宜春道：“有热茶在锅内。
yí chūn biàn jiāng wǎ guàn yú yǎo le yī guàn gǔn rè de chá
”宜春便将瓦罐于舀了一罐滚热的茶。
liú ōu biàn zài chú guì nèi qǔ le xiē lào cài hé nà lěng fàn fù yǔ sòng jīn dào sòng xiǎo guān chuán shàng mǎi mài bǐ bù dé jiā lǐ hú luàn yòng xiē ba
刘沤便在厨柜内取了些酪菜，和那冷饭，付与宋金道：“宋小官，船上买卖，比不得家里，胡乱用些罢！
sòng jīn jiē de zài shǒu
”宋金接得在手。
yòu jiàn xì yǔ fēn fēn ér xià liú wēng jiào nǚ ér hòu shāo yǒu jiù zhān lì qǔ xià lái yǔ sòng xiǎo guān dài
又见细雨纷纷而下，刘翁叫女儿：“后艄有旧毡笠，取下来与宋小官戴。
yí chūn qǔ jiù zhān lì kàn shí yī biān yǐ zì zhàn kāi
”宜春取旧毡笠看时，一边已自绽开。
yí chūn shǒu kuài jiù pán shě shàng bá xià zhēn xiàn jiāng zhàn chù fèng le diū zài chuán péng zhī shàng jiào dào ná zhān lì qù dài sòng jīn dài le pò zhān lì chī le chá táo lěng fàn
宜春手快，就盘舍上拔下针线将绽处缝了，丢在船篷之上，叫道：“拿毡笠去戴／宋金戴了破毡笠，吃了茶淘冷饭。
liú wēng jiào tā shōu shí chuán shàng jiā huǒ sǎo mǒ chuán zhī zì wǎng àn shàng jiē kè zhì wǎn fāng huí yī yè wú huà
刘翁教他收拾船上家火，扫抹船只，自往岸上接客，至晚方回，一夜无话。
cì rì liú wēng qǐ shēn jiàn sòng jīn zài chuán tóu shàng xián zuò xīn zhōng àn xiǎng chū lái zhī rén mò guàn le tā
次日，刘翁起身，见宋金在船头上闲坐，心中暗想：“初来之人，莫惯了他。
biàn biǎn hè dào gè ér láng chī wǒ jiā fàn chuān wǒ jiā yī xián shí cuō xiē shéng dǎ xiē suǒ yě yǒu yòng chù rú hé kōng zuò
”便贬喝道：“个儿郎吃我家饭，穿我家衣，闲时搓些绳，打些索，也有用处，如何空坐？
sòng jīn lián máng dā yìng dào dàn píng qū shǐ bù gǎn yǒu wéi
，，宋金连忙答应道：“但凭驱使，不敢有违。
liú wēng biàn qǔ yī róng má pí fù yǔ sòng jīn jiào tā dǎ suǒ zǐ
”刘翁便取一荣麻皮，付与宋金，教他打索子。
zhèng shì
正是：
zài tā ǎi zāo xià zěn gǎn bù dī tóu
在他矮糟下，怎敢不低头。
sòng jīn zì cǐ zhāo xī xiǎo xīn xīn qín zuò huó bìng bù tōu lǎn jiān zhī xiě suàn jīng tōng fán kè huò zài chuán dōu shì tā jì zhàng chū rù fēn háo bù shuǎng
宋金自此朝夕小心，辛勤做活，并不偷懒，兼之写算精通，凡客货在船，都是他记帐，出入分毫不爽。
bié chuán shàng jiāo yì yě duō yǒu yāng tā qù ná suàn pán dēng zhàng báo
别船上交易，也多有央他去拿算盘，登帐薄。
kè rén wú bù jìng ér ài zhī dōu kuā dào hǎo gè sòng xiǎo guān shào nián lián lì
客人无不敬而爱之，都夸道好个宋小官，少年怜俐。
liú wēng liú qū jiàn tā xiǎo xīn de yòng lìng yǎn xiāng dài hǎo yī hǎo shí de guǎn gù tā
刘翁刘岖见他小心得用，另眼相待，好衣好食的管顾他。
zài kè rén miàn qián rèn wéi biǎo zhí
在客人面前，认为表侄。
sòng jīn yì zì yǐ wéi de suǒ xīn ān tǐ shì mào rì fēng yú
宋金亦自以为得所，心安体适，貌日丰腴。
fán chuán hù zhōng wú bù xīn xiàn
凡船户中无不欣羡。
guāng yīn sì jiàn bù jué èr nián yǒu yú
光阴似箭，不觉二年有余。
liú wēng yī rì àn xiǎng zì jiā nián jì jiàn lǎo zhǐ yǒu yī nǚ yāo qiú gè xián xù yǐ kào zhōng shēn shì sòng xiǎo guān yì bān dào yě shí quán zhī měi
刘翁一日暗想：“自家年纪渐老，止有一女，要求个贤婿以靠终身，似宋小官一般，到也十全之美。
dàn bù zhī mā ma xīn xià rú hé
但不知妈妈心下如何？
shì yè yǔ mā ma yǐn jiǔ bàn pèi nǚ ér yí chūn zài bàng liú wēng zhǐ zhe nǚ ér duì mā ma dào yí chūn nián jì cháng chéng wèi yǒu zhōng shēn zhī tuō nài hé
”是夜与妈妈饮酒半配，女儿宜春在傍，刘翁指着女儿对妈妈道：“宜春年纪长成，未有终身之托，奈何？
liú jī dào zhè shì nǐ wǒ kào lǎo de yī zhuāng dà shì nǐ rú hé bù shàng jǐn
刘姬道：“这是你我靠老的一桩大事，你如何不上紧？
liú wēng dào wǒ yě rì cháng zài niàn zhǐ shì nán de gè shí fēn rú yì de xiàng wǒ chuán shàng sòng xiǎo guān nèn bān běn shì rén cái qiān zhòng xuǎn yī yě jiù bù néng gōu le
”刘翁道：“我也日常在念，只是难得个十分如意的，像我船上宋小官恁般本事人才，千中选一，也就不能勾了。
liú qū dào hé bù jiù xǔ le sòng xiǎo guān
”刘岖道：“何不就许了宋小官？
liú wēng jiǎ yì dào mā ma shuō nà lǐ huà
”刘翁假意道：“妈妈说那里话！
tā wú jiā wú yǐ kào zhe wǒ chuán shàng chī fàn
他无家无倚，靠着我船上吃饭。
shǒu wú fēn wén zěn hǎo bǎ nǚ ér xǔ tā liú shū dào sòng xiǎo guān shì huàn jiā zhī hòu kuàng xì gù rén zhī zǐ dāng chū tā lǎo zi cún shí yě zēng yǒu rén yì guò qīn lái nǐ rú hé wàng le
手无分文，怎好把女儿许他／刘枢道：“宋小官是宦家之后，况系故人之子，当初他老子存时，也曾有人议过亲来，你如何忘了？
jīn rì suī rán luò báo kàn tā yī biǎo rén cái yòu huì xiě yòu huì suàn zhāo de zhè bān nǚ xù xū bù rǔ le mén miàn
今日虽然落薄，看他一表人材，又会写，又会算，招得这般女婿，须不辱了门面。
wǒ liǎng kǒu er lǎo lái yě de suǒ kào
我两口儿老来也得所靠。
liú wēng dào mā ma nǐ zhǔ yì yǐ dìng fǒu
刘翁道：“妈妈，你主意已定否？
liú shū dào yǒu shén me bù dìng
”刘枢道：“有什么不定！
liú wēng dào rú cǐ shén hǎo
”刘翁道：“如此甚好。
yuán lái liú yǒu cái píng xī shì gè pà pó de jiǔ yǐ kàn shàng le sòng jīn zhǐ chóu mā ma bù kěn
原来刘有才平昔是个怕婆的，久已看上了宋金，只愁妈妈不肯。
jīn jiàn mā ma kǎi rán shí fēn huān xǐ
今见妈妈慨然，十分欢喜。
dāng xià biàn huàn sòng jīn duì zhe mā ma miàn xǔ le tā zhè tóu qīn shì
当下便唤宋金，对着妈妈面许了他这头亲事。
sòng jīn chū shí yě qiān xùn bù dàng jiàn liú wēng fū fù yī tuán měi yì bú yào tā fèi yī fēn qián chāo zhǐ suǒ shùn cóng
宋金初时也谦逊不当，见刘翁夫妇一团美意，不要他费一分钱钞，只索顺从。
liú wēng wǎng yīn yáng shēng jiā xuǎn zé zhōu táng jí rì huí fù le mā ma jiāng chuán jià huí kūn shān
刘翁往阴阳生家选择周堂吉日，回复了妈妈，将船驾回昆山。
xiān yǔ sòng xiǎo guān shàng tou zuò yī tào chóu juàn yī fú yǔ tā chuān le hún shēn xīn yī xīn mào xīn xié xīn wà zhuāng bàn de sòng jīn yī fà biāo zhì
先与宋小官上头，做一套绸绢衣服与他穿了，浑身新衣、新帽、新鞋、新袜，妆扮得宋金一发标致。
suī wú zi jiàn cái shèng sì pān ān mào shí fēn
虽无子建才，胜似潘安貌十分。
liú qū yě tì nǚ ér bèi bàn xiē yī shì zhī lèi
刘岖也替女儿备办些衣饰之类。
jí rì yǐ dào qǐng xià liǎng jiā qīn qi dà shè xǐ yán jiāng lái jīn zhuì rù chuán shàng wèi xù
吉日已到，请下两家亲戚，大设喜筵，将来金赘入船上为婿。
cì rì zhū qīn zuò hè yī lián chī le sān rì xǐ jiǔ
次日，诸亲作贺，一连吃了三日喜酒。
sòng jīn chéng qīn zhī hòu fū qī ēn ài zì bù bì shuō
宋金成亲之后，夫妻恩爱，自不必说。
cóng cǐ chuán shàng shēng lǐ rì xìng yī rì
从此船上生理，日兴一日。
guāng yīn sì jiàn bù jué guò le yī nián líng liǎng gè yuè
光阴似箭，不觉过了一年零两个月。
yí chūn huái yùn rì mǎn chǎn xià yī nǚ
宜春怀孕日满，产下一女。
fū qī ài xī rú jīn lún liú huái bào
夫妻爱惜如金，轮流怀抱。
qī suì fāng guò cǐ nǚ hài le dòu chuāng yī yào bù xiào shí èr cháo shēn sǐ
期岁方过，此女害了痘疮，医药不效，十二朝身死。
sòng jīn tòng niàn ài nǚ kū qì guò āi qī qíng suǒ shāng suì dé le gè zhěn jìng zhī jí
宋金痛念爱女，哭泣过哀，七情所伤，遂得了个疹痉之疾。
cháo liáng mù rè yǐn shí jiàn jiǎn kàn kàn gǔ lù ròu xiāo xíng chí zǒu màn
朝凉暮热，饮食渐减，看看骨露肉消，行迟走慢。
liú wēng liú shū chū shí hái zhǐ wàng tā bìng hǎo tì tā yíng yī wèn bǔ
刘翁、刘枢初时还指望他病好，替他迎医问卜。
yán zhì yī nián zhī wài bìng shì yǒu jiā wú jiǎn
延至一年之外，病势有加无减。
sān fēn rén qī fēn guǐ xiě yě xiě bù dòng suàn yě suàn bù dòng dào zuò le yǎn zhōng zhī dīng bā bù dé tā sǐ le gàn jìng què yòu bù sǐ
三分人，七分鬼，写也写不动，算也算不动，到做了眼中之钉，巴不得他死了干净，却又不死。
liǎng gè lǎo rén jiā ào huǐ bù dié hù xiāng bào yuàn qǐ lái dāng chū zhǐ zhǐ wàng bàn zǐ kào lǎo rú jīn kàn zhè huò sè bù sǐ bù huó fēn míng yī tiáo làn sǐ shé chán zài shēn shàng bǎi tuō bù xià bǎ gè huā zhī bān nǚ ér wù le zhōng shēn zěn shēng shì le
两个老人家懊悔不迭，互相抱怨起来：“当初只指望半子靠老，如今看这货色，不死不活，分明一条烂死蛇缠在身上，摆脱不下，把个花枝般女儿，误了终身，怎生是了？
wèi jīn zhī jì rú hé shēng gè jì jiào sòng kāi le nà yuān jiā děng nǚ ér lìng zhāo gè jiā xù fāng cái chèn xīn
为今之计，如何生个计较，送开了那冤家，等女儿另招个佳婿，方才称心。
liǎng kǒu er shāng liáng le duō shí dìng xià gè jì cè lián nǚ ér dōu mán guò le
”两口儿商量了多时，定下个计策，连女儿都瞒过了。
zhǐ shuō yǒu kè huò zài yú jiāng běi yí chuán wǎng zǎi
只说有客货在于江北，移船往载。
xíng zhì chí zhōu wǔ xī dì fāng dào yí gè huāng pì de suǒ zài dàn jiàn gū shān jì jì yuǎn shuǐ tāo tāo yě àn huāng yá jué wú rén jī
行至池州五溪地方，到一个荒僻的所在，但见孤山寂寂，远水滔滔，野岸荒崖，绝无人迹。
shì rì xiǎo xiǎo nì fēng liú gōng gù yì bǎ duò shǐ wāi chuán biàn xiàng shā àn shàng gé zhù què jiào sòng jīn xià shuǐ tuī zhōu
是日小小逆风，刘公故意把舵使歪，船便向沙岸上阁住，却教宋金下水推舟。
sòng jīn shǒu chí jiǎo màn liú gōng jiù mà dào jiè bìng guǐ
宋金手迟脚慢，刘公就骂道：“疥病鬼！
méi lì qì shǐ chuán shí àn shàng yě chái yě kǎn xiē lái shāo shāo shěng de qián mǎi
没力气使船时，岸上野柴也砍些来烧烧，省得钱买。
sòng jīn zì jué huáng kuì qǔ le suì dāo zhēng zhá dào àn shàng kǎn chái qù le
宋金自觉惶愧，取了碎刀，挣扎到岸上砍柴去了。
liú gōng chéng qí wèi huí bǎ duò yòng lì chēng dòng bō zhuǎn chuán tóu guà qǐ mǎn fēng fān shùn liú ér xià
刘公乘其未回，把舵用力撑动，拨转船头，挂起满风帆，顺流而下。
bù chóu gǔ ròu zāo diān pèi qiě xǐ yuān jiā lí yǎn jīng
不愁骨肉遭颠沛，且喜冤家离眼睛。
qiě shuō sòng jīn shàng àn dǎ chái xíng dào mào lín shēn chù shù mù suī duō nà yǒu qì lì qù kǎn fá
且说宋金上岸打柴，行到茂林深处，树木虽多，那有气力去砍伐？
zhǐ de shi xiē ér cán chái gē xiē bài jí chōu qǔ kū téng shù zuò liǎng dà kǔn què yòu méi yǒu qì lì bēi fù de qù
只得拾些儿残柴，割些败棘，抽取枯藤，束做两大捆，却又没有气力背负得去。
xīn shēng yī zhī zài qǔ yī tiáo kū téng jiāng liǎng kǔn yě chái chuān zuò yī kǔn lù chū cháng cháng de téng tóu yòng shǒu wǎn zhī ér xíng rú mù tóng qiān niú zhī shì
心生一汁，再取一条枯藤，将两捆野柴穿做一捆，露出长长的藤头，用手挽之而行，如牧童牵牛之势。
xíng le yī shí xiǎng qǐ wàng le zhà dāo zài dì yòu fù zì zhuàn qù qǔ le zuó dāo yě chā rù chái kǔn zhī nèi huǎn huǎn de tuō xià àn lái
行了一时，想起忘了诈刀在地，又复自转去，取了昨刀，也插入柴捆之内，缓缓的拖下岸来。
dào yú pō zhōu zhī chù yǐ bù jiàn le chuán dàn jiàn jiāng yān shā dǎo yī wàng wú jì
到于泊舟之处，已不见了船，但见江烟沙岛，一望无际。
sòng jīn yán jiāng ér shàng qiě xíng qiě kàn bìng wú zōng yǐng
宋金沿江而上，且行且看，并无踪影。
kàn kàn hóng rì xī chén qíng zhī wèi zhàng rén suǒ qì
看看红日西沉，情知为丈人所弃。
shàng tiān wú lù rù dì wú mén bù jué tòng qiè yú xīn fàng shēng dà kū kū de qì yān hóu yú mèn jué yú de bàn shǎng fāng sū
上天无路，入地无门，不觉痛切于心，放声大哭）哭得气咽喉于，闷绝于地，半晌方苏。
hū jiàn àn shàng yī lǎo sēng zhèng bù zhī cóng hé ér lái jiāng zhǔ zhàng zhuó dì jiàn dào tán yuè bàn lǚ hé zài
忽见岸上一老僧，正不知从何而来，将拄杖卓地，间道：“檀越伴侣何在？
cǐ fēi zhù zú zhī de yě
此非驻足之地也！
sòng jīn máng qǐ shēn zuò lǐ kǒu chēng xìng míng bèi zhàng rén liú wēng tuō zhuàn rú jīn gū kǔ wú guī qiú lǎo shī fu tí zhì jiù qǔ wēi mìng
”宋金忙起身作礼，口称姓名：“被丈人刘翁脱赚，如今孤苦无归，求老师父提挚，救取微命。
lǎo zēng dào pín sēng máo ān bù yuǎn qiě tóng wǎng zàn zhù yī xiāo lái rì zài zuò dào lǐ
”老憎道：“贫僧茅庵不远，且同往暂住一宵，来日再做道理。
sòng jīn gǎn xiè bù yǐ suí zhe lǎo zēng ér xíng
”宋金感谢不已，随着老憎而行。
yuē mò lǐ xǔ guǒ jiàn máo ān yī suǒ
约莫里许，果见茅庵一所。
lǎo sēng qiāo shí qǔ huǒ zhǔ xiē zhōu tāng bǎ yǔ sòng jīn chī le fāng cái wèn dào lìng yuè yǔ tán yuè yǒu hé chóu xì
老僧敲石取火，煮些粥汤，把与宋金吃了，方才问道：“令岳与檀越有何仇隙？
yuàn wén qí xiáng
愿闻其祥。
sòng jīn jiāng rù zhuì chuán shàng jí dé bìng zhī yóu bèi xì gào sù le yī biàn
”宋金将入赘船上及得病之由，备细告诉了一遍。
lǎo sēng dào lǎo tán yuè huái hèn lìng yuè hu
老僧道：“老檀越怀恨令岳乎？
sòng jīn dào dāng chū qiú qǐ zhī shí méng bǐ shōu yǎng hūn pèi
”宋金道：“当初求乞之时，蒙彼收养婚配；
jīn rì bìng wēi jiàn qì nǎi xiǎo shēng mìng bó suǒ zhì qǐ gǎn huái hèn tā rén
今日病危见弃，乃小生命薄所致，岂敢怀恨他人！
lǎo sēng dào tīng zǐ suǒ yán zhēn zhōng hòu zhī shì yě
”老僧道：“听子所言，真忠厚之士也。
zūn yàng nǎi qī qíng suǒ shāng fēi yào ěr kě zhì
尊恙乃七情所伤，非药饵可治。
wéi qīng xīn tiáo shè kě yǐ yù zhī
惟清心调摄可以愈之。
píng rì jiān céng fèng fó fǎ sòng jīng fǒu
平日间曾奉佛法诵经否？
sòng jīn dào bù céng
”宋金道：“不曾。
lǎo sēng yú xiù zhōng qǔ chū yī juàn xiāng zèng dào cǐ nǎi jīn gāng bō rě jīng wǒ fó xīn yìn
”老僧于袖中取出一卷相赠，道：“此乃《金刚般若经》，我佛心印。
pín sēng jīn jiào shòu shàn yuè ruò rì sòng yī biàn kě yǐ xi zhū wàng niàn què bìng yán nián yǒu wú qióng lì yì
贫僧今教授擅越，若日诵一遍，可以息诸妄念，却病延年，有无穷利益。
sòng jīn yuán shì chén zhōu niáng niáng miào qián lǎo hé shàng zhuǎn shì lái de qián shēng zhuān sòng cǐ jīng
”宋金原是陈州娘娘庙前老和尚转世来的，前生专诵此经。
jīn rì kǒu chuán xīn shòu yī biàn biàn néng shú sòng cǐ nǎi shì qián yīn bù duàn
今日口传心受，一遍便能熟诵，此乃是前因不断。
sòng jīn hé lǎo zēng dǎ zuò bì yǎn sòng jīng jiāng cì tiān míng bù jué shuì qù
宋金和老憎打坐，闭眼诵经，将次天明，不觉睡去。
jí zhì xǐng lái shēn zuò huāng cǎo pō jiān bìng bù jiàn lǎo sēng jí máo ān zài nà lǐ jīn gāng jīng què zài huái zhōng kāi juàn néng sòng
及至醒来，身坐荒草坡间，并不见老僧及茅庵在那里，《金刚经》却在怀中，开卷能诵。
sòng jīn xīn xià hǎo shēng chà yì suì qǔ chí shuǐ jìng kǒu jiāng jīng láng sòng yī biàn jué wàn lǜ xiāo shì bìng tǐ dùn rán jiàn wàng
宋金心下好生诧异，遂取池水净口，将经郎诵一遍，觉万虑消释，病体顿然键旺。
fāng zhī shèng sēng xiǎn huà xiāng jiù yì shì sù yīn suǒ zhì yě
方知圣僧显化相救，亦是夙因所致也。
sòng jīn xiàng kōng kòu tóu gǎn jī lóng tiān bǎo yòu
宋金向空叩头，感激龙天保佑。
rán suī rú cǐ cǐ shēn rú dà hǎi fú píng méi yǒu zhuó luò xìn bù xíng qù zǎo jué fù zhōng jī něi
然虽如此，此身如大海浮萍，没有着落，信步行去，早觉腹中饥馁。
wàng jiàn qián shān lín mù zhī nèi yǐn yǐn shì yǒu rén jiā bù miǎn zài wēn jiù gǎo xiàng qián qǐ shí
望见前山林木之内，隐隐似有人家，不免再温旧稿，向前乞食。
zhǐ yīn zhè yī fān yǒu fèn jiào sòng xiǎo guān xiōng zhōng huà jí nán guò fú lái
只因这一番，有分教：宋小官凶中化吉，难过福来。
zhèng shì
正是：
lù féng jǐn chù hái kāi jìng shuǐ dào qióng shí zài fā yuán
路逢尽处还开径，水到穷时再发源。
sòng jīn zǒu dào qián shān yī kàn bìng wú rén yān dàn jiàn qiāng dāo gē hàn biàn chā lín jiān
宋金走到前山一看，并无人烟，但见枪刀戈翰，遍插林间。
sòng jīn xīn yí bù jué fàng dǎn qián qù
宋金心疑不决，放胆前去。
jiàn yī suǒ bài luò tǔ dì miào miào zhōng yǒu dà xiāng bā zhǐ fēng suǒ shén gù shàng yòng sōng máo zhē gài
见一所败落土地庙，庙中有大箱八只，封锁甚固，上用松茅遮盖。
sòng jīn àn xiǎng cǐ bì dà dào suǒ cáng bù zhì qiāng dāo nǎi huò rén zhī jì
宋金暗想：“此必大盗所藏，布置枪刀，乃惑人之计。
lái lì suī zé bù míng qǔ zhī wú ài
来历虽则不明，取之无碍。
xīn shēng yī jì nǎi zhé qǔ sōng zhī chā de jì qí lù jìng yí bù bù zǒu chū lín lái zhí zhì jiāng àn
”心生一计，乃折取松枝插地，记其路径，一步步走出林来，直至江岸。
yě shì sòng jīn shí hēng yùn tai qià hǎo yǒu yī zhī dà chuán yīn nì làng chōng huài le duò tíng bó yú àn xià xiū duò
也是宋金时亨运泰，恰好有一只大船，因逆浪冲坏了舵，停泊于岸下修舵。
sòng jīn jiǎ zuò huāng zhāng zhī zhuàng xiàng chuán shàng rén shuō dào wǒ shǎn xī qián jīn yě
宋金假作慌张之状，向船上人说道：“我陕西钱金也。
suí wú shū fù zǒu hú guǎng wèi shāng dào jīng yú cǐ wèi qiáng zéi suǒ jié
随吾叔父走湖广为商，道经于此，为强贼所劫。
shū fù bèi shā wǒ zhǐ shuō shì gēn suí de xiǎo láng jiǔ bìng qǐ āi zàn róng cán chuǎn
叔父被杀，我只说是跟随的小郎，久病乞哀，暂容残喘。
zéi nǎi qiǎn huǒ nèi yī rén yǔ wǒ tóng zhù tǔ dì miào zhōng kān shǒu huò wù
贼乃遣伙内一人，与我同住土地庙中，看守货物。
tā yòu wǎng bié chù xíng dòng qù le
他又往别处行动去了。
tiān xìng tóng huǒ zhī rén zuó yè bèi dú shé yǎo sǐ wǒ de tuō shēn zài cǐ
天幸同伙之人，昨夜被毒蛇咬死，我得脱身在此。
xìng fāng biàn zài wǒ qù
幸方便载我去。
zhōu rén wén yán bù shèn xìn
”舟人闻言，不甚信。
sòng jīn yòu dào jiàn yǒu bā jù xiāng zài miào nèi jiē wǒ jiā cái wù
宋金又道：“见有八巨箱在庙内，皆我家财物。
miào qù cǐ bù yuǎn duō yāng jǐ wèi shàng àn tái guī zhōu zhōng
庙去此不远，多央几位上岸，抬归舟中。
yuàn yǐ yī xiāng wèi xiè bì xū sù wǎng wàn yī zéi tú huí zhuǎn bù wéi wú jí gàn shì qiě yǒu huò huàn
愿以一箱为谢，必须速往，万一贼徒回转，不惟无及干事，且有祸患。
zhòng rén dōu shì qiān lǐ qiú cái de wén shuō yǒu bā xiāng huò wù yī gè gè xīn rán yuàn wǎng
众人都是千里求财的，闻说有八箱货物，一个个欣然愿往。
dāng shí jù qǐ shí liù chóu hòu shēng zhǔn bèi bā fù shéng suǒ gàng bàng suí sòng jīn wǎng tǔ dì miào lái
当时聚起十六筹后生，准备八副绳索杠棒，随宋金往土地庙来。
guǒ jiàn jù xiāng bā zhǐ qí xiāng shén zhòng
果见巨箱八只，其箱甚重。
měi èr rén tái yī yī xiāng qià hǎo bā gāng
每二人抬一一箱，恰好八杠。
sòng jīn jiāng lín zi nèi qiāng dāo shōu qǐ cáng yú shēn cǎo zhī nèi bā gè xiāng zi dū xià le chuán duò yǐ xiū hǎo le
宋金将林子内枪刀收起藏于深草之内，八个箱子都下了船，舵已修好了。
zhōu rén jiān sòng jīn dào lǎo kè jīn yù hé wǎng
舟人间宋金道：“老客今欲何往？
sòng jīn dào wǒ qiě wǎng nán jīng xǐng qīn
”宋金道：“我且往南京省亲。
zhōu rén dào wǒ de chuán zhèng yào wǎng guā zhōu què xǐ yòu shì shùn biàn
”舟人道：“我的船正要往瓜州，却喜又是顺便。
dāng xià kāi chuán yuē xíng wǔ shí yú lǐ fāng xiē
”当下开船，约行五十余里，方歇。
zhòng rén fèng cheng shǎn xī kè yǒu qián dào còu chū yín zi mǎi jiǔ mǎi ròu yǔ tā yā jīng chēng hè
众人奉承陕西客有钱，到凑出银子，买酒买肉，与他压惊称贺。
cì rì xī fēng dà qǐ guà qǐ fān lái bù jǐ rì dào le guā zhōu tíng bó
次日西风大起，挂起帆来，不几日，到了瓜州停泊。
nà guā zhōu dào nán jīng zhǐ gé shí zhǔ lǐ jiāng miàn sòng jīn lìng huàn le yī zhī dù chuán jiāng xiāng lǒng zhǐ jiǎn zhòng de tái xià qī gè bǎ yí gè xiāng zi sòng yǔ zhōu zhōng zhòng rén yǐ jiàn qí yán
那瓜州到南京只隔十嘱里江面，宋金另唤了一只渡船，将箱笼只拣重的抬下七个，把一个箱子送与舟中众人以践其言。
zhòng rén zì qù kāi xiāng fēn yòng bù zài huà xià
众人自去开箱分用，不在话下。
sòng jīn dù dào lóng jiāng guān kǒu xún le diàn zhǔ rén jiā zhù xià huàn tiě jiang duì le shi yào dǎ kāi xiāng kàn shí qí zhōng chōng a dōu shì jīn yù zhēn bǎo zhī lèi yuán lái zhè huǒ qiáng dào jī zhī yǒu nián bú shì qǔ zhī yī jiā huò zhī yī shí de
宋金渡到龙江关口，寻了店主人家住下，唤铁匠对了匙钥，打开箱看时，其中充啊，都是金玉珍宝之类，原来这伙强盗积之有年，不是取之一家，获之一时的。
sòng jīn xiān bǎ yī xiāng suǒ xù béng zhī yú shì yǐ de shù qiān jīn
宋金先把一箱所蓄，甭之于市，已得数千金。
kǒng zhǔ rén shēng yí qiān yù yú chéng nèi mǎi jiā nú fú shì shēn chuān luō jī shí yòng gāo liáng
恐主人生疑，迁寓于城内，买家奴伏侍，身穿罗绩，食用膏粱。
yú liù xiāng zhǐ jiǎn jīng huá zhī wù liú xià qí tā dōu biàn mài bù xià shù wàn jīn
余六箱，只拣精华之物留下，其他都变卖，不下数万金。
jiù yú nán jīng yí fēng mén nèi mǎi xià yī suǒ dà zhái gǎi zào tīng táng yuán tíng zhì bàn rì yòng jiā huǒ jí qí huá zhěng
就于南京仪风门内买下一所大宅，改造厅堂园亭，制办日用家火，极其华整。
mén qián kāi zhāng diǎn pù yòu zhì mǎi tián zhuāng shù chù jiā chōng shù shí fáng chū sè guǎn shì zhě shí rén yòu xù měi tóng sì rén suí shēn dā yìng
门前开张典铺，又置买田庄数处，家憧数十房，出色管事者十人，又蓄美童四人，随身答应。
mǎn jīng chéng dōu chēng tā wèi qián yuán wài chū chéng yú mǎ rù yōng jīn zī
满京城都称他为钱员外，出乘舆马，入拥金资。
jiù zhàn dào jū yí qì yǎng yí tǐ
臼占道：“居移气，养移体。
sòng jīn jīn rì cái fā shēn fā jī fū chōng yuè róng cǎi guāng zé jué wú xiàng lái kū jí zhī róng hán suān zhī qì
”宋金今日财发身发，肌肤充悦，容采光泽，绝无向来枯瘠之容，寒酸之气。
zhèng shì
正是：
rén féng yùn zhì jīng shén shuǎng yuè dào qiū lái guāng cǎi xīn
人逢运至精神爽，月到秋来光彩新。
huà fēn liǎng tóu
话分两头。
qiě shuō liú yǒu cái nà rì hōng le nǚ xù shàng àn bō zhuǎn chuán tóu shùn fēng ér xià shùn xī zhī jiān yǐ xíng bǎi lǐ
且说刘有才那日哄了女婿上岸，拨转船头，顺风而下，瞬息之间，已行百里。
lǎo fū fù liǎng kǒu àn àn huān xǐ
老夫妇两口暗暗欢喜。
yí chūn nǚ ér yóu rán bù zhī zhī dào zhàng dà hái zài chuán shàng jiān hǎo le tāng yào jiào tā chī shí lián hū bù yīng
宜春女儿犹然不知，只道丈大还在船上，煎好了汤药，叫他吃时，连呼不应。
hái dào shuì zháo zài chuán tóu zì yào qù huàn tā
还道睡着在船头，自要去唤他。
què bèi mǔ qīn pī shǒu duó guò yào zā xiàng jiāng zhōng yī po mà dào jiè bìng guǐ zài nà lǐ
却被母亲劈手夺过药匝，向江中一泼，骂道：“疥病鬼在那里？
nǐ hái yào xiǎng tā
你还要想他！
yí chūn dào zhēn gè zài nà lǐ
”宜春道：“真个在那里？
mǔ qīn dào nǐ diē jiàn tā bìng hài dé bù hǎo kǒng zhān rǎn tā rén fāng cái hōng tā shàng àn dǎ chái chěng zì zhuàn chuán lái le
”母亲道：“你爹见他病害得不好，恐沾染他人，方才哄他上岸打柴，逞自转船来了。
yí chūn yī bǎ chě zhù mǔ qīn kū tiān kū de jiào dào hái wǒ sòng láng lái
”宜春一把扯住母亲，哭天哭地叫道：“还我宋郎来！
liú gōng tīng de shāo nèi tí kū zǒu lái quàn dào wǒ r tīng wǒ yī yán fù dào jiā jià rén bù zháo yī shì zhī kǔ
”刘公听得艄内啼哭，走来劝道：“我儿，听我一言，妇道家嫁人不着，一世之苦。
nà hài jiè de sǐ zài zǎo wǎn zuǒ yòu yào chāi sàn de bú shì nǐ yīn yuán le dào bù rú zǎo xiē kāi jiāo gān jìng miǎn zhì dān wù nǐ qīng chūn
那害疥的死在早晚，左右要拆散的，不是你因缘了，到不如早些开交干净，免致担误你青春。
dài zuò diē de lìng jiǎn gè hǎo láng jūn wán nǐ zhōng shēn xiū xiǎng tā ba
待做爹的另拣个好郎君，完你终身，休想他罢！
yí chūn dào diē zuò de shì shén me shì
”宜春道：“爹做的是什么事！
dōu shì bù rén bù yì shāng tiān lǐ de gòu dàng
都是不仁不义，伤天理的勾当。
sòng láng zhè tóu qīn shì yuán shì èr qīn zhǔ zhāng jì zuò le fū qī tóng shēng tóng sǐ qǐ kě fān huǐ
宋郎这头亲事，原是二亲主张，既做了夫妻，同生同死，岂可翻悔？
jiù shì tā bìng shì bì sǐ yì dāng dài qí shàn zhōng hé rěn qì zhī yú wú rén zhī dì
就是他病势必死，亦当待其善终，何忍弃之于无人之地？
sòng láng jīn rì wèi nú ér sǐ nú jué bù dú shēng
宋郎今日为奴而死，奴决不独生！
diē ruò kě lián jiàn hái ér kuài zhuǎn chuán shàng shuǐ xún qǔ sòng láng huí lái miǎn bèi bàng rén jī bàng
爹若可怜见孩儿，快转船上水，寻取宋郎回来，免被傍人讥谤。
liú gōng dào nà hài yáng de bú jiàn le chuán dìng rán zhuǎn wǎng bié chù cūn fāng qǐ shí qù le xún zhī hé yì
”刘公道：“那害疡的不见了船，定然转往别处村坊乞食去了，寻之何益？
kuàng qiě xià shuǐ shùn fēng xiāng qù yǐ bǎi lǐ zhī yáo yī dòng bù rú yī jìng quàn nǐ xi le xīn ba
况且下水顺风，相去已百里之遥，一动不如一静，劝你息了心罢！
yí chūn jiàn fù qīn bù yǔn fàng shēng dà kū zǒu chū chuán xián jiù yào tiào shuǐ
”宜春见父亲不允，放声大哭，走出船舷，就要跳水。
xǐ de liú mā shǒu kuài yī bǎ tuō zhù
喜得刘妈手快，一把拖住。
yí chūn yǐ sǐ zì shì āi kū bù yǐ
宜春以死自誓，哀哭不已。
liǎng gè lǎo rén jiā bù dào nǚ ér zhí xìng rú cǐ wú kě nài hé zhǔn zhǔn de kān shǒu le yī yè
两个老人家不道女儿执性如此，无可奈何，准准的看守了一夜。
cì zǎo zhǐ de yī shùn tā kāi chuán shàng shuǐ
次早只得依顺他，开船上水。
fēng shuǐ jù nì nòng le yī rì bù gōu yī bàn zhī lù
风水俱逆，弄了一日，不勾一半之路。
zhè yī yè tí tí kū kū yòu bù dé ān wěn
这一夜啼啼哭哭又不得安稳。
dì sān rì shēn pái shí fēn fāng dào de xiān qián gé chuán zhī chù
第三日申牌时分，方到得先前阁船之处。
yí chūn qīn zì shàng àn xún qǔ zhàng fū zhī jiàn shā tān shàng luàn chái èr kǔn zuó dāo yī bǎ rèn de shì chuán shàng de dāo yǎn jiàn de zhè kǔn chái shì sòng láng tuó lái de
宜春亲自上岸寻取丈夫，只见沙滩上乱柴二捆，昨刀一把，认得是船上的刀，眼见得这捆柴，是宋郎驮来的。
wù zài rén wáng yù jiā téng tòng bù kěn xīn sǐ dìng yào wǎng qián xún mì
物在人亡，愈加疼痛，不肯心死，定要往前寻觅。
fù qīn zhǐ suǒ gēn suí tóng qù
父亲只索跟随同去。
zǒu le duō shí dàn jiàn shù hēi shān shēn yīn wú rén jī
走了多时，但见树黑山深，音无人迹。
liú gōng quàn tā huí chuán yòu tí kū le yī yè
刘公劝他回船，又啼哭了一夜。
dì sì rì hēi zǎo zài jiào fù qīn yī tóng shàng àn xún mì dōu shì kuàng yě zhī de gèng wú yǐng xiǎng
第四日黑早，再教父亲一同上岸寻觅，都是旷野之地，更无影响。
zhǐ de kū xià chuán lái xiǎng dào rú cǐ huāng jiāo jiào zhàng fū hé chǔ qǐ shí
只得哭下船来，想道：“如此荒郊，教丈夫何处乞食？
kuàng jiǔ bìng zhī rén xíng zǒu bù dòng tā bǎ chái dāo pāo qì shā yá yí dìng shì fù shuǐ zì jìn le
况久病之人，行走不动，他把柴刀抛弃沙崖，一定是赴水自尽了。
kū le yī chǎng wàng zhe jiāng xīn yòu tiào zǎo bèi liú gōng lán zhù
”哭了一场，望着江心又跳，早被刘公拦住。
yí chūn dào diē mā yǎng de nú de shēn yǎng bù dé nú de xīn
宜春道：“爹妈养得奴的身，养不得奴的心。
hái ér zuǒ yòu shì yào sǐ de bù rú fàng nú zǎo sǐ yǐ jiàn sòng láng zhī miàn
孩儿左右是要死的，不如放奴早死，以见宋郎之面。
liǎng gè lǎo rén jiā jiàn nǚ ér shí fēn tòng kǔ shén bù guò yì jiào dào wǒ r shì nǐ diē mā bú shì le yī shí shī yú jì jiào yú chū zhè shì chà zhī zài qián ào huǐ yě méi yòng le
两个老人家见女儿十分痛苦，甚不过意，叫道：“我儿，是你爹妈不是了，一时失于计较，于出这事，差之在前，懊悔也没用了。
nǐ kě lián wǒ nián lǎo zhī rén zhǐ shēng de nǐ yī rén
你可怜我年老之人，止生得你一人。
nǐ ruò sǐ shí wǒ liǎng kǒu er xìng mìng yě dōu nán bǎo
你若死时，我两口儿性命也都难保。
yuàn wǒ r shù le diē mā zhī zuì kuān xīn dù rì dài zuò diē de xiě yī zhāo yú yú yán jiāng shì zhèn gè chù zhān tiē
愿我儿恕了爹妈之罪，宽心度日，待做爹的写一招于，于沿江市镇各处粘贴。
tǎng ruò sòng láng bù sǐ jiàn wǒ zhāo tiē dìng kě xiāng féng
倘若宋郎不死，见我招帖，定可相逢。
ruò guò le sān gè yuè wú xìn píng nǐ zuò hǎo shì zhuī jiàn zhàng fū
若过了三个月无信，凭你做好事，追荐丈夫。
zuò diē de tì nǐ yòng qián bìng bù lìn xī
做爹的替你用钱，并不吝惜。
yí chūn fāng cái shōu lèi xiè dào ruò de rú cǐ hái ér sǐ yě míng mù
”宜春方才收泪谢道：“若得如此，孩儿死也瞑目。
liú gōng jí shí xiě gè xún xù de zhāo tiē zhān yú yán jiāng shì zhèn qiáng bì chù yǎn zhī chù
”刘公即时写个寻婿的招帖，粘于沿江市镇墙壁触眼之处。
guò le sān gè yuè jué wú yīn hào
过了三个月，绝无音耗。
yí chūn dào wǒ zhàng fu guǒ rán sǐ le
宜春道／我丈夫果然死了。
jí máng zhì bèi tóu shū má yī chuān zhe yī shēn zhòng xiào shè le líng wèi jì diàn qǐng jiǔ gè hé shàng zuò le sān zhòu yè gōng dé
”即忙制备头梳麻衣，穿着一身重孝，设了灵位祭奠，请九个和尚，做了三昼夜功德。
zì jiāng shòu ěr bù shī wèi wáng fu qí fú
自将售洱布施，为亡夫祈福。
liú wēng liú ōu ài nǚ zhī xīn wú suǒ bù zhì bìng bù gǎn yī xiē wéi ào nào le shù rì fāng xiū
刘翁、刘沤爱女之心无所不至，并不敢一些违拗，闹了数日方休。
wū zì cháo kū wǔ gēng yè kū huáng hūn
兀自朝哭五更，夜哭黄昏。
lín chuán wén zhī wú bù gǎn tàn
邻船闻之，无不感叹。
yǒu yī bān xiāng shú de kè rén wén zhī cǐ shì wú bù kě xī sòng xiǎo guān kě lián liú xiǎo niáng zhě
有一班相熟的客人，闻知此事，无不可惜宋小官，可怜刘小娘者。
yí chūn zhěng zhěng de kū le bàn nián liù gè yuè fāng cái zhù shēng
宜春整整的哭了半年六个月方才住声。
liú wēng duì ā mā dào nǚ ér zhè jǐ rì bù kū xīn xià jiàn jiàn lěng le hǎo quàn tā jià rén
刘翁对阿妈道：“女儿这几日不哭，心下渐渐冷了，好劝他嫁人；
zhōng bù rán wǒ liǎng gè lǎo rén jiā shǒu zhe gè gū rú nǚ ér huǎn jí hé kào
终不然我两个老人家守着个孤蠕女儿，缓急何靠？
liú shū dào ā lǎo jiàn de shì
”刘枢道：“阿老见得是。
zhǐ pà nǚ ér bù kěn xū shì huǎn huǎn de wēi tā
只怕女儿不肯，须是缓缓的偎他。
yòu guò le yuè yú qí shí shí èr yuè èr shí sì rì liú wēng huí chuán dào kūn shān guò nián zài qīn qī jiā chī zuì le jiǔ chéng qí jiǔ xìng lái quàn nǚ ér dào xīn chūn jiāng jìn chú le xiào ba
又过了月余，其时十二月二十四日，刘翁回船到昆山过年，在亲戚家吃醉了酒，乘其酒兴来劝女儿道：“新春将近，除了孝罢！
yí chūn dào zhàng fū shì zhōng shēn zhī xiào zěn yàng chú de
”宜春道：“丈夫是终身之孝，怎样除得？
liú wēng zhēng zhuó yǎn dào shén me zhōng shēn zhī xiào
”刘翁睁着眼道：什么终身之孝！
zuò diē de xǔ nǐ dài shí biàn dài bù xǔ nǐ dài shí jiù bù róng nǐ dài
做爹的许你带时便带，不许你带时，就不容你带。
liú jī jiàn lǎo r kǒu zhòng biàn lái shōu kē dào zài děng nǚ ér dài guò le cán suì chú yè zuò wǎn gēng fàn qǐ le líng chú xiào ba
”刘姬见老儿口重，便来收科道：“再等女儿带过了残岁，“除夜做碗羹饭起了灵，除孝罢！
yí chūn jiàn diē mā huà bù tóu jī biàn tí kū qǐ lái dào nǐ liǎng kǒu er hé jì hài le wǒ zhàng fu yòu bù róng wǒ dài xiào wú fēi yào wǒ gǎi jià tā rén
”宜春见爹妈话不投机，便啼哭起来道：“你两口儿合计害了我丈夫，又不容我带孝，无非要我改嫁他人。
wǒ qǐ kěn shī jié yǐ fù sòng láng
我岂肯失节以负宋郎？
nìng kě dài xiào ér sǐ jué bù chú xiào ér shēng
宁可带孝而死，决不除孝而生。
liú wēng yòu dài fā zuò bèi pó zǐ mà le jǐ jù pī jǐng de tuī xiàng chuán cāng shuì le
刘翁又待发作，被婆子骂了几句，劈颈的推向船舱睡了。
yí chūn yī xiān yòu kū le yī yè
宜春依先又哭了一夜。
dào yuè jǐn sān shí rì chú yè yí chūn jì diàn le zhàng fū kū le yī huì
到月尽三十日除夜，宜春祭奠了丈夫，哭了一会。
pó zǐ quàn zhù le sān kǒu r tóng chī yè fàn
婆子劝住了，三口儿同吃夜饭。
diē mā jiàn nǚ ér hūn jiǔ bù wén xīn zhōng bù lè biàn dào wǒ r
爹妈见女儿荤酒不闻，心中不乐，便道：“我儿！
nǐ xiào shì bù kěn chú le lüè chī diǎn hūn xīng hé fáng de
你孝是不肯除了，略吃点荤腥，何妨得？
shào nián rén bú yào nòng ruò le yuán qì
少年人不要弄弱了元气。
yí chūn dào wèi sǐ zhī rén gǒu yán cán chuǎn lián zhè wǎn sù fàn yě shì duō chī de hái chī shén hūn cài
”宜春道：“未死之人，苟延残喘，连这碗素饭也是多吃的，还吃甚荤菜？
liú shū dào jì bù yòng hūn chī bēi sù jiǔ r yě hǎo jiě mèn
”刘枢道：“既不用荤，吃杯素酒儿，也好解闷。
yí chūn dào yī dī hé zēng dào jiǔ quán
宜春道：“‘一滴何曾到九泉。
xiǎng zhe sǐ zhě wǒ hé rěn xià yàn
’想着死者，我何忍下咽！
shuō ba yòu āi āi de kū jiāng qǐ lái lián sù fàn yě bù chī jiù qù shuì le
说罢，又哀哀的哭将起来，连素饭也不吃就去睡了。
liú wēng fū fù liào dào nǚ ér zhì bù kě duó cóng cǐ zài bù qiáng tā
刘翁夫妇料道女儿志不可夺，从此再不强他。
hòu rén yǒu shī zàn yí chūn zhī jié
后人有诗赞宜春之节。
shī yuē
诗曰：
guī zhōng jié liè gǔ jīn chuán chuán nǚ hé cáo yuè jiǎn biān
闺中节烈古今传，船女何曹阅简编？
shì sǐ bù yí jīn shí zhì bǎi zhōu duān bù kuì qián xián
誓死不移金石志，《柏舟》端不愧前贤。
huà fēn liǎng tóu
话分两头。
zài shuō sòng jīn zhù zài nán jīng yī nián líng bā gè yuè bǎ jiā yè zhèng dé shí quán le què jiào guǎn jiā kān shǒu mén qiáng zì jǐ dài le sān qiān liǎng yín zi lǐng zi sì gè jiā rén liǎng gè měi tóng gù le yī zhī háng chuán chěng zhì kūn shān lái fǎng liú wēng liú qū
再说宋金住在南京一年零八个月，把家业挣得十全了，却教管家看守门墙，自己带了三千两银子，领子四个家人，两个美童，顾了一只航船，逞至昆山来访刘翁、刘岖。
lín shè rén jiā shuō dào sān rì qián wǎng yí zhēn qù le
邻舍人家说道：“三日前往仪真去了。
sòng jīn jiāng yín liǎng fàn le bù pǐ zhuǎn zhì yí zhēn xià ge yǒu míng de zhǔ jiā shàng huò le bì
”宋金将银两贩了布匹，转至仪真，下个有名的主家，上货了毕。
cì rì qù hé kǒu xún zhe le liú jiā chuán zhī yáo jiàn hún jiā zài chuán shāo má yī sù zhuāng zhī qí shǒu jié wèi jià shāng gǎn bù yǐ
次日，去河口寻着了刘家船只，遥见浑家在船艄麻衣素妆，知其守节未嫁，伤感不已。
huí dào xià chǔ xiàng zhǔ rén wáng gōng shuō dào hé xià yǒu yī zhōu fù dài xiào ér shén měi
回到下处，向主人王公说道：“河下有一舟妇，带孝而甚美。
wǒ yǐ fǎng de shì kūn shān liú shùn quán zhī chuán cǐ fù jí qí nǚ yě
我已仿得是昆山刘顺泉之船，此妇即其女也。
wú sàng ǒu yǐ jiāng èr nián yù qiú cǐ nǚ wèi jì shì
吾丧偶已将二年，欲求此女为继室。
suì yú xiù zhōng qǔ chū bái jīn shí liǎng fèng yǔ wáng gōng dào cǐ báo yì quán wèi jiǔ zī fán lǎo wēng zhí fá
”遂于袖中取出白金十两，奉与王公道：“此薄意权为酒资，烦老翁执伐。
chéng shì zhī rì gèng dāng hòu xiè
成事之日，更当厚谢。
ruò jiān cái lǐ suī qiān jīn wú yì bù lìn
若间财礼，虽千金吾亦不吝。
wáng gōng jiē yín huān xǐ jìng wǎng chuán shàng yāo liú wēng dào yī jiǔ guǎn shèng shè xiāng kuǎn tuī liú wēng yú shàng zuò
”王公接银欢喜，径往船上邀刘翁到一酒馆，盛设相款，推刘翁于上坐。
liú wēng dà jīng dào lǎo hàn cāo zhōu zhī rén hé láo rú cǐ hòu dài
刘翁大惊道：“老汉操舟之人，何劳如此厚待？
bì yǒu yuán gù
必有缘故。
wáng gōng dào qiě chī sān bēi fāng gǎn qǐ chǐ
”王公道：“且吃三杯，方敢启齿。
liú wēng xīn zhōng yù yí dào ruò bù shuō míng bì bù gǎn zuò
”刘翁心中愈疑道：“若不说明，必不敢坐。
wáng gōng dào xiǎo diàn yǒu gè shǎn xī qián yuán wài wàn guàn jiā cái
”王公道，“小店有个陕西钱员外，万贯家财。
sàng ǒu jiāng èr zài mù lìng ài xiǎo niáng zǐ měi mào yù qiú wèi jì shì yuàn chū pìn lǐ qiān jīn
丧偶将二载，慕令爱小娘子美貌，欲求为继室，愿出聘礼千金。
tè yāng xiǎo yú zuò fá wàng wù jiàn jù
特央小于作伐，望勿见拒。
liú wēng dào zhōu nǚ de pèi fù shì qǐ fēi zhì yuàn
”刘翁道：“舟女得配富室，岂非至愿。
dàn wú r shǒu jié shén jiān yán jí zài hūn biàn yù xín sǐ
但吾儿守节甚坚，言及再婚，便欲寻死。
cǐ shì bù gǎn fèng mìng shèng yì yì bù gǎn lǐng
此事不敢奉命，盛意亦不敢领。
biàn yù qǐ shēn
”便欲起身。
wáng gōng yī shǒu chě zhù dào cǐ shè yì chū qián yuán wài zhī yì tuō xiǎo zi zuò gè zhǔ rén
王公一手扯住道：“此设亦出钱员外之意，托小子做个主人。
jì yǐ fèi le bù kě xū zhī shì yuán bù xié wú hài yě
既已费了，不可虚之，事员不谐，无害也。
liú wēng zhǐ de zuò le
”刘翁只得坐了。
yǐn jiǔ zhōng jiān wáng gōng yòu shuō qǐ
饮酒中间，王公又说起：。
yuán wài xiāng qiú chū yú zhì chéng wàng lǎo wēng huí zhōu cóng róng shāng yì
‘员外相求，出于至诚，望老翁回舟，从容商议。
liú wēng bèi nǚ ér jǐ biàn tóu shuǐ hu huài le zhǐ shì yáo tóu lüè bù tǒng kǒu jiǔ sàn gè bié
”刘翁被女儿几遍投水唬坏了，只是摇头，略不统口酒散各别。
wáng gōng huí jiā jiāng liú wēng zhī yǔ shù yǔ yuán wài
王公回家，将刘翁之语，述与员外。
sòng jīn fāng zhī hún jiā shǒu zhì zhī jiān
宋金方知浑家守志之坚。
nǎi duì wáng gōng shuō dào yīn shì bù chéng yě bà le wǒ yào gù tā de chuán zài huò wǎng shàng jiāng chū tuō nán dào yě bù yǔn
乃对王公说道：“姻事不成也罢了，我要雇他的船载货往上江出脱，难道也不允？
wáng gōng dào tiān xià chuán zài tiān xià kè
”王公道：“天下船载天下客。
bù xiāo shuō zì rán cóng mìng
不消说，自然从命。
wáng gōng jí shí yǔ liú wēng shuō le gù chuán zhī shì liú wēng guǒ rán yī yǔn
”王公即时与刘翁说了顾船之事，刘翁果然依允。
sòng jīn nǎi fēn fù jiā tóng xiān bǎ pū chén xíng lǐ fā xià chuán lái huò qiě liú àn shàng míng rì fā yě wèi chí
宋金乃分付家童，先把铺陈行李发下船来，货且留岸上，明日发也未迟。
sòng jīn jǐn yī diāo mào liǎng gè měi tóng gè chuān lǜ róng zhí shēn shǒu zhí xūn lú rú yì gēn suí
宋金锦衣貂帽，两个美童，各穿绿绒直身，手执熏炉如意跟随。
liú wēng fū fù rèn zuò shǎn xī qián yuán wài bù fù xiāng shí
刘翁夫妇认做陕西钱员外，不复相识。
dào dǐ fū fù zhī jiān yǔ tā rén bù tóng yí chūn zài shāo wěi kuī shì suī bù gǎn biàn xìn shì zhàng fū àn àn de jīng guài dào yǒu qī bā fēn sī xiàng
到底夫妇之间，与他人不同，宜春在艄尾窥视，虽不敢便信是丈夫，暗暗的惊怪道：有七八分厮像。
zhī jiàn nà qián yuán wài cái shàng de chuán biàn xiàng chuán shāo shuō dào wǒ fù zhōng jī le yào fàn chī
只见那钱员外才上得船，便向船艄说道：“我腹中饥了，要饭吃；
ruò shì lěng de bǎ xiē rè chá táo lái ba
若是冷的，把些热茶淘来罢。
yí chūn yǐ zì xīn yí
”宜春已自心疑。
nà qián yuán wài yòu biǎn hē tóng pú dào gè ér láng chī wǒ jiā fàn chuān wǒ jiā yī xián shí cuō xiē shéng dǎ xiē suǒ yě yǒu yòng chù bù kě kōng zuò
那钱员外又贬喝童仆道：“个儿郎吃我家饭，穿我家衣，闲时搓些绳，打些索，也有用处，不可空坐！
zhè jǐ jù fēn míng shì sòng xiǎo guān chū shàng chuán shí liú wēng fēn fù de huà
”这几句分明是宋小官初上船时刘翁分付的话。
yí chūn tīng de yù jiā yí xīn
宜春听得，愈加疑心。
shǎo qǐng liú wēng qīn zì pěng chá fèng qián yuán wài
少顷，刘翁亲自捧茶奉钱员外。
yuán wài dào nǐ chuán shāo shàng yǒu yī pò zhān lì jiè wǒ yòng zhī
员外道：“你船艄上有一破毡笠，借我用之。
liú wēng yú chǔn quán bù xǐng shì jìng yǔ nǚ ér tǎo nà pò zhān lì
”刘翁愚蠢，全不省事，径与女儿讨那破毡笠。
yí chūn qǔ zhān lì fù yǔ fù qīn kǒu zhōng wēi yín sì jù
宜春取毡笠付与父亲，口中微吟四句：
zhān lì suī rán pò jīng nú shǒu zì fèng
毡笠虽然破，经奴手自缝。
yīn sī dài lì zhě wú fù jiù shí róng
因思戴笠者，无复旧时容。
qián yuán wài tīng shāo hòu yín shī hēi hēi huì yì jiē lì zài hu yì yín sì jù
钱员外听艄后吟诗，嘿嘿会意，接笠在乎，亦吟四句：
xiān fán yǐ huàn gǔ gù xiāng rén bù shí
仙凡已换骨，故乡人不识。
suī zé jǐn yī hái nán wàng jiù zhān lì
虽则锦衣还，难忘旧毡笠。
shì yè yí chūn duì wēng jī dào cāng zhōng qián yuán wài yí jí sòng láng yě
是夜宜春对翁姬道：“舱中钱员外，疑即宋郎也。
bù rán hé yǐ zhī wú chuán yǒu pò zhān lì qiě miàn páng xiāng xiāo yǔ yán kě yí kě xì kòu zhī
不然何以知吾船有破毡笠，且面庞相肖，语言可疑，可细叩之。
liú wēng dà xiào dào chī nǚ yú
”刘翁大笑道：“痴女于！
nà sòng jiā jiè bìng guǐ cǐ shí gǔ ròu jù xiāo yǐ
那宋家疥病鬼，此时骨肉俱消矣。
jiù shǐ dāng nián wèi sǐ yì bù guò qǐ shí tā xiāng ān néng zhì cǐ fù shèng hu
就使当年未死，亦不过乞食他乡，安能致此富盛乎？
liú qū dào nǐ dāng chū guài diē niáng quàn nǐ chú xiào gǎi jià dòng bù dòng tiào shuǐ qiú sǐ
”刘岖道：“你当初怪爹娘劝你除孝改嫁，动不动跳水求死。
jīn jiàn kè rén fù guì biàn yào rèn tā shì zhàng fū tǎng nǐ rèn tā bù rèn qǐ bù kě xiū
今见客人富贵，便要认他是丈夫，倘你认他不认，岂不可羞？
yí chūn mǎn miàn xiū cán bù gǎn kāi kǒu
”宜春满面羞惭，不敢开口。
liú wēng biàn zhāo ā mā dào bèi chǔ dào ā mā nǐ xiū rú cǐ shuō
刘翁便招阿妈到背处道：“阿妈你休如此说。
yīn yuán zhī shì mò fēi tiān shù
姻缘之事，莫非天数。
qián rì wáng diàn zhǔ qǐng wǒ dào jiǔ guǎn zhōng yǐn jiǔ shuō shǎn xī qián yuán wài yuàn chū yú jīn pìn lǐ qiú wǒ nǚ ér wèi jì shì
前日王店主请我到酒馆中饮酒，说陕西钱员外愿出于金聘礼，求我女儿为继室。
wǒ yīn nǚ ér zhí xìng bù céng tǒng kǒu
我因女儿执性，不曾统口。
jīn rì nán de nǚ ér zì jiā xīn huó hé bù jiāng jī jiù jī bǎ tā xǔ pèi qián yuán wài luò de nǐ wǒ xià bàn shì shòu yòng
今日难得女儿自家心活，何不将机就机，把他许配钱员外，落得你我下半世受用。
liú jī dào ā lǎo jiàn de shì
”刘姬道：“阿老见得是。
nà qián yuán wài lái gù wǒ jiā chuán zhī huò zhě qí zhōng yǒu yì ā lǎo míng jiù kě ràng tàn zhī
那钱员外来顾我家船只，或者其中有意，阿老明臼可让探之。
liú wēng dào wǒ zì yǒu dào li
”刘翁道：“我自有道理。
cì zǎo qián yuán wài qǐ shēn shū xǐ yǐ bì shǒu chí pò zhān lì yú chuán tóu shàng fān fù bǎ wán
次早，钱员外起身，梳洗已毕，手持破毡笠于船头上翻复把玩。
liú wēng qǐ kǒu ér wèn dào yuán wài kàn zhè pò zhān lì zé shèn
刘翁启口而问道：“员外，看这破毡笠则甚？
yuán wài dào wǒ ài nà féng bǔ chù zhè xíng zhēn xiàn bì chū zì miào shǒu
”员外道：“我爱那缝补处，这行针线，必出自妙手。
liú wēng dào cǐ nǎi xiǎo nǚ suǒ fèng yǒu hé miào chù
刘翁道：“此乃小女所缝，有何妙处？
qián rì wáng diàn zhǔ chuán yuán wài zhī mìng céng yǒu yī yán wèi zhī zhēn fǒu
前日王店主传员外之命，曾有一言，未知真否？
qián yuán wài gù yì wèn dào suǒ chuán hé yán
”钱员外故意问道：“所传何言？
liú wēng dào tā shuō yuán wài sàng le rú rén jǐ jiāng èr zài wèi zēng jì qǔ yù de xiǎo nǚ wèi hūn
刘翁道：“他说员外丧了孺人，己将二载，未曾继娶，欲得小女为婚。
yuán wài dào lǎo wēng yuàn yě bù yuàn
”员外道：“老翁愿也不愿？
liú wēng dào lǎo hàn qiú zhī bù dé
”刘翁道：“老汉求之不得。
dàn hèn xiǎo nǚ shǒu jié shén jiān shì bù zài jià suǒ yǐ bù gǎn qīng nuò
但恨小女守节甚坚，誓不再嫁，所以不敢轻诺。
yuán wài dào lìng xù wèi hé ér sǐ
员外道：“令婿为何而死？
liú wēng dào xiǎo xù bù xìng dé le gè pǐ cuì zhī jí qí nián yīn shàng àn dǎ chái wèi hái lǎo hàn bù zhī cuò kāi le chuán yǐ hòu céng chū zhāo tiè xún fǎng le sān gè yuè bìng yóu dòng jìng duō shì tóu jiāng ér sǐ le
”刘翁道：小婿不幸得了个痞瘁之疾，其年因上岸打柴未还，老汉不知，错开了船，以后曾出招帖寻访了三个月，并尤动静，多是投江而死了。
yuán wài dào lìng xù bù sǐ tā yù le gè yì rén bìng dōu hǎo le fǎn huò dà cái zhì fù
”员外道：“令婿不死，他遇了个异人，病都好了，反获大财致富。
lǎo wēng ruò yào huì lìng xù shí kě gū lìng ài chū lái
老翁若要会令婿时，可沽令爱出来。
cǐ shí yí chūn cè ěr ér tīng yī wén cǐ yán biàn kū jiāng qǐ lái mà dào báo xìng qián láng
此时宜春侧耳而听，一闻此言，便哭将起来，骂道：“薄悻钱郎！
wǒ wèi nǐ dài le sān nián zhòng xiào shòu le yú xīn wàn kǔ jīn rì hái bù shuō shí huà dài zěn me
我为你带了三年重孝，受了于辛万苦，今日还不说实话，待怎么？
sòng jīn yě duò lèi dào wǒ qī kuài lái xiāng jiàn
”宋金也堕泪道：“我妻，快来相见！
fū qī èr rén bào tóu dà kū
”夫妻二人抱头大哭。
liú wēng dào ā mā yǎn jiàn de bú shì shén me qián yuán wài le wǒ yǔ nǐ xū suǒ qù xiè zuì
刘翁道：“阿妈，眼见得不是什么钱员外了，我与你须索去谢罪。
liú wēng liú shū zǒu jìn cāng lái shī lǐ bù dié
”刘翁、刘枢走进舱来，施礼不迭。
sòng jīn dào zhàng rén zhàng mǔ bù xū gōng jìng
宋金道：“丈人丈母，不须恭敬。
zhǐ shì xiǎo xù tā rì yǒu bìng tòng shí mò zài tuō zhuàn
只是小婿他日有病痛时，莫再脱赚！
liǎng gè lǎo rén jiā xiū cán mǎn miàn
”两个老人家羞惭满面。
yí chūn biàn chú le xiào fú jiāng líng wèi pāo xiàng shuǐ zhōng
宜春便除了孝服，将灵位抛向水中。
jīn sòng biàn huàn gēn suí de tóng pú lái yǔ zhǔ mǔ kē tóu
金宋便唤跟随的童仆来与主母磕头。
wēng jī shā jī zhì jiǔ guǎn dài nǚ xù yòu dāng jiē fēng yòu shì qìng hè yán xí
翁姬杀鸡置酒，管待女婿，又当接风，又是庆贺筵席。
ān xí yǐ bì liú wēng xù qǐ nǚ ér zì lái bù chī hūn jiǔ zhī yì sòng jīn cǎn rán xià lèi qīn zì yǔ hún jiā bǎ zhǎn quàn tā kāi hūn
安席已毕，刘翁叙起女儿自来不吃荤酒之意，宋金惨然下泪，亲自与浑家把盏，劝他开荤。
suí duì wēng qū dào jù nǐ men shè xīn tuō zhuàn yù jué wú mìng ēn duàn yì jué bù gāi xiāng rèn le
随对翁岖道：“据你们设心脱赚，欲绝吾命，恩断义绝，不该相认了。
jīn rì miǎn qiǎng chī nǐ zhè bēi jiǔ dōu kàn nǐ nǚ ér zhī miàn
今日勉强吃你这杯酒，都看你女儿之面。
yí chūn dào bù yīn zhè fān tuō zhuàn nǐ hé yóu fā jì
”宜春道：“不因这番脱赚，你何由发迹？
kuàng diē mā rì qián yě yǒu hǎo chù jīn hòu dàn jì ēn mò jì yuàn
况爹妈日前也有好处，今后但记恩，莫记怨。
r sòng jīn dào jǐn yī xián qī zūn mìng
儿宋金道：“谨依贤妻尊命。
wǒ yǐ lì jiā yú nán jīng tián yuán fù zú
我已立家于南京，田园富足。
nǐ lǎo rén jiā kě qì le jià zhōu zhī yè suí wǒ dào bǐ tóng xiǎng ān lè qǐ bù měi zāi
你老人家可弃了驾舟之业，随我到彼，同享安乐，岂不美哉！
wēng qū zài sān chēng xiè shì yè wú huà cì rì wáng diàn zhǔ wén zhī bǐ shì dēng chuán bài hè yòu chī le yī rì jiǔ
”翁岖再三称谢，是夜无话，次日，王店主闻知比事，登船拜贺，又吃了一日酒。
sòng jīn liú jiā tóng sān rén yú wáng diàn zhǔ jiā fā bù qǔ zhàng zì jǐ kāi chuán xiān wǎng nán jīng dà zhái zi
宋金留家童三人于王店主家发布取帐，自己开船先往南京大宅子。
zhù le sān rì tóng hún jiā dào kūn shān gù xiāng sǎo mù zhuī jiàn wáng qīn
住了三日，同浑家到昆山故乡扫墓，追荐亡亲。
zōng zú qīn dǎng gè yǒu hòu zèng
宗族亲党各有厚赠。
cǐ shí fàn zhī xiàn yǐ bà guān zài jiā wén zhī sòng xiǎo guān fā jì huán xiāng kǒng pà jiē fāng zhuàng jiàn méi qù duǒ xiàng xiāng lǐ yǒu yuè yú bù gǎn rù chéng
此时范知县已罢官在家，闻知宋小官发迹还乡，恐怕街坊撞见没趣，躲向乡里，有月余不敢入城。
sòng jīn wán le gù xiāng zhī shì chóng huí nán jīng mǐn jiā huān xǐ ān xiǎng fù guì bù zài huà xià
宋金完了故乡之事，重回南京，闽家欢喜，安享富贵，不在话下。
zài shuō yí chūn jiàn sòng jīn měi zǎo bì jìn fó táng zhōng bài fó sòng jīng wèn qí yuán gù
再说宜春见宋金每早必进佛堂中拜佛诵经，问其缘故。
sòng jīn jiāng lǎo sēng suǒ chuán jīn gāng jīng què bìng yán nián zhī shì shuō le yī biàn
宋金将老僧所传《金刚经》却病延年之事，说了一遍。
yí chūn yì qǐ xìn xīn yào zhàng dà jiào huì le fū qī tóng sòng dào lǎo bù shuāi
宜春亦起信心，要丈大教会了，夫妻同诵，到老不衰。
hòu xiǎng shòu gè jiǔ shí yú wú jí ér zhōng
后享寿各九十余，无疾而终。
zǐ sūn wèi nán jīng shì fù zhī jiā yì yǒu fā kē dì zhě
子孙为南京世富之家，亦有发科第者。
hòu rén píng yún
后人评云：
liú lǎo ér wéi shàn bù zhōng sòng xiǎo guān yīn huò dé fú
刘老儿为善不终，宋小官因祸得福。
jīn gāng jīng xiāo chú zāi nàn pò zhān lì tuán yuán gǔ ròu
《金刚经》消除灾难，破毡笠团圆骨肉。