zhào chūn r zhòng wàng cáo jiā zhuāng
赵春儿重旺曹家庄
dōng lín zuó yè bào wú jī yī qǔ pí pá dàng róng sī
东邻昨夜报吴姬，一曲琵琶荡容思。
bú shì fù rén piān kě jìn cóng lái shì shàng shǎo nán r
不是妇人偏可近，从来世上少男儿。
zhè sì jù shī shì kuā jiǎng fù rén de
这四句诗是夸奖妇人的。
zì gǔ dào yǒu zhì fù rén shèng rú nán zǐ
自古道：“有志妇人，胜如男子。
qiě rú fù rén zhōng zhǐ yǒu chāng liú zuì jiàn qí zhōng chū sè de jǐn duō
”且如妇人中，只有娼流最贱，其中出色的尽多。
yǒu yí gè liáng fū rén néng yú chén āi zhōng shí bá hán shì zhōng
有一个梁夫人，能于尘埃中识拔韩世忠。
shì zhōng zì zú wǔ qǐ wèi dà jiàng yǔ jīn wù shù sì tài zǐ xiāng chí yú jiāng shàng liáng fū rén tuō juàn ěr kào jūn qīn zì zhí gān léi gǔ zhù zhèn dà bài zhǔ rén
世忠自卒伍起为大将，与金兀术四太子相持于江上，梁夫人脱眷洱犒军，亲自执杆擂鼓助阵，大败主人。
hòu shì zhōng fēng jìn wáng tuì jū xī hú yǔ liáng fū rén xié lǎo bǎi nián
后世忠封靳王，退居西湖，与梁夫人谐老百年。
yòu yǒu yí gè li yà xian tā shì cháng ān míng jì yǒu zhèng yuán hé gōng zǐ piào tā diào le shāo zài bēi tián yuàn zuò qǐ ér dà xuě zhōng chàng lián huā lào
又有一个李亚仙，他是长安名妓，有郑元和公子嫖他，吊了稍，在悲田院做乞儿，大雪中唱《莲花落》。
yà xian wén chàng zhī shì zhèng láng zhī shēng shōu liú zài jiā xiù rú guǒ tǐ tī mù quàn dú yī jǔ chéng míng zhōng le zhuàng yuán yà xian zhí fēng zhì yī pǐn fū rén zhè liǎng gè shì hóng fěn bān tóu qīng lóu chū sè ruò yǔ xún cháng nán zǐ bǐ hǎo jiāng zhōng guó huàn yì guān
亚仙闻唱，知是郑郎之声，收留在家，绣蠕裹体，剔目劝读，一举成名，中了状元，亚仙直封至一品夫人，这两个是红粉班头，青楼出色：若与寻常男子比，好将中帼换衣冠。
rú jīn shuō yí gè jì jiā gù shì suī bǐ bù dé li yà xian liáng fū rén nèn bān dà cái què yě zài yú xīn bǎi kǔ zhōng áo liàn guò lái zhù dà chéng jiā yǒu gè xiǎo xiǎo jié guǒ zhè yě shì qiān zhòng xuǎn yī
如今说一个妓家故事，虽比不得李亚仙、梁夫人恁般大才，却也在于辛百苦中熬炼过来，助大成家，有个小小结果，这也是千中选一。
huà shuō yáng zhōu fǔ chéng wài yǒu gè de míng jiào cáo jiā zhuāng
话说扬州府城外有个地，名叫曹家庄。
zhuāng shàng cáo dà gōng shì gè dà hù zhī jiā
庄上曹大公是个大户之家。
yuàn jūn yǐ gù zhǐ shēng yī wèi xiǎo guān rén míng cáo kě chéng
院君已故，止生一位小官人，名曹可成。
nà xiǎo guān rén rén cái chū zhòng bǎi shì líng lì
那小官人人材出众，百事伶俐。
zhǐ yǒu liǎng jiàn shì fēi qí suǒ zhǎng yī zhě bú huì dú shū èr zhě bú huì zuò jiā
只有两件事“非其所长，一者不会读书，二者不会作家。
cháng yán dào dú zǐ de xī
常言道：“独子得惜。
yīn shì gè fù jiā ài zǐ yǎng jiāo le tā
”因是个富家爱子，养骄了他；
yòu qiě zì xiǎo nà sù rén jiān chū wài dōu chēng xiàng gōng yī fà zòng dàng le
又且自小纳粟人监，出外都称相公，一发纵荡了。
zhuān yī chuān huā jiē chuàn liǔ xiàng chī fēng yuè jiǔ yòng zhī fěn qián zhēn gè mǎn miàn chūn fēng huī jīn rú shàng rén dōu huàn tā zuò cáo dāi zi
专一穿花街，串柳巷，吃风月酒，用脂粉钱，真个满面春风，挥金如上，人都唤他做“曹呆子”。
dà gōng zhī tā làng fèi jìn yuē bú zhù zhǐ bù bǎ qián yǔ tā yòng
大公知他浪费，禁约不住，只不把钱与他用。
tā jiù mán le fù qīn bèi dì jiāng tián chǎn gè chù dǐ jiè yín zi
他就瞒了父亲，背地将田产各处抵借银子。
nà bài yú jiè zhài yǒu jǐ bān bù biàn yi chù dì yī shé sè duǎn shǎo bù néng zú shù yù hěn xīn de hái yào dā xiē huò wù
那败于借债，有几般不便宜处：第一、折色短少，不能足数，遇狠心的，还要搭些货物。
dì èr lì qián zuì zhòng
第二，利钱最重。
dì sān lì shàng qǐ lì guò le yī nián shí gè yuè zhǐ dǎo huàn yī zhāng wén shū bìng bù cuī qǔ shéi zhī běn zhòng lì duō biàn yǒu tóng dòu jiā jì bù yì tā pán suàn
第三，利上起利，过了一年十个月，只倒换一，张文书，并不催取，谁知本重利多，便有铜斗家计，不毅他盘算。
dì sì jū zhōng de rén hái yào kòu xiē xiè lǐ
第四，居中的人还要扣些谢礼。
tā bǎ zhōng rén jiù zì kàn zuò yī bàn zhài zhǔ hú jiǎ hǔ wēi xū suǒ bù xiū
他把中人就自看做一半债主，狐假虎威，需索不休。
dì wǔ xiě jiè piào shí zhǐ jiǎn shàng hǎo měi chǎn yào tā xiě zuò dǐ tóu
第五，写借票时，只拣上好美产，要他写做抵头。
jì xiě zhī hòu zhè chǎn yè jiù bù xǔ nǐ mài yǔ tā rén
既写之后，这产业就不许你卖与他人。
jí zhì zhǔn suàn yǔ tā yòu yào jiǎn nǐ de jià qián
及至准算与他，又要减你的价钱。
ruò suàn guò biàn yǒu jǐ liǎng yíng yú yào tā zhǎo jué tā yòu dōng niǔ xī niē zhāo sān mù sì méi yǒu de shuǎng lì yǔ nǐ
若算过，便有几两赢余，要他找绝，他又东扭西捏，朝三暮四，没有得爽利与你。
yǒu cǐ wǔ jiàn bù biàn yi chù suǒ yǐ wǎng wǎng pò jiā
有此五件不便宜处，所以往往破家。
wèi zūn zhǎng de zhǐ guǎn ná zhù liǎng tóu bù fàng què bù zhī zhōng jiān dōu tì bié rén jiā fā cái qù le
为尊长的只管拿住两头不放，却不知中间都替别人家发财去了。
shí fēn jiā dàng shí zài méi yòng de wǔ fēn
十分家当，实在没用得五分。
zhè yě shì zhǐ gù shēng qián bù gù sǐ hòu
这也是只顾生前，不顾死后。
zuǒ yòu bǎ yǔ tā bài de dào bù rú zì yǎn lǐ kàn tā jié wèi liǎo yě de míng bái
左右把与他败的，到不如自眼里看他结未了，也得明白。
míng shí ér sūn shì xià liú gù jiāng suǒ yuè yòng xīn shōu
明识儿孙是下流，故将锁钥用心收。
ér sūn zì yǒu ér sūn suàn zài yǔ ér sūn zuò mǎ niú
儿孙自有儿孙算，在与儿孙作马牛。
xián huà xiū xù
闲话休叙。
què shuō běn dì yǒu gè míng jì jiào zuò zhào chūn r shì zhào dà mā de nǚ ér
却说本地有个名妓，叫做赵春儿，是赵大妈的女儿。
zhēn gè huā jiāo yuè yàn yù rùn zhū míng zhuān jiē fù shāng jù shì zhuàn dà zhǔ qián cái
真个花娇月艳，玉润珠明，专接富商巨室，赚大主钱财。
cáo kě chéng yī jiàn jiù kàn shàng le yī zhù zhěng yuè zài tā jiā chè màn shǐ qián
曹可成一见，就看上了，一住整月，在他家撤漫使钱。
liǎng gè rú jiāo sì qī yí gè yuàn tǎo yí gè yuàn jià shén qián fá yuàn dēng xià shè méng
两个如胶似漆，一个愿讨，一个愿嫁，神前罚愿，灯下设盟。
zhēng nài fù qīn zài táng bù gǎn qǔ tā rén mén
争奈父亲在堂，不敢娶他人门。
nà jì zhě jiàn kě chéng shì kāng kǎi zhī shì yào tā shú shēn
那妓者见可成是慷慨之士，要他赎身。
yuán lái jì jiā yǒu zhè gè guī ju chū cì pò guā de jiào zuò shū lǒng gū lǎo
原来妓家有这个规矩：初次破瓜的，叫做梳拢孤老；
ruò tì tā bǎ shēn jià hái le bǎo ér yóu tā zì zài jiē kè wú jū wú guǎn zhè jiào zuò shú shēn gū lǎo
若替他把身价还了鸨儿，由他自在接客，无拘无管，这叫做赎身孤老。
dàn shì shú shēn gū lǎo yào xiē shí bié de kè zhǐ suǒ ràng tā shí yè wǔ yè bù lùn sù qián
但是赎身孤老要歇时，别的客只索让他，十夜五夜，不论宿钱。
hòu lái ruò yào qǔ tā jìn mén bié bù fèi cái lǐ
后来若要娶他进门，别不费财礼。
yòu yǒu zhè xǔ duō pí wèi chù
又有这许多脾胃处。
cáo kě chéng yào yǔ chūn r shú shēn dà mā suǒ yào wǔ bǎi liǎng fēn wén bù kěn shǎo
曹可成要与春儿赎身，大妈索要五百两，分文不肯少。
kě chéng gè chù shè fǎ shàng wèi dào shǒu
可成各处设法，尚未到手。
hū yī rì wén de fù qīn huàn yín jiàng zài jiā qīng chéng xǔ duō yuán bǎo wèi jiàn chū chì
忽一日，闻得父亲唤银匠在家倾成许多元宝，未见出饬。
yòng xīn tǐ fǎng xiǎo de cáng zài wò fáng chuáng bèi hòu fù bì zhī nèi yòng zhàng zi yǎn zhe
用心体访，晓得藏在卧房床背后复壁之内，用帐子掩着。
kě chéng qū gè kōng fù jìn fáng qù tōu le jǐ gè chū lái
可成觑个空，复进房去，偷了几个出来。
yòu pà fù qīn zhā jiǎn zhào yàng zuò chéng guàn qiān de jiǎ yuán bǎo yí gè huàn yí gè
又怕父亲查检，照样做成贯铅的假元宝，一个换一个。
dà mó dà yàng de yǔ chūn r shú le shēn yòu zhì bàn yī shì zhī lèi
大模大样的与春儿赎了身，又置办衣饰之类。
yǐ hòu dàn shì yào yòng jiù jiāng jiǎ yín huàn chū zhēn yín duō duō shǎo shǎo dōu fàng zài chūn r chù píng tā shǐ fèi bìng bù jiǎn chá
以后但是要用，就将假银换出真银，多多少少都放在春儿处，凭他使费，并不检查。
zhēn gè lái de yì qù de yì rì jiàn rì shēn huàn gè xíng kuī liú shuǐ yě bù céng jì gè shù mù shì jǐ dìng jǐ liǎng
真个来得易，去得易，日渐日深，换个行亏流水，也不曾计个数目是几锭几两。
chūn r jiàn tā sā màn zhī dào jiā zhōng yǒu yú yì bù zhī cǐ yín lái lì
春儿见他撒漫，只道家中有余，亦不知此银来历。
hū yī rì dà gōng bìng dǔ huàn kě chéng fū fù dào chuáng tóu dīng zhǔ dào wǒ r nǐ jīn sān shí yú suì yě bù wéi nián shào le
忽一日，大公病笃，唤可成夫妇到床头叮瞩道：“我儿，你今三十余岁，也不为年少了。
bài zǐ kǒu tóu biàn zuò jiā
‘败子口头便作家’！
nǐ rú jīn mò qù huā liǔ yóu dàng shōu xīn shǒu fèn
你如今莫去花柳游荡，收心守分。
wǒ jiā dāng zhī wài hái yǒu xiē běn qián yòu méi dì èr gè xiōng dì fēn shòu jǐn xī nǐ fū qī shòu yòng
我家当之外，还有些本钱，又没第二个兄弟分受，尽吸你夫妻受用。
suì zhǐ chuáng bèi hòu shuō dào nǐ jiē kāi zhàng zi yǒu yī céng fù bì lǐ miàn cáng zhe yuán bǎo yī bǎi gè gòng wǔ qiān liǎng
”遂指床背后说道：“你揭开帐子，有一层复壁，里面藏着元宝一百个，共五千两。
zhè shì wǒ yī shēng de jīng shén
这是我一生的精神。
xiàng yīn nǐ wù wài bú duì nǐ shuō
向因你务外，不对你说。
rú jīn jiāo fù nǐ fū qī zhī shǒu zhì xiē chǎn yè chuán yǔ zǐ sūn mò yào yòu làng fèi le
如今交付你夫妻之手，置些产业，传与子孙，莫要又浪费了！
yòu duì xí fù dào niáng zǐ nǐ fū qī shì yī shì zhī shì mò yào lěng yǎn xiāng kàn xū jiāng hǎo yán jiàn quàn zhàng fū tóng xīn hé dǎn gòng zuò rén jiā
又对媳妇道：“娘子，你夫妻是一世之事，莫要冷眼相看，须将好言谏劝丈夫，同心合胆，共做人家。
wǒ jiǔ quán zhī xià yě de míng mù
我九泉之下，也得瞑目。
shuō ba xū yú sǐ le
”说罢，须臾死了。
kě chéng kū le yī chǎng shào bù dé ān pái bìn zàng zhī shì
可成哭了一场，少不得安排殡葬之事。
àn xiǎng fù bì nèi zhèng bù zhī hái cún de duō shǎo zhēn yín
暗想复壁内，正不知还存得多少真银？
dāng xià bān jiāng chū lái pù mǎn yī dì kàn shí dōu shì guàn qiān de jiǎ huò zhěng zhěng de shù le jiǔ shí jiǔ gè gāng shèng dé yī gè zhēn de
当下搬将出来，铺满一地，看时，都是贯铅的假货，整整的数了九十九个，刚剩得一个真的。
wǔ qiān liǎng huā yín fèi guò le sì qiān jiǔ bǎi wǔ shí liǎng
五千两花银，费过了四千九百五十两。
kě chéng liáng xīn dùn méng
可成良心顿萌。
zǎo zhī zhè dōng xī shǐ zhōng hái shì wǒ de
早知这东西始终还是我的。
hé xū xìng jí
何须性急！
rú jīn dà shì zài shēn kōng shǒu wú cuò fǎn qiàn xià xǔ duō zhài fù ào huǐ wú jí duì zhe jiǎ dìng fàng shēng dà kū
如今大事在身，空手无措，反欠下许多债负，懊悔无及，对着假锭放声大哭。
hún jiā quàn dào nǐ píng rì wù wài jì wǎng bù jiù
浑家劝道：“你平日务外，既往不咎。
rú jīn xiàn fàng zhe xǔ duō yín zi bù lǐ zhèng shì zhǐ guǎn kū zuò shèn me
如今现放着许多银子，不理正事，只管哭做甚么？
kě chéng jiāng jiǎ dìng tōu huàn zhī shì duì hún jiā xù le yī biàn
”可成将假锭偷换之事，对浑家叙了一遍。
hún jiā píng xī jiān wèi zhě gōng wù wài jiàn quàn bù cóng qì de yǒu bìng zài shēn
浑家平昔间为者公务外，谏劝不从，气得有病在身。
jīn rì āi kǔ zhī zhōng yòu wén le zhè gè xiāo xī rú hé bù nǎo
今日哀苦之中，又闻了这个消息，如何不恼！
dēng shí shǒu zú jù lěng
登时手足俱冷。
fú huí fáng zhōng shàng le chuáng bù yì shù rì yě sǐ le
扶回房中，上了床，不毅数日，也死了。
zhè zhēn shì cóng qián zuò guò shì méi xīng yī qí lái
这真是：从前做过事，没兴一齐来。
kě chéng lián zāo èr sàng tòng kǔ wú jí miǎn lì zhī chí
可成连遭二丧，痛苦无极，勉力支持。
guò le liù qī sì shí jiǔ rì gè zhài zhǔ dōu lái suàn zhàng bǎ cáo jiā zhuāng zǔ yè tián fáng jìn xíng pán suàn qù le
过了六七四十九日，各债主都来算帐，把曹家庄祖业田房，尽行盘算去了。
yīn chū fáng yú rén shàng jǐn chū bìn
因出房与人，上紧出殡。
cǐ shí gū shēn wú kào quán tuì zài fén táng wū nèi ān shēn
此时孤身无靠，权退在坟堂屋内安身。
bù zài huà xià
不在话下。
qiě shuō zhào chūn r jiǔ bú jiàn kě chéng lái jiā xīn zhōng sī niàn
且说赵春儿久不见可成来家，心中思念。
wén de jiā zhōng yǒu fù sāng yòu hún jiā wèi jiǎ dìng shì qì sǐ le kǒng pà qī zuǐ bā zhāng bù gǎn qù diào wèn hòu lái xiǎo de tā fáng chǎn dōu fèi le bān zài fén táng wū lǐ ān shēn shèn shì qī cǎn jì xìn qù zhū tā lái kě chéng wú yán xiāng jiàn kǒu le jǐ cì
闻得家中有父丧，又浑家为假锭事气死了，恐怕七嘴八张，不敢去吊问，后来晓得他房产都费了，搬在坟堂屋里安身，甚是凄惨，寄信去诸他来，可成无颜相见，口了几次。
lián lián lái qǐng zhǐ de hán xiū ér wǎng
连连来请，只得含羞而往。
chūn r yī jiàn bào tóu dà kū dào qiè zhī cǐ shēn nǎi jūn shēn yě
春儿一见，抱头大哭，道：“妾之此身，乃君身也。
xìng qiè shàng yǒu yú huò kě yǐ xiāng jì yǒu jí hé bù gào wǒ nǎi zhì jiǔ xiāng kuǎn shì yè liú sù
幸妾尚有余货可以相济，有急何不告我１乃治酒相款，是夜留宿。
míng zǎo qǔ bái jīn bǎi liǎng zèng yǔ kě chéng zhǔ fù tā ná kǒu jiā shěng chī shěng yòng quē shǎo shí zài lái duì wǒ shuō
明早，取白金百两赠与可成，嘱付他拿口家省吃省用：“缺少时，再来对我说。
kě chéng dé le yín zi dùn wàng kǔ chǔ mí liàn chūn r bù kěn qǐ shēn jiù jiāng yín zi mǎi jiǔ mǎi ròu qǐng jiù rì yī bān xián hàn tóng chī
”可成得了银子，顿忘苦楚，迷恋春儿，不肯起身，就将银子买酒买肉，请旧日一班闲汉同吃。
chūn r chū cì bù hǎo zǔ tā dào dì èr cì jiù jiāng hǎo yán kǔ quàn shuō zhè bān xián hàn yǒu sǔn wú yì
春儿初次不好阻他，到第二次，就将好言苦劝，说：“这班闲汉，有损无益。
dāng chū nǐ yī jiā rén jiā dōu shì zhè bān rén huài le
当初你一家人家，都是这班人坏了。
rú jīn zài bù kě jìn tā le wǒ quàn nǐ huí qù shì hǎo huà
如今再不可近他了，我劝你回去是好话。
qiě dài sān nián fú mǎn zhī hòu hái yǒu shì yǔ nǐ shāng yì
且待三年服满之后，还有事与你商议。
yī lián quàn le jǐ cì
”一连劝了几次。
kě chéng hái shì bài luò cái zhǔ de xìng zi yí xīn chūn r yàn bó tā fèn rán ér qù
可成还是败落财主的性子，疑心春儿厌薄他，忿然而去。
chūn r fàng xīn bù xià qiāo dì jiào rén dǎ tīng tā suī rán bù qù tiào cáo yī jiù dà chī dà yòng
春儿放心不下，悄地教人打听他，虽然不去跳槽，依旧大吃大用。
chūn r àn xiǎng tā shòu kǔ bù tòu hái bù zhī jia dào jiān nán qiě yóu tā mó liàn qù
春儿暗想，他受苦不透，还不知稼稻艰难，且由他磨炼去。
guò le shù rì kě chéng pán chán jié le yǒu yī dùn méi yī dùn què bù fú qì qù gào qiú chūn r
过了数日，可成盘缠竭了，有一顿，没一顿，却不伏气去告求春儿。
chūn r xīn shàng suī niàn tā yě bù qù rě tā shàng mén le
春儿心上虽念他，也不去惹他上门了。
yuē mò shí fēn jiān nán yòu jiào rén sòng xiē chái mǐ zhī lèi xiǎo xiǎo zhōu jì tā zhǐ shì bù fū
约莫十分艰难，又教人送些柴米之类，小小周济他，只是不敷。
què shuō kě chéng yì bān yě yǒu qīn you zì jǐ bù néng zhōu jì kàn jiàn zhào chūn ér jiā dān dōng sòng xi xīn shàng fǎn bù lè dào qù cā duó kě chéng dào nǐ dāng chū fèi guò jǐ gàn yín zi zài zhào jiā lián zhè chūn r de shēn zi dōu shì nǐ shú de
却说可成一般也有亲友，自己不能周济，看见赵春儿家担东送西，心上反不乐，到去擦掇可成道：“你当初费过几干银子在赵家，连这春儿的身子都是你赎的。
nǐ jīn rú cǐ luò mò tā què fēng huā xuě yuè shòu yòng
你今如此落莫，他却风花雪月受用。
hé bù qù gào tā yī zhuàng zhuī huán xiē shēn jià yě hǎo
何不去告他一状，追还些身价也好。
kě chéng dào dāng chū zhī shì yě shì wǒ zì jiā qíng yuàn xiāng hǎo zài qián
可成道：“当初之事，也是我自家情愿，相好在前；
jīn rì chóng xīn fān liǎn què bèi zi dì men xiào huà
今日重新番脸，却被子弟们笑话。
yòu yǒu zuǐ kuài de jiāng cǐ huà xué yǔ chūn r tīng le àn àn diǎn tóu kě jiàn cáo shēng de xīn cháng hái hǎo
”又有嘴快的，将此话学与春儿听了，暗暗点头：“可见曹生的心肠还好。
yòu xiǎng dào rén wú qiān rì hǎo huā wú bǎi rì hóng
”又想道：“‘人无千日好，花无百日红。
ruò zài yǒu rén dǎn duó pà bù biàn guà
若再有人掸掇，怕不变卦？
chóu wèi le jǐ biàn yòu jiào rén qù qǐng kě chéng dào jiā shuō dào wǒ dāng chū yuán xǔ jià nǐ nán dào shì hōng nǐ bù chéng
”踌渭了几遍，又教人去请可成到家，说道：“我当初原许嫁你，难道是哄你不成？
yī lái nǐ fú zhì wèi mǎn pà rén yì lùn
一来你服制未满，怕人议论；
èr lái zhī nǐ jiān nán chèn wǒ zài wài xún xiē yī shí zhī běn
二来知你艰难，趁我在外寻些衣食之本。
nǐ qiè mò tīng rén xián huà huài le fū qī zhī qíng kě chéng dào wài rén suī bù shuō hǎo huà wǒ què yǒu zhǔ yì nǐ mò yí wǒ
你切莫听人闲话，坏了夫妻之情１可成道：“外人虽不说好话，我却有主意，你莫疑我。
zhù le yī èr wǎn yòu zèng xiē dōng xī qù le
住了一二晚，又赠些东西去了。
guāng yīn sì jiàn bù jué sān nián fú mǎn
光阴似箭，不觉三年服满。
chūn r bèi le sān shēng jì lǐ xiāng zhú zhǐ qián dào cáo shì fén táng bài diàn yòu jiāng qián sān chuàn bǎ yǔ kě chéng zuò qǐ líng gōng dé
春儿备了三牲祭礼、香烛纸钱，到曹氏坟堂拜奠，又将钱三串，把与可成做起灵功德。
kě chéng huān xǐ
可成欢喜。
gōng dé wán mǎn kě chéng dào chūn r chù zuò xiè
功德完满，可成到春儿处作谢。
chūn r liú kuǎn
春儿留款。
yǐn jiǔ zhōng jiān kě chéng wèn cóng liáng zhī shì
饮酒中间，可成问从良之事。
chūn r dào cǐ shì wǒ fēi bù yuàn zhǐ pà nǐ hái xiǎng qǔ dà niáng kě chéng dào wǒ rú jīn shì shén me rì zi hái shuō zhè huà
春儿道：“此事我非不愿，只怕你还想娶大娘１可成道：“我如今是什么日子，还说这话？
chūn r dào nǐ mù xià suī rú cǐ shuō pà rì hòu zhèng dé hǎo shí yòu yào xún liáng jiā zhèng pèi kě bù zài le wǒ yī piàn xīn jī
春儿道：“你目下虽如此说，怕日后挣得好时，又要寻良家正配，可不在了我一片心机？
kě chéng jiù duì tiān shuō qǐ shì lái
可成就对天说起誓来。
chūn r dào nǐ jì rú cǐ jiān xīn wǒ yě gèng wú bié huà
春儿道：“你既如此坚心，我也更无别话。
zhǐ shì fén táng wū lǐ bù hǎo chéng qīn
只是坟堂屋里，不好成亲。
kě chéng dào zài fén biān zuǒ jìn yǒu yī suǒ kōng fáng yào mài zhǐ yào wǔ shí liǎng yín zi
”可成道：“在坟边左近，有一所空房要卖，只要五十两银子。
ruò mǎi de tā de dào yě fāng biàn
若买得他的，到也方便。
chūn r jiù còu wǔ shí liǎng yín zi bǎ yǔ kě chéng mǎi fáng
”春儿就凑五十两银子，把与可成买房。
yòu yǔ xiē lìng suì yín qián jiào tā shōu shí fáng shì zhì bàn xiē jiā huǒ
又与些另碎银钱，教他收拾房室，置办些家火。
zé le jí rì
择了吉日；
zhì qī dǎ dié xì ruǎn zuò jǐ gè xiāng lǒng zhuāng le dài zhe suí shēn fú shì de yā jué jiào zuò cuì yè huàn gè chuán zhī mó de dào cáo jiā
至期，打叠细软，做几个箱笼装了，带着随身伏侍的丫攫，叫做翠叶，唤个船只，摹地到曹家。
shén bù zhī guǐ bù jué wán qí qīn shì
神不知，鬼不觉，完其亲事。
shōu jiāng yě yǔ xián yún shì zuò jiù qiān sī jié fà rén
收将野雨闲云事，做就牵丝结发人。
bì yīn zhī hòu chūn r yǔ kě chéng shāng yì guò huó zhī shì
毕姻之后，春儿与可成商议过活之事。
chūn r dào nǐ shēng zhǎng fù shì bú huì jīng yíng shēng lǐ hái shì shú jǐ mǔ tián dì gēng zhòng zhè shì wù shí de shì
春儿道：“你生长富室，不会经营生理，还是赎几亩田地耕种，这是务实的事。
kě chéng zì kuā qí néng shuō dào wǒ jīng le xǔ duō shé cuò xué de guāi le bú dào de bèi rén hōng le chūn r còu chū sān bǎi liǎng yín zi jiāo yǔ kě chéng
可成自夸其能，说道：“我经了许多折挫，学得乖了，不到得被人哄了１春儿凑出三百两银子，交与可成。
kě chéng shì sǎn màn guàn le de rén yín zi dào shǒu sī liang jīng yíng nà yī zhuāng hǎo wǎng chéng zhōng dōng zhàn xi bo
可成是散漫惯了的人，银子到手，思量经营那一桩好，往城中东占西卜。
yǒu xiān qián yī bān xián hàn yù jiàn le xiǎo de tā nà le chūn jie shǒu zhōng yǒu wù dōu lái hōng tā mǒu xiǎng yǒu lì wú lì mǒu shì lì zhòng lì qīng mǒu rén wǔ fēn qián mǒu rén hé zǐ qián
有先前一班闲汉遇见了，晓得他纳了春姐，手中有物，都来哄他：某享有利无利，某事利重利轻，某人五分钱，某人合子钱。
bù yī shí dōu hōng jǐn le kōng shǒu ér kǒu què yòu qù wèn chūn r yào yín zi yòng
不一时，都哄尽了，空手而口，却又去问春儿要银子用。
qì de chūn r liǎng lèi jiāo liú dào cháng jiāng yǒu rì sī wú rì mò dài wú shí sī yǒu shí
气得春儿两泪交流，道：“‘常将有日思无日，莫待无时思有时。
nǐ dāng chū làng fèi yǐ yǒu jīn rì rú jīn shì yǒu xiàn zhī wù fèi yī fēn méi yī fēn le
’你当初浪费，以有今日，如今是有限之物，费一分没一分了。
chū shí yìng le xīn cháng bù guǎn xián shì
”初时硬了心肠，不管闲事。
yǐ hòu fū qī zhī qíng kàn bù guò zhǐ de yòu shì yī wú yī shí dān jiāng chū lái wú guò shì mǎi chái zá mǐ zhī lèi
以后夫妻之情，看不过，只得又是一五一十担将出来，无过是买柴杂米之类。
ná chū lái duō biàn le jué de jiàn jiàn kōng xū yī biàn shǎo shì yī biàn
拿出来多遍了，觉得渐渐空虚，一遍少似一遍。
kě chéng xiān hái yǒu gǎn jī zhī yì yī nián bàn zǎi lǐ zhī dāng rán zhī dào tā hái yǒu duō shǎo sī fáng bù kěn hé pán tuō chū zhōng rì nào chǎo bī tā ná chū lái
可成先还有感激之意，一年半载，理之当然，只道他还有多少私房，不肯和盘托出，终日闹吵，逼他拿出来。
chūn r bèi bī bù guò piē kǒu qì jiāng xiāng lǒng shàng yào shi yī yī jiāo fù zhàng fū shuō dào zhèi xiē dōng xī zuǒ yòu shì nǐ de rú jīn dōu jiāo yǔ nǐ shěng de qiān guà
春儿被逼不过，瞥口气，将箱笼上钥匙一一交付丈夫，说道：“这些东西，左右是你的，如今都交与你，省得牵挂！
wǒ jīn hòu zì hé cuì yè fǎng zhī dù rì wǒ yě bú yào nǐ yǎng huó nǐ yě mò chán wǒ
我今后自和翠叶纺织度日，我也不要你养活，你也莫缠我。
chūn r zì cǐ rì wèi shǐ jiù chī le cháng zhāi zhāo mù fǎng zhī zì shí
春儿自此日为始，就吃了长斋，朝暮纺织自食。
kě chéng yī shí suī bù guò yì què xǐ yòu yǒu xǔ duō dōng xī àn xiǎng dào qiě bǎ lái biàn mǎi yín liǎng jīn fān shú qǔ xiē héng yè wèi huī fù jiā yuán zhī jì yě zài hún jiā miàn shàng zhēng kǒu qì
可成一时虽不过意，却喜又有许多东西，暗想道：“且把来变买银两，今番赎取些恒业，为恢复家缘之计，也在浑家面上争口气。
suī rán fù nèi chóu chú què yě shuō ér bù zuò
”虽然腹内踌蹰，却也说而不作。
cháng yán shí zài kǒu tóu qián zài shǒu tóu fèi yī fēn méi yī fēn zuò chī shān kōng
常言“食在口头，钱在手头”，费一分，没一分，坐吃山空。
bù shàng yī nián yòu kōng yán le gèng wú chū méi mán le lǎo pó sī xià bǎ cuì yè zhè yā tou mài yú rén qù
不上一年，又空言了，更无出没，瞒了老婆，私下把翠叶这丫头卖与人去。
chūn r yòu shī le gè fǎng zhī de bàn r yòu qì yòu kǔ cóng qián zhì hòu bǎ kě chéng sù shuō yī cháng kě chéng zì zhī lǐ kuī ào huǐ bù dié jīn bú zhù yǎn zhōng liú lèi
春儿又失了个纺织的伴儿，又气又苦，从前至后，把可成诉说一常可成自知理亏，懊悔不迭，禁不住眼中流泪。
yòu guò jǐ shí méi fàn chī le duì chūn r dào níng wǒ kàn nǐ zhāo mù fǎng zhī dào shì yī jié hǎo shēng yì
又过几时，没饭吃了，对春儿道：宁我看你朝暮纺织，到是一节好生意。
nǐ rú jīn yòu méi bàn wǒ yòu méi shì zuò hé bù jiāng fǎng zhī jiào huì le yě shì yī zhī fàn wǎn
你如今又没伴，我又没事做，何不将纺织教会了，也是一只饭碗。
chūn r yòu hǎo xiào yòu hǎo nǎo rěn bu zhù mà dào nǐ táng táng yī qū nán zǐ hàn bù zhǐ wàng nǐ yǎng lǎo pó nán dào yī shēn yī kǒu zài méi gè dào lù xún fàn chī
”春儿又好笑又好恼，忍不住骂道：“你堂堂一躯男子汉，不指望你养老婆，难道一身一口，再没个道路寻饭吃？
kě chéng dào xián qī shuō de shì
”可成道：“贤妻说得是。
niǎo shòu máo zhǎng rén pín zhì duǎn
‘鸟瘦毛长，人贫智短。
nǐ jiào wǒ nà yī tiáo dào lù xún de fàn chī de wǒ qù zuò
’你教我那一条道路寻得饭吃的，我去做。
chūn r dào nǐ yě zēng dú shū shí zì zhè lǐ cūn qián cūn hòu shǎo gè xùn méng xiān shēng fén táng wū lǐ yòu kōng zhe hé bù jù jí jǐ gè cūn tóng jiào xué de xiē xué fèng hǎo pán yòng
”春儿道：“你也曾读书识字，这里村前村后，少个训蒙先生，坟堂屋里又空着，何不聚集几个村童教学，得些学俸，好盘用。
kě chéng dào yǒu zhì fù rén shèng rú nán zǐ
”可成道：“‘有智妇人，胜如男子。
xián qī shuō de shì
’贤妻说得是。
dāng xià biàn yǔ xiāng lǎo shāng yì jù le shí lái gè cūn tóng jiāo shū xiě fǎng shén bù nài fán chū yú wú nài
”当下便与乡老商议，聚了十来个村童，教书写仿，甚不耐烦，出于无奈。
guò le xiē shí jiàn jiàn guàn le kū chá dàn fàn jué bù xiǎng fèn wài shòu yòng
过了些时，渐渐惯了，枯茶淡饭，绝不想分外受用。
chūn r yòu bù shí qiān qián chě hòu de sù shuō tā kě chéng bìng bù gǎn kǒu dá yī zì
春儿又不时牵前扯后的诉说他，可成并不敢口答一字。
zhuī sī wǎng shì yào biàn liú lèi
追思往事，要便流泪。
xiǎng dāng chū ruò dà jiā sī méi lái yóu fù zhī liú shuǐ bù xū tí qǐ
想当初偌大家私，没来由付之流水，不须题起；
jiù shì chūn r dài lái zhèi xiē dōng xī ruò huì suàn jì shí jǐn kě guò huó rú jīn huǐ zhī wú jí
就是春儿带来这些东西，若会算计时，尽可过活，如今悔之无及。
rú cǐ shí wǔ nián
如此十五年。
hū yī rì kě chéng rù chéng zhuàng jiàn yī rén kàn bǔ yín dài wū shā zào xuē shèng yú zhāng gài ér lái pú cóng shén shèng
忽一日，可成入城，撞见一人，看补银带，乌纱皂靴，乘舆张盖而来，仆从甚盛。
qí rén rèn de shì cáo kě chéng chū jiào shī zhá kě chéng duǒ bì bù dié
其人认得是曹可成，出轿施札，可成躲避不迭。
lù cì xiāng jiàn gè wèn hán xuān
路次相见，各问寒暄。
cǐ rén xìng yīn míng shèng tóng fǔ tōng zhōu rén
此人姓殷名盛，同府通州人。
dāng chū yǔ kě chéng tóng zuò jiān tóng bō lì de jìn xuǎn de zhè jiāng àn chá shǐ jīng lì zài jiā qǐ shēn fù rèn hǎo bù rè nào
当初与可成同坐监，同拨历的，近选得浙江按察使经历，在家起身赴任，好不热闹。
kě chéng bié le yīn shèng mèn mèn huí jiā duì hún jiā shuō dào wǒ de jiā dàng yǐ bài jǐn le hái yǒu yī jiàn bài bù jìn de shì jiàn shēng
可成别了殷盛，闷闷回家，对浑家说道：“我的家当已败尽了，还有一件败不尽的，是监生。
jīn rì kàn jiàn tōng zhōu yīn shèng xuǎn le sān sī shǒu lǐng guān wǎng zhè jiāng fù rèn hǎo bù xìng tou
今日看见通州殷盛选了三司首领官，往浙江赴任，好不兴头！
wǒ yǔ tā shì tóng bō lì de wǒ de xuǎn qī yǐ tòu le zěn de yín zi shàng jīng shǐ yòng chūn r dào mò zuò zhè mèng ba jiàn jīn fàn yě méi de chī pāng xiǎng zuò guān guò le jǐ rì kě chéng xīn xiàn yīn jiān shēng róng huá sān bù zhī yòu shuō qǐ
我与他是同拨历的，我的选期已透了，怎得银子上京使用１春儿道：“莫做这梦罢，见今饭也没得吃，乓想做官１过了几日，可成欣羡殷监生荣华，三不知又说起。
chūn r dào xuǎn zhè guān yào duō shǎo shǐ yòng
春儿道：“选这官要多少使用？
kě chéng dào běn duō lì duō
可成道：“本多利多。
rú jīn de shì jiè zhōng kē jiǎ de yě zhǐ shì cái lái cái wǎng mò shuō jiàn shēng guān
如今的世界，中科甲的也只是财来财往，莫说监生官。
shǐ yòng duō xiē jiù yǒu gè hǎo dì fāng duō chèn de xiē yín zi
使用多些，就有个好地方，多趁得些银子；
zài kěn yíng yú shí hái yǒu yī liǎng rèn guān zuò
再肯营于时，还有一两任官做。
shǐ yòng de shǎo bǎ gè bù hǎo de quē dǎ fā nǐ yī nián èr zài jiù shēng nǐ zuò wáng guān yǒu guān wú zhí jiàn shēng de běn qián hái nòng bù chū li
使用得少，把个不好的缺打发你，一年二载，就升你做王官，有官无职，监生的本钱还弄不出哩。
chūn r dào hǎo quē yào duō shǎo
”春儿道：“好缺要多少？
kě chéng dào hǎo quē yě fèi de qiān jīn
”可成道：“好缺也费得千金。
chūn r dào bǎi liǎng shàng qiě nán cuò hé kuàng qiān jīn
”春儿道：“百两尚且难措，何况千金？
hái shì xùn méng ān wěn
还是训蒙安稳。
kě chéng hán zhe shuāng lèi zhǐ de yòu qù fén táng wū lǐ jiāo shū
”可成含着双泪，只得又去坟堂屋里教书。
zhèng shì jiàn wú miàn mù cí jiā zǔ shèng bǎ qī liáng duì xué shēng
正是：渐无面目辞家祖，剩把凄凉对学生。
hū guǎng rì chūn r shuì zhì bàn yè xǐng lái jiàn kě chéng pī yī zuò yú chuáng shàng kū shēng bù zhǐ
忽广日，春儿睡至半夜醒来，见可成披衣坐于床上，哭声不止。
wèn qí yuán gù kě chéng dào shì cái mèng jiàn dé le guān zhí zài guǎng dōng cháo zhōu fǔ
问其缘故，可成道：“适才梦见得了官职，在广东潮州府。
wǒ shēn zuò fǔ táng zhī shàng zhòng shū lì cān yè
我身坐府堂之上，众书吏参谒。
wǒ fāng chī chá yǒu yī yī lì shòu ér zhǎng huáng xū shù jīng pěng wén shū zhì gōng zuò
我方吃茶，有一一吏，瘦而长，黄须数茎，捧文书至公座。
ǒu bù xiǎo xīn chù wú chá zā fān wū yī xiù bù jué jīng xǐng
偶不小心触吾茶匝，翻污衣袖，不觉惊醒。
xǐng lái nǎi shì yī mèng
醒来乃是一梦。
zì ēn yī pín rú xǐ cǐ shēng wú fù guàn dài zhī wàng shàng rǔ zōng zǔ xià diàn zǐ sūn shì yǐ bēi qì ěr chūn r dào nǐ shēng yú fù jiā zhǎng zài míng mén nán dào méi jǐ gè hǎo qīn juàn
自恩一贫如洗，此生无复冠带之望，上辱宗祖，下玷子孙，是以悲泣耳1”春儿道：“你生于富家，长在名门，难道没几个好亲眷？
hé bù qù jiè dài wèi qiú guān zhī zī
何不去借贷，为求官之资；
tǎng dé yī mìng cháng zhī yǒu rì
倘得一命，偿之有日。
kě chéng dào wǒ yīn zì xiǎo wù wài qīn qī zhōng dōu yǐ wǒ wèi bù xiào bìn qì bù nà
”可成道：“我因自小务外，亲戚中都以我为不肖，摈弃不纳。
jīn qióng kùn rú cǐ zài zì kāi kǒu rén shuí tuō wǒ
今穷困如此，在自开口，人谁托我？
biàn kěn jiè shí jiāng hé dǐ tóu
便肯借时，将何抵头？
chūn r dào nǐ jīn rì wèi qiú guān jiè dài bǐ xiān qián làng fèi bù tóng huò zhě kěn jiè yě bú jiàn de
”春儿道：“你今日为求官借贷，比先前浪费不同，或者肯借也不见得。
kě chéng dào xián qī shuō de shì
”可成道：“贤妻说得是。
cì rì zhēn gè dào sān qīn sì juàn jiā qù le yī xún yě yǒu bì mén bù nà de yě yǒu huí shuō bù zài de
”次日真个到三亲四眷家去了一巡：也有闭门不纳的，也有回说不在的；
jiù shì xiāng jiàn shí shuō jí jiè dài qiú guān zhī shì yě yǒu lěng xiào bù dá de yě yǒu tuī cí méi yǒu de yòu yǒu niàn tā kāi kǒu yī chǎng shào jiàng qián mǐ xiāng zhù de
就是相见时，说及借贷求官之事，也有冷笑不答的，也有推辞没有的，又有念他开口一场，少将钱米相助的。
kě chéng dà shī suǒ wàng huí fù le chūn r
可成大失所望，回复了春儿。
zǎo zhī jiè dài nán rú cǐ huǐ què dāng chū bù zuò jiā
早知借贷难如此，悔却当初不作家。
kě chéng sī xiǎng wú jì zhǐ shì tí kū
可成思想无计，只是啼哭。
chūn r dào kū nèn mǒ
春儿道：“哭恁么？
méi le yín zi biàn kū yǒu le yín zi yòu huì sā màn qǐ lái
没了银子便哭，有了银子又会撒漫起来。
kě chéng dào dào cǐ dì wèi zuò qī zǐ de hái xìn wǒ bù guò mò shuō tā rén kū le yī chǎng bù rú sǐ xiū
”可成道：“到此地位，做妻子的还信我不过，莫说他人１哭了一场：“不如死休！
zhǐ kě xī fù le zhào shì qī shí wǔ nián xiāng suí zhī yì
只可惜负了赵氏妻十五年相随之意。
rú jīn yě gù bu de le
如今也顾不得了。
kě chéng zhèng zài xín sǐ chūn r shàng qián jiě quàn dào wù yǒu yī biàn rén yǒu qiān biàn ruò yào bù biàn chú fēi sān chǐ gài miàn
”可成正在寻死，春儿上前解劝道：“‘物有一变，人有千变，若要不变，除非三尺盖面。
tiān wú jué rén zhī lù nǐ rú hé bǎ xìng mìng kàn de rèn qīng
，天无绝人之路，你如何把性命看得恁轻？
kě chéng dào lǚ yǐ shàng qiě tān zhù qǐ yǒu rén bù xī sǐ
”可成道：“缕蚁尚且贪住，岂有人不惜死？
zhǐ shì wǒ jīn rì shēng ér wú yòng dào bù rú sǐ le gàn jìng shěng de lián lěi nǐ zhōng shēn
只是我今日生而无用，到不如死了干净，省得连累你终身。
chūn r dào qiě bú yào máng nǐ zhēn gè shōu xīn wù shí wǒ hái yǒu gè jì jiào
”春儿道：“且不要忙，你真个收心务实，我还有个计较。
kě chéng lián máng xià guì dào wǒ de niang nǐ yǒu shèn jì jiào
”可成连忙下跪道：“我的娘，你有甚计较？
zǎo xiē jiù wǒ xìng mìng chūn r dào wǒ dāng chū wèi cóng liáng shí jié bài guò èr jiǔ yī shí bā gè zǐ mèi yī xiàng bù céng qù bài wàng
早些救我性命１春儿道：“我当初未从良时，结拜过二九一十八个姊妹，一向不曾去拜望。
rú jīn wèi nǐ zhè yuān jiā zhǐ de rěn zhe xiū qù zǒu yī biàn
如今为你这冤家，只得忍着羞去走一遍。
yí gè zǐ mèi chū shí liǎng shí bā gè zǐ mèi yě yǒu yī bǎi bā shí liǎng yín zi
一个姊妹出十两，十八个姊妹，也有一百八十两银子。
kě chéng dào qiú xián qī jiù qù
”可成道：“求贤妻就去。
chūn r dào chū cì shàng mén xū yòng lǐ wù jiù yào bèi shí bā fù lǐ
”春儿道：“初次上门，须用礼物，就要备十八副礼。
kě chéng dào mò shuō yī shí bā fù lǐ jiù shì yī fù lǐ yě wú cuò
”可成道：“莫说一十八副礼，就是一副礼也无措。
chūn r dào ruò liú de wǒ yī liǎng jiàn shǒu shì zài jīn rì yě hái hǎo huó dòng
”春儿道：“若留得我一两件首饰在，今日也还好活动。
kě chéng le tí kū qǐ lái
”可成了啼哭起来。
chūn r dào dāng chū shuí jiào nǐ kuài huó tòu le jīn rì yǒu xǔ duō yǎn lèi
春儿道：“当初谁叫你快活透了，今日有许多眼泪！
nǐ qiě qù lǐ huì qǐ sòng wén shū dài wén shū yǒu le nà jīng zhōng shǐ yòng wǒ zì qù yú rén tǎo miàn pí
你且去理会起送文书，待文书有了，那京中使用，我自去与人讨面皮；
ruò nòng bù lái wén shū shí kě bù zài le
若弄不来文书时，可不在了？
kě chéng dào wǒ ruò qǐ bù dé wén shū shì bù huí jiā
”可成道：“我若起不得文书，誓不回家！
yī shí jiān shuō le dà huà chū mén qù le àn xiǎng dào yào bèi qǐ sòng wén shū fǔ xiàn gōng mén yě de xiē shǐ yòng
一时间说了大话，出门去了，暗想道：“要备起送文书，府县公门也得些使用。
bù hǎo yòu yǔ hún jiā chán zhàng zhǐ de zì qù xiàng nà jǐ gè cūn tóng xué shēng de jiā lǐ gào jiè
”不好又与浑家缠帐，只得自去向那几个村童学生的家里告借。
yī qián wǔ fēn de còu lái hǎo bù fèi lì
一“钱五分的凑来，好不费力。
ruò bù shì shí wǔ nián shé cuò dào yú rú jīn zhèi xiē xū zhī wù bǎ yǔ tā zuò yī yī fēng shǎng qián yě hái bù yì nà gè kàn zài yǎn li
若不是十五年折挫到于如今，这些须之物把与他做一一封赏钱，也还不毅，那个看在眼里。
zhèng shì bǐ yì shí cǐ yì shí
正是彼一时此一时。
kě chéng còu le liǎng xǔ yín zi dào jiāng dū xiàn gàn bàn wén shū
可成凑了两许银子，到江都县干办文书。
xiàn lǐ yǒu gè zhū wài láng wéi rén zhōng hòu yǔ kě chéng jiù yǒu xiāng shi xiǎo de tā qióng le zài zhòng rén miàn qián tì tā zhōu xuán qí shì xiě gè qiàn piào děng dài yǒu le dì fāng jiā lì jì hái
县里有个朱外郎，为人忠厚，与可成旧有相识，晓得他穷了，在众人面前，替他周旋其事，写个欠票，等待有了地方，加利寄还。
kě chéng huān huān xǐ xǐ huái zhe wén shū huí lái yī lù shàng jiào tiān dì jiào zǔ zōng zhǐ yuàn hún jiā chū qù gào zhài gào de lái biàn hǎo
可成欢欢喜喜，怀着文书回来，一路上叫天地，叫祖宗，只愿浑家出去告债，告得来便好。
zǒu jìn mén shí zhī jiàn hún jiā yī
走进门时，只见浑家依；
rì zuò zài fáng lǐ jī má guāng jǐng shèn shì qī liáng
日坐在房里绩麻，光景甚是凄凉。
kǒu suī bù yǔ xīn xià huāng zhāng xiǎng gào zhài yòu gào bù lái le bù jué yǎn lèi wāng wāng yòu bù gǎn dà jīng xiǎo guài huái zhe wén shū lì yú fáng mén zhī wài dī dī de jiào yī shēng xián qī
口虽不语，心下慌张，想告债又告不来了，不觉眼泪汪汪，又不敢大惊小怪，怀着文书立于房门之外，低低的叫一声：“贤妻。
chūn r tīng jiàn le shǒu zhōng bò má kǒu lǐ wèn dào wén shū zhī shì rú hé
”春儿听见了，手中擘麻，口里问道：“文书之事如何？
kě chéng biàn jiǎo chuāi jìn fáng mén zài huái zhōng qǔ chū wén shū fàng yú zhuō shàng dào tuō lài xián qī fú méng wén shū yǐ yǒu le
”可成便脚揣进房门，在怀中取出文书，放于桌上道：“托赖贤妻福萌，文书已有了。
chūn r qǐ shēn jiāng wén shū kàn le dù lǐ xiǎng dào zhè dāi zi yě bù dāi le
”春儿起身，将文书看了，肚里想道：“这呆子也不呆了。
xiāng zhe kě chéng jiàn dào nǐ zhēn gè yào zuò guān
”相着可成间道：“你真个要做官？
zhǐ pà wèi qī de jiào nǎi nai bù qǐ
只怕为妻的叫奶奶不起。
kě chéng dào shuō nà lǐ huà
”可成道：“说那里话！
jīn rì kě chéng qián chéng quán lài xián qī fú chí zhì dài dàn bù shí jiè dài zhī shì rú hé
今日可成前程，全赖贤妻扶持挚带，但不识借贷之事如何？
chūn r dào dōu yǐ gào guò zhǐ děng nǐ yǒu gè qǐ shēn rì zi dà jiā sòng lái
”春儿道：“都已告过，只等你有个起身日子，大家送来。
kě chéng yě bù gǎn wèn xī duō jiè shǎo huāng máng zǒu qù sì zhōng zé le gè gǔ rì kǒu fù le chūn r
”可成也不敢问惜多借少，慌忙走去肆中择了个古日，口复了春儿。
chūn r dào nǐ qù lín jiā jiè bǎ chú tou lái yòng
春儿道：“你去邻家借把锄头来用。
xū yú chú tou jiè dào
须臾锄头借到。
chūn r ná kāi le jī má de lán ér zhǐ zhè dā tā shuō dào wǒ jià nǐ shí jiù tì nǐ bàn yī dǐng shā mào mái yú cǐ xià
春儿拿开了绩麻的篮儿，指这搭他说道：“我嫁你时，就替你办一顶纱帽埋于此下。
kě chéng xiǎng dào shā mào mái zài dì xià què bù xiǔ le
”可成想道：“纱帽埋在地下，却不朽了？
mò yào ǎo tā qiě chú zhe kàn zěn dì
莫要拗他，且锄着看怎地。
ǒu qǐ chú tou hěn lì jǐ xià zhǐ tīng dé dàng de yī shēng xiǎng fān qǐ yī jiàn dōng xī
呕起锄头，狠力几下，只听得当的一声响，翻起一件东西。
kě chéng dào jīng le yī tiào jiǎn qǐ kàn shì gè xiǎo xiǎo cí tán tán lǐ miàn zhuāng zhe sǎn suì yín liǎng hé jǐ jiàn yín jiǔ qì
可成到惊了一跳，检起看，是个小小瓷坛，坛里面装着散碎银两和几件银酒器。
chūn r jiào zhàng fū ná qù chéng zhōng qīng duì kàn shì duō shǎo
春儿叫丈夫拿去城中倾兑，看是多少。
kě chéng qīng le kē ér duì zhǔn yī bǎi liù shí qī liǎng ná huí jiā lái shuāng shǒu pěng yǔ hún jiā xiào róng kě jū
可成倾了棵儿，兑准一百六十七两，拿回家来，双手捧与浑家，笑容可掬。
chūn r běn zhī shù mù yǒu xīn shì tā jiàn fēn háo bù céng gǒu qiě xīn xià shén xǐ
春儿本知数目，有心试他，见分毫不曾苟且，心下甚喜。
jiào zài qǔ chú tou lái jiāng shí wǔ nián cháng zuò xia jī má qù chù yí gè xiǎo ǎi dèng r bān kāi le jiào kě chéng zài chú xià qù
叫再取锄头来，将十五年常坐下绩麻去处，一个小矮凳儿搬开了，教可成再锄下去。
chú chū yī dà cí tán nèi zhōng dōu shì huáng bái zhī wù bù xià qiān jīn
锄出一大瓷坛，内中都是黄白之物，不下千金。
yuán lái chūn r kàn jiàn kě chéng làng fèi yù xiān xià zhe qiāo dì mái cáng zhè xǔ duō dōng xī zhōng rì zài shàng miàn zuò zhe jì má yī shí wǔ nián bìng bù lù bàn zì zhēn nǚ zhōng zhàng fū yě
原来春儿看见可成浪费，预先下着，悄地埋藏这许多东西，终日在上面坐着绩麻，一十五年并不露半字，真女中丈夫也！
kě chéng jiàn le xǔ duō dōng xī diào xià lèi lái
可成见了许多东西，掉下泪来。
chūn r dào guān rén wéi shèn bēi shāng
春儿道：“官人为甚悲伤？
kě chéng dào xiǎng zhe xián qī yī shí wǔ nián qín láo xīn kǔ bù yī shū shí shéi zhī liú xià zhè yī piàn xīn jī
”可成道：“想着贤妻一十五年勤劳辛苦，布衣蔬食，谁知留下这一片心机。
dōu yīn wǒ cáo kě chéng bù xiào yǐ zhì lián lěi shòu kǔ
都因我曹可成不肖，以至连累受苦。
jīn rì xián qī dāng shòu wǒ yī bài
今日贤妻当受我一拜！
shuō ba jiù bài xià qù
说罢，就拜下去。
chūn r huāng máng fú qǐ dào jīn rì kǔ jìn gān lái bó de hǎo rì gòng xiǎng róng huá
春儿慌忙扶起道：“今日苦尽甘来，博得好日，共享荣华。
kě chéng dào pán chán jǐn yǒu wǒ shàng jīng tīng xuǎn liú xián qī zài jiā xíng gū yǐng zhī
可成道：“盘缠尽有，我上京听选，留贤妻在家，形孤影只。
bù ruò tóng dào jīng zhōng bǎi shì yě yǒu shāng liàng
不若同到京中，百事也有商量。
chūn r dào wǒ yě fàng xīn bù xià rú cǐ shén hǎo
春儿道：“我也放心不下，如此甚好。
dāng shí dǎ yī xíng li tǎo le liǎng fáng tóng pú gù xià chuán zhǐ fū qī liǎng kǒu tóng shàng běi jīng
当时打一行李，讨了两房童仆，雇下船只，夫妻两口同上北京。
zhèng shì yùn qù huáng jīn shī sè shí lái tiě yě shēng guāng
正是：运去黄金失色，时来铁也生光。
kě chéng dào jīng xún gè diàn fáng ān dùn le jiā xiǎo lì bù tóu le wén shū
可成到京，寻个店房，安顿了家小，吏部投了文书。
yǒu yín zi shǐ yòng jiù xuǎn le chū lái
有银子使用，就选了出：来。
chū rèn shì fú jiàn tóng ān xiàn èr yǐn jiù shēng le běn shěng quán zhōu fǔ jīng lì dōu shì lǎo pó bāng tā zuò guān huàn shēng dà zhèn
初任是福建同安县二尹，就升了本省泉州府经历，都是老婆帮他做官，宦声大振。
yòu qiě jīng zhōng yòng qián móu wèi gōng sī liǎng lì shēng le guǎng dōng cháo zhōu fǔ tōng pàn
又且京中用钱谋为公私两利，升了广东潮州府通判。
shì zhí cháo jìn zhī nián tài shǒu jìn jīng tóng zhī tuī guān jù quē shàng sī dào tā yǒu cái pī fǔ yìn yǔ tā zhí zhǎng zé rì shēng táng guǎn shì
适值朝觐之年，太守进京，同知推官俱缺，上司道他有才，批府印与他执掌，择日升堂管事。
lì shū cān yè yǐ bì mén zǐ xiàn chá
吏书参谒已毕，门子献茶。
fāng cái jǔ shǒu yǒu yī wài láng pěng wén shū dào gōng zuò qián chù fān chá zā lín lí mǎn xiù
方才举手，有一外郎捧文书到公座前，触翻茶匝，淋漓满袖。
kě chéng zhèng yù fā nù kàn nà wài láng shòu ér zhǎng yǒu huáng xū shù jīng měng rán xiǎng qǐ shù nián zhī qián céng yǒu yī mèng jīn rì guāng jǐng wǎn rán mèng zhōng suǒ jiàn
可成正欲发怒，看那外郎瘦而长，有黄须数茎，猛然想起数年之前，曾有一梦，今日光景，宛然梦中所见。
shǐ zhī qián chéng chū chù jiē yóu tiān dìng fēi ǒu rán yě
始知前程出处，皆由天定，非偶然也。
nà wài láng jīng huāng kē tóu xiè zuì
那外郎惊慌，磕头谢罪。
kě chéng hǎo yán fǔ wèi quán wú nù yì
可成好言抚慰，全无怒意。
hé táng chēng qí dà liàng
合堂称其大量。
shì rì tuì táng yǔ nǎi nai shù qí yīng mèng zhī shì
是日退堂，与奶奶述其应梦之事。
chūn r yì hài rán shuō dào jù cǐ mèng liàng guān rén gōng míng zhǐ yú cǐ rèn
春儿亦骇然，说道：“据此梦，量官人功名止于此任。
dāng chū fén táng zhōng jiào shòu cūn tóng yī bù bì tǐ shí bù chōng kǒu
当初坟堂中教授村童，衣不蔽体，食不充口；
jīn rì sān rèn wèi mù mín guān wèi zhì liù pǐn dài fū dà xué shēng zhì cǐ zú yǐ
今日三任为牧民官，位至六品大夫，大学生至此足矣。
cháng yán zhī zú bù rǔ guān rén yi jí liú yǒng tuì wéi shān lín yú lǎo zhī jì
常言‘知足不辱’，官人宜急流勇退，为山林娱老之计。
kě chéng diǎn zháo dào shì
可成点着道是。
zuò le sān rì táng jiù tuō bìng cí guān
坐了三日堂，就托病辞官。
shàng sī yīn běn fǔ zhǎng yìn wú rén bù yǔn suǒ cí
上司因本府掌印无人，不允所辞。
miǎn qiǎng shì shì fēn míng yòu zuò le bàn nián zhī fǔ xīn guān shàng rèn jiāo yìn yǐ bì cì rì yòu chū zhì shì wén shū
勉强视事，分明又做了半年知府，新官上任，交印已毕，次日又出致仕文书。
shàng sī jiàn qí kěn qiè qiú qù zhǐ de zhǔn le
上司见其恳切求去，只得准了。
bǎi xìng pān yuán wò zhé zhě shù qiān rén kě chéng yī yī fǔ wèi fū qī yì jǐn huán xiāng
百姓攀辕卧辙者数千人，可成一一抚慰：夫妻衣锦还乡。
sān rèn huàn zī yuē yǒu shù qiān jīn shú qǔ
三任宦资约有数千金，赎取；
rì rì tián chǎn fáng wū zhòng zài cáo jiā zhuāng xīng wàng wèi huàn mén jù shì
日日田产房屋，重在曹家庄兴旺，为宦门巨室。
zhè suī shì cáo kě chéng gǎi guò zhī shàn què dōu kuī zhào chūn r zàn zhù zhī lì yě
这虽是曹可成改过之善，却都亏赵春儿赞助之力也。
hòu rù yǒu shī zàn yún pò jiā zhǐ wèi mào rú huā yòu zhàng hóng yán zài qǐ jiā
后入有诗赞云：破家只为貌如花，又仗红颜再起家。
rú cǐ hóng yán qiān gǔ shǎo quàn jūn hái shì mò tān huā
如此红颜千古少，劝君还是莫贪花！