fú lù shòu sān xīng dù shì
福禄寿三星度世
yù xué wèi xian shuō yǔ xián cháng shēng bū sǐ shì xū chuán
欲学为仙说与贤，长生不死是虚传。
shǎo tān sè yù shēn kāng jiàn xīn bù mán rén biàn shì xian
少贪色欲身康健，心不瞒人便是仙。
shuō zhè sì jù shī dān shuō yí gè guān rén èr shí nián dēng chuāng yòng xīn kǔ zhì qín xué shéi zhī shí yě yùn yě mìng yě lián jǔ bù dì méi fēn zuò guān yǒu fèn zuò xiān qù
说这四句诗，单说一个官人，二十年灯窗用心，苦志勤学，谁知时也，运也，命也，连举不第，没分做官，有分做仙去。
zhè dà sòng dì sān dì zhǔ nǎi shì zhēn zōng huáng dì
这大宋第三帝主，乃是真宗皇帝。
jǐng dé sì nián qiū bā yuè zhōng zhè gè guān rén shuǐ xiāng wèi huó bǔ yú wéi shēng
景德四年秋八月中，这个官人水乡为活，捕鱼为生。
bǔ yú yǒu sì bān pān zēng zhě yǎng míng láng zhě nào chuí diào zhě jìng sā wǎng zhě wǔ
捕鱼有四般：攀矰者仰，鸣榔者闹，垂钓者静，撒网者舞。
zhè gè guān rén zài yī zuò zhōu wèi zhī jiāng zhōu jūn hào dìng jiāng jūn
这个官人，在一座州，谓之江州，军号定江军。
qù zhè jiāng zhōu dōng mén wèi zhī jiǔ jiāng mén wài yī tiáo jiāng suí dì hū wèi xún yáng jiāng wàn lǐ cháng jiāng shuǐ shì qīng dōng lián dà hǎi ruò léi míng
去这江州东门，谓之九江门外，一条江，随地呼为浔阳江：万里长江水似倾，东连大海若雷鸣。
yī jiāng hù guó qīng líng shuǐ bù qǐng yī liáng bǎi wàn bīng
一江护国清泠水，不请衣粮百万兵。
zhè guān rén yú bā yuè shí sì yè jiě fàng yú chuán yòng zhào gān diào kāi zhì jiāng zhōng
这官人于八月十四夜，解放渔船，用棹竿掉开，至江中。
shuǐ guāng yuè sè shàng xià xiāng zhào
水光月色，上下相照。
zhè guān rén yòng shǒu ná qǐ wǎng lái jiù jiāng xīn yī sā lián sā sān wǎng yī lín bù huò
这官人用手拿起网来，就江心一撒，连撒三网，一鳞不获。
zhǐ tīng de yǒu rén jiào dào liú běn dào liú běn dào dà zhàng fū bù jìn qǔ guāng xiǎn hé gù bǔ yú ér duò zhì
只听得有人叫道：“刘本道，刘本道，大丈夫不进取光显，何故捕鱼而堕志？
nà guān rén chī yī jīng lián míng dào xìng jiào de hǎo qīn
”那官人吃一惊，连名道姓，叫得好亲。
shōu le wǎng sì xià kàn shí bú jiàn yī rén
收了网四下看时，不见一人。
zài jiāng wǎng qǐ lái sā yòu yǒu rén jiào
再将网起来撒，又有人叫。
sì gù yòu bú jiàn rén
四顾又不见人。
shì cǐ sān fān dàng yè bù céng bǔ yú shǐ chuán bàng àn
似此三番，当夜不曾捕鱼，使船傍岸。
dào míng rì shí wǔ yè zài shǐ chuán dào jiāng xīn yòu yǒu rén lián míng dào xìng jiào liú běn dào
到明日十五夜，再使船到江心，又有人连名道姓，叫“刘本道”。
běn dào jiāo zào fàng xià wǎng tīng shí shì hòu miàn yǒu rén jiào
本道焦躁，放下网听时，是后面有人叫。
shǐ chuán dào hòu kàn shí qí shēng cóng lú wěi zhōng chū
使船到后看时，其声从芦苇中出。
jí zhì xún rù lú wěi zhī zhōng bìng wú yī rén
及至寻入芦苇之中，并无一人。
què bù zuò guài
却不作怪！
shǐ chū jiāng xīn jǔ wǎng zài sā yuē mò wǎng zhòng shōu wǎng qǐ lái kàn shí běn dào yòu jīng yòu xǐ dǎ dé yī wěi chì shāo jīn sè lǐ yú yuē zhǎng wǔ chǐ
使出江心举网再撒，约莫网重，收网起来看时，本道又惊又喜，打得一尾赤梢金色鲤鱼，约长五尺。
běn dào dào xiè tiān dì lái rì jiāng rù chéng qù mài yǒu sān wǔ rì liáng shí
本道道谢天地，来日将入城去卖，有三五日粮食。
jiāng chuán bàng àn lǎn zhù lǐ yú fàng zài chuán bǎn dǐ xià huó shuǐ yǎng zhe
将船傍岸，缆住鲤鱼，放在船板底下，活水养着。
dài yù jiāng shēn rù cāng nèi jiě yī shuì jué dù zhōng yòu jī yòu kě
待欲将身入舱内解衣睡，觉肚中又饥又渴。
kàn chuán zhōng shí bié wú zhǐ jī zhǐ kě de wù
看船中时，别无止饥止渴的物。
zěn de hǎo
怎的好？
fān lái fù qù sī liang qù nà jiāng àn shàng yǒu gè kāi cūn jiǔ diàn zhāng dà gōng jiā mǎi xiē jiǔ chī cái hǎo
番来复去，思量去那江岸上，有个开村酒店张大公家，买些酒吃才好。
jiù chuán zhōng qǔ yí gè shèng jiǔ de hú lú shàng àn lái
就船中取一个盛酒的葫芦上岸来。
zuǒ xié xià xié zhe zhào gān yòu shǒu tí zhe hú lú chéng zhe yuè sè yán jiāng ér zǒu
左胁下挟着棹竿，右手提着葫芦，乘着月色，沿江而走。
dù lǐ sī liang zhī tā zhāng dà gōng shuì yě wèi shuì
肚里思量：“知他张大公睡也未睡？
wèi shuì shí jiào kāi mén gū xiē jiǔ chī
未睡时，叫开门，沽些酒吃；
shuì le shí zhǐ de rěn jī kě shuì yī yè
睡了时，只得忍饥渴睡一夜。
yǐ shí xíng lái yuē lí chuán biān bàn lǐ duō lù jiàn yī cù rén jiā
迤遈行来，约离船边半里多路，见一簇人家。
zhè lǐ biàn shì zhāng dà gōng jiā
这里便是张大公家。
dào tā mén qián dǎ yī wàng lǐ miàn yǒu dēng yě wú dàn jiàn zhāng dà gōng jiā yǒu dēng
到他门前，打一望里面有灯也无，但见张大公家有灯。
zěn jiàn de
怎见得？
yǒu zhǐ cí míng xī jiāng yuè dān yǒng zhe zhè dēng huā líng luò bù yīn chūn yǔ chuī cán qǐ jiè dōng fēng
有只词名《西江月》，单咏着这灯花：零落不因春雨，吹残岂藉东风。
jié chéng yī duo zì rán hóng fèi jǐn gōng fū zěn zhǒng
结成一朵自然红，费尽工夫怎种？
yǒu yàn nán cáng fěn dié shēng huā bù rě yóu fēng
有焰难藏粉蝶，生花不惹游蜂。
gèng nào rén jìng huà táng zhōng céng bàn yù rén chūn mèng
更闹人静画堂中，曾伴玉人春梦。
běn dào jiàn zhāng dà gōng jiā yǒu dēng jiào dào wǒ lái wèn gōng gōng gū xiē jiǔ chī
本道见张大公家有灯，叫道：“我来问公公沽些酒吃。
gōng gōng shuì le biàn xiū wèi shuì shí kě gū xiē yǔ wǒ
公公睡了便休，未睡时，可沽些与我。
zhāng dà gōng dào lǎo hàn wèi shuì
”张大公道：“老汉未睡。
kāi le mén wèn liú guān rén tǎo le hú lú wèn le shēng shù rù qù shèng jiāng chū lái dào jiǔ biàn yǒu què shì lěng jiǔ
开了门，问刘官人讨了葫芦，问了升数，入去盛将出来，道：“酒便有，却是冷酒。
běn dào shuō yǔ gōng gōng jīn yè wú qián lái rì mài le yú què bǎ qián lái huán
”本道说与公公：“今夜无钱，来日卖了鱼，却把钱来还。
zhāng dà gōng dào fáng shén shì
”张大公道：“妨甚事。
zhāng dà gōng guān le mén
”张大公关了门。
běn dào xié zhe zhào gān tí zhe hú lú yī miàn xíng dù zhōng yòu jī gù bu de lěng jiǔ yī miàn chī jiù lù shàng yě chī le èr tíng
本道挟着棹竿，提着葫芦，一面行，肚中又饥，顾不得冷酒，一面吃，就路上也吃了二停。
dào de chuán biān yuè míng xià jiàn yī gè rén qiú tóu guāng shā mào kuān xiù lǜ luō páo shēn cái bù mǎn sān chǐ qū zhe běn dào yǎn miàn dà kū dào wú zhī zǐ sūn bèi rǔ huò jǐn
到得船边，月明下见一个人球头光纱帽，宽袖绿罗袍，身材不满三尺，觑着本道掩面大哭道：“吾之子孙，被汝获尽！
běn dào jiàn le dà jīng jiāng biān wú zhè bān rén mò fēi shì guǐ
”本道见了，大惊：“江边无这般人，莫非是鬼！
fàng xià hú lú jiāng shǒu zhōng zhào gān qù dǎ jiào shēng zhe
”放下葫芦，将手中棹竿去打，叫声：“着！
dǎ yī kàn shí huǒ guāng bèng sàn huō là là dì yī shēng xiǎng
”打一看时，火光迸散，豁剌剌地一声响。
běn dào níng jīng kàn shí bú shì yǒu fèn wèi xian xiǎn xiē zuò gè jiāng biān shī lù guǐ bō nèi héng wáng rén
本道凝睛看时，不是有分为仙，险些做个江边失路鬼，波内横亡人。
yǒu shī wèi zhèng
有诗为证：
gāo rén duō mù shén xiān hǎo jǐ shí shēn zài péng lái dǎo
高人多慕神仙好，几时身在蓬莱岛？
yóu lái xiān jìng zài rén xīn qīng gē shì tīng yú jiā ào
由来仙境在人心，清歌试听《渔家傲》。
cǐ lǐ yú rén zhī de shǎo bù jīng zhǐ shì shuí néng xiǎo
此理渔人知得少，不经指示谁能晓。
jūn yù qiú yú hé chǔ fēi què qiáo yǒu lù tōng xiān dào
君欲求鱼何处非，鹊桥有路通仙道。
dāng xià běn dào kàn shí bú jiàn le qiú tóu guāng shā mào kuān xiù lǜ luō páo shēn bù mǎn sān chǐ de rén
当下本道看时，不见了球头光纱帽、宽袖绿罗袍、身不满三尺的人。
què bù zuò guài
却不作怪！
dào zhè lǎn chuán àn biān què dài xià chuán qù běn dào jiào shēng kǔ bù zhī gāo dī qù jiāng àn biān bú jiàn le chuán
到这缆船岸边，却待下船去，本道叫声苦，不知高低，去江岸边不见了船。
bù zhī shén rén tōu le wǒ de chuán qù
“不知甚人偷了我的船去？
kàn nà jiāng duì àn wàn lài wú shēng
”看那江对岸，万籁无声；
xià jiāng yí dài yòu wú shén chuán zhī
下江一带，又无甚船只。
jīn yè què shì nà lǐ qù xiē xī
今夜却是那里去歇息？
sī liang zhè chuán wú rén tōu wǒ de
思量：“这船无人偷我的。
duō shí bǔ yú bù céng shī le chuán jīn rì què bú jiàn le zhè chuán
多时捕鱼不曾失了船，今日却不见了这船！
bú shì xià jiāng rén tōu qù hái shì shàng jiāng rén tōu wǒ de
不是下江人偷去，还是上江人偷我的。
běn dào bù lái xià jiāng xún chuán jiāng hú lú zhōng jiǔ chī jǐn le hú lú piē zài jiāng àn yán nà àn zǒu
”本道不来下江寻船，将葫芦中酒吃尽了，葫芦撇在江岸，沿那岸走。
cóng èr gēng zǒu zhì sān gēng nà lǐ jiàn yǒu chuán
从二更走至三更，那里见有船！
sī liang jīn yè hé chǔ qù hǎo
思量：“今夜何处去好？
zǒu lái zǒu qù bù zhī lù jìng
”走来走去，不知路径。
zǒu dào yī zuò zhuāng yuàn qián fàng xià zhào gān dǎ yī wàng zhī jiàn zhuāng lǐ tíng zhe dēng
走到一座庄院前，放下棹竿，打一望，只见庄里停着灯。
běn dào jìn tuì wú mén yù dài jiào zhè zhuāng shàng sù bù xiāng shí
本道进退无门，欲待叫，这庄上素不相识；
yù dài bù jiào yòu wú qī zhǐ chù zhǐ de jiào dào yǒu rén me
欲待不叫，又无栖止处，只得叫道： “有人么？
niàn běn dào shì dǎ yú de yīn shī le chuán xún lái dào cǐ
念本道是打鱼的，因失了船，寻来到此。
yè shēn wú zhǐ sù chù wàn wàng zhuāng zhǔ zàn jiè zhuāng shàng gào sù yī xiāo
夜深无止宿处，万望庄主暂借庄上告宿一宵。
zhǐ tīng de zhuāng nèi yǒu rén yīng dào lái yě
”只听得庄内有人应道：“来也。
guān rén shǎo dài
官人少待。
què shì nǚ rén shēng xī
”却是女人声息。
nà nǚ niáng kāi fàng zhuāng mén běn dào dī tóu zuō yī
那女娘开放庄门，本道低头作揖。
nǚ niáng dá lǐ xiāng yāo dào guān rén qǐng jìn qiě guò yī xiāo le qù
女娘答礼相邀道：“官人请进，且过一宵了去。
běn dào xiè le xié zhe zhào gān suí nà nǚ niáng rù qù
”本道谢了，挟着棹竿，随那女娘入去。
nǚ niáng bǎ zhuāng mén yǎn shàng yǐn zhì cǎo táng zuò dì wèn guò le xìng míng yīn qín qǐ chǐ dào gǎn pà guān rén dù jī ān pái xiē jiǔ shí yǔ guān rén chōng jī wèi zhī hé rú
女娘把庄门掩上，引至草堂坐地，问过了姓名，殷勤启齿道： “敢怕官人肚饥，安排些酒食与官人充饥，未知何如？
běn dào dào xiè niáng zi hú luàn ān dùn yí gè qù chù jiào guò de yī yè shēn xiè xiāng liú
”本道道：“谢娘子，胡乱安顿一个去处，教过得一夜，深谢相留！
nǚ niáng dào bù fáng yǒu xiē wò chǔ
”女娘道：“不妨，有歇卧处。
shuō yóu wèi liǎo zhǐ tīng de wài miàn yǒu rén shēng huàn ā yē
说犹未了，只听得外面有人声唤：“阿耶！
ā yē
阿耶！
wǒ bù liáo bō nǐ què dǎ le wǒ
我不撩拨你，却打了我！
zhè rén bú dào bié chù qù dìng zǒu lái wǒ zhuāng shàng jiè sù
这人不到别处去，定走来我庄上借宿。
zhè rén kāi mén běn dào chī yī jīng gào niáng zǐ wài miàn shēng huàn de shì hé rén
”这人开门，本道吃一惊：“告娘子，外面声唤的是何人？
nǚ niáng dào shì wǒ gē ge
”女娘道：“是我哥哥。
běn dào zǒu rù yī bì xiāng hēi dì lǐ lì zhe kàn shí nǚ niáng yí shēn qù kāi mén yǔ gē ge jiào shēng wàn fú
”本道走入一壁厢黑地里立着看时，女娘移身去开门，与哥哥叫声万福。
nà rén jiào huàn ā yē
那人叫唤：“阿耶！
ā yē
阿耶！
mèi mei guān shàng mén suí wǒ rù lái
妹妹关上门，随我入来。
nǚ niáng jiāng zhuāng mén yǎn le qǐng gē ge dào cǎo táng zuò dì
”女娘将庄门掩了，请哥哥到草堂坐地。
běn dào kàn nà cǎo táng shàng de rén jiào shēng kǔ wǒ zhè xìng mìng xū xiū
本道看那草堂上的人，叫声苦：“我这性命须休！
zhèng shì zhū yáng rù tú zǎi zhī jiā yī jiǎo jiǎo lái xín sǐ lù
”正是猪羊入屠宰之家，一脚脚来寻死路。
yǒu shī wèi zhèng piē le xiān qì qǔ wǎn qī wǎn qī zhōng bù liàn qián ér
有诗为证：撇了先妻娶晚妻，晚妻终不恋前儿。
xiān qī què zài wǎn qī sàng gài wèi yuān jiā méi jǐn qī
先妻却在晚妻丧，盖为冤家没尽期。