卷五 — 警世通言 — 冯梦龙

lǚ dà láng hái jīn wán gǔ ròu

吕大郎还金完骨肉

máo bǎo fàng guī xuán dà yìn sòng jiāo dù yǐ zhàn gāo kuí

毛宝放龟悬大印，宋郊渡蚁占高魁。

shì rén jǐn shuō tiān gāo yuǎn shuí shi yīn gōng àn lǐ lái

世人尽说天高远，谁识阴功暗里来。

huà shuō zhè jiāng jiā xīng fǔ zhǎng shuǐ táng dì fāng yǒu yī fù wēng xìng jīn míng zhōng jiā cái wàn guàn shì dài dōu chēng yuán wài xìng zhì qiān lìn

话说浙江嘉兴府长水塘地方，有一富翁，姓金名钟，家财万贯，世代都称员外，性至悭吝。

píng shēng cháng yǒu wǔ hèn nà wǔ hèn

平生常有五恨，那五恨？

yī hèn tiān èr hèn de sān hèn zì jiā sì hèn diē niáng wǔ hèn huáng dì

一恨天，二恨地，三恨自家，四恨爹娘，五恨皇帝。

hèn tiān zhě hèn tā bù cháng cháng liù yuè yòu duō le qiū fēng dōng xuě shǐ rén pà lěng bù miǎn fèi qián mǎi yī fú lái chuān

恨天者，恨他不常常六月，又多了秋风冬雪，使人怕冷，不免费钱买衣服来穿。

hèn de zhě hèn tā shù mù shēng de bù còu qù ruò shì còu qù shēng de qí zhěng rú yì shù mù jiù hǎo zuò wū zhù zhī tiáo dà zhě jiù hǎo zuò liáng xì zhě jiù hǎo zuò chuán què gè shěng le jiàng rén gōng zuò

恨地者，恨他树木生得不凑趣，若是凑趣，生得齐整如意，树木就好做屋柱，枝条大者，就好做梁，细者就好做椽，却个省了匠人工作。

hèn zì jiā zhě hèn dù pí bú huì zuò jiā yī rì bù chī fàn jiù è jiāng qǐ lái

恨自家者，恨肚皮不会作家，一日不吃饭，就饿将起来。

hèn diē niáng zhě hèn tā yí xià xǔ duō qīn juàn péng yǒu lái shí wèi miǎn fèi chá fèi shuǐ

恨爹娘者，恨他遗下许多亲眷朋友，来时未免费茶费水。

hèn huáng dì zhě wǒ de zǔ zōng fēn shòu de tián dì què yào tā lái shōu qián liáng

恨皇帝者，我的祖宗分授的田地，却要他来收钱粮。

bù zhǐ wǔ hèn hái yǒu sì yuàn yuàn de sì bān wù shì

不止五恨，还有四愿，愿得四般物事。

nà sì bān wù shì

那四般物事？

yuàn de dèng jiā tóng shān èr yuàn de guō jiā jīn xué sān yuàn de shí chóng de jù bǎo pén sì yuàn de lǚ chún yáng zǔ shī diǎn shí wéi jīn zhè gè shǒu zhǐ tou

愿得邓家铜山，二愿得郭家金穴，三愿得石崇的聚宝盆，四愿得吕纯阳祖师点石为金这个手指头。

yīn yǒu zhè sì yuàn wǔ hèn xīn cháng bù zú

因有这四愿、五恨，心常不足。

jī cái jù gǔ mù gè xiá gěi

积财聚谷，目个暇给。

zhēn gè shì shǔ mǐ ér chuī chēng chái ér

真个是数米而炊，称柴而。

yīn cǐ xiāng lǐ qǐ tā yí gè yì míng jiào zuò jīn lěng shuǐ yòu jiào jīn bāo pí

因此乡里起他一个异名，叫做金冷水，又叫金剥皮。

yóu bù xǐ zhě shì sēng rén

尤不喜者是僧人。

shì jiān zhǐ yǒu sēng rén tǎo pián yí tā dān huì bù shī sú jiā de dōng xī zài méi yǒu fǎn bù shī yǔ sú jiā zhī lǐ

世间只有僧人讨便宜，他单会布施俗家的东西，再没有反布施与俗家之理。

suǒ yǐ jīn lěng shuǐ jiàn le sēng rén jiù shì yǎn zhōng zhī dīng shé zhōng zhī cì

所以金冷水见了僧人，就是眼中之钉，舌中之刺。

tā zhù jū xiāng jìn chù yǒu gè fú shàn ān

他住居相近处，有个福善庵。

jīn yuán wài shēng nián wǔ shí cóng xià xiǎo de zài ān zhōng pò fèi yī wén de xiāng qián

金员外生年五十，从下晓得在庵中破费一文的香钱。

suǒ xǐ hún jiā dān shì yǔ yuán wài tóng nián tóng yuè tóng rì zhǐ bù tóng shí tā piān chī zhāi hào shàn

所喜浑家单氏，与员外同年同月同日，只不同时，他偏吃斋好善。

jīn yuán wài xǐ tā de shì chī zhāi nǎo tā de shì hào shàn

金员外喜他的是吃斋，恼他的是好善。

yīn sì shí suì shàng shàng wú zǐ xī dān shì mán guò le zhàng fū jiāng zì jǐ chāi shū èr shí yú jīn bù shī yǔ fú shàn ān lǎo sēng jiào tā zhuāng fú sòng jīng xī qiú zǐ sì

因四十岁上，尚无子息，单氏瞒过了丈夫，将自己钗梳二十余金，布施与福善庵老僧，教他妆佛诵经，析求子嗣。

fó mén yǒu yīng guǒ rán lián shēng èr zi qiě shì jùn xiù

佛门有应，果然连生二子，且是俊秀。

yīn shì fú shàn ān qí qiú lái de dà de xiǎo míng fú r xiǎo de xiǎo míng shàn r

因是福善庵祈求来的，大的小名福儿，小的小名善儿。

dān shì zì dé le èr zi zhī hòu shí cháng mán le dài fū tōu chái tōu mǐ sòng yǔ fú shàn ān gōng yǎng nà lǎo sēng

单氏自得了二子之后，时常瞒了大夫，偷柴偷米，送与福善庵，供养那老僧。

jīn yuán wài ǒu rán chá tīng le xiē fēng shēng biàn qù zhòu tiān mà dì fū qī fǎn mù zhí guō dé yī gè bù nài fán fāng xiū rú cǐ yě fēi zhǐ yī cì

金员外偶然察听了些风声，便去咒天骂地，夫妻反目，直聒得一个不耐烦方休，如此也非止一次。

zhǐ wèi hún jiā yě shì gè yìng xìng nào guò le yī jiù bù lǐ

只为浑家也是个硬性，闹过了，依旧不理。

qí nián fū qī qí chūn jiē dāng wǔ xún fú r nián jiǔ suì shàn r nián bā suì tà jiān shēng xià lái de dōu yǐ shàng xué dú shū shí quán zhī měi

其年夫妻齐春，皆当五旬，福儿年九岁，善儿年八岁，踏肩生下来的，都已上学读书，十全之美。

dào shēng chén zhī rì jīn yuán wài kǒng yǒu qīn péng lái hè shòu yù xiān duǒ chū

到生辰之日，金员外恐有亲朋来贺寿，预先躲出。

dān shì yòu còu xiē sī fáng yín liǎng sòng yǔ ān zhōng dǎ yī tán zhāi jiào

单氏又凑些私房银两，送与庵中打一坛斋醮。

yī lái wèi lǎo fū fù qí shòu èr shí wèi ér zi zhǎng dà le huán yuàn xīn

一来为老夫妇齐寿，二十为儿子长大，了还愿心。

rì qián yě zēng yǔ dài fū shuō guò lái zhàng dà bù kěn suǒ yǐ zhǐ de sī fáng zuò shì

日前也曾与大夫说过来，丈大不肯，所以只得私房做事。

qí yè hé shàng men yào pū shè cháng shēng fó dēng jiào xiāng huǒ dào rén zhì jīn jiā wèn jīn ā mā yào jǐ dòu cāo mǐ

其夜，和尚们要铺设长生佛灯，叫香火道人至金家，问金阿妈要几斗糙米。

dān shì tōu kāi le cāng mén jiāng mǐ sān dòu fù yǔ dào rén qù le

单氏偷开了仓门，将米三斗，付与道人去了。

suí hòu jīn yuán wài huí lái dān shì hái zài cāng mén kǒu fēng suǒ

随后金员外回来，单氏还在仓门口封锁。

bèi zhàng fū kuī jiàn le yòu jiàn dì xià láng jí xiē mǐ lì zhī shì sī fáng zuò shì

被丈夫窥见了，又见地下狼藉些米粒，知是私房做事。

yù yào zhēng rǎng xīn xià xiǎng dào jīn rì shēng chén hǎo rì kuàng qiě dōng xī qù le yě tǎo bù zhuàn lái gàn bàn qù le xián mò

欲要争嚷，心下想道：“今日生辰好日，况且东西去了，也讨不转来，干拌去了涎沫。

zhǐ tuī bù zhī rěn zhù zhè kǒu qì

”只推不知，忍住这口气。

yī yè bù shuì zuǒ sī yòu xiǎng dào pǒ nài zhè zéi tū cháng shí lái hāo nǎo wǒ jiā dào shì wǒ kān jiā de yí gè hào guǐ

一夜不睡，左思右想道：“叵耐这贼秃常时来蒿恼我家，到是我看家的一个耗鬼。

chú fēi nà tū lǘ sǐ le fāng jué qí huàn

除非那秃驴死了，方绝其患。

hèn wú jì cè

”恨无计策。

dào tiān míng shí lǎo sēng xié zhe yí gè tú dì lái huí fù jiào shì

到天明时，老僧携着一个徒弟来回覆醮事。

到天明时，老僧携着一个徒弟来回复醮事。

yuán lái nà hé shàng yě pà jiàn jīn lěng shuǐ qiě zhàn zài mén wài zhāng wàng

原来那和尚也怕见金冷水，且站在门外张望。

zhǔ lǎo zǎo yǐ qiáo jiàn méi tóu yī zhòu jì shàng xīn lái

主老早已瞧见，眉头一皱，计上心来。

qǔ le jǐ wén qián cóng cè mén zǒu chū shì xīn dào shān yào pù lǐ shú xiē pī shuāng

取了几文钱，从侧门走出市心，到山药铺里赎些砒霜。

zhuǎn dào mài diǎn xīn de wáng sān láng diàn lǐ wáng sān láng zhèng zhēng zhe yī lóng shú fěn bǎi yī wǎn táng xiàn yào zuò bǐng zi

转到卖点心的王三郎店里，王三郎正蒸着一笼熟粉，摆一碗糖馅，要做饼子。

jīn lěng shuǐ xiù lǐ mō chū bā wén qián piē zài guì shàng dào sān láng shōu le qián dà xiē de bǐng zi yǔ wǒ zuò sì gè xiàn què bú yào xià shǎo le

金冷水袖里摸出八文钱撇在柜上道：“三郎收了钱，大些的饼子与我做四个，馅却不要下少了。

nǐ zhǐ niē zhe wō r děng wǒ zì jiā xià xiàn zé gè

你只捏着窝儿，等我自家下馅则个。

wáng sān láng kǒu suī bù yán xīn xià xiǎng dào yǒu míng de jīn lěng shuǐ jīn bāo pí zì cóng kāi zhè jǐ nián diǎn xīn pù zǐ cóng bù jiàn tā jiā bàn wén zhī miàn

”王三郎口虽不言，心下想道：“有名的金冷水，金剥皮，自从开这几年点心铺子，从不见他家半文之面。

jīn rì hào lì shì yě zhuàn tā bā gè qián

今日好利市，也撰他八个钱。

tā shì hǎo pián yí de biàn děng tā duō xià xiē xiàn qù bān tā xià cì zhǔ gù

他是好便宜的，便等他多下些馅去，扳他下次主顾。

wáng sān láng xiàng lóng zhōng qǔ chū xuě tuán yàng de shú fěn zhēn gè niē zuò wō r dì yǔ jīn lěng shuǐ shuō dào yuán wài qǐng zūn biàn

”王三郎向笼中取出雪团样的熟粉，真个捏做窝儿，递与金冷水说道，“员外请尊便。

jīn lěng shuǐ què jiāng pī shuāng mò qiāo qiāo de sā zài bǐng nèi rán hòu jiā xiàn zuò chéng bǐng zi

”金冷水却将砒霜末悄悄的撒在饼内，然后加馅，做成饼子。

rú cǐ yī lián zuò le sì gè rè hōng hōng de fàng zài xiù lǐ

如此一连做了四个，热烘烘的放在袖里。

lí le wáng sān láng diàn wàng zì jiā mén shǒu duó jiāng jìn lái

离了王三郎店，望自家门首踱将进来。

nà liǎng gè hé shàng zhèng zài tīng zhōng chī chá jīn lǎo xīn rán xiāng yī

那两个和尚，正在厅中吃茶，金老欣然相揖。

yī ba rù nèi duì hún jiā dào liǎng gè shī fu qīn zǎo dào lái kǒng pà dù lǐ jī è

揖罢，入内对浑家道：“两个师父侵早到来，恐怕肚里饥饿。

shì cái lín shè jiā yāo wǒ chī diǎn xīn wǒ jiàn bǐng zi rè de hǎo xiù le tā sì gè lái hé bù jiù qǐng le liǎng gè shī fu

适才邻舍家邀我吃点心，我见饼子热得好，袖了他四个来，何不就请了两个师父？

dān shì shēn xǐ dài fū huí xīn xiàng shàn qǔ gè zhū hóng dié zǐ bǎ sì gè bǐng zi zhuāng zuò yī dié jiào yā huán tuō jiāng chū qù

”单氏深喜大夫回心向善，取个朱红碟子，把四个饼子装做一碟，叫丫鬟托将出去。

nà hé shàng jiàn le yuán wài huí jiā bù gǎn jiǔ zuò yǐ wú xīn chī bǐng le

那和尚见了员外回家，不敢久坐，已无心吃饼了。

jiàn yā huán sòng chū lái zhī shì ā mā měi yì yě bù hǎo xū de

见丫鬟送出来，知是阿妈美意，也不好虚得。

jiāng sì gè bǐng zi zhuāng zuò yī xiù jiào shēng guō zào chū mén huí ān ér qù

将四个饼子装做一袖，叫声聒噪，出门回庵而去。

jīn lǎo àn àn huān xǐ bù zài huà xià

金老暗暗欢喜，不在话下。

què shuō jīn jiā liǎng gè xué shēng zài shè xué zhōng dú shū fàng le xué shí cháng dào ān zhōng wán shuǎ

却说金家两个学生，在社学中读书，放了学时，常到庵中顽耍。

zhè yī wǎn yòu dào ān zhōng

这一晚，又到庵中。

lǎo hé shàng xiǎng dào jīn jiā liǎng wèi xiǎo guān rén shí cháng dào cǐ méi yǒu shén me qǐng de tā

老和尚想道：“金家两位小官人，时常到此，没有什么请得他。

jīn zǎo jīn ā mā sòng wǒ sì gè bǐng zi hái bù céng dòng fàng zài chú guì lǐ

今早金阿妈送我四个饼子还不曾动，放在橱柜里。

hé bù jiāng lái rè le qǐng tā chī yī bēi chá

何不将来热了，请他吃一杯茶？

dāng xià fēn fù tú dì zài chú guì lǐ qǔ chū sì gè bǐng zi chú fáng xià de jiāo huáng rè le liǎng bēi nóng chá bǎi zài fáng lǐ qǐng liǎng wèi xiǎo guān rén chī chá liǎng gè xué shēng wán shuǎ le bàn xiǎng zhèng zài dù jī jiàn le rè téng téng de bǐng zi yī rén liǎng gè dōu chī le

”当下分付徒弟在橱柜里，取出四个饼子，厨房下得焦黄，热了两杯浓茶，摆在房里，请两位小官人吃茶，两个学生顽耍了半响，正在肚饥，见了热腾腾的饼子，一人两个，都吃了。

bù chī shí yóu kě chī le ā fēn míng shì yí kuài huǒ shāo zhe xīn gān wàn gān qiāng cáo què fù dù

不吃时犹可，吃了呵，分明是：一块火烧着心肝，万杆枪槽却腹肚。

liǎng gè yī shí qí jiào dù téng

两个一时齐叫肚疼。

gēn suí de xué tóng huāng le yào fú tā huí qù

跟随的学童慌了，要扶他回去。

nài liǎng gè téng zuò yī duī pǎo zǒu bù dòng

奈两个疼做一堆，跑走不动。

lǎo hé shàng yě zhe le máng zhèng bù zhī shén me yì gù

老和尚也着了忙，正不知什么意故。

zhǐ de jiào tú dì yī rén bèi le yí gè xué tóng suí zhe sòng huí jīn yuán wài jiā èr sēng zì qù le

只得叫徒弟一人背了一个，学童随着，送回金员外家，二僧自去了。

jīn jiā fū fù zhè yī jīng fēi xiǎo huāng máng jiào xué tóng jiān qí yuán gù

金家夫妇这一惊非小，慌忙叫学童间其缘故。

xué tóng dào fāng cái dào fú shàn ān chī le sì gè bǐng zi biàn jiào dù téng qǐ lái

学童道：“方才到福善庵吃了四个饼子，便叫肚疼起来。

nà lǎo shī fu shuō zhè bǐng zi yuán shì wǒ jiā jīn zǎo bǎ yǔ tā chī de

那老师父说，这饼子原是我家今早把与他吃的。

tā bù shě de chī jiāng lái gōng jìng liǎng wèi xiǎo guān rén

他不舍得吃，将来恭敬两位小官人。

jīn yuán wài qíng zhī qiāo duó le zhǐ de jiāng pī shuāng shí qíng duì ā mǎ shuō zhī

”金员外情知跷踱了，只得将砒霜实情对阿蚂说知。

dān shì xīn xià yuè huāng le biàn bǎ liáng shuǐ guàn tā rú hé guàn de xǐng

单氏心下越慌了，便把凉水灌他，如何灌得醒！

xū yú qī qiào liú xiě wū hū āi zāi zuò le yī duì shāng guǐ

须臾七窍流血，呜呼哀哉，做了一对殇鬼。

dān shì qiān nán wàn nán qí qiú xià liǎng gè hái ér què bèi zhàng dà bù rén zì jiā dú sǐ le

单氏千难万难，祈求下两个孩儿，却被丈大不仁，自家毒死了。

dài yào sī mà yī chǎng yě shì wǎng rán

待要厮骂一场，也是枉然。

qì yòu rěn bù guò kǔ yòu áo bù guò

气又忍不过，苦又熬不过。

zǒu jìn nèi fáng jiě gè shù yāo luó pà xuán liáng zì yì

走进内房，解个束腰罗帕，悬梁自缢。

jīn yuán wài kū le ér zi yī chǎng fāng cái shōu lèi

金员外哭了儿子一场，方才收泪。

dào fáng zhōng yǔ ā mā shāng yì shuō huà jiàn liáng shàng zhè jiàn dǎ qiū gàn de dōng xī hu de bàn sǐ

到房中与阿妈商议说话，见梁上这件打秋干的东西，唬得半死。

dēng shí jiù dé bìng shàng chuáng bù gōu qī rì yě sǐ le

登时就得病上床，不勾七日，也死了。

jīn shì zú jiā píng xī hèn nà jīn lěng shuǐ jīn bāo pí qiān lìn cǐ shí dà cì qí biàn dà dà xiǎo xiǎo dōu fēng yōng ér lái jiāng jiā sī qiǎng gè xīn jǐn

金氏族家，平昔恨那金冷水、金剥皮悭吝，此时大赐其便，大大小小，都蜂拥而来，将家私抢个馨尽。

cǐ nǎi wàn guàn jiā cái yǒu míng de jīn yuán wài yí gè zhōng shēn jié guǒ bù hǎo shàn ér xíng è zhī bào yě

此乃万贯家财，有名的金员外一个终身结果，不好善而行恶之报也。

yǒu shī wèi zhèng

有诗为证：

bǐng nèi pī shuāng nà de zhī

饼内砒霜那得知？

hài rén fān hài zì jiā r

害人番害自家儿。

jǔ xīn dòng niàn tiān zhī dào guǒ bào zhāo zhāng qǐ yǒu sī

举心动念天知道，果报昭彰岂有私！

fāng cái shuō jīn yuán wài zhǐ wéi xíng è shàng chāi sàn le yī jiā gǔ ròu

方才说金员外只为行恶上，拆散了一家骨肉。

rú jīn zài shuō yī gè rén dān wéi xíng shàn zhōu quán le yī jiā gǔ ròu

如今再说一个人，单为行善，周全了一家骨肉。

zhèng shì

正是：

shàn è xiāng xíng huò fú zì xiàn

善恶相形，祸福自见；

jiè rén zuò è quàn rén wéi shàn

戒人作恶，劝人为善。

huà shuō jiāng nán cháng zhōu fǔ wú xī xiàn dōng mén wài yǒu gè xiǎo hù rén jiā xiōng dì sān rén

话说江南常州府无锡县东门外，有个小户人家，兄弟三人。

dà de jiào zuò lǚ yù dì èr de jiào zuò lǚ bǎo dì sān de jiào zuò lǚ zhēn

大的叫做吕玉，第二的叫做吕宝，第三的叫做吕珍。

lǚ yù qǔ qī wáng shì lǚ bǎo qǔ qī yáng shì jù yǒu zī sè

吕玉娶妻王氏，吕宝娶妻杨氏，俱有姿色。

lǚ zhēn nián yòu wèi qǔ

吕珍年幼未娶。

wáng shì shēng xià yí gè hái zi xiǎo míng xǐ r fāng cái liù suì gēn lín shè jiā ér tóng chū qù kàn shén huì yè wǎn bù huí

王氏生下一个孩子，小名喜儿，方才六岁，跟邻舍家儿童出去看神会，夜晚不回。

fū qī liǎng gè fán nǎo chū le yī zhāng zhāo zǐ jiē fāng shàng jiào le shù rì quán wú yǐng xiǎng

夫妻两个烦恼，出了一张招子，街坊上叫了数日，全无影响。

lǚ yù qì mèn zài jiā lǐ zuò bù guò xiàng dà hù jiā jiè le jǐ liǎng běn qián wǎng tài cāng jiā dìng yí lù shōu xiē mián huā bù pǐ gè chù fàn mài jiù biàn fǎng wèn ér zi xiāo xī

吕玉气闷，在家里坐不过，向大户家借了几两本钱，往大仓嘉定一路，收些棉花布匹，各处贩卖，就便访问儿子消息。

měi nián zhèng èr yuè chū mén dào bā jiǔ yuè huí jiā yòu shōu xīn huò zǒu le sì gè nián tóu suī rán chèn xiē lì xī yǎn jiàn de ér zi méi yǒu xún chù le

每年正二月出门，到八九月回家，又收新货，走了四个年头，虽然趁些利息，眼见得儿子没有寻处了。

rì jiǔ xīn màn yě xià zài huà xià

日久心慢，也下在话下。

dào dì wǔ gè nián tóu lǚ yù bié le wáng shì yòu qù zuò jīng jì

到第五个年头，吕玉别了王氏，又去做经纪。

hé qī zhōng tú yù le gè dà běn qián de bù shāng tán lùn zhī jiān zhī dào lǚ yù mǎi mài zhōng tōng tòu lā tā tóng wǎng shān xī tuō huò jiù dài róng huò zhuàn lái fā mài yú zhōng yǒu xiē yòng qián xiāng xiè

何期中途遇了个大本钱的布商，谈论之间，知道吕玉买卖中通透，拉他同往山西脱货，就带绒货转来发卖，于中有些用钱相谢。

lǚ yù tān le yíng tóu wēi lì suí zhe qù le

吕玉贪了蝇头微利，随着去了。

jí zhì dào le shān liǎng fā huò zhī hòu yù zhe lián suì huāng qiàn tǎo shē zhàng bù qǐ bù dé tuō shēn

及至到了山两，发货之后，遇着连岁荒歉，讨赊帐不起，不得脱身。

lǚ yù shào nián jiǔ kuàng yě bù miǎn xíng hù zhōng zǒu le yī liǎng biàn zǒu chū yī shēn fēng liú chuāng fú yào tiáo zhì wú miàn huí jiā

吕玉少年久旷，也不免行户中走了一两遍，走出一身风流疮，服药调治，无面回家。

āi dào sān nián chuāng cái quán hǎo tǎo qīng le zhàng mù

挨到三年，疮才痊好，讨清了帐目。

nà bù shāng yīn wèi jī chí le lǚ yù de guī qī jiā bèi chóu xiè

那布商因为稽迟了吕玉的归期，加倍酬谢。

lǚ yù dé le xiē lì wù děng bù dé bù shāng shōu huò wán bèi zì jǐ fàn le xiē cū xì róng hè xiāng bié xiān huí

吕玉得了些利物，等不得布商收货完备，自己贩了些粗细绒褐，相别先回。

yī rì zǎo chén xíng zhì chén liú dì fāng ǒu rán qù kēng cè chū gōng jiàn kēng bǎn shàng yí xià ge qīng bù dā bo

一日早晨，行至陈留地方，偶然去坑厕出恭，见坑板上遗下个青布搭膊。

jiǎn zài shǒu zhōng jué de chén zhòng

检在手中，觉得沉重。

qǔ huí xià chǔ dǎ kāi kàn shí dōu shì bái wù yuē yǒu èr bǎi jīn zhī shù

取回下处打开看时，都是白物，约有二百金之数。

lǚ yù xiǎng dào zhè bu yì zhī cái suī zé qǔ zhī wú ài tǎng huò shī zhǔ zhuī xún xià jiàn hǎo dà yī chǎng qì mèn

吕玉想道：“这不意之财，虽则取之无碍，倘或失主追寻下见，好大一场气闷。

gǔ rén jiàn jīn bù qǔ shí dài zhòng huán

古人见金不取，拾带重还。

wǒ jīn nián guò sān xún shàng wú zǐ sì yào zhè hèng cái hé yòng

我今年过三旬，尚无子嗣，要这横财何用？

máng dào kēng cè zuǒ jìn cì hou zhǐ děng yǒu rén lái zhuā xún jiù jiāng yuán wù hái tā

”忙到坑厕左近伺候，只等有人来抓寻，就将原物还他。

děng le yī rì bú jiàn rén lái

等了一日，不见人来。

cì rì zhǐ de qǐ shēn

次日只得起身。

yòu xíng le wǔ bǎi yú lǐ dào nán sù zhōu dì fāng

又行了五百余里，到南宿州地方。

qí rì tiān wǎn xià yī ge kè diàn yù zhe yí gè tóng xià de kè rén xián lùn qǐ jiāng hú shēng yì zhī shì

其日天晚，下一个客店，遇着一个同下的客人，闲论起江湖生意之事。

nà kè rén shuō qǐ zì bù xiǎo xīn wǔ rì qián qīn chén dào chén liú xiàn jiě xià dā bo dēng dōng

那客人说起自不小心，五日前侵晨到陈留县解下搭膊登东。

ǒu rán guān fǔ zài jiē shàng guò xīn huāng qǐ shēn què wàng jì le nà dā bo lǐ miàn yǒu èr bǎi liǎng yín zi

偶然官府在街上过，心慌起身，却忘记了那搭膊，里面有二百两银子。

zhí dào yè lǐ tuō yī yào shuì fāng cái shěng de

直到夜里脱衣要睡，方才省得。

xiǎng zhe guò le yī rì zì rán yǒu rén shi qù le zhuàn qù xún mì yě shì wú yì zhǐ de zì rèn huì qì bà le

想着过了一日，自然有人拾去了，转去寻觅，也是无益，只得自认晦气罢了。

lǚ yù biàn wèn lǎo kè zūn xìng

吕玉便问：“老客尊姓？

gāo jū hé chǔ

高居何处？

kè rén dào zài xià xìng chén zǔ guàn wēi zhōu

”客人道：“在下姓陈，祖贯微州。

jīn zài yáng zhōu zhá shàng kāi gè liáng shí pù zǐ

今在扬州闸上开个粮食铺子。

gǎn wèn lǎo xiōng gāo xìng

敢问老兄高姓？

lǚ yù dào xiǎo dì xìng lǚ shì cháng zhōu wú xī xiàn rén yáng zhōu yě shì shùn lù

”吕玉道：“小弟姓吕，是常州无锡县人，扬州也是顺路。

xiāng sòng zūn xiōng dào bǐ fèng bài

相送尊兄到彼奉拜。

kè rén yě bù zhī xiáng xì dā yìng dào ruò kěn xià gù zuì hǎo

”客人也不知详细，答应道：“若肯下顾最好。

cì zǎo èr rén zuò bàn tóng háng

”次早，二人作伴同行。

bù yī rì lái dào yáng zhōu zhá kǒu

不一日．来到扬州闸口。

lǚ yù yě dào chén jiā pù zǐ dēng táng zuō yī chén cháo fèng kàn zuò xiàn chá

吕玉也到陈家铺子，登堂作揖，陈朝奉看坐献茶。

lǚ yù xiān tí qǐ chén liú xiàn shī yín zi zhī shì pán wèn tā dā bo mú yàng shì gè shēn lán qīng bù de yī tóu yǒu bái xiàn jī yí gè chén zì

吕玉先提起陈留县失银子之事，盘问他搭膊模样，是个深蓝青布的，一头有白线缉一个陈字。

lǚ yù xīn xià xiǎo rán biàn dào xiǎo dì qián zài chén liú shí dé yí gè dā bo dào yě xiāng xiàng bǎ lái yǔ zūn xiōng rèn kàn

吕玉心下晓然，便道：“小弟前在陈留拾得一个搭膊，到也相像，把来与尊兄认看。

chén cháo fèng jiàn le dā bo dào zhèng shì

”陈朝奉见了搭膊，道：“正是。

dā bo lǐ miàn yín liǎng yuán fēng bù dòng

”搭膊里面银两，原封不动。

lǚ yù shuāng shǒu dì hái chén cháo fèng

吕玉双手递还陈朝奉。

chén cháo fèng guò yì xià qù yào yǔ lǚ yù jūn fēn lǚ yù xià kěn

陈朝奉过意下去，要与吕玉均分，吕玉下肯。

chén cháo fèng dào biàn xià jūn fēn yě shòu wǒ jǐ liǎng xiè zhá děng zài xià xīn ān

陈朝奉道：“便下均分，也受我几两谢札，等在下心安。

lǚ yù nà lǐ kěn shòu

”吕玉那里肯受。

chén cháo fèng gǎn jī bù jìn huāng máng bǎi fàn xiāng kuǎn

陈朝奉感激不尽，慌忙摆饭相款。

sī xiǎng nán de lǚ yù zhè bān hǎo rén hái jīn zhī ēn wú mén kě bào

思想：“难得吕玉这般好人，还金之恩，无门可报。

zì jiā yǒu shí èr suì yí gè nǚ ér yào yǔ lǚ jūn bān yī mài qīn wǎng lái dì bù zhī tā yǒu ér zi fǒu

自家有十二岁一个女儿．要与吕君扳一脉亲往来，第不知他有儿子否？

yǐn jiǔ zhōng jiān chén cháo fèng jiàn dào ēn xiōng lìng láng jǐ suì le

”饮酒中间，陈朝奉间道：“恩兄，令郎几岁了？

lǚ yù bù jué diào xià lèi lái dá dào xiǎo dì zhǐ yǒu yī r qī nián qián wèi kàn shén huì shī qù le zhì jīn bìng wú xià luò

”吕玉不觉掉下泪来，答道：“小弟只有一儿，七年前为看神会，失去了，至今并无下落。

jīng qī yì bié wú shēng yù

荆妻亦别无生育。

rú jīn huí qù yì yù xún gè míng líng zhī zǐ chū qù bāng fú shēng lǐ zhǐ shì nán de zhè bān còu qiǎo de

如今回去，意欲寻个螟蛉之子，出去帮扶生理，只是难得这般凑巧的。

chén cháo fèng dào shè xià shù nián zhī jiān jiāng sān liǎng yín zi mǎi dé yī gè xiǎo sī pō pō qīng xiù yòu qiě guāi qiǎo yě shì xià lù rén dài lái de

”陈朝奉道：“舍下数年之间，将三两银子，买得一个小厮，颇颇清秀，又且乖巧，也是下路人带来的。

rú jīn yī shí sān suì le bàn zhe xiǎo ér zài xué táng zhōng shàng xué

如今一十三岁了，伴着小儿在学堂中上学。

ēn xiōng ruò kàn de zhòng yì shí jiù sòng yǔ ēn xiōng fú shì yě dāng wǒ yì diǎn báo jìng lǚ yù dào ruò kěn xiāng jiè dāng fèng huán shēn jià

恩兄若看得中意时，就送与恩兄伏恃，也当我一点薄敬，”吕玉道：“若肯相借，当奉还身价。

chén cháo fèng dào shuō nà lǐ huà lái

”陈朝奉道：“说那里话来！

zhǐ kǒng ēn xiōng bù yòng shí xiǎo dì wú yǐ wéi qíng

只恐恩兄不用时，小弟无以为情。

dāng xià biàn jiào zhǎng diàn de qù xué táng zhōng huàn xǐ r dào lái

”当下便教掌店的，去学堂中唤喜儿到来。

lǚ yù tīng dé míng zì yǔ tā ér zi xiāng tóng xīn zhōng yí huò

吕玉听得名字与他儿子相同，心中疑惑。

xū yú xiǎo sī huàn dào chuān yī lǐng wú hú qīng bù de dào páo shēng de guǒ rán qīng xiù

须臾，小厮唤到，穿一领芜湖青布的道袍，生得果然清秀。

xí guàn le xué táng zhōng guī ju jiàn le lǚ yù cháo shàng shēn shēn chàng gè rě

习惯了学堂中规矩，见了吕玉，朝上深深唱个喏。

lǚ yù xīn xià biàn jué de huān xǐ zǐ xì rèn chū ér zi miàn mào lái sì suì shí yīn diē sǔn zuǒ biān méi jiǎo jié yí gè xiǎo bā r yǒu zhè diǎn kě rèn

吕玉心下便觉得欢喜，仔细认出儿子面貌来，四岁时，因跌损左边眉角，结一个小疤儿，有这点可认。

lǚ yù biàn wèn dào jǐ shí dào chén jiā de

吕玉便问道：“几时到陈家的？

nà xiǎo sī xiǎng yī xiǎng dào yǒu liù qī nián le

”那小厮想一想道：“有六七年了。

yòu wèn tā nǐ yuán shì nà lǐ rén

”又问他：“你原是那里人？

shuí mài nǐ zài cǐ

谁卖你在此？

nà xiǎo sī dào bù shí fēn xiáng xì

”那小厮道：“不十分详细。

zhǐ jì de diē jiào zuò lǚ dà hái yǒu liǎng gè shū shū zài jiā

只记得爹叫做吕大，还有两个叔叔在家。

niang xìng wáng jiā zài wú xī chéng wài

娘姓王，家在无锡城外。

xiǎo shí bèi rén piàn chū mài zài cǐ jiān lǚ yù tīng ba biàn bào nà xiǎo sī zài huái jiào shēng qīn r

小时被人骗出，卖在此间，”吕玉听罢，便抱那小厮在怀，叫声：“亲儿！

wǒ zhèng shì wú xī lǚ dà

我正是无锡吕大！

shì nǐ de qīn diē le

是你的亲爹了。

shī le nǐ qī nián hé qī zài cǐ xiāng yù

失了你七年，何期在此相遇！

zhèng shì

”正是。

shuǐ dǐ lāo zhēn zhēn jǐ de zhǎng zhōng shī bǎo bǎo chóng féng

水底捞针针己得，掌中失宝宝重逢。

yán qián xiāng bào yīn qín rèn yóu kǒng jīn zhāo shì mèng zhōng

筵前相抱殷勤认，犹恐今朝是梦中。

xiǎo sī yǎn zhōng liú xià lèi lái

小厮眼中流下泪来。

lǚ yù shāng gǎn zì bù bì shuō

吕玉伤感，自不必说。

lǚ yù qǐ shēn bài xiè chén cháo fèng xiǎo ér ruò fēi fǔ shàng shōu liú jīn rì ān dé fù zǐ zhòng huì

吕玉起身拜谢陈朝奉：“小儿若非府上收留，今日安得父子重会？

chén cháo fèng dào ēn xiōng yǒu hái jīn zhī shèng dé tiān qiǎn zūn jià dào hán shè fù zǐ tuán yuán

”陈朝奉道：“恩兄有还金之盛德，天遣尊驾到寒舍，父子团圆。

xiǎo dì yī xiàng bù zhī shì lìng láng shén kuì dài màn

小弟一向不知是令郎，甚愧怠慢。

lǚ yù yòu jiào xǐ ér bài xiè le chén cháo fèng

”吕玉又叫喜儿拜谢了陈朝奉。

chén cháo fèng dìng yào hái bài lǚ yù bù kěn zài sān fú zhù shòu le liǎng lǐ biàn qǐng xǐ r zuò yú lǚ yù zhī bàng

陈朝奉定要还拜，吕玉不肯，再三扶住，受了两礼．便请喜儿坐于吕玉之傍。

chén cháo fèng kāi yán chéng ēn xiōng xiāng ài xué shēng yǒu yī nǚ nián fāng shí èr suì yù yǔ lìng láng jié sī luó zhī hǎo

陈朝奉开言：“承恩兄相爱，学生有一女年方十二岁，欲与令郎结丝萝之好。

lǚ yù jiàn tā qíng yì zhēn kěn qiān ràng bù dé zhǐ de yī yǔn

”吕玉见他情意真恳，谦让不得，只得依允。

shì yè fù zǐ tóng tà ér sù shuō le yī yè de shuō huà

是夜父子同榻而宿，说了一夜的说话。

cì rì lǚ yù cí bié yào xíng

次日，吕玉辞别要行。

chén cháo fèng liú zhù lìng shè gè dà xí miàn guǎn dài xīn qīn jiā xīn nǚ xù jiù dāng sòng xíng

陈朝奉留住，另设个大席面，管待新亲家、新女婿，就当送行。

jiǔ xíng shù xún chén cháo fèng qǔ chū bái jīn èr shí liǎng xiàng lǚ wǔ shuō dào xián xù yī xiàng zài shě yǒu màn jīn fèng xiē xū bó lǐ xiāng shú quán biǎo qīn qíng wàn wù gù cí

酒行数巡，陈朝奉取出白金二十两，向吕五说道：“贤婿一向在舍有慢，今奉些须薄礼相赎，权表亲情，万勿固辞。

lǚ yù dào guò chéng gāo mén fǔ jiù shè xià jiù gāi xíng pìn dìng zhī lǐ

”吕玉道：“过承高门俯就，舍下就该行聘定之礼。

yīn zài kè tú bù hǎo gǒu qiě rú hé fǎn fèi qìng jia hòu cì

因在客途，不好苟且，如何反费亲家厚赐？

jué bù gǎn dāng

决不敢当！

chén cháo fèng dào zhè shì xué shēng zì sòng yǔ xián xù de bù gàn qīn wēng zhī shì

”陈朝奉道：”这是学生自送与贤婿的，不干亲翁之事。

qīn wēng ruò jiàn què jiù shì bù yǔn zhè tóu qīn shì le

亲翁若见却，就是不允这头亲事了。

lǚ yù méi de shuō zhǐ de shòu le jiào ér zi chū xí bài xiè

”吕玉没得说，只得受了，叫儿子出席拜谢。

chén cháo fèng fú qǐ dào xiē wēi bó lǐ hé xiè zhī yǒu

陈朝奉扶起道：“些微薄礼，何谢之有。

xǐ r yòu jìn qù xiè le zhàng mǔ

”喜儿又进去谢了丈母。

dāng rì kāi huán chàng yǐn zhì wǎn ér sàn

当日开怀畅饮，至晚而散。

lǚ yù xiǎng dào wǒ yīn zhè hái jīn zhī biàn fù zǐ xiāng féng chéng nǎi wú yì

吕玉想道：“我因这还金之便，父子相逢，诚乃无意。

yòu pān le zhè tóu hǎo qīn shì shì jǐn shàng tiān huā

又攀了这头好亲事，似锦上添花。

wú chǔ bào dá tiān dì

无处报答天地。

yǒu chén qìng jia sòng zhè èr shí liǎng yín zi yě shì bù yì zhī cái

有陈亲家送这二十两银子，也是不意之财。

hé bù zé gè jié jìng zēng yuàn mǐ zhāi sēng yǐ zhǒng fú tián

何不择个洁净憎院，米斋僧，以种福田？

zhǔ yì dìng le

”主意定了。

cì zǎo chén cháo fèng yòu bèi zǎo fàn

次早，陈朝奉又备早饭。

lǚ yù fù zǐ chī ba shōu shí xíng náng zuò xiè ér bié huàn le yī zhī xiǎo chuán yáo chū zhá wài

吕玉父子吃罢，收拾行囊，作谢而别，唤了一只小船，摇出闸外。

yuē yǒu shù lǐ zhǐ tīng de jiāng biān dǐng fèi

约有数里，只听得江边鼎沸。

yuán lái huài le yī zhī rén zài chuán luò shuǐ de hào hū qiú jiù

原来坏了一只人载船，落水的号呼求救。

yá shàng rén zhāo hū xiǎo chuán dǎ lāo xiǎo chuán suǒ yào shǎng kào zài nà shi zhēng rǎng

崖上人招呼小船打捞，小船索要赏犒，在那是争嚷。

lǚ yù xiǎng dào jiù rén yī mìng shèng zào qī jí fú tú

吕玉想道：“救人一命，胜造七级浮屠。

bǐ rú wǒ yào qù zhāi sēng hé bù shě zhè èr shí liǎng yín zi zuò shǎng qián jiào tā lāo jiù jiàn zài gōng dé

比如我要去斋僧，何不舍这二十两银子做赏钱，教他捞救，见在功德。

dāng xià duì zhòng rén shuō zhǎo chū shǎng qián kuài lāo jiù

”当下对众人说：“找出赏钱，快捞救。

ruò jiù qǐ yī chuán rén xìng mìng bǎ èr shí liǎng yín zi yǔ nǐ men

若救起一船人性命，把二十两银子与你们。

zhòng rén tīng de yǒu èr shí liǎng yín zi shǎng qián xiǎo chuán rú yǐ ér lái

”众人听得有二十两银子赏钱，小船如蚁而来。

lián yá shàng rén yě yǒu jǐ gè huì shuǐ xìng de fù shuǐ qù jiù

连崖上人，也有几个会水性的，赴水去救。

xū yú zhī jiān bǎ yī chuán rén dōu jiù qǐ

须臾之间，把一船人都救起。

lǚ yù jiāng yín zi fù yǔ zhòng rén fēn sǎn

吕玉将银子付与众人分散。

shuǐ zhōng de mìng de dōu qiān ēn wàn xiè

水中得命的，都千恩万谢。

zhī jiàn nèi zhōng yī rén kàn le lǚ yù jiào dào gē ge nà lǐ lái

只见内中一人，看了吕玉叫道：“哥哥那里来？

lǚ yù kàn tā bú shì bié rén zhèng shì dì sān gè qīn dì lǚ zhēn

”吕玉看他，不是别人，正是第三个亲弟吕珍。

lǚ yù hé zhǎng dào cán kuì cán kuì

吕玉合掌道：“惭愧，惭愧！

tiān qiǎn wǒ lāo jiù xiōng dì yī mìng

天遣我捞救兄弟一命。

máng fú shàng chuán jiāng gān yī fú yǔ tā huàn le

”忙扶上船，将干衣服与他换了。

lǚ zhēn nà tóu biàn bài lǚ yù dá lǐ jiù jiào zhí ér jiàn le shū shū

吕珍纳头便拜，吕玉答礼，就叫侄儿见了叔叔。

bǎ hái jīn yù zi zhī shì shù le yī biàn lǚ zhēn jīng yà bù yǐ

把还金遇子之事，述了一遍，吕珍惊讶不已。

lǚ yù wèn dào nǐ què wèi hé dào cǐ

吕玉问道：“你却为何到此？

lǚ zhēn dào yī yán nán jìn

”吕珍道：“一言难尽。

zì cóng gē ge chū mén zhī hòu yī qù sān nián

自从哥哥出门之后，一去三年。

yǒu rén chuán shuō gē ge zài shān xī hài le chuāng dú shēn gù

有人传说哥哥在山西害了疮毒身故。

èr gē chá fǎng de shí sǎo sǎo yǐ shì chéng fú dài xiào xiōng dì zhǐ shì bù xìn

二哥察访得实，嫂嫂已是成服戴孝，兄弟只是不信。

èr gē jìn rì yòu yào bī sǎo sǎo jià rén sǎo sǎo bù cóng

二哥近日又要逼嫂嫂嫁人，嫂嫂不从。

yīn cǐ jiào xiōng dì qīn dào shān liǎng fǎng wèn gē ge xiāo xī bù qī yú cǐ xiāng huì

因此教兄弟亲到山两访问哥哥消息，不期于此相会。

yòu zāo fù nì de gē ge lāo jiù tiān yǔ zhī xìng

又遭覆溺，得哥哥捞救，天与之幸！

gē ge bù kě dài huǎn jí jí huí jiā yǐ ān sǎo sǎo zhī xīn

哥哥不可怠缓，急急回家，以安嫂嫂之心。

chí zé pà yǒu biàn le

迟则怕有变了。

lǚ yù wén shuō jīng huāng jí jiào jiā zhǎng kāi chuán xīng yè gǎn lù

”吕玉闻说惊慌，急叫家长开船，星夜赶路。

zhèng shì xīn máng shì jiàn wéi xián huǎn chuán zǒu rú xùn shàng dào chí

正是，心忙似箭惟嫌缓，船走如梭尚道迟！

zài shuō wáng shì wén zhàng fū xiōng xìn chū shí yě yí huò

再说王氏闻丈夫凶信，初时也疑惑。

bèi lǚ bǎo shuō de huó lóng huó xiàn yě xìn le shào bù dé huàn le xiē sù fú

被吕宝说得活龙活现，也信了，少不得换了些素服。

lǚ bǎo xīn huái bù shàn xiǎng zhe gē ge yǐ gù sǎo sǎo yòu wú suǒ chū kuàng qiě nián jì hòu shēng yào quàn tā gǎi jià zì jǐ de xiē cái lǐ

吕宝心怀不善，想着哥哥已故，嫂嫂又无所出，况且年纪后生，要劝他改嫁，自己得些财礼。

jiào hún jiā yáng shì yǔ ā mǔ shuō wáng shì jiān yì bù cóng

教浑家杨氏与阿姆说，王氏坚意不从。

yòu de lǚ zhēn zhāo xī jiàn zǔ suǒ yǐ qí jì xià chéng

又得吕珍朝夕谏阻，所以其计下成。

wáng shì xiǎng dào qiān wén bù rú yī jiàn

王氏想道：“‘千闻不如一见。

suī shuō zhàng fū yǐ sǐ zài jǐ qiān lǐ zhī wài bù zhī duān dì

’虽说丈夫已死，在几千里之外，不知端的。

yāng xiǎo shū lǚ zhēn shì bì qīn dào shān xī wèn gè bèi xì

”央小叔吕珍是必亲到山西，问个备细。

rú guǒ rán bù xìng gǔ shi yě dài yí kuài huí lái

如果然不幸，骨殖也带一块回来。

lǚ zhēn qù hòu lǚ bǎo yù wú jì dàn yòu lián rì dǔ qián shū le méi chù shè fǎ

吕珍去后，吕宝愈无忌惮，又连日赌钱输了，没处设法。

ǒu yǒu jiāng xī kè rén sàng ǒu yào tǎo yí gè niáng zǐ lǚ bǎo jiù jiāng sǎo sǎo yǔ tā shuō hé

偶有江西客人丧偶，要讨一个娘子，吕宝就将嫂嫂与他说合。

nà kè rén yě fǎng de lǚ dà de hún jiā yǒu jǐ fēn yán sè qíng yuàn chū sān shí liǎng yín zi

那客人也访得吕大的浑家有几分颜色，情愿出三十两银子。

lǚ bǎo dé le yín zi xiàng kè rén dào jiā sǎo yǒu xiē zhuāng qiáo hǎo hǎo lǐ qǐng tā chū mén dìng rán bù kěn

吕宝得了银子，向客人道：“家嫂有些妆乔，好好里请他出门，定然不肯。

jīn yè huáng hūn shí fēn huàn le rén jiào qiāo dì dào wǒ jiā lái

今夜黄昏时分，唤了人轿，悄地到我家来。

zhǐ kàn dài xiào jì de biàn shì jiā sǎo gèng bù xū yán yǔ fú tā shàng jiào lián yè kāi chuán qù biàn liǎo

只看戴孝髻的，便是家嫂，更不须言语，扶他上轿，连夜开船去便了。

kè rén yī jì ér xíng

”客人依计而行。

què shuō lǚ bǎo huí jiā kǒng pà sǎo sǎo bù cóng zài tā yǎn qián bù lù yī zì

却说吕宝回家，恐怕嫂嫂不从，在他眼前不露一字。

què sī xià duì hún jiā zuò gè shǒu shì dào nà liǎng jiǎo huò jīn yè yào chū tuō yǔ jiāng xī kè rén qù le

却私下对浑家做个手势道，“那两脚货，今夜要出脱与江西客人去了。

wǒ shēng pà tā kū kū tí tí xiān duǒ chū qù

我生怕他哭哭啼啼，先躲出去。

huáng hūn shí hòu nǐ quàn tā shàng jiào rì lǐ qiě mò duì tā shuō

黄昏时候，你劝他上轿，日里且莫对他说。

lǚ bǎo zì qù le què bù céng shuō míng xiào jì de shì

”吕宝自去了，却不曾说明孝髻的事。

yuán lái yáng shì yǔ wáng shì zhóu lǐ zuì mù xīn zhōng bù rěn yī shí zhàng fū zuò zhǔ méi nài tā hé

原来杨氏与王氏妯娌最睦，心中不忍，一时丈夫做主，没奈他何。

yù yán bù yán zhí āi dào xi pái shí fēn zhǐ de yǔ wáng shì tòu gè xiāo xī wǒ zhàng fu yǐ jiāng mǔ mǔ jià yǔ jiāng xī kè rén shǎo tíng kè rén jiù lái qǔ qīn jiào wǒ mò shuō

欲言不言，直挨到西牌时分，只得与王氏透个消息：“我丈夫已将姆姆嫁与江西客人，少停，客人就来取亲，教我莫说。

wǒ yǔ mǔ mǔ qíng hòu bù hǎo mán de

我与姆姆情厚，不好瞒得。

nǐ fáng zhōng yǒu shèn xì ruǎn jiā sī yù xiān shōu shí dǎ gè bāo guǒ shěng de yī shí máng luàn

你房中有甚细软家私，预先收拾，打个包裹，省得一时忙乱。

wáng shì tí kū qǐ lái jiào tiān jiào de qǐ lái

”王氏啼哭起来，叫天叫地起来。

yáng shì dào bú shì nú kǔ quàn mǔ mǔ

杨氏道：“不是奴苦劝姆姆。

hòu shēng jiā gū shuāng zhōng jiǔ bù liǎo

后生家孤孀，终久不了。

diào tǒng yǐ luò zài jǐng lǐ yě shì yī yuán yī huì kū yě méi yòng

吊桶已落在井里，也是一缘一会，哭也没用！

wáng shì dào shěn shěn shuō nà lǐ huà

”王氏道：“婶婶说那里话！

wǒ zhàng fu suī shuō jǐ sǐ bù céng qīn jiàn

我丈夫虽说己死，不曾亲见。

qiě dài sān shū huí lái dìng yǒu gè zhēn xìn

且待三叔回来，定有个真信。

rú jīn bī de wǒ hǎo kǔ

如今逼得我好苦！

shuō ba yòu kū

”说罢又哭。

yáng shì zuǒ quàn yòu quàn wáng shì zhù le kū shuō dào shěn shěn jì yào wǒ jià rén bà le zěn hǎo dài xiào jì chū mén shěn shěn xún yī dǐng hēi jì yǔ nú huàn le

杨氏左劝右劝，王氏住了哭说道：“婶婶，既要我嫁人，罢了，怎好戴孝髻出门，婶婶寻一顶黑髻与奴换了。

yáng shì yòu yào zhōng zhàng fū zhī tuō yòu yào mǔ mǔ miàn shàng tǎo hǎo lián máng qù xún hēi shě lái huàn

”杨氏又要忠丈夫之托，又要姆姆面上讨好，连忙去寻黑舍来换。

yě shì tiān shù dāng rán jiù shě r yě xún bù chū yī dǐng

也是天数当然，旧舍儿也寻不出一顶。

wáng shì dào shěn shěn nǐ shì zài jiā de zàn shí huàn nǐ tóu shàng de jì r yǔ wǒ

王氏道：“婶婶，你是在家的，暂时换你头上的髻儿与我。

míng zǎo nǐ jiào shū shū pù lǐ qǔ yī dǐng lái huàn le jiù shì

明早你教叔叔铺里取一顶来换了就是。

yáng shì dào shǐ de

”杨氏道：“使得。

biàn chú xià jì lái dì yǔ mǔ mǔ

”便除下髻来递与姆姆。

wáng shì jiāng zì jǐ xiào jì chú xià huàn yǔ yáng shì dài le

王氏将自己孝髻除下，换与杨氏戴了。

wáng shì yòu huàn le yī shēn sè fú

王氏又换了一身色服。

huáng hūn guò hòu jiāng xī kè rén yǐn zháo dēng lóng rén bǎ tái zhe yī dǐng huā huā jiào chuī shǒu suī yǒu yī fù bù gǎn chuī dǎ

黄昏过后，江西客人引着灯笼人把，抬着一顶花花轿，吹手虽有一副，不敢吹打。

rú fēng shì yǔ fēi bēn lǚ jiā lái

如风似雨，飞奔吕家来。

lǚ bǎo yǐ zì yǔ le tā àn hào zhòng rén tuī kāi dà mén zhǐ rèn dài xiào jì de jiù qiǎng

吕宝已自与了他暗号，众人推开大门，只认戴孝髻的就抢。

yáng shì rǎng dào bú shì

杨氏嚷道：“不是！

zhòng rén nà lǐ guǎn sān qī èr shí yī qiǎng shàng jiào shí gǔ shǒu chuī dǎ jiào fū fēi yě sì tái qù le

”众人那里管三七二十一，抢上轿时，鼓手吹打，轿夫飞也似抬去了。

yī pài dǔ gē shàng kè chuán cuò yí xiào jì shì yīn yuán

一派竺歌上客船，错疑孝髻是姻缘。

xīn rén ruò xiàng xīn láng su zhǐ yuàn qīn fū bù yuàn tiān

新人若向新郎诉，只怨亲夫不怨天。

wáng shì àn àn jiào xiè tiān xiè dì

王氏暗暗叫谢天谢地。

guān le dà mén zì qù ān xiē

关了大门，自去安歇。

cì rì tiān míng lǚ shì yì qì yáng yáng qiāo mén jìn lái

次日天明，吕室意气扬扬，敲门进来。

kàn jiàn shì sǎo sǎo kāi mén chī le yī jīng fáng zhōng bú jiàn le hún jiā

看见是嫂嫂开门，吃了一惊，房中不见了浑家。

jiàn sǎo zi tóu shàng dài de shì hēi jì xīn zhōng dà yí

见嫂子头上戴的是黑髻，心中大疑。

wèn dào sǎo sǎo nǐ shěn zi nà lǐ qù le

问道：“嫂嫂，你婶子那里去了？

wáng shì àn àn hǎo xiào dá dào zuó yè bèi jiāng xī mán zǐ qiǎng qù le

”王氏暗暗好笑，答道：“昨夜被江西蛮子抢去了。

lǚ bǎo dào nà yǒu zhè huà

”吕宝道：“那有这话！

qiě wèn sǎo sǎo rú hé bù dài xiào pèi

且问嫂嫂如何不戴孝辔？

wáng shì jiāng huàn hài de yuán gù shù le yī biàn lǚ bǎo chuí xiōng zhǐ shì jiào kǔ

”王氏将换害的缘故，述了一遍，吕宝捶胸只是叫苦。

zhǐ wàng mài sǎo zi shéi zhī dào mài le lǎo pó

指望卖嫂子，谁知到卖了老婆！

jiāng xī kè rén jǐ shì kāi chuán qù le

江西客人己是开船去了。

sān shí liǎng yín zi zuó wǎn yī yè jiù dǔ shū le yī dà bàn zài yào qǔ zhè fáng xí fù zǐ jīn shēng xiū xiǎng

三十两银子，昨晚一夜就赌输了一大半，再要娶这房媳妇子，今生休想。

fù yòu sī liang yī xià zuò èr bù xiū yǒu xīn shì zhè děng zài xún gè zhǔ gù bǎ sǎo zi mài le hái yǒu tǎo lǎo pó de běn qián

复又思量，一下做，二不休，有心是这等，再寻个主顾把嫂子卖了，还有讨老婆的本钱。

fāng yù chū mén zhī jiàn mén wài sì wǔ gè rén yī yōng jìn lái

方欲出门，只见门外四五个人，一拥进来。

bú shì bié rén què shì gē ge lǚ yù xiōng dì lǚ zhēn zhí zi xǐ r yǔ liǎng gè jiǎo jiā tuó le xíng lǐ huò wù jìn mén

不是别人，却是哥哥吕玉，兄弟吕珍，侄子喜儿，与两个脚家，驮了行李货物进门。

lǚ bǎo zì jué wú yán hòu mén táo chū bù zhī qù xiàng

吕宝自觉无颜，后门逃出，不知去向。

wáng shì jiē le zhàng fū yòu jiàn ér zi zhǎng dà huí jiā wèn qí yuán gù

王氏接了丈夫，又见儿子长大回家，问其缘故。

lǚ yù cóng tóu zhì wěi xù le yī biàn

吕玉从头至尾，叙了一遍。

wáng shì yě bǎ jiāng xī rén qiǎng qù shěn shěn lǚ bǎo wú yán hòu mén zǒu le yī duàn qíng jié xù chū

王氏也把江西人抢去婶婶，吕宝无颜，后门走了一段情节叙出。

lǚ yù dào wǒ ruò tān le zhè èr bǎi liǎng fēi yì zhī cái zěn gōu fù zǐ xiāng jiàn

吕玉道：“我若贪了这二百两非意之财，怎勾父子相见？

ruò xī le nà èr shí liǎng yín zi bù qù lāo jiù fù zhōu zhī rén zěn néng gōu xiōng dì xiāng féng

若惜了那二十两银子，不去捞救覆舟之人，怎能勾兄弟相逢？

ruò bù yù xiōng dì shí zěn zhī jiā zhōng xìn xī

若不遇兄弟时，怎知家中信息？

jīn rì fū qī zhòng huì yī jiā gǔ ròu tuán yuán jiē tiān shǐ zhī rán yě

今日夫妻重会，一家骨肉团圆，皆天使之然也。

nì dì mài qī yě shì zì zuò zì shòu

逆弟卖妻，也是自作自受。

huáng tiān bào yìng de rán bù shuǎng

皇天报应，的然不爽！

zì cǐ yì xiū shàn xíng jiā dào rì lóng hòu lái xǐ fán yǔ chén yuán wài zhī nǚ zuò qīn zǐ sūn fán yǎn duō yǒu chū shì guì xiǎn zhě

”自此益修善行，家道日隆，后来喜凡与陈员外之女做亲，子孙繁衍，多有出仕贵显者。

shī yún

诗云：

běn yì hái jīn jiān de zi lì xīn mài sǎo fǎn shū qī

本意还金兼得子，立心卖嫂反输妻。

shì jiān wéi zài tiān gōng qiǎo shàn è fēn míng bù kě qī

世间惟在天工巧，善恶分明不可欺。