rào chí yóu dàn shàng mèng huí yīng zhuàn luàn shà nián guāng biàn
【绕池游】〔旦上〕梦回莺啭，乱煞年光遍。
rén lì xiǎo tíng shēn yuàn
人立小庭深院。
tiē zhù jǐn chén yān pāo cán xiù xiàn rèn jīn chūn guān qíng shì qù nián
〔贴〕炷尽沉烟，抛残绣线，恁今春关情似去年？
wū yè tí dàn xiǎo lái wàng duàn méi guān sù zhuāng cán
〔乌夜啼〕“〔旦〕晓来望断梅关，宿妆残。
tiē nǐ cè zhe yí chūn jì zi qià píng lán
〔贴〕你侧着宜春髻子恰凭阑。
dàn jiǎn bù duàn lǐ hái luàn mèn wú duān
〔旦〕翦不断，理还乱，闷无端。
tiē yǐ fēn fù cuī huā yīng yàn jiè chūn kàn
〔贴〕已分付催花莺燕借春看。
dàn chūn xiāng kě zēng jiào rén sǎo chú huā jìng
”〔旦〕春香，可曾叫人扫除花径？
tiē fēn fù le
〔贴〕分付了。
dàn qǔ jìng tái yī fú lái
〔旦〕取镜台衣服来。
tiē qǔ jìng tái yī fú shàng yún jì ba shū hái duì jìng luó yī yù huàn gèng tiān xiāng
〔贴取镜台衣服上〕“云髻罢梳还对镜，罗衣欲换更添香。
jìng tái yī fú zài cǐ
”镜台衣服在此。
bù bù jiāo dàn niǎo qíng sī chuī lái xián tíng yuàn yáo yàng chūn rú xiàn
【步步娇】〔旦〕袅晴丝吹来闲庭院，摇漾春如线。
tíng bàn shǎng zhěng huā diàn
停半晌、整花钿。
méi chuāi líng huā tōu rén bàn miàn yǐ dòu de cǎi yún piān
没揣菱花，偷人半面，迤逗的彩云偏。
xíng jiè bù xiāng guī zěn biàn bǎ quán shēn xiàn
〔行介〕步香闺怎便把全身现！
tiē jīn rì chuān chā de hǎo
〔贴〕今日穿插的好。
zuì fú guī dàn nǐ dào cuì shēng shēng chū là de qún shān r qiàn yàn jīng jīng huā zān bā bǎo tián kě zhī wǒ cháng yī shēng r ài hào shì tiān rán
【醉扶归】〔旦〕你道翠生生出落的裙衫儿茜，艳晶晶花簪八宝填，可知我常一生儿爱好是天然。
qià sān chūn hǎo chù wú rén jiàn
恰三春好处无人见。
bù dī fáng chén yú luò yàn niǎo jīng xuān zé pà de xiū huā bì yuè huā chóu chàn
不堤防沉鱼落雁鸟惊喧，则怕的羞花闭月花愁颤。
tiē zǎo chá shí le qǐng xíng
〔贴〕早茶时了，请行。
xíng jiè nǐ kàn huà láng jīn fěn bàn líng xīng chí guǎn cāng tái yī piàn qīng
〔行介〕你看：“画廊金粉半零星，池馆苍苔一片青。
tà cǎo pà ní xīn xiù wà xī huā téng shā xiǎo jīn líng
踏草怕泥新绣袜，惜花疼煞小金铃。
dàn bú dào yuán lín zěn zhī chūn sè rú xǔ
”〔旦〕不到园林，怎知春色如许！
zào luó páo yuán lái chà zǐ yān hóng kāi biàn shì zhè bān dōu fù yǔ duàn jǐng tuí yuán
【皂罗袍】原来姹紫嫣红开遍，似这般都付与断井颓垣。
liáng chén měi jǐng nài hé tiān shǎng xīn lè shì shuí jiā yuàn
良辰美景奈何天，赏心乐事谁家院？
nèn bān jǐng zhì wǒ lǎo yé hé nǎi nai zài bù tí qǐ
恁般景致，我老爷和奶奶再不提起。
hé cháo fēi mù juǎn yún xiá cuì xuān
〔合〕朝飞暮卷，云霞翠轩；
yǔ sī fēng piàn yān bō huà chuán jǐn píng rén tè kàn de zhè sháo guāng jiàn
雨丝风片，烟波画船——锦屏人忒看的这韶光贱！
tiē shì huā dū fàng le nà mǔ dān hái zǎo
〔贴〕是花都放了，那牡丹还早。
hǎo jiě jie dàn biàn qīng shān tí hóng le dù juān tú mí wài yān sī zuì ruǎn
【好姐姐】〔旦〕遍青山啼红了杜鹃，荼蘼外烟丝醉软。
chūn xiāng a mǔ dān suī hǎo tā chūn guī zěn zhàn de xiān
春香啊，牡丹虽好，他春归怎占的先！
tiē chéng duì r yīng yàn a
〔贴〕成对儿莺燕啊。
hé xián níng miǎn shēng shēng yàn yǔ míng rú jiǎn lì lì yīng gē liū de yuán
〔合〕闲凝眄，生生燕语明如翦，呖呖莺歌溜的圆。
dàn qù ba
〔旦〕去罢。
tiē zhè yuán zǐ wěi shì guān zhī bù zú yě
〔贴〕这园子委是观之不足也。
dàn tí tā zěn de
〔旦〕提他怎的！
xíng jiè
〔行介〕
gé wěi guān zhī bù zú yóu tā qiǎn biàn shǎng biàn le shí èr tíng tái shì wǎng rán
【隔尾】观之不足由他缱，便赏遍了十二亭台是枉然。
dào bù rú xìng jìn huí jiā xián guò qiǎn
到不如兴尽回家闲过遣。
zuò dào jiè tiē kāi wǒ xi gé mén zhǎn wǒ dōng gé chuáng
〔作到介〕〔贴〕“开我西阁门，展我东阁床。
píng chā yìng shān zǐ lú tiān chén shuǐ xiāng
瓶插映山紫，炉添沉水香。
xiǎo jiě nǐ xiē xī piàn shí ǎn qiáo lǎo fū rén qù yě
”小姐，你歇息片时，俺瞧老夫人去也。
xià dàn tàn jiè mò de yóu chūn zhuǎn xiǎo shì yí chūn miàn
〔下〕〔旦叹介〕“默地游春转，小试宜春面。
chūn a de hé nǐ liǎng liú lián chūn qù rú hé qiǎn
”春啊，得和你两留连，春去如何遣？
hāi nèn bān tiān qì hǎo kùn rén yě
咳，恁般天气，好困人也。
chūn xiāng nà lǐ
春香那里？
zuò zuǒ yòu qiáo jiè yòu dī shǒu chén yín jiè tiān ā chūn sè nǎo rén xìn yǒu zhī hu
〔作左右瞧介〕〔又低首沉吟介〕天呵，春色恼人，信有之乎！
cháng guān shī cí yuè fǔ gǔ zhī nǚ zǐ yīn chūn gǎn qíng yù qiū chéng hèn chéng bù miù yǐ
常观诗词乐府，古之女子，因春感情，遇秋成恨，诚不谬矣。
wú jīn nián yǐ èr bā wèi féng zhé guì zhī fu
吾今年已二八，未逢折桂之夫；
hū mù chūn qíng zěn de chán gōng zhī kè
忽慕春情，怎得蟾宫之客？
xī rì hán fū rén de yù yú láng zhāng shēng ǒu féng cuī shì céng yǒu tí hóng jì cuī huī chuán èr shū
昔日韩夫人得遇于郎，张生偶逢崔氏，曾有《题红记》、《崔徽传》二书。
cǐ jiā rén cái zǐ qián yǐ mì yuē tōu qī hòu jiē de chéng qín jìn
此佳人才子，前以密约偷期，后皆得成秦晋。
cháng tàn jiè wú shēng yú huàn zú zhǎng zài míng mén
〔长叹介〕吾生于宦族，长在名门。
nián yǐ jí jī bù dé zǎo chéng jiā pèi chéng wèi xū dù qīng chūn guāng yīn rú guò xì ěr
年已及笄，不得早成佳配，诚为虚度青春，光阴如过隙耳。
lèi jiè kě xī qiè shēn yán sè rú huā qǐ liào mìng rú yī yè hu
〔泪介〕可惜妾身颜色如花，岂料命如一叶乎！
shān pō yáng mò luàn lǐ chūn qíng nán qiǎn mò dì lǐ huái rén yōu yuàn
【山坡羊】没乱里春情难遣，蓦地里怀人幽怨。
zé wèi ǎn shēng xiǎo chán juān jiǎn míng mén yī lì yī lì lǐ shén xiān juàn
则为俺生小婵娟，拣名门一例、一例里神仙眷。
shén liáng yuán bǎ qīng chūn pāo de yuǎn
甚良缘，把青春抛的远！
ǎn de shuì qíng shuí jiàn
俺的睡情谁见？
zé suǒ yīn xún miǎn tiǎn
则索因循腼腆。
xiǎng yōu mèng shuí biān hé chūn guāng àn liú chuán
想幽梦谁边，和春光暗流传？
qiān yán zhè zhōng huái nà chù yán
迁延，这衷怀那处言！
yān jiān pō cán shēng chú wèn tiān
淹煎，泼残生，除问天！
shēn zi kùn fá le qiě zì yìn jī ér mián
身子困乏了，且自隐几而眠。
shuì jiè mèng shēng jiè shēng chí liǔ zhī shàng yīng féng rì nuǎn gē shēng huá rén yù fēng qíng xiào kǒu kāi
〔睡介〕〔梦生介〕〔生持柳枝上〕“莺逢日暖歌声滑，人遇风情笑口开。
yī jìng luò huā suí shuǐ rù jīn zhāo ruǎn zhào dào tiān tāi
一径落花随水入，今朝阮肇到天台。
xiǎo shēng shùn lù r gēn zhe dù xiǎo jiě huí lái zěn shēng bú jiàn
”小生顺路儿跟着杜小姐回来，怎生不见？
huí kàn jiè ya xiǎo jiě xiǎo jiě
〔回看介〕呀，小姐，小姐！
dàn zuò jīng qǐ jiè xiāng jiàn jiè shēng xiǎo shēng nà yī chù bù xún fǎng xiǎo jiě lái què zài zhè lǐ
〔旦作惊起介〕〔相见介〕〔生〕小生那一处不寻访小姐来，却在这里！
dàn zuò xié shì bù yǔ jiè shēng qià hǎo huā yuán nèi zhé qǔ chuí liǔ bàn zhī
〔旦作斜视不语介〕〔生〕恰好花园内，折取垂柳半枝。
jiě jie nǐ jì yān tōng shū shǐ kě zuò shī yǐ shǎng cǐ liǔ zhī hu
姐姐，你既淹通书史，可作诗以赏此柳枝乎？
dàn zuò jīng xǐ yù yán yòu zhǐ jiè bèi xiǎng zhè shēng sù mèi píng shēng hé yīn dào cǐ
〔旦作惊喜，欲言又止介〕〔背想〕这生素昧平生，何因到此？
shēng xiào jiè xiǎo jiě zán ài shā nǐ li
〔生笑介〕小姐，咱爱杀你哩！
shān táo hóng zé wèi nǐ rú huā měi juàn sì shuǐ liú nián shì dá ér xián xún biàn
【山桃红】则为你如花美眷，似水流年，是答儿闲寻遍。
zài yōu guī zì lián
在幽闺自怜。
xiǎo jiě hé nǐ nà dá r jiǎng huà qù
小姐，和你那答儿讲话去。
dàn zuò hán xiào bù xíng shēng zuò qiān yī jiè dàn dī wèn nà biān qù
〔旦作含笑不行〕〔生作牵衣介〕〔旦低问〕那边去？
shēng zhuǎn guò zhè sháo yào lán qián jǐn kào zhe hú shān shí biān
〔生〕转过这芍药栏前，紧靠着湖山石边。
dàn dī wèn xiù cái qù zěn de
〔旦低问〕秀才，去怎的？
shēng dī dá hé nǐ bǎ lǐng kòu sōng yī dài kuān xiù shāo ér wèn zhe yá ér shàn yě zé dài nǐ rěn nài wēn cún yī shǎng mián
〔生低答〕和你把领扣松，衣带宽，袖梢儿揾着牙儿苫也，则待你忍耐温存一晌眠。
dàn zuò xiū shēng qián bào dàn tuī jiè hé shì nà chù céng xiāng jiàn xiāng kàn yǎn rán zǎo nán dào zhè hǎo chù xiāng féng wú yī yán
〔旦作羞〕〔生前抱〕〔旦推介〕〔合〕是那处曾相见，相看俨然，早难道这好处相逢无一言？
shēng qiáng bào dàn xià mò ban huā shén shù fà guān hóng yī chā huā shàng cuī huā yù shǐ xī huā tiān jiǎn diǎn chūn gōng yòu yī nián
〔生强抱旦下〕〔末扮花神束发冠，红衣插花上〕“催花御史惜花天，检点春工又一年。
zhàn kè shāng xīn hóng yǔ xià gōu rén xuán mèng cǎi yún biān
蘸客伤心红雨下，勾人悬梦采云边。
wú nǎi zhǎng guǎn nán ān fǔ hòu huā yuán huā shén shì yě
”吾乃掌管南安府后花园花神是也。
yīn dù zhī fǔ xiǎo jiě lì niang yǔ liǔ mèng méi xiù cái hòu rì yǒu yīn yuán zhī fēn
因杜知府小姐丽娘，与柳梦梅秀才，后日有姻缘之分。
dù xiǎo jiě yóu chūn gǎn shāng zhì shǐ liǔ xiù cái rù mèng
杜小姐游春感伤，致使柳秀才入梦。
zán huā shén zhuān zhǎng xī yù lián xiāng jìng lái bǎo hù tā yào tā yún yǔ shí fēn huān xìng yě
咱花神专掌惜玉怜香，竟来保护他，要他云雨十分欢幸也。
bào lǎo cuī mò dān zé shì hùn yáng zhēng biàn kàn tā shì chóng ér bān chǔn dòng bǎ fēng qíng shàn
【鲍老催】〔末〕单则是混阳蒸变，看他似虫儿般蠢动把风情扇。
yì bān r jiāo níng cuì zhàn hún r diān
一般儿娇凝翠绽魂儿颠。
zhè shì jǐng shàng yuán xiǎng nèi chéng yīn zhōng jiàn
这是景上缘，想内成，因中见。
ya yín xié zhǎn wū le huā tái diàn
呀，淫邪展污了花台殿。
zán dài niān piàn luò huā r jīng xǐng tā
咱待拈片落花儿惊醒他。
xiàng guǐ mén diū huā jiè tā mèng hān chūn tòu le zěn liú lián
〔向鬼门丢花介〕他梦酣春透了怎留连？
niān huā shǎn suì de hóng rú piàn
拈花闪碎的红如片。
xiù cái cái dào de bàn mèng r
秀才才到的半梦儿；
mèng bì zhī shí hǎo sòng dù xiǎo jiě réng guī xiāng gé
梦毕之时，好送杜小姐仍归香阁。
wú shén qù yě
吾神去也。
xià
〔下〕
shān táo hóng shēng dàn xié shǒu shàng shēng zhè yī shà tiān liú rén biàn cǎo jiè huā mián
【山桃红】〔生、旦携手上〕〔生〕这一霎天留人便，草借花眠。
xiǎo jiě kě hǎo
小姐可好？
dàn dī tóu jiè shēng zé bǎ yún huán diǎn hóng sōng cuì piān
〔旦低头介〕〔生〕则把云鬟点，红松翠偏。
xiǎo jiě xiū wàng le a jiàn le nǐ jǐn xiāng wēi màn sī lián hèn bù dé ròu r bān tuán chéng piàn yě dòu de gè rì xià yān zhī yǔ shàng xiān
小姐休忘了啊，见了你紧相偎，慢厮连，恨不得肉儿般团成片也，逗的个日下胭脂雨上鲜。
dàn xiù cái nǐ kě qù a
〔旦〕秀才，你可去啊？
hé shì nà chù céng xiāng jiàn xiāng kàn yǎn rán zǎo nán dào zhè hǎo chù xiāng féng wú yī yán
〔合〕是那处曾相见，相看俨然，早难道这好处相逢无一言？
shēng jiě jie nǐ shēn zi fá le jiāng xī jiāng xī
〔生〕姐姐，你身子乏了，将息，将息。
sòng dàn yī qián zuò shuì jiè qīng hú dàn jiè jiě jie ǎn qù le
〔送旦依前作睡介〕〔轻抇旦介〕姐姐，俺去了。
zuò huí gù jiè jiě jie nǐ kě shí fēn jiāng xī wǒ zài lái qiáo nǐ nà
〔作回顾介〕姐姐，你可十分将息，我再来瞧你那。
xíng lái chūn sè sān fēn yǔ shuì qù wū shān yī piàn yún
“行来春色三分雨，睡去巫山一片云。
xià dàn zuò jīng xǐng dī jiào jiè xiù cái xiù cái nǐ qù le yě
”〔下〕〔旦作惊醒，低叫介〕秀才，秀才，你去了也？
yòu zuò chī shuì jiè lǎo dàn shàng fū xù zuò huáng táng jiāo wá lì xiù chuāng
〔又作痴睡介〕〔老旦上〕“夫婿坐黄堂，娇娃立绣窗。
guài tā qún chà shàng huā niǎo xiù shuāng shuāng
怪他裙衩上，花鸟绣双双。
hái ér hái ér nǐ wéi shèn kē shuì zài cǐ
”孩儿，孩儿，你为甚瞌睡在此？
dàn zuò xǐng jiào xiù cái jiè hāi yě
〔旦作醒，叫秀才介〕咳也。
lǎo dàn hái ér zěn de lái
〔老旦〕孩儿怎的来？
dàn zuò jīng qǐ jiè nǎi nai dào cǐ
〔旦作惊起介〕奶奶到此！
lǎo dàn wǒ r hé bù zuò xiē zhēn zhǐ huò guān wán shū shǐ shū zhǎn qíng huái
〔老旦〕我儿，何不做些针指，或观玩书史，舒展情怀？
yīn hé zhòu qǐn yú cǐ
因何昼寝于此？
dàn hái ér shì zài huā yuán zhōng xián wán hū zhí chūn xuān nǎo rén gù cǐ huí fáng
〔旦〕孩儿适在花园中闲玩，忽值春暄恼人，故此回房。
wú kě xiāo qiǎn bù jué kùn juàn shǎo xī
无可消遣，不觉困倦少息。
yǒu shī yíng jiē wàng mǔ qīn shù r zhī zuì
有失迎接，望母亲恕儿之罪。
lǎo dàn hái ér zhè hòu huā yuán zhōng lěng jìng shǎo qù xián xíng
〔老旦〕孩儿，这后花园中冷静，少去闲行。
dàn lǐng mǔ qīn yán mìng
〔旦〕领母亲严命。
lǎo dàn hái ér xué táng kàn shū qù
〔老旦〕孩儿，学堂看书去。
dàn xiān shēng bù zài qiě zì xiāo tíng
〔旦〕先生不在，且自消停。
lǎo dàn tàn jiè nǚ hái ér cháng chéng zì yǒu xǔ duō qíng tài qiě zì yóu tā
〔老旦叹介〕女孩儿长成，自有许多情态，且自由他。
zhèng shì wǎn zhuǎn suí ér nǚ xīn qín zuò lǎo niáng
正是：“宛转随儿女，辛勤做老娘。
xià dàn cháng tàn jiè kàn lǎo dàn xià jiè āi yě tiān nà jīn rì dù lì niáng yǒu xiē jiǎo xìng yě
”〔下〕〔旦长叹介〕〔看老旦下介〕哎也，天那，今日杜丽娘有些侥幸也。
ǒu dào hòu huā yuán zhōng bǎi huā kāi biàn dǔ jǐng shāng qíng
偶到后花园中，百花开遍，睹景伤情。
méi xīng ér huí zhòu mián xiāng gé
没兴而回，昼眠香阁。
hū jiàn yī shēng nián kě ruò guàn fēng zī jùn yán
忽见一生，年可弱冠，丰姿俊妍。
yú yuán zhōng shé de liǔ sī yī zhī xiào duì nú jiā shuō jiě jie jì yān tōng shū shǐ hé bù jiāng liǔ zhī tí shǎng yī piān
于园中折得柳丝一枝，笑对奴家说：“姐姐既淹通书史，何不将柳枝题赏一篇？
nà shí dài yào yīng tā yī shēng xīn zhōng zì cǔn sù mèi píng shēng bù zhī míng xìng hé de qīng yǔ jiāo yán
”那时待要应他一声，心中自忖，素昧平生，不知名姓，何得轻与交言。
zhèng rú cǐ xiǎng jiān zhī jiàn nà shēng xiàng qián shuō le jǐ jù shāng xīn huà r jiāng nú lǒu bào qù mǔ dan tíng pàn sháo yào lán biān gòng chéng yún yǔ zhī huan
正如此想间，只见那生向前说了几句伤心话儿，将奴搂抱去牡丹亭畔，芍药阑边，共成云雨之欢。
liǎng qíng hé hé zhēn gè shì qiān bān ài xī wàn zhǒng wēn cún
两情和合，真个是千般爱惜，万种温存。
huan bì zhī shí yòu sòng wǒ shuì mián jǐ shēng jiāng xī
欢毕之时，又送我睡眠，几声“将息”。
zhèng dài zì sòng nà shēng chū mén hū zhí mǔ qīn lái dào huàn xǐng jiāng lái
正待自送那生出门，忽值母亲来到，唤醒将来。
wǒ yī shēn lěng hàn nǎi shì nán kē yī mèng
我一身冷汗，乃是南柯一梦。
máng shēn cān lǐ mǔ qīn yòu bèi mǔ qīn xù le xǔ duō xián huà
忙身参礼母亲，又被母亲絮了许多闲话。
nú jiā kǒu suī wú yán dā yìng xīn nèi sī xiǎng mèng zhōng zhī shì hé zēng fàng huái
奴家口虽无言答应，心内思想梦中之事，何曾放怀。
xíng zuò bù níng zì jué rú yǒu suǒ shī
行坐不宁，自觉如有所失。
niang ā nǐ jiào wǒ xué táng kàn shū qù zhī tā kàn nà yī zhǒng shū xiāo mèn yě
娘呵，你教我学堂看书去，知他看那一种书消闷也。
zuò yǎn lèi jiè
〔作掩泪介〕
mián dā xù yǔ xiāng yún piàn cái dào mèng r biān
【绵搭絮】雨香云片，才到梦儿边。
wú nài gāo táng huàn xǐng shā chuāng shuì bù biàn
无奈高堂，唤醒纱窗睡不便。
po xīn xiān lěng hàn zhān jiān shǎn de ǎn xīn yōu bù duǒ yì ruǎn huán piān
泼新鲜冷汗粘煎，闪的俺心悠步亸，意软鬟偏。
bù zhēng duō fèi jǐn shén qíng zuò qǐ shuí xiān
不争多费尽神情，坐起谁忺？
zé dài qù mián
则待去眠。
tiē shàng wǎn zhuāng xiāo fěn yìn chūn rùn fèi xiāng gōu
〔贴上〕“晚妆销粉印，春润费香篝。
xiǎo jiě xūn le bèi wō shuì ba
”小姐，薰了被窝睡罢。
wěi shēng dàn kùn chūn xīn yóu shǎng juàn yě bù suǒ xiāng xūn xiù bèi mián
【尾声】〔旦〕困春心游赏倦，也不索香薰绣被眠。
tiān ā yǒu xīn qíng nà mèng r hái qù bù yuǎn
天呵，有心情那梦儿还去不远。
chūn wàng xiāo yáo chū huà táng zhāng shuō jiān méi zhē liǔ bù shèng fāng
春望逍遥出画堂，（张说）间梅遮柳不胜芳。
luō yǐn
（罗隐）
kě zhī liú ruǎn féng rén chù
可知刘阮逢人处？
xǔ hún huí shǒu dōng fēng yī duàn cháng
（许浑）回首东风一断肠。
wéi zhuāng
（韦庄）