牡丹亭 · 汤显祖 · Chapter 17 of 55

第十七出·道觋

PinyinModern Translation
Size

fēng rù sōng jìng ban lǎo dào gū shàng rén jiān jià qǔ kǔ bēn máng zhǐ wèi yǒu yīn yáng

【风入松】〔净扮老道姑上〕人间嫁娶苦奔忙,只为有阴阳。

wèn tiān tiān cóng lái bù jù rén shēn xiāng zhǐ de lái dào bàn nán zhuāng qū zhǐ yǒu sì xún zhī shàng

问天天从来不具人身相,只得来道扮男妆,屈指有四旬之上。

dāng rén shēng mèng yī chǎng

当人生,梦一场。

jí táng zǐ fǔ kōng gē bì luò hán lǐ qún yù zhú shí rú shān bù gǎn ān dù fǔ

〔集唐〕“紫府空歌碧落寒李群玉,竹石如山不敢安杜甫。

cháng hèn rén xīn bù rú shí liú yǔ xī měi féng jiā chǔ biàn kāi kàn hán yù

长恨人心不如石刘禹锡,每逢佳处便开看韩愈。

pín dào zǐ yáng gōng shí dào gū shì yě

”贫道紫阳宫石道姑是也。

sú jiā yuán bù xìng shí zé yīn shēng wèi shí nǚ wéi rén suǒ qì gù hào shí gū

俗家原不姓石,则因生为石女,为人所弃,故号“石姑”。

sī xiǎng qǐ lái yào huán sú bǎi jiā xìng shàng yǒu ǎn yī jiā

思想起来:要还俗,《百家姓》上有俺一家;

lùn chū shēn qiān zì wén zhōng yǒu ǎn shù jù

论出身,《千字文》中有俺数句。

tiān ā fēi shì ǎn qiú gǔ xún lùn qià zhèng shì shǐ yú bǐng zhí

天呵,非是俺“求古寻论”,恰正是“史鱼秉直”。

ǎn yīn hé zhù zài zhè lóu guàn fēi jīng dǎ bìng de láo qiān jǐn chì

俺因何住在这“楼观飞惊”,打并的“劳谦谨敕”?

kàn xiū xíng shì fú yuán shàn qìng lùn yīn guǒ shì huò yīn è jī

看修行似“福缘善庆”,论因果是“祸因恶积”。

yǒu shén me róng yè suǒ jī

有什么“荣业所基”?

jǐ bèi er lín gāo xìng jí

几辈儿“林皋幸即”。

shēng xià ǎn xíng duān biǎo zhèng nèi xiē xìng jìng qíng yì

生下俺“形端表正”,那些“性静情逸”。

dà biàn kǒng shì yuán mǎng chōu tiáo xiǎo jìng chù yě qú hé dī lì

大便孔似“园莽抽条”,小净处也“渠荷滴沥”。

zhǐ nèi xiē r zhèng hǎo chā zhe kǒu jù yě dòng tíng

只那些儿正好叉着口,“钜野洞庭”;

piān hé nǐ miè le fèng kūn chí jié shí

偏和你灭了缝,“昆池碣石”。

suī zé shí lù shàng kě yǐ lù xiá huái qīng shí tián zhōng zěn shēng wǒ yì shǔ jì

虽则石路上可以“路侠槐卿”,石田中怎生“我艺黍稷”?

nán dào jià rén jiā kōng gǔ chuán shēng

难道嫁人家“空谷传声”?

zé hǎo shǒu niáng jiā xiào dāng jié lì

则好守娘家“孝当竭力”。

kě nài bù yóu rén zhū gū bǎi shū guō zào ǎn rù fèng mǔ yí

可奈不由人“诸姑伯叔”,聒噪俺“入奉母仪”。

mǔ qīn shuō nǐ nèi cái r suī rán shǒu zhēn zhì mǎn wài xiàng r máo shī shū zī shì rén jiā yǒu gè shàng hé xià mù piān nǐ shí èr jie méi gè fū chàng fù suí

母亲说你内才儿虽然“守真志满”,外象儿“毛施淑姿”,是人家有个“上和下睦”,偏你石二姐没个“夫唱妇随?

biàn qǐng le gè yǒu kǒu chǐ de méi rén xìn shǐ kě fù

”便请了个有口齿的媒人,“信使可覆”。

xǔ le gè dà bí zi de nǚ xù qì yù nán liàng

许了个大鼻子的女婿,“器欲难量”。

zé jiàn bù duō shí nà rén jiā xià dìng le

则见不多时,那人家下定了。

shuō dào xuǎn zé le yī nián shàng rì yuè yíng zè pèi dìng le bā zì r chén xiù liè zhāng

说道选择了一年上“日月盈昃”,配定了八字儿“辰宿列张”。

tā guò de lǐ jīn shēng lí shuǐ ǎn shàng le jiào yù chū kūn gāng

他过的礼,“金生丽水”,俺上了轿,“玉出昆冈”。

zhē liǎn de wán shàn yuán jié yǐn lù de yín zhú huī huáng

遮脸的“纨扇圆洁”,引路的“银烛辉煌”。

nà xīn láng hǎo bù dǎ bàn de tóu zhí shàng gāo guān péi niǎn

那新郎好不打扮的头直上“高冠陪辇”。

zán xīn rén yì bān pái bǐ le yāo r xià shù dài jīn zhuāng

咱新人一般排比了腰儿下“束带矜庄”。

qǐng le xiē qīn qī gù jiù bàn lù shàng jiē bēi jǔ shāng

请了些“亲戚故旧”,半路上“接杯举觞”。

qǐng xīn rén shēng jiē nà bì jiào nǚ bàn men shì jīn wéi fáng

请新人“升阶纳陛”,叫女伴们“侍巾帷房”。

hé jǐn de xián gē jiǔ yàn sā zhàng de shī zàn gāo yáng

合卺的“弦歌酒晏”,撒帐的“诗赞羔羊”。

bǎ ǎn zuò xīn rén zuǐ liǎn r yī cùn cùn jiàn mào biàn sè jiāng ǎn nà bǎo zhuāng lián yī jiàn jiàn dōu yù mù náng xiāng

把俺做新人嘴脸儿一寸寸“鉴貌辨色”,将俺那宝妆奁一件件都“寓目囊箱”。

zǎo shì èr gēng shí fēn xīn láng jǐn shàng lái le

早是二更时分,新郎紧上来了。

tì ǎn shuō ǎn liǎng kǒu er huó xiàng míng fèng zài zhú yī shí jiān jiù yào bái jū shí chǎng

替俺说,俺两口儿活象“鸣凤在竹”,一时间就要“白驹食场”。

zé jiàn bèi wō ér gài cǐ shēn fā dēng yǐng lǐ tùn jǐn le zhè jǐ jiàn nǎi fú yī shang

则见被窝儿“盖此身发”,灯影里褪尽了这几件“乃服衣裳”。

tiān ā qiáo le tā nà lǘ luó dú tè

天呵,瞧了他那“驴骡犊特”;

jiào ǎn hǎo yī huì sǒng jù kǒng huáng

教俺好一会“悚惧恐惶”。

nà xīn láng jiàn wǒ hài pà shuō dào xīn rén nǐ nián jì bù shǎo le rùn yú chéng suì

那新郎见我害怕,说道“新人,你年纪不少了,“闰馀成岁”。

ǎn kě yě bù shǐ hěn hé nǐ màn màn de lǜ lǚ diào yáng

俺可也不使狠,和你慢慢的“律吕调阳”。

ǎn tīng le kǒu bù yīng xīn r lǐ xiào zhe

俺听了口不应,心儿里笑着。

xīn láng xīn láng rèn nǐ jiǎo shǒu dùn zú nǐ kě yě mǐ shì jǐ zhǎng

新郎,新郎,任你“矫手顿足”,你可也“靡恃己长”。

sān gēng sì gēng le tā zé dài yáng tái shàng yún téng zhì yǔ zěn shēng wū xiá nèi lù jié wèi shuāng

三更四更了,他则待阳台上“云腾致雨”,怎生巫峡内“露结为霜”?

tā yī shí mō bù chū lù shù r dào shì zěn de

他一时摸不出路数儿,道是怎的?

kuài qǔ liàng lái

快取亮来。

cè zhe nǎo yào yòu tōng guǎng nèi bó zhuó yǎn zài lán sǔn xiàng chuáng

侧着脑要“右通广内”,踣着眼在“篮笋象床”。

nà shí jié ǎn kǒu bù shuō xīn xià hǎo bù lěng xiào xīn láng xīn láng ǎn zhè jiàn dōng xī zé xǔ nǐ pái huái zhān tiào zěn xǔ nǐ shì kǒu chōng cháng

那时节俺口不说,心下好不冷笑,新郎,新郎,俺这件东西,则许你“俳徊瞻眺”,怎许你“适口充肠”。

rú cǐ zhě jǐ dù le nǎo de tā qì bù fēn de zuǐ láo dāo jùn yì mì wù lèi de tā záo bù qiào pí hùn dùn de tiān dì xuán huáng

如此者几度了,恼的他气不分的嘴劳刀“俊乂密勿”,累的他凿不窍皮混沌的“天地玄黄”。

hé tā zhěng yè jià zé shì cùn yīn shì jìng

和他整夜价则是“寸阴是竟”。

dài jiǎng qǐ chǒu shā nà zhǔ ěr yuán qiáng

待讲起,丑煞那“属耳垣墙”。

jǐ fān dài xuán liáng dài tóu hé miǎn qí zhǐ chì

几番待悬梁,待投河,“免其指斥”。

ruò hái yòng dāo zuān yòng xiàn yào qǐ gǎn huǐ shāng

若还用刀钻,用线药,“岂敢毁伤”?

biàn shou qì zuò shàn le jiāo suǒ jū xián chǔ shén fǎ ér qǔ tā yì yuè yù qiě kāng

便扌弃做赸了交“索居闲处”,甚法儿取他意“悦豫且康”?

yǒu le yǒu le

有了,有了。

tā mò nài hé yāng jí shà hòu tíng huā bèi máng ér luò ǎn yě zé de qiě suí shùn qián hé yè hé tā qiū shōu dōng cáng

他没奈何央及煞后庭花“背邙而洛”,俺也则得且随顺干荷叶,和他“秋收冬藏”。

āi yō duì miàn r zuò de gè nǚ mù zhēn jié zhuàn yāo r dào zuò le nán xiào cái liáng

哎哟,对面儿做的个“女慕贞洁”,转腰儿到做了“男效才良”。

suī zé zàn shí jiān shì fēn lì sú bì jìng qíng yì r sì dà wǔ cháng

虽则暂时间“释纷利俗”,毕竟情意儿“四大五常”。

yào liú ǎn pà wù le tā dí hòu sì xù yào jià le ǎn pà rén xiào jī yàn zāo kāng

要留俺怕误了他“嫡后嗣续”,要嫁了俺怕人笑“饥厌糟糠”。

zhè shí jié ǎn yě suǒ quàn tā le guān rén guān rén shào bù dé qǐng yī fáng qiè yù jì fǎng shěng nǐ qì nà niǎo guān rén huáng

这时节俺也索劝他了:官人,官人,少不得请一房“妾御绩纺”,省你气那“鸟官人皇”。

ǎn qíng yuàn tuī wèi ràng guó zé yào nǐ de néng mò wàng

俺情愿“推位让国”,则要你“得能莫忘”。

hòu lái dàng zhēn tǎo yí gè le

后来当真讨一个了。

méi duō shí zuò xiǎo de chǒng zēng kàng jí fǎn niǎn qù ǎn wèi zhèng de lǜ bīn guī wáng

没多时做小的“宠增抗极”,反捻去俺为正的“率宾归王”。

bù yuàn tā zhǐ shěng gōng jī jiè

不怨他,只“省躬讥诫”。

chū le jiā ba ǎn zé chuí gǒng píng zhāng

出了家罢,俺则“垂拱平章”。

ruò lùn zhè dào yuàn lǐ xī nián yě bù shèn gōng diàn pán yù

若论这道院里,昔年也不甚“宫殿盘郁”;

dào lǎo shēn cái kāi pì le yǔ zhòu hóng huāng

到老身,才开辟了“宇宙洪荒”。

huà zhēn wǔ jiàn hào jù quē bù běi dǒu zhū chēng yè guāng

画真武“剑号巨阙”,步北斗“珠称夜光”。

fèng xiāng gòng guǒ zhēn li nài bǎ zhāi sù yě shì cài zhòng jiè jiāng

奉香供“果珍李柰”,把斋素也是“菜重芥姜”。

shì jiān wèi shí de pò hǎi xián hé dàn rén zhōng wǎng táo dé chū lín qián yǔ xiáng

世间味识得破“海咸河淡”,人中网逃得出“鳞潜羽翔”。

ǎn zhè chū le jiā a bǎ nà jǐ nián qián zuò xīn láng de chòu zhān xián hái gòu xiǎng yù jiāng ǎn jí shì lǐ zuò lǎo pó de gān chái huǒ zhí rè yuàn liáng

俺这出了家啊,把那几年前做新郎的臭粘涎“骸垢想浴”,将俺即世里做老婆的干柴火“执热愿凉”。

zé kě xī zuò guān zhǔ yóu kūn dú yùn yě yào zhī guān de gù dá shěn xiáng

则可惜做观主“游鹍独运”,也要知观的“顾答审详。

fù huì de dōu yào jù shàn cān fàn xíng jiǎo de yě yào lǎo shào yì liáng

”赴会的都要“具膳餐饭”,行脚的也要“老少异粮”。

zěn shēng guān zhōng zài méi gè rén r

怎生观中再没个人儿?

yě dōu shì zé shì chén mò jì liáo quán bú huì jiān dié jiǎn yào

也都是则是“沉默寂寥”,全不会“笺牒简要”。

ǎn lǎo jiàng lái nián shǐ měi cuī jìng r lǐ huì pò huán zhào

俺老将来“年矢每催”,镜儿里“晦魄环照”。

yìng pèi bù shàng shì nǚ tú chí yù dān qīng yě yào jiē de zháo xiān zhēn chuán jiān chí yǎ cāo

硬配不上仕女图“驰誉丹青”,也要接得着仙真传“坚持雅操”。

lǎn yún yóu dōng xī èr jīng duān yī wèi zuò cháo wèn dào

懒云游“东西二京”,端一味“坐朝问道”。

nǚ guàn zi yǒu jǐ gè tóng qì lián zhī sāo dào shì bù yǔ tā gōng pín yán xiào

女冠子有几个“同气连枝”,骚道士不与他“工颦妍笑”。

pà le tā àn dì hǔ bù shè liáo wán zé shǒu zhe hán shuǐ yú jūn qiǎo rèn diào

怕了他暗地虎“布射辽丸”,则守着寒水鱼“钧巧任钓”。

shǐ huàn de zhǐ yí gè yóu zǐ bǐ ér jiào zuò lài tóu yuán yú méng děng qiào

使唤的只一个“犹子比儿”,叫做癞头鼋“愚蒙等诮”。

nèi gū niáng mà ǎn li

〔内〕姑娘骂俺哩。

ǎn shì gè miào rén r

俺是个妙人儿。

jìng hǎo bù xiū

〔净〕好不羞。

dài rǔ jìn chǐ dào kuā jiǎng nǐ bìng jiē jiā miào

“殆辱近耻”,到夸奖你“并皆佳妙”。

nèi dù tài yé zào lì ná gū niáng li

〔内〕杜太爷皂隶拿姑娘哩。

jìng wéi shèn me

〔净〕为甚么?

nèi shuō nǐ shì gè zéi dào

〔内〕说你是个贼道。

jìng hāi biàn dào nà fǔ pái lái dù gǎo zhōng lì bǎ ǎn zuò nǚ yāo kàn zhū zhǎn zéi dào

〔净〕咳,便道那府牌来“杜藁钟隶”,把俺做女妖看“诛斩贼盗”。

ǎn kě yě sàn lǜ xiāo yáo bù yòng nǐ zhè bān xū huī lǎng yào

俺可也“散虑逍遥”,不用你这般“虚辉朗耀”。

chǒu ban fǔ chà shàng chéng chà fǔ táng shàng tí míng xiān guān zhōng

〔丑扮府差上〕“承差府堂上,提名仙观中。

jiàn jiè jìng fǔ pái gē wèi hé ér lái

”〔见介〕〔净〕府牌哥为何而来?

dà yà gǔ chǒu fǔ zhǔ zuò huáng táng fū rén chuán shì yá nèi qiāo bāng

【大迓鼓】〔丑〕府主坐黄堂,夫人传示,衙内敲梆。

zhī tā xiǎo jiě nián duō zhǎng rǎn yī jí bàn nián guāng

知他小姐年多长,染一疾,半年光。

jìng ǎn bú shì nǚ kē

〔净〕俺不是女科。

chǒu qǐng nǐ xiū zhāi yī huì qí ráng

〔丑〕请你修斋,一会祈禳。

qián qiāng jìng ǎn xiān jiā yǒu jìn fāng

【前腔】〔净〕俺仙家有禁方。

xiǎo xiǎo líng fú dài zài shēn bàng

小小灵符,带在身傍。

jiào tā kè xià rén wú yàng

教他刻下人无恙。

chǒu yǒu zhè děng líng fú

〔丑〕有这等灵符!

kuài xíng dòng xiē

快行动些。

xíng jiè jìng jiào tóng ér

〔行介〕〔净〕叫童儿。

nèi yìng jiè jìng hǎo kàn shǒu wò yún fáng

〔内应介〕〔净〕好看守,卧云房。

diàn shàng wú rén zǐ xì dēng xiāng

殿上无人,仔细灯香。

nèi zhī dào le

〔内〕知道了。

jìng zǐ wēi gōng nǚ yè fén xiāng wáng jiàn chǒu gǔ guān yún gēn lù yǐ huāng

〔净〕紫微宫女夜焚香,(王建)〔丑〕古观云根路已荒。

shì jiǎo rán

(释皎然)

jìng yóu yǒu zhēn fēi cháng mìng lǚ sī kōng tú chǒu jiǔ tiān wú shì mò tuī máng

〔净〕犹有真妃长命缕,(司空图)〔丑〕九天无事莫推忙。

cáo táng

(曹唐)

✦ You read 第十七出·道觋

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.