牡丹亭 · 汤显祖 · Chapter 6 of 55

第六出·怅眺

PinyinModern Translation
Size

fān bǔ suàn chǒu ban hán xiù cái shàng jiā shì dà táng nián jì jí cháo yáng xiàn

【番卜算】〔丑扮韩秀才上〕家世大唐年,寄籍潮阳县。

yuè wáng tái shàng hǎi lián tiān kě shì péng chéng biàn

越王台上海连天,可是鹏程便?

róng shù shāo tóu fǎng gǔ tái xià kàn jiǎ zǐ hǎi mén kāi

“榕树梢头访古台,下看甲子海门开。

yuè wáng gē wǔ jīn hé zài

越王歌舞今何在?

shí yǒu zhè gū fēi qù lái

时有鹧鸪飞去来。

zì jiā hán zǐ cái

”自家韩子才。

ǎn gōng gōng táng cháo hán tuì zhī wéi shàng le pò fó gǔ biǎo biǎn luò cháo zhōu

俺公公唐朝韩退之,为上了《破佛骨表》,贬落潮州。

yī chū mén lán guān xuě zǔ mǎ bù néng qián

一出门蓝关雪阻,马不能前。

xiān zǔ xīn lǐ àn àn dào dì yī chéng cǎi tóu bà le

先祖心里暗暗道,第一程采头罢了。

zhèng kǔ zhōng jiān hū rán yǒu gè xiāng zǐ zhí r nǎi xià bā dòng shén xiān lán lǚ xiāng jiàn

正苦中间,忽然有个湘子侄儿,乃下八洞神仙,蓝缕相见。

ǎn tuì zhī gōng gōng yī fà xīn lǐ bù kuài

俺退之公公一发心里不快。

ā róng dòng bǐ tí yī shǒu shī zài lán guān cǎo yì zhī shàng

呵融冻笔,题一首诗在蓝关草驿之上。

mò èr jù dān zhǐ zhe xiāng zi shuō dào zhī rǔ yuǎn lái yīng yǒu yì hǎo shōu wú gǔ zhàng jiāng biān

末二句单指着湘子说道:“知汝远来应有意,好收吾骨瘴江边。

xiāng zi xiù le zhè shī cháng xiào yī shēng téng kōng ér qù

”湘子袖了这诗,长笑一声,腾空而去。

guǒ rán hòu lái tuì zhī gōng gōng cháo zhōu zhàng sǐ jǔ mù wú qīn

果然后来退之公公潮州瘴死,举目无亲。

nà xiāng zi qià zài yún duān kàn jiàn xiǎng qǐ qián shī àn xià yún tóu shōu qí gǔ shi

那湘子恰在云端看见,想起前诗,按下云头,收其骨殖。

dào de yá zhōng sì gù wú rén dān dān zé yǒu xiāng zi yuán qī yí gè zài yá

到得衙中,四顾无人,单单则有湘子原妻一个在衙。

sì mù xiāng shì bǎ xiāng zi yì diǎn fán xīn dùn qǐ

四目相视,把湘子一点凡心顿起。

dāng shí shēng xià yī zhī liú zài shuǐ cháo chuán le zōng sì

当时生下一支,留在水潮,传了宗祀。

xiǎo shēng nǎi qí dí pài miáo yì yě

小生乃其嫡派苗裔也。

yīn luàn liú lái guǎng chéng

因乱流来广城。

guān fǔ niàn shì xiān xián zhī hòu biǎo qǐng chì fēng xiǎo shēng wèi chāng lí cí xiāng huǒ xiù cái

官府念是先贤之后,表请敕封小生为昌黎祠香火秀才。

jì jū zhào tuó wáng tái zi zhī shàng

寄居赵佗王台子之上。

zhèng shì suī rán qǐ xiāng hán rú què shì xiān fēng dào fēng

正是:“虽然乞相寒儒,却是仙风道风。

ya zǎo yī wèi péng yǒu shàng lái

”呀,早一位朋友上来。

shuí yě

谁也?

qián qiāng shēng shàng jīng shǐ fù pián pián zhòu mèng rén hái juàn

【前腔】〔生上〕经史腹便便,昼梦人还倦。

yù xún gāo sǒng kàn yún yān hǎi sè guāng píng miàn

欲寻高耸看云烟,海色光平面。

xiāng jiàn jiè chǒu shì liǔ chūn qīng shén fēng r chuī de lǎo xiōng lái

〔相见介〕〔丑〕是柳春卿,甚风儿吹的老兄来?

shēng ǒu ěr gū yóu shàng cǐ tái

〔生〕偶尔孤游上此台。

chǒu zhè tái shàng fēng guāng jǐn kě yǐ

〔丑〕这台上风光尽可矣。

shēng zé wú nài dēng lín bù kuài zāi

〔生〕则无奈登临不快哉。

chǒu xiǎo dì cǐ jiān shòu yòng yě

〔丑〕小弟此间受用也。

shēng xiǎo dì xiǎng qi lai dào shì bù dú shū de rén shòu yòng

〔生〕小弟想起来,到是不读书的人受用。

chǒu shuí

〔丑〕谁?

shēng zhào tuó wáng biàn shì

〔生〕赵佗王便是。

suǒ hán chuāng zǔ lóng fēi lù zǒu zhōng yuán wèi tuó a tā yǐ dìng zhe mó yá bàn bì tiān

【锁寒窗】祖龙飞、鹿走中原,尉佗啊,他倚定着摩崖半壁天。

chēng gū dào guǎ shì tā yīng xióng běn rán

称孤道寡,是他英雄本然。

bái zhàn le jiāng shān měng qǐ xiē gōng diàn

白占了江山,猛起些宫殿。

shì wú chái dú jǐn wàn juàn shū kě yǒu bàn kuài tǔ me

似吾侪读尽万卷书,可有半块土么?

nà bàn bù shàng shān hé bú jiàn

那半部上山河不见。

hé yóu tiān nà pān jīn diào gǔ yě tú rán huāng tái gǔ shù hán yān

〔合〕由天,那攀今吊古也徒然,荒台古树寒烟。

chǒu xiǎo dì kàn xiōng qì xiàng yán tán shì yǒu wú liáo zhī tàn

〔丑〕小弟看兄气象言谈,似有无聊之叹。

xiān zǔ chāng lí gōng yǒu yún bù huàn yǒu sī zhī bù míng zhǐ huàn wén zhāng zhī bù jīng

先祖昌黎公有云:“不患有司之不明,只患文章之不精;

bù huàn yǒu sī zhī bù gōng zhǐ huàn jīng shū zhī bù tōng

不患有司之不公,只患经书之不通。

lǎo xiōng hái zé pà gōng fū yǒu bú dào chù

”老兄,还则怕工夫有不到处。

shēng zhè huà xiū tí

〔生〕这话休提。

bǐ rú wǒ gōng gōng liǔ zōng yuán yǔ nǐ gōng gōng hán tuì zhī tā dōu shì bǎo xué cái zǐ què yě shí yùn bù jì

比如我公公柳宗元,与你公公韩退之,他都是饱学才子,却也时运不济。

nǐ gōng gōng cuò tí le fó gǔ biǎo biǎn zhí cháo yáng

你公公错题了《佛骨表》,贬职潮阳。

wǒ gōng gōng zé wèi zài cháo yáng diàn yǔ wáng shū wén chéng xiàng xià qí zi jīng le shèng jià zhí biǎn zuò liǔ zhōu sī mǎ

我公公则为在朝阳殿与王叔文丞相下棋子,惊了圣驾,直贬做柳州司马。

dōu shì biān hǎi yān zhàng dì fāng

都是边海烟瘴地方。

nà shí liǎng gōng yí lù ér lái lǚ shè zhī zhōng liǎng gè tiǎo dēng xì lùn

那时两公一路而来,旅舍之中,两个挑灯细论。

nǐ gōng gōng shuō dào zōng yuán zōng yuán wǒ hé nǐ liǎng rén wén zhāng sān liù jiǔ bǐ shì wǒ yǒu wáng ní shuǐ chuán nǐ biàn yǒu zǐ rén chuán

你公公说道:“宗元,宗元,我和你两人文章,三六九比势:我有《王泥水传》,你便有《梓人传》;

wǒ yǒu máo zhōng shū chuán nǐ biàn yǒu guō tuó zǐ chuán

我有《毛中书传》,你便有《郭驼子传》;

wǒ yǒu jì è yú wén nǐ biàn yǒu bǔ shé zhě shuō

我有《祭鳄鱼文》,你便有《捕蛇者说》。

zhè yě bà le

这也罢了。

zé wǒ jìn píng huái xi bēi qǔ fèng qǔ fèng cháo tíng nǐ què yòu jìn gè píng huái xi de yā

则我《进平淮西碑》,取奉取奉朝廷,你却又进个平淮西的雅。

yī piān yī piān nǐ dōu fàng ǎn bù guò

一篇一篇,你都放俺不过。

qià rú jīn biǎn cuàn yān fāng yě hé zhe yī chù

恰如今贬窜烟方,也合着一处。

qǐ fēi shí hu yùn hu mìng hu

岂非时乎,运乎,命乎!

hán xiōng zhè cháng yuǎn de shì xiū tí le

”韩兄,这长远的事休提了。

jiǎ rú ǎn hé nǐ lùn rú cháng nán dào biàn yīng zhè děng hán luò

假如俺和你论如常,难道便应这等寒落。

yīn hé ǎn gōng gōng zào xià yī piān qǐ qiǎo wén dào ǎn èr shí bā dài yuán sūn zài bù céng qǐ dé yī xiē qiǎo lái

因何俺公公造下一篇《乞巧文》,到俺二十八代元孙,再不曾乞得一些巧来?

biàn shì nǐ gōng gōng lì yì zuò xià sòng qióng wén dào lǎo xiōng èr shí jǐ bèi le hái bù céng sòng de gè qióng qù

便是你公公立意做下《送穷文》,到老兄二十几辈了,还不曾送的个穷去?

suàn lái dōu zé wéi shí yùn èr zì suǒ kuī

算来都则为时运二字所亏。

chǒu shì yě

〔丑〕是也。

chūn qīng xiōng

春卿兄,

qián qiāng nǐ fèi jiā zī zhì mǎi shū tián zěn zhī tā mài xiàng míng shí bù zhí qián

【前腔】你费家资制买书田,怎知他卖向明时不值钱。

suī rán rú cǐ nǐ kàn zhào tuó wáng dāng shí yě shì gè xiù cái lù gǔ bài wèi fèng shǐ zhōng dài fū dào cǐ

虽然如此,你看赵佗王当时,也是个秀才陆贾,拜为奉使中大夫到此。

zhào tuó wáng duō shǎo zūn zhòng tā

赵佗王多少尊重他。

tā guī cháo yàn huáng jīn lèi qiān

他归朝燕,黄金累千。

nà shí hàn gāo huáng yàn jiàn dú shū zhī rén dàn yǒu gè dài rú jīn de dōu ná lái ruò niào

那时汉高皇厌见读书之人,但有个带儒巾的,都拿来溺尿。

zhè lù gǔ xiù cái duān rán dài le sì fāng jīn shēn yī dà bǎi qù jiàn hàn gāo huáng

这陆贾秀才,端然带了四方巾,深衣大摆,去见汉高皇。

nà gāo huáng wàng jiàn zhè yòu shì gè diào niào biē zi de lái le

那高皇望见,这又是个掉尿鳖子的来了。

biàn yíng zhuó lù gǔ mà dào nǐ lǎo zi yòng mǎ shàng dé tiān xià hé yòng shī shū

便迎着陆贾骂道:“你老子用马上得天下,何用诗书?

nà lù shēng yǒu qù bù duō yìng tā zhǐ huí tā yī jù bì xià mǎ shàng qǔ tiān xià néng yǐ mǎ shàng zhì zhī hu

”那陆生有趣,不多应他,只回他一句:“陛下马上取天下,能以马上治之乎?

hàn gāo huáng tīng le yǎ rán yī xiào shuō dào biàn yī nǐ shuō

”汉高皇听了,哑然一笑,说道:“便依你说。

bù guǎn shén me wén zì niàn le yǔ guǎ rén tīng zhī

不管什么文字,念了与寡人听之。

lù dài fū bù huāng bù máng xiù lǐ chū yī juàn wén zì qià shì píng rì dēng chuāng xià zuǎn jí de xīn yǔ yī shí sān piān gāo shēng zòu shàng

”陆大夫不慌不忙,袖里出一卷文字,恰是平日灯窗下纂集的《新语》一十三篇,高声奏上。

nà gāo huáng cái tīng le yī piān lóng yán dà xǐ

那高皇才听了一篇,龙颜大喜。

hòu lái yī piān yī piān dōu hè cǎi chēng shàn

后来一篇一篇,都喝采称善。

lì fēng tā zuò gè guān nèi hóu

立封他做个关内侯。

nà yī rì hǎo bù qì xiàng

那一日好不气象!

xiū dào hàn gāo huáng biàn shì nà liǎng bān wén wǔ jiàn zhě jiē hū wàn suì

休道汉高皇,便是那两班文武,见者皆呼万岁。

yī yán zhì dì wàn suì xuān tiān

一言掷地,万岁喧天。

shēng tàn jiè zé ǎn lián piān lěi dú wú rén jiàn

〔生叹介〕则俺连篇累牍无人见。

hé qián chǒu zài wèn chūn qīng zài jiā hé yǐ wéi shēng

〔合前〕〔丑〕再问春卿,在家何以为生?

shēng jì shí yuán gōng

〔生〕寄食园公。

chǒu yī xiǎo dì shuō bù rú gān yè xiē xū kě tú qián jìn

〔丑〕依小弟说,不如干谒些须,可图前进。

shēng nǐ bù zhī jīn rén shǎo qù li

〔生〕你不知,今人少趣哩。

chǒu lǎo xiōng kě zhī

〔丑〕老兄可知?

yǒu gè qīn chāi shi bǎo zhōng láng miáo lǎo xiān shēng dào shì gè zhī qù rén

有个钦差识宝中郎苗老先生,到是个知趣人。

jīn qiū rèn mǎn lì yú xiāng shān shān ào duō bǎo sì zhōng sài bǎo

今秋任满,例于香山<山奥多宝寺中赛宝。

nà shí yī wǎng hé rú

那时一往何如?

shēng lǐng jiào

〔生〕领教。

yīng niàn chóu zhōng hèn suǒ jū duàn chéng shì qīng yún qì yè ǎn quán shū

应念愁中恨索居,(段成式)青云器业俺全疏。

lǐ shāng yǐn

(李商隐)

yuè wáng zì zhǐ gāo tái xiào pí rì xiū liú xiàng yuán lái bù dú shū

越王自指高台笑,(皮日休)刘项原来不读书。

zhāng jié

(章碣)

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →