fu sān huáng wú yán ér huà liú sì hǎi gù tiān xià wú suǒ guī gōng
夫三皇无言而化流四海,故天下无所归功。
dì zhě tǐ tiān zé de yǒu yán yǒu lìng ér tiān xià tài píng
帝者,体天则地,有言有令,而天下太平;
qún chén ràng gōng sì hǎi huà xíng bǎi xìng bù zhī qí suǒ yǐ rán
群臣让功,四海化行,百姓不知其所以然。
gù shǐ chén bù dài lǐ shǎng
故使臣不待礼赏;
yǒu gōng měi ér wú hài
有功,美而无害。
wáng zhě zhì rén yǐ dào jiàng xīn fú zhì shè ju bèi shuāi sì hǎi huì tóng wáng zhí bù fèi
王者,制人以道,降心服志,设矩备衰,四海会同,王职不废。
suī yǒu jiá bīng zhī bèi ér wú dòu zhàn zhī huàn
虽有甲兵之备,而无斗战之患。
jūn wú yí yú chén chén wú yí yú zhǔ guó dìng zhǔ ān chén yǐ yì tuì yì néng měi ér wú hài
君无疑于臣,臣无疑于主,国定主安,臣以义退,亦能美而无害。
bà zhě zhì shì yǐ quán jié shì yǐ xìn shǐ shì yǐ shǎng
霸者,制士以权,结士以信,使士以赏;
xìn shuāi zé shì shū shǎng kuī zé shì bù yòng mìng
信衰则士疏,赏亏则士不用命。
jūn shì yuē chū jūn xíng shī jiāng zài zì zhuān
《军势》曰:“出军行师,将在自专;
jìn tuì nèi yù zé gōng nán chéng
进退内御,则功难成。
jūn shì yuē shǐ zhì shǐ yǒng shǐ tān shǐ yú zhì zhě lè lì qí gōng yǒng zhě hǎo xíng qí zhì tān zhě yāo qū qí lì yú zhě bù gù qí sǐ
《军势》曰:“使智、使勇、使贪、使愚:智者乐立其功,勇者好行其志,贪者邀趋其利,愚者不顾其死;
yīn qí zhì qíng ér yòng zhī cǐ jūn zhī wēi quán yě
因其至情而用之,此军之微权也。
jūn shì yuē wú shǐ biàn shì tán shuō dí měi wèi qí huò zhòng
”《军势》曰:“无使辩士谈说敌美,为其惑众;
wú shǐ rén zhě zhǔ cái wèi qí duō shī ér fù yú xià
无使仁者主财,为其多施而附于下。
jūn shì yuē jìn wū zhù bù dé wèi lì shì bǔ wèn jūn zhī jí xiōng
”《军势》曰:“禁巫祝,不得为吏士卜问军之吉凶。
jūn shì yuē shǐ yì shì bù yǐ cái
”《军势》曰:“使义士不以财。
gù yì zhě bù wéi bù rén zhě sǐ zhì zhě bù wéi àn zhǔ móu
故义者,不为不仁者死,智者不为暗主谋。
zhǔ bù kě yǐ wú dé wú dé zé chén pàn
主,不可以无德,无德则臣叛;
bù kě yǐ wú wēi wú wēi zé shī quán
不可以无威,无威则失权。
chén bù kě yǐ wú dé wú dé zé wú yǐ shì jūn
臣,不可以无德,无德则无以事君;
bù kě yǐ wú wēi wú wēi zé guó ruò wēi duō zé shēn jué
不可以无威,无威则国弱,威多则身蹶。
gù shèng wáng yù shì guān shèng shuāi dù dé shī ér wèi zhī zhì
故圣王御世,观盛衰,度得失,而为之制;
gù zhū hóu èr shī fāng bó sān shī tiān zǐ liù shī
故诸侯二师,方伯三师,天子六师。
shì luàn zé pàn nì shēng
世乱,则叛逆生;
wáng zé jié zé méng shì xiāng zhū fá
王泽竭,则盟誓相诛伐。
dé tóng shì dí wú yǐ xiāng qīng nǎi lǎn yīng xióng zhī xīn yǔ zhòng tóng hào è rán hòu jiā zhī yǐ quán biàn
德同势敌,无以相倾,乃揽英雄之心,与众同好恶,然后加之以权变。
gù fēi jì cè wú yǐ jué xián dìng yí
故非计策,无以决嫌定疑;
fēi jué qí wú yǐ pò jiān xi kòu
非谲奇,无以破奸息寇;
fēi yīn móu wú yǐ chéng gōng
非阴谋,无以成功。
shèng rén tǐ tiān xián zhě fǎ de zhì zhě shī gǔ
圣人体天,贤者法地,智者师古。
shì gù sān lüè wèi shuāi shì zuò shàng lüè shè lǐ shǎng bié jiān xióng zhe chéng bài
是故《三略》为衰世作:“上略”设礼赏,别奸雄,著成败;
zhōng lüè chà dé xíng shěn quán biàn
“中略”差德行,审权变;
xià lüè chén dào dé chá ān wēi míng zéi xián zhī jiù
“下略”陈道德,察安危,明贼贤之咎。
gù rén zhǔ shēn xiǎo shàng lüè zé néng rèn xián qín dí
故人主深晓“上略”,则能任贤擒敌;
shēn xiǎo zhōng lüè zé néng yù jiāng tǒng zhòng
深晓“中略”,则能御将统众;
shēn xiǎo xià lüè zé néng míng shèng shuāi zhī yuán shěn zhì guó zhī jì
深晓“下略”,则能明盛衰之源,审治国之纪。
rén chén shēn xiǎo zhōng lüè zé néng quán gōng bǎo shēn
人臣深晓“中略”,则能全功保身。
fu gāo niǎo sǐ liáng gōng cáng
夫高鸟死,良弓藏;
dí guó miè móu chén wáng
敌国灭,谋臣亡。
wáng zhě fēi sàng qí shēn yě wèi duó qí wēi fèi qí quán yě
亡者,非丧其身也,谓夺其威,废其权也。
fēng zhī yú cháo jí rén chén zhī wèi yǐ xiǎn qí gōng
封之于朝,极人臣之位,以显其功;
zhōng zhōu shàn guó yǐ fù qí jiā
中州善国,以富其家;
měi sè zhēn wán yǐ shuō qí xīn
美色珍玩,以说其心。
fū rén zhòng yī hé ér bù kě zú lí wēi quán yī yǔ ér bù kě zú yí
夫人众一合而不可卒离,威权一与而不可卒移。
hái shī ba jūn cún wáng zhī jiē
还师罢军,存亡之阶。
gù ruò zhī yǐ wèi duó zhī yǐ guó shì wèi bà zhě zhī lüè
故弱之以位,夺之以国,是谓霸者之略。
gù bà zhě zhī zuò qí lùn bó yě
故霸者之作,其论驳也。
cún shè jì luō yīng xióng zhě zhōng lüè zhī shì yě
存社稷罗英雄者,“中略”之势也;
gù shì zhǔ mì yān
故世主秘焉。