抱朴子 · 葛洪 · Chapter 12 of 70

内篇·辨问

PinyinModern Translation
Size

huò wèn yuē ruò xian bì kě de shèng rén yǐ xiū zhī yǐ ér zhōu kǒng bù wéi zhī zhě shì wú cǐ dào kě zhī yě

或问曰:“若仙必可得,圣人已修之矣,而周孔不为之者,是无此道可知也。

bào pǔ zǐ dá yuē fu shèng rén bù bì xian xiān rén bù bì shèng

”抱朴子答曰:“夫圣人不必仙,仙人不必圣。

shèng rén shòu mìng

圣人受命,

bù zhí cháng shēng zhī dào

不值长生之道,

dàn zì yù chú cán qù zéi

但自欲除残去贼,

yí xiǎn píng bào

夷险平暴,

zhì lǐ zuò yuè

制礼作乐,

zhe fǎ chuí jiào

著法垂教,

yí bù zhèng zhī fēng

移不正之风,

yì liú dùn zhī sú

易流遁之俗,

kuāng jiāng wēi zhī zhǔ

匡将危之主,

fú wáng zhēng zhī guó

扶亡征之国,

kān shī shū

刊诗书,

zhuàn hé luò

撰河洛,

zhe jīng gào

著经诰,

hé yǎ sòng

和雅颂,

xun tóng méng

训童蒙,

yìng pìn zhū guó

应聘诸国,

tū wú níng yān

突无凝烟,

xí bù xiá nuǎn

席不暇暖。

qí shì zé yāng zhǎng wǎng jí qióng nián wú yǐ yì yān néng bì cōng yǎn míng nèi shì fǎn tīng hū xī dǎo yǐn cháng zhāi jiǔ jié rù shì liàn xíng dēng shān cǎi yào shù xī sī shén duàn gǔ qīng zāi

其事则鞅掌罔极,穷年无已,亦焉能闭聪掩明,内视反听,呼吸导引,长斋久洁,入室炼形,登山采药,数息思神,断谷清哉?

zhì wū xiān zhě wéi xū dǔ zhì zhì xìn qín ér bù dài néng tián néng jìng biàn kě de zhī bù dài duō cái yě

至于仙者,唯须笃志至信,勤而不怠,能恬能静,便可得之,不待多才也。

yǒu rù sú zhī gāo zhēn nǎi wéi dào zhě zhī zhòng lèi yě

有入俗之高真,乃为道者之重累也。

de hé yī dà yào zhī shǒu yī yǎng shén zhī yào zé cháng shēng jiǔ shì qǐ ruò shèng rén suǒ xiū wéi zhě yún yún zhī wú xiàn hu

得合一大药,知守一养神之要,则长生久视,岂若圣人所修为者云云之无限乎?

qiě fú sú suǒ wèi shèng rén zhě jiē zhì shì zhī shèng rén fēi děi dào zhī shèng rén dé dào zhī shèng rén zé huáng lǎo shì yě

且夫俗所谓圣人者,皆治世之圣人,非得道之圣人,得道之圣人,则黄老是也。

zhì shì zhī shèng rén zé zhōu kǒng shì yě

治世之圣人,则周孔是也。

huáng dì xiān zhì shì ér hòu dēng xiān cǐ shì ǒu yǒu néng jiān zhī cái zhě yě

黄帝先治世而后登仙,此是偶有能兼之才者也。

gǔ zhī dì wáng kè wū tài shān kě shěng dú zhě qī shí èr jiā qí yú mó miè zhě bù kě shèng shǔ ér dú jì huáng dì xiān zhě qí shěn rán kě zhī yě

古之帝王,刻于泰山,可省读者七十二家,其馀磨灭者,不可胜数,而独记黄帝仙者,其审然可知也。

shì rén yǐ rén suǒ yóu zhǎng zhòng suǒ bù jí zhě biàn wèi zhī shèng

世人以人所尤长,众所不及者,便谓之圣。

gù shàn wéi qí zhī wú bǐ zhě zé wèi zhī qí shèng gù yán zǐ qīng mǎ suí míng wū jīn yǒu qí shèng zhī míng yān

故善围棋之无比者,则谓之棋圣,故严子卿马绥明于今有棋圣之名焉。

shàn shǐ shū zhī jué shí zhě zé wèi zhī shū shèng gù huáng xiàng hú zhāo wū jīn yǒu shū shèng zhī míng yān

善史书之绝时者,则谓之书圣,故皇象胡昭于今有书圣之名焉。

shàn tú huà zhī guò rén zhě zé wèi zhī huà shèng gù wèi xié zhāng mò wū jīn yǒu huà shèng zhī míng yān

善图画之过人者,则谓之画圣,故卫协张墨于今有画圣之名焉。

shàn kè xuē zhī yóu qiǎo zhě zé wèi zhī mù shèng gù zhāng héng mǎ jūn wū jīn yǒu mù shèng zhī míng yān

善刻削之尤巧者,则谓之木圣,故张衡马钧于今有木圣之名焉。

gù mèng zǐ wèi bó yí qīng zhī shèng zhě yě

故孟子谓伯夷,清之圣者也;

liǔ xià huì hé zhī shèng zhě yě

柳下惠,和之圣者也;

yī yǐn rèn zhī shèng zhě yě

伊尹,任之圣者也。

wú shì yǎn ér lùn zhī zé shèng fēi yī shì

吾试演而论之,则圣非一事。

fu bān shū chuí dí jī xiè zhī shèng yě

夫班输倕狄,机械之圣也;

fù biǎn hé huǎn zhì jí zhī shèng yě

附扁和缓,治疾之圣也;

zi wéi gān jūn zhàn hòu zhī shèng yě

子韦甘均,占候之圣也;

shǐ sū xīn liáo bǔ shì zhī shèng yě

史苏辛廖,卜筮之圣也;

xià yù dù huí jīn lì zhī shèng yě

夏育杜回,筋力之圣也;

jīng kē niè zhèng yǒng gǎn zhī shèng yě fēi lián kuā fù qīng sù zhī shèng yě

荆轲聂政,勇敢之圣也,飞廉夸父,轻速之圣也;

zǐ yě yán zhōu zhī yīn zhī shèng yě

子野延州,知音之圣也;

sūn wú hán bái yòng bīng zhī shèng yě

孙吴韩白,用兵之圣也。

shèng zhě rén shì zhī jí hào yě bù dú wū wén xué ér yǐ yǐ

圣者,人事之极号也,不独于文学而已矣。

zhuāng zhōu yún dào yǒu shèng rén zhī dào wǔ yān

庄周云:盗有圣人之道五焉。

wàng yì ér zhī rén zhī cáng zhě míng yě

妄意而知人之藏者,明也;

xiān rù ér bù yí zhě yǒng yě

先入而不疑者,勇也;

hòu chū ér bù jù zhě yì yě

后出而不惧者,义也;

zhī kě fǒu zhī yi zhě zhī yě

知可否之宜者,知也;

fēn cái jūn tóng zhě rén yě

分财均同者,仁也。

bù dé cǐ dào ér chéng tiān xià dà dào zhě wèi zhī yǒu yě

不得此道而成天下大盗者,未之有也。

huò yuē shèng rén zhī dào bù dé zhī fēn yè sàn bì zǒng ér jiān zhī rán hòu wèi shèng

或曰:“圣人之道,不得枝分叶散,必总而兼之,然后为圣。

yú dá zhī yuē kǒng zǐ mén tú dá zhě qī shí èr ér gè de shèng rén zhī yī tǐ shì shèng shì yǒu pōu pàn yě

余答之曰:“孔子门徒,达者七十二,而各得圣人之一体,是圣事有剖判也。

yòu yún yán yuān jù tǐ ér wēi shì shèng shì yǒu hòu bó yě

又云:颜渊具体而微,是圣事有厚薄也。

yòu yì yuē yǒu shèng rén zhī dào sì yān yǐ yán zhě shàng qí cí yǐ dòng zhě shàng qí biàn yǐ zhì qì zhě shàng qí xiàng yǐ bǔ shì zhě shàng qí zhàn

又易曰:有圣人之道四焉,以言者尚其辞,以动者尚其变,以制器者尚其象,以卜筮者尚其占。

cǐ zé shèng dào kě fēn zhī míng zhèng yě

此则圣道可分之明证也。

hé wéi shàn wū dào dé yǐ zhì shén xiān zhě dú bù kě wèi zhī wèi dé dào zhī shèng

何为善于道德以致神仙者,独不可谓之为得道之圣?

gǒu bù yǒu dé dào zhī shèng zé zhōu kǒng bù dé wèi zhì shì zhī shèng hu

苟不有得道之圣,则周孔不得为治世之圣乎?

jì fēi yī yǐ hé yǐ dāng zé shǐ xiāng jiān hu

既非一矣,何以当责使相兼乎?

àn xiān jīng yǐ wéi zhū de xiān zhě jiē qí shòu mìng ǒu zhí shén xiān zhī qì zì rán suǒ bǐng

按仙经以为诸得仙者,皆其受命偶值神仙之气,自然所禀。

gù bāo tāi zhī zhōng yǐ hán xìn dào zhī xìng jí qí yǒu shí zé xīn hǎo qí shì bì zāo míng shī ér de qí fǎ bù rán zé bù xìn bù qiú qiú yì bù dé yě

故胞胎之中,已含信道之性,及其有识,则心好其事,必遭明师而得其法,不然,则不信不求,求亦不得也。

yù qián jīng zhǔ mìng yuán yuē rén zhī jí xiōng zhì zài jié tāi shòu qì zhī rì jiē shàng de liè sù zhī jīng

玉钤经主命原曰:人之吉凶,制在结胎受气之日,皆上得列宿之精。

qí zhí shèng sù zé shèng zhí xián sù zé xián zhí wén sù zé wén zhí wǔ sù zé wǔ zhí guì sù zé guì zhí fù sù zé fù zhí jiàn sù zé jiàn zhí pín sù zé pín zhí shòu sù zé shòu zhí xian sù zé xian

其值圣宿则圣,值贤宿则贤,值文宿则文,值武宿则武,值贵宿则贵,值富宿则富,值贱宿则贱,值贫宿则贫,值寿宿则寿,值仙宿则仙。

yòu yǒu shén xiān shèng rén zhī sù

又有神仙圣人之宿,

yǒu zhì shì shèng rén zhī sù

有治世圣人之宿,

yǒu jiān èr shèng zhī sù

有兼二圣之宿,

yǒu guì ér bù fù zhī sù

有贵而不富之宿,

yǒu fù ér bù guì zhī sù

有富而不贵之宿,

yǒu jiān fù guì zhī sù

有兼富贵之宿,

yǒu xiān fù hòu pín zhī sù

有先富后贫之宿,

yǒu xiān guì hòu jiàn zhī sù

有先贵后贱之宿,

yǒu jiān pín jiàn zhī sù

有兼贫贱之宿,

yǒu fù guì bù zhōng zhī sù

有富贵不终之宿,

yǒu zhōng xiào zhī sù

有忠孝之宿,

yǒu xiōng è zhī sù

有凶恶之宿。

rú cǐ bù kě jù zǎi qí jiào lüè rú cǐ

如此不可具载,其较略如此。

wéi rén shēng běn yǒu dìng mìng zhāng chē zi zhī shuō shì yě

为人生本有定命,张车子之说是也。

gǒu bù shòu shén xiān zhī mìng zé bì wú hǎo xian zhī xīn wèi yǒu xīn bù hǎo zhī ér qiú qí shì zhě yě wèi yǒu bù qiú ér de zhī zhě yě

苟不受神仙之命,则必无好仙之心,未有心不好之而求其事者也,未有不求而得之者也。

zì gǔ zhì jīn yǒu gāo cái míng dá ér bù xìn yǒu xiān zhě yǒu píng píng xǔ rén xué ér de xiān zhě jiǎ suī duō suǒ jiàn shí ér huò bì wū xian yǐ zé duō suǒ bù tōng ér piān dá qí lǐ cǐ qǐ fēi tiān mìng zhī suǒ shǐ rán hu

自古至今,有高才明达,而不信有仙者,有平平许人学而得仙者,甲虽多所鉴识而或蔽于仙,乙则多所不通而偏达其理,此岂非天命之所使然乎?

fu dào jiā bǎo mì xiān shù dì zǐ zhī zhōng yóu shàng jiǎn zé zhì jīng mí jiǔ rán hòu gào zhī yǐ yào jué kuàng wū shì rén xìng zì bù xìn bù qiú hé wéi dāng qiáng yǐ yǔ zhī yá

夫道家宝秘仙术,弟子之中,尤尚简择,至精弥久,然后告之以要诀,况于世人,幸自不信不求,何为当强以语之邪?

jì bù néng huà lìng xìn zhī yòu jiāng zhāo chī sù bàng

既不能化令信之,又将招嗤速谤。

gù dé dào zhī shì suǒ yǐ yǔ shì rén yì lù ér xíng yì chù ér zhǐ yán bù yù yǔ zhī jiāo shēn bù yù yǔ zhī zá

故得道之士,所以与世人异路而行,异处而止,言不欲与之交,身不欲与之杂。

gé qiān lǐ yóu kǒng bù zú yǐ yuǎn fán láo zhī gōng

隔千里,犹恐不足以远烦劳之攻;

jué guǐ jī yóu kǒng bù zú yǐ miǎn huǐ rǔ zhī chǒu

绝轨迹,犹恐不足以免毁辱之丑。

guì bù zú yǐ yòu zhī fù bù zú yǐ yí zhī hé kěn dāng zì xuàn wū sú shì yán wǒ yǒu xiān fǎ hu

贵不足以诱之,富不足以移之,何肯当自衒于俗士,言我有仙法乎?

cǐ gài zhōu kǒng suǒ yǐ wú yuán ér zhī xiān dào yě

此盖周孔所以无缘而知仙道也。

qiě fú zhōu kǒng gài shì gāo cái dà xué zhī shēn yuǎn zhě ěr xiǎo xiǎo zhī jì yóu duō bù xián

且夫周孔,盖是高才大学之深远者耳,小小之伎,犹多不闲。

shǐ zhī tiào wán nòng jiàn yú fēng tóu xiá lǚ dēng chuáng zhì pán yuán àn gēn guà wàn rèn zhī jùn qiào yóu yǒng lǚ liáng zhī bù cè shǒu káng qiān jūn zú niè jīng biāo bào hǔ kǎn bào lǎn fēi jié shǐ fán rén wèi zhī ér zhōu kǒng bù néng kuàng guò wū cǐ zhě hu

使之跳丸弄剑,逾锋投狭,履登幢,擿盘缘案,跟挂万仞之峻峭,游泳吕梁之不测,手扛千钧,足蹑惊飙,暴虎槛豹,揽飞捷矢,凡人为之,而周孔不能,况过于此者乎?

tā rén zhī suǒ niàn lǜ

他人之所念虑,

zǎo shī zhī suǒ shǒu xiàng

蚤虱之所首向,

gé qiáng zhī zhū zǐ

隔墙之朱紫,

lín xià zhī cǎo jiè

林下之草芥,

xiá kuì zhī shū jí

匣匮之书籍,

dì zhōng zhī bǎo zàng

地中之宝藏,

fēng lín suì sǒu zhī niǎo shòu

丰林邃薮之鸟兽,

zhòng yuān hóng tán zhī yú biē

重渊洪潭之鱼鳖,

lìng zhōu kǒng wěi qū qí cǎi sè

令周孔委曲其采色,

fēn bié qí wù míng

分别其物名,

jīng liè qí duō shǎo

经列其多少,

shěn shí qí yǒu wú

审实其有无,

wèi bì néng jǐn zhī

未必能尽知,

kuàng wū yuǎn cǐ zhě hu

况于远此者乎?

shèng rén bù shí zé jī bù yǐn zé kě zhuó zhī zé rè dòng zhī zé hán tà zhī zé tòng rèn zhī zé shāng suì jiǔ zé lǎo yǐ sǔn shāng zé bìng yǐ qì jué zé sǐ yǐ

圣人不食则饥,不饮则渴,灼之则热,冻之则寒,挞之则痛,刃之则伤,岁久则老矣,损伤则病矣,气绝则死矣。

cǐ shì qí suǒ yǔ fán rén wú yì zhě shén duō ér qí suǒ yǐ bù tóng zhě zhì shǎo yǐ

此是其所与凡人无异者甚多,而其所以不同者至少矣。

suǒ yǐ guò jué rén zhě wéi zài wū cái cháng sī yuǎn kǒu gěi bǐ gāo dé quán xíng jié qiáng xun bó wén zhī shì ěr yì ān néng wú shì bù jiān yá

所以过绝人者,唯在于才长思远,口给笔高,德全行洁,强训博闻之事耳,亦安能无事不兼邪?

jì yǐ zhù zuò diǎn mó ān shàng zhì mín fù yù shǐ zhī liǎng zhī xiān dào cháng shēng bū sǐ yǐ cǐ zé shèng rén hé qí duō hu

既已著作典谟,安上治民,复欲使之两知仙道,长生不死,以此责圣人,何其多乎?

wú wén zhì yán nì sú ěr zhēn yǔ bì wéi zhòng rú shì zú lǎn wú cǐ shū zhě bì wèi wú fēi huǐ shèng rén

吾闻至言逆俗耳,真语必违众,儒士卒览吾此书者,必谓吾非毁圣人。

wú qǐ rán zāi

吾岂然哉?

dàn yù jìn wù lǐ ěr lǐ jǐn shì qióng zé shì wū bàng shàn zhōu kǒng yǐ

但欲尽物理耳,理尽事穷,则似于谤讪周孔矣。

shì rén wèi shèng rén cóng tiān ér zhuì shén líng zhī wù wú suǒ bù zhī wú suǒ bù néng

世人谓圣人从天而坠,神灵之物,无所不知,无所不能。

shén wū fú wèi qí míng bù gǎn fù liào zhī yǐ shì wèi wéi shèng rén suǒ bù wéi zé rén wú fù néng zhī zhě yě

甚于服畏其名,不敢复料之以事,谓为圣人所不为,则人无复能之者也;

shèng rén suǒ bù zhī zé rén wú fù zhī zhī zhě yě bù kě xiào zāi

圣人所不知,则人无复知之者也,不可笑哉?

jīn jù yǐ jìn shì xiào zhī xiǎng kě yǐ wù yě

今具以近事校之,想可以悟也。

wán shān zhī niǎo mài shēng sòng sǐ zhī shēng kǒng zǐ bù zhī zhī biàn kě fù wèi yán huí zhǐ kě piān jiě zhī hu

完山之鸟,卖生送死之声,孔子不知之,便可复谓颜回只可偏解之乎?

wén tài shān fù rén zhī kū wèn zhī nǎi zhī hǔ shí qí jiā sān rén yòu bù zhī cǐ fù rén hé yǐ bù xǐ qù zhī yì xū dá nǎi wù

闻太山妇人之哭,问之,乃知虎食其家三人,又不知此妇人何以不徙去之意,须答乃悟。

jiàn luó què zhě chún de huáng kǒu bù biàn qí yì wèn zhī nǎi jué

见罗雀者纯得黄口,不辨其意,问之乃觉。

jí yù zàng mǔ bù zhī fù mù suǒ zài xū rén yǔ zhī jì dìng mù bēng yòu bù zhī zhī dì zǐ gào zhī nǎi xuàn rán liú tì

及欲葬母,不知父墓所在,须人语之,既定墓崩,又不知之,弟子诰之,乃泫然流涕。

yòu yí yán yuān zhī dào shí nǎi jiǎ yán yù jì xiān rén bo duó chén zhī xū wěi

又疑颜渊之盗食,乃假言欲祭先人,卜掇尘之虚伪。

jiù fén yòu bù zhī shāng rén mǎ fǒu

厩焚,又不知伤人马否。

yán yuān hòu biàn wèi zhī yǐ sǐ

颜渊后,便谓之已死。

yòu zhōu liú qī shí yú guó ér bù néng nì zhī rén zhī bì bù yòng zhī yě ér qī qī huáng huáng xí bù xiá wēn

又周流七十馀国,而不能逆知人之必不用之也,而栖栖遑遑,席不暇温。

yòu bù zhī kuāng rén dāng wéi zhī ér yóu qí tú

又不知匡人当围之,而由其途。

wèn lǎo zi yǐ gǔ lǐ lǐ yǒu suǒ bù jiě yě

问老子以古礼,礼有所不解也。

wèn tán zi yǐ niǎo guān guān yǒu suǒ bù shí yě

问郯子以鸟官,官有所不识也。

xíng bù zhī jīn ér shǐ rén wèn zhī yòu bù zhī suǒ wèn zhī rén bì jī zhī ér bù gào qí lù ruò ěr kě zhī bù wèn yě

行不知津,而使人问之,又不知所问之人,必讥之而不告其路,若尔可知不问也。

xià chē zhú gē fèng zhě ér bù zhī bǐ zhī bú zhù yě

下车逐歌凤者,而不知彼之不住也。

jiàn nán zǐ ér bù zhī qí wú yì yě

见南子而不知其无益也。

zhū ruò cǐ lèi bù kě jù jǔ dàn bù zhī xiān fǎ hé zú guài zāi

诸若此类,不可具举,但不知仙法,何足怪哉?

yòu sú rú yún shèng rén suǒ bù néng zé yú rén jiē bù néng

又俗儒云:圣人所不能,则馀人皆不能。

zé dàng rén shuǐ jū

则宕人水居,

liáng mǔ huǒ huà

梁母火化,

bǎi zǐ nài zhì rè

伯子耐至热,

zhòng dōu kān kù hán

仲都堪酷寒,

zuǒ cí bīng jiě ér bù sǐ

左慈兵解而不死,

gān shǐ xiū liáng yǐ jīng suì

甘始休粮以经岁,

fàn yì jiàn zhuó ér bù rù

范轶见斫而不入,

biē lìng liú shī ér gēng shēng

鳖令流尸而更生,

shǎo qiān zhí bǎi guǐ

少千执百鬼,

zhǎng fáng suō dì mài

长房缩地脉,

zhòng fu jiǎ xíng wū chén fú

仲甫假形于晨凫,

zhāng jiè chuī xū qǐ yún wù

张楷吹嘘起云雾,

wèi wén zhōu kǒng néng wéi sī shì yě

未闻周孔能为斯事也。

sú rén huò yuē zhōu kǒng jiē néng wéi cǐ dàn bù wéi ěr

俗人或曰:“周孔皆能为此,但不为耳。

wú dá zhī yuē bì bù qiú zhī wū míng wén ér zhǐ zhī yǐ kōng yán zhě wú biàn kě wèi zhōu kǒng néng zhèn hé fān fēi áo xiáng bā jí xīng yún zhì yǔ yí shān bá jǐng dàn bù wéi ěr

吾答之曰:“必不求之于明文,而指之以空言者,吾便可谓周孔能振翮翻飞,翱翔八极,兴云致雨,移山拔井,但不为耳。

yī bù yǐ jì jí jiàn shì wèi jù zhě fù hé xiàn zāi

一不以记籍见事为据者,复何限哉?

bì ruò suǒ yún zhě

必若所云者,

wú yì kě yǐ yán zhōu kǒng jiē yǐ shēng xian

吾亦可以言周孔皆已升仙,

dàn yǐ cǐ fǎ bù kě yǐ xùn shì

但以此法不可以训世,

kǒng rén jiē zhī bù sǐ zhī kě de

恐人皆知不死之可得,

jiē bì xī wěi gōng yǎng

皆必悉委供养,

fèi jìn huàn ér dēng wēi fú shēn

废进宦而登危浮深,

yǐ xiū sī dào

以修斯道,

shì wèi jiā wú fù zǐ sūn

是为家无复子孙,

guó wú fù chén lì

国无复臣吏,

zhōng xiào bìng sàng

忠孝并丧,

dà lún bì luàn

大伦必乱,

gù zhōu kǒng mì zì wèi zhī

故周孔密自为之,

ér mì bù gào rén

而秘不告人,

wài tuō zhōng wáng zhī xíng

外讬终亡之形,

nèi yǒu shàng xiān zhī shí

内有上仙之实。

rú cǐ zé zǐ yì jiāng hé yǐ nán wú hu

如此,则子亦将何以难吾乎?

yì yòu wèi bì bù rán yě

亦又未必不然也。

líng bǎo jīng yǒu zhèng jī píng héng fēi guī shòu zhì fán sān piān jiē xiān shù yě

灵宝经有正机平衡飞龟授袟凡三篇,皆仙术也。

wú wáng fá shí yǐ zhì gōng shì ér wū hé shí zhī zhōng de zǐ wén jīn jiǎn zhī shū bù néng dú zhī shǐ shǐ zhě chí yǐ wèn zhòng ní ér qī zhòng ní yuē wú wáng xián jū yǒu chì què xián shū yǐ zhì diàn shàng bù zhī qí yì gù yuǎn zī chéng

吴王伐石以治宫室,而于合石之中,得紫文金简之书,不能读之,使使者持以问仲尼,而欺仲尼曰:‘吴王闲居,有赤雀衔书以置殿上,不知其义,故远谘呈。

zhòng ní yǐ shì zhī yuē cǐ nǎi líng bǎo zhī fāng cháng shēng zhī fǎ yǔ zhī suǒ fú yǐn zài shuǐ bāng nián qí tiān de cháo wū zǐ tíng zhě yě

’仲尼以视之,曰:‘此乃灵宝之方,长生之法,禹之所服,隐在水邦,年齐天地,朝于紫庭者也。

yǔ jiāng xiān huà fēng zhī míng shān shí hán zhī zhōng nǎi jīn chì què xián zhī dài tiān shòu yě

禹将仙化,封之名山石函之中,乃今赤雀衔之,殆天授也。

yǐ cǐ lùn zhī shì xià yǔ bù sǐ yě ér zhòng ní yòu zhī zhī

’以此论之是夏禹不死也,而仲尼又知之;

ān zhī zhòng ní bù jiē mì xiū qí dào hu

安知仲尼不皆密修其道乎?

zhèng fù shǐ shèng rén bù wéi cǐ shì wèi kě wèi wú qí xiào yě

正复使圣人不为此事,未可谓无其效也。

rén suǒ hào wù gè gè bù tóng yù zhī yǐ miàn qǐ bù xìn zāi

人所好恶,各各不同,谕之以面,岂不信哉?

chéng hé qí yì suī xiǎo bì wèi yě

诚合其意,虽小必为也;

bù hé qí shén suī dà bù xué yě

不合其神,虽大不学也。

hǎo kǔ zēng gān jì jiē yǒu yǐ shì lì qì yì yì wú shù yān

好苦憎甘,既皆有矣,嗜利弃义,亦无数焉。

shèng rén zhī dà bǎo yuē wèi hé yǐ jù rén yuē cái

‘圣人之大宝曰位,何以聚人曰财。

yòu yuē fù yǔ guì shì rén zhī suǒ yù ér xī yǐ yǒu chán zhī yǐ dì wáng zhī wèi ér bù yòng wěi zhī yǐ sì hǎi zhī fù ér bù yuàn miè sān jiǔ zhī guān bèi yù bó zhī pìn suì shān lín zhī gāo jié gān yú diào zhī lòu yè zhě gài bù kě shèng shǔ ěr

’又曰:‘富与贵,是人之所欲’,而昔已有禅之以帝王之位而不用,委之以四海之富而不愿,蔑三九之官,背玉帛之聘,遂山林之高洁,甘鱼钓之陋业者,盖不可胜数耳。

yòu yuē nán nǚ yǐn shí rén zhī dà yù cún yān

又曰:‘男女饮食,人之大欲存焉。

shì yǐ hào sè bù kě jiàn gān zhǐ kě wàng yōu

’是以好色不可谏,甘旨可忘忧。

xī yǒu jué gǔ qì měi bù chù qī qiè chāo rán dú wǎng hào rán dé yì gù yǐng hán huan shù liú wàng wèi zhě yòu nán shèng jì yě

昔有绝谷弃美,不畜妻妾,超然独往,浩然得意,顾影含欢,漱流忘味者,又难胜记也。

rén qíng mò bù ài hóng yán yàn zī qīng tǐ róu shēn ér huáng dì qiú dǔ chǒu zhī mó mǔ chén hóu lián kě zēng zhī dūn qià

人情莫不爱红颜艳姿,轻体柔身,而黄帝逑笃丑之嫫母,陈侯怜可憎之敦洽。

rén bí wú bù lè xiāng gù liú huáng yù jīn zhī lán sū hé xuán dǎn sù jiāo jiāng lí jiē chē chūn huì qiū lán jià tóng qióng yáo ér hǎi shàng zhī nǚ zhú kù chòu zhī fu suí zhī bù zhǐ

人鼻无不乐香,故流黄郁金、芝兰苏合、玄胆素胶、江离揭车、春蕙秋兰,价同琼瑶,而海上之女,逐酷臭之夫,随之不止。

zhōu wén shì bù měi zhī zū bù yǐ yì tài láo zhī zī wèi

周文嗜不美之菹,不以易太牢之滋味。

wèi míng hǎo zhuī záo zhī shēng bù yǐ yì sī zhú zhī hé yīn

魏明好椎凿之声,不以易丝竹之和音。

rén gè yǒu yì ān kě qiú cǐ yǐ tóng bǐ hu

人各有意,安可求此以同彼乎?

zhōu kǒng zì ǒu bù xìn xiān dào rì yuè yǒu suǒ bù zhào shèng rén yǒu suǒ bù zhī qǐ kě yǐ shèng rén suǒ bù wéi biàn yún tiān xià wú xian

周孔自偶,不信仙道,日月有所不照,圣人有所不知,岂可以圣人所不为,便云天下无仙!

shì zé sān guāng bù zhào fù pén zhī nèi yě

是责三光不照覆盆之内也。

✦ You read 内篇·辨问

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.