bào pǔ zǐ yuē shén xiān jīng huáng bái zhī fāng èr shí wǔ juǎn qiān yǒu yú shǒu
抱朴子曰：神仙经黄白之方二十五卷，千有馀首。
huáng zhě jīn yě
黄者，金也。
bái zhě yín yě
白者，银也。
gǔ rén mì zhòng qí dào bù yù zhǐ chì gù yǐn zhī yún ěr
古人秘重其道，不欲指斥，故隐之云尔。
huò tí piān yún gēng xīn gēng xīn yì jīn yě
或题篇云庚辛，庚辛亦金也。
rán lǜ duō shēn wēi nán zhī qí kě jiě fēn míng zhě shǎo xǔ ěr
然率多深微难知，其可解分明者少许尔。
shì rén duō yí cǐ shì wèi xū dàn yǔ bù xìn shén xiān zhě zhèng tóng yě
世人多疑此事为虚诞，与不信神仙者正同也。
yú xī cóng zhèng gōng shòu jiǔ dān jí jīn yín yè jīng yīn fù qiú shòu huáng bái zhōng jīng wǔ juǎn
余昔从郑公受九丹及金银液经，因复求受黄白中经五卷。
zhèng jūn yán céng yǔ zuǒ jūn wū lú jiāng tóng shān zhōng shì zuò jiē chéng yě
郑君言，曾与左君于庐江铜山中试作，皆成也。
rán ér zhāi jié jìn jì zhī qín kǔ yǔ jīn dān shén xiān yào wú yì yě
然而斋洁禁忌之勤苦，与金丹神仙药无异也。
sú rén duō jī yú hǎo gōng yì duān wèi yǔ wèi qù yù qiáng tōng tiān xià zhī bù kě tōng zhě
俗人多讥余好攻异端，谓予为趣欲强通天下之不可通者。
yú yì hé wéi rán zāi
余亦何为然哉！
yú ruò yù yǐ cǐ bèi shì chěng cí zhāng wū lái shì zé yú suǒ zhe wài piān jí zá wén èr bǎi yú juǎn zú yǐ jì yì wū hòu dài bù fù xū cǐ
余若欲以此辈事，骋辞章于来世，则余所著外篇及杂文二百馀卷，足以寄意于后代，不复须此。
qiě cǐ nèi piān jiē zhí yǔ ěr wú zǎo shì yě
且此内篇，皆直语耳，无藻饰也。
yú yòu zhī lùn cǐ cáo shì shì rén mò bù hū wèi yū kuò bù jí wèi ruò lùn sú jiān qiè jìn zhī lǐ kě yǐ hé zhòng xīn yě
余又知论此曹事，世人莫不呼为迂阔不急，未若论俗间切近之理，可以合众心也。
rán yú suǒ yǐ bù néng yǐ wū sī shì zhī qí bù rù shì rén zhī tīng ér yóu lùn zhù zhī zhě chéng jiàn qí xiào yàn yòu suǒ chéng shòu zhī shī fēi wàng yán zhě
然余所以不能已于斯事，知其不入世人之听，而犹论著之者，诚见其效验，又所承授之师非妄言者。
ér yú pín kǔ wú cái lì yòu zāo duō nàn zhī yùn yǒu bù yǐ zhī wú lài jiān yǐ dào lù gěng sè yào wù bù kě de jìng bù huáng hé zuò zhī
而余贫苦无财力，又遭多难之运，有不已之无赖，兼以道路梗塞，药物不可得，竟不遑合作之。
yú jīn gào rén yán wǒ xiǎo zuò jīn yín ér gōng zì jī hán hé yì zì bù néng xíng ér mài zhì bì zhī yào qiú rén xìn zhī chéng bù kě de
余今告人言，我晓作金银，而躬自饥寒，何异自不能行，而卖治躄之药，求人信之，诚不可得。
rán lǐ yǒu bù rú yì yì bù kě yǐ yī gài duàn yě
然理有不如意，亦不可以一概断也。
suǒ yǐ qín qín zhui zhī wū hàn mò zhě yù lìng jiāng lái hào qí shǎng zhēn zhī shì jiàn yú shū ér jù lùn dào zhī yì ěr
所以勤勤缀之于翰墨者，欲令将来好奇赏真之士，见余书而具论道之意耳。
fu biàn huà zhī shù hé suǒ bù wéi
夫变化之术，何所不为。
gài rén shēn běn jiàn ér yǒu yǐn zhī zhī fǎ
盖人身本见，而有隐之之法。
guǐ shén běn yǐn ér yǒu jiàn zhī zhī fāng
鬼神本隐，而有见之之方。
néng wéi zhī zhě wǎng wǎng duō yān
能为之者往往多焉。
shuǐ huǒ zài tiān ér qǔ zhī yǐ zhū suì
水火在天，而取之以诸燧。
qiān xìng bái yě ér chì zhī yǐ wéi dān
铅性白也，而赤之以为丹。
dān xìng chì yě ér bái zhī ér wèi qiān
丹性赤也，而白之而为铅。
yún yǔ shuāng xuě jiē tiān dì zhī qì yě ér yǐ yào zuò zhī yǔ zhēn wú yì yě
云雨霜雪，皆天地之气也，而以药作之，与真无异也。
zhì wū fēi zǒu zhī shǔ rú dòng zhī lèi bǐng xíng zào huà jì yǒu dìng yǐ
至于飞走之属，蠕动之类，禀形造化，既有定矣。
jí qí shū hū ér yì jiù tǐ gǎi gēng ér wèi yì wù zhě qiān duān wàn pǐn bù kě shèng lùn
及其倏忽而易旧体，改更而为异物者，千端万品，不可胜论。
rén zhī wèi wù guì xìng zuì líng ér nán nǚ yì xíng wèi hè wèi shí wèi hǔ wèi yuán wèi shā wèi yuán yòu bù shǎo yān
人之为物，贵性最灵，而男女易形，为鹤为石，为虎为猿，为沙为鼋，又不少焉。
zhì wū gāo shān wèi yuān shēn gǔ wéi líng cǐ yì dà wù zhī biàn huà
至于高山为渊，深谷为陵，此亦大物之变化。
biàn huà zhě nǎi tiān dì zhī zì rán hé wéi xián jīn yín zhī bù kě yǐ yì wù zuò hu
变化者，乃天地之自然，何为嫌金银之不可以异物作乎？
pì zhū yáng suì suǒ de zhī huǒ fāng zhū suǒ de zhī shuǐ yǔ cháng shuǐ huǒ qǐ yǒu bié zāi
譬诸阳燧所得之火，方诸所得之水，与常水火，岂有别哉？
shé zhī chéng lóng máo sǎn wèi gāo yì yǔ zì shēng zhě wú yì yě
蛇之成龙，茅糁为膏，亦与自生者无异也。
rán qí gēn yuán zhī suǒ yuán yóu jiē zì rán zhī gǎn zhì fēi qióng lǐ jìn xìng zhě bù néng zhī qí zhǐ guī fēi yuán shǐ jiàn zhōng zhě bù néng de qí qíng zhuàng yě
然其根源之所缘由，皆自然之感致，非穷理尽性者，不能知其指归，非原始见终者，不能得其情状也。
xiá guān jìn shí zhì gù cháo xué chuāi yuān miào wū bù cè tuī shén huà wū xū dàn yǐ zhōu kǒng bù shuō fén jí bù zài yī qiè wèi wéi bù rán bù yì lòu zāi
狭观近识，桎梏巢穴，揣渊妙于不测，推神化于虚诞，以周孔不说，坟籍不载，一切谓为不然，不亦陋哉？
yòu sú rén yǐ liú xiàng zuò jīn bù chéng biàn yún tiān xià guǒ wú cǐ dào shì jiàn tián jiā huò zāo shuǐ hàn bù shōu biàn wèi wǔ gǔ bù kě bō zhí de yě
又俗人以刘向作金不成，便云天下果无此道，是见田家或遭水旱不收，便谓五谷不可播殖得也。
chéng dū nèi shǐ wú dà wén bó dá duō zhī yì zì shuō xī shì dào shì li gēn jiàn gēn jiān qiān xī yǐ shǎo xǔ yào rú dà dòu zhě tóu dǐng zhōng yǐ tiě shi jiǎo zhī lěng jí chéng yín
成都内史吴大文，博达多知，亦自说昔事道士李根，见根煎铅锡，以少许药如大豆者投鼎中，以铁匙搅之，冷即成银。
dà wén de qí mì fāng dàn yù zì zuò bǎi rì zhāi biàn wèi zhī ér liú lián zài guān jìng bù néng de héng tàn xī yán rén jiàn bù zú chù yě
大文得其秘方，但欲自作，百日斋便为之，而留连在官，竟不能得，恒叹息言人闲不足处也。
yòu huán jūn shān yán hàn huáng mén láng chéng wěi hǎo huáng bái shù qǔ qī dé zhī fāng jiā nǚ
又桓君山言汉黄门郎程伟，好黄白术，娶妻得知方家女。
wěi cháng cóng jià chū ér wú shí yī shén yōu
伟常从驾出而无时衣，甚忧。
qī yuē qǐng zhì liǎng duān jiān
妻曰，请致两端缣。
jiān jí wú gù ér zhì qián
缣即无故而至前。
wěi àn zhěn zhōng hóng bǎo zuò jīn bù chéng
伟按枕中鸿宝，作金不成。
qī nǎi wǎng shì wěi wěi fāng shàn tàn shāo tǒng yǒng zhōng yǒu shuǐ yín
妻乃往视伟，伟方扇炭烧筩，筩中有水银。
qī yuē wú yù shì xiāng shì yī shì
妻曰，吾欲试相视一事。
nǎi chū qí náng zhōng yào shǎo shǎo tóu zhī shí qǐng fā zhī yǐ chéng yín
乃出其囊中药，少少投之，食顷发之，已成银。
wěi dà jīng yuē dào jìn zài rǔ chù ér bù zǎo gào wǒ hé yě
伟大惊曰，道近在汝处，而不早告我，何也？
qī yuē de zhī xū yǒu mìng zhě
妻曰，得之须有命者。
wū shì wěi rì yè shuō yòu zhī mài tián zhái yǐ gōng měi shí yī fú yóu bù kěn gào wěi
于是伟日夜说诱之，卖田宅以供美食衣服，犹不肯告伟。
wěi nǎi yǔ bàn móu wō chī fú zhī
伟乃与伴谋挝笞伏之。
qī zhé zhī zhī gào wěi yán dào bì dāng chuán qí rén de qí rén dào lù xiāng yù zhé jiào zhī
妻辄知之，告伟言，道必当传其人，得其人，道路相遇辄教之；
rú fēi qí rén kǒu shì ér xīn fēi zhě suī cùn duàn zhī jiě ér dào yóu bù chū yě
如非其人，口是而心非者，虽寸断支解，而道犹不出也。
wěi bī zhī bù zhǐ qī nǎi fā kuáng luǒ ér zǒu yǐ ní zì tu suì zú
伟逼之不止，妻乃发狂，裸而走，以泥自涂，遂卒。
jìn zhě qián lú jiāng tài shǒu huá lìng sī gāo cái dá xué qià wén zhī shì yě ér shì zhī bù jīng zhě duō suǒ bù xìn
近者前庐江太守华令思，高才达学，洽闻之士也，而事之不经者，多所不信。
hòu yǒu dào shì shuō huáng bái zhī fāng nǎi shì lìng zuò zhī yún yǐ tiě qì xiāo qiān yǐ sàn yào tóu zhòng jí chéng yín
后有道士说黄白之方，乃试令作之，云以铁器销铅，以散药投中，即成银。
yòu xiāo cǐ yín yǐ tā yào tóu zhī nǎi zuò huáng jīn
又销此银，以他药投之，乃作黄金。
yòu cóng cǐ dào shì xué chè shì zhī fāng xíng zhī wèi bǎi rì yè wò jí biàn jiàn tiān wén jí sì lín liǎo liǎo bù jué fù yǒu wū shè lí zhàng
又从此道士学彻视之方，行之未百日，夜卧即便见天文及四邻了了，不觉复有屋舍篱障。
yòu qiè míng yáo huá zhě yǐ sǐ nǎi jiàn xíng yǔ zhī yán yǔ rú píng shēng
又妾名瑶华者已死，乃见形，与之言语如平生。
yòu jì miào wén miào shén dá qí bài chuáng shì dòng yǒu shēng
又祭庙，闻庙神答其拜，床似动有声。
lìng sī nǎi tàn yuē shì jiàn nǎi dìng wú suǒ bù yǒu wǔ jīng suī bù zài bù kě biàn yǐ yì duàn yě
令思乃叹曰，世闲乃定无所不有，五经虽不载，不可便以意断也。
rán bù wén fāng jì zhě zú wén cǐ yì yān néng bù jīng guài yá
然不闻方伎者，卒闻此，亦焉能不惊怪邪？
yòu huáng bái shù yì rú hé shén dān jiē xū zhāi jié bǎi rì yǐ shàng yòu dāng de xián jiě fāng shū yì hé zhě nǎi kě wèi zhī fēi zhuó huì zhī rén jí bù cōng míng rén xī shè shù shù zhě suǒ biàn zuò yě
又黄白术亦如合神丹，皆须斋洁百日已上，又当得闲解方书，意合者乃可为之，非浊秽之人，及不聪明人，希涉术数者所辨作也。
qí zhōng huò yǒu xū kǒu jué zhě jiē yi shī shòu
其中或有须口诀者，皆宜师授。
yòu yi rù wū shēn shān zhī zhōng qīng jié zhī de bù yù lìng fán sú yú rén zhī zhī
又宜入于深山之中，清洁之地，不欲令凡俗愚人知之。
ér liú xiàng zhǐ gōng zhōng zuò zhī shǐ gōng rén gōng jǐ qí shì bì fēi zhāi jié zhě yòu bù néng duàn jué rén shì shǐ bù lái wǎng yě rú cǐ ān kě de chéng zāi
而刘向止宫中作之，使宫人供给其事，必非斋洁者，又不能断绝人事，使不来往也，如此安可得成哉？
huán tán xīn lùn yuē shǐ zi xīn jiàn shǔ wèi chéng xiàng shǐ guān jià wū fā lì zú jí guān nú bì yǐ gěi zhī zuò jīn bù chéng
桓谭新论曰：史子心见署为丞相史，官架屋，发吏卒及官奴婢以给之，作金不成。
chéng xiàng zì yǐ lì bù zú yòu bái fù tài hòu
丞相自以力不足，又白傅太后。
tài hòu bù fù lì wū jīn yě wén jīn chéng kě yǐ zuò yán nián yào yòu gān xīn yān nǎi chú zhī wèi láng shě zhī běi gōng zhōng shǐ zhě dài yù
太后不复利于金也，闻金成可以作延年药，又甘心焉，乃除之为郎，舍之北宫中，使者待遇。
níng yǒu zuò cǐ shén fāng kě wū gōng zhōng ér lìng fán rén zá cuò gòng wèi zhī zhě zāi
宁有作此神方可于宫中，而令凡人杂错共为之者哉？
sú jiàn rǎn zēng liàn shàng bù yù shǐ zá rén jiàn zhī jiàn zhī jí huài kuàng huáng bái zhī biàn huà hu
俗闲染缯练，尚不欲使杂人见之，见之即坏，况黄白之变化乎？
fán shì wú jù xì jiē yi de yào
凡事无巨细，皆宜得要。
ruò bù de qí fǎ wàng zuò jiǔ jiàng cù gēng huò yóu bù chéng kuàng dà shì hu
若不得其法，妄作酒酱醋羹臛犹不成，况大事乎？
yú céng zī wū zhèng jūn yuē lǎo jūn yún bù guì nán de zhī huò
余曾谘于郑君曰：“老君云，不贵难得之货。
ér zhì zhì zhī shì jiē tóu jīn wū shān juān yù wū gǔ bù shěn gǔ rén hé yòng jīn yín wèi guì ér yí qí fāng yě
而至治之世，皆投金于山，捐玉于谷，不审古人何用金银为贵而遗其方也？
zhèng jūn dá yú yuē lǎo jūn suǒ yún wèi fu pī shā pōu shí qīng shān lù yuān bù yuǎn wàn lǐ bù lǜ yā nì yǐ qiú zhēn wán yǐ fáng mín shí bù zhī zhǐ zú yǐ shì wú yòng
”郑君答余曰：“老君所云，谓夫披沙剖石，倾山漉渊，不远万里，不虑压溺，以求珍玩，以妨民时，不知止足，以饰无用。
jí yù wéi dào zhì qiú cháng shēng zhě fù jiān shāng gǔ bù dūn xìn ràng fú shēn yuè xiǎn qián méi zhú lì bù lìn qū mìng bù xiū guǎ yù zhě ěr
及欲为道，志求长生者，复兼商贾，不敦信让，浮深越险，干没逐利，不吝躯命，不修寡欲者耳。
zhì wū zhēn rén zuò jīn zì yù ěr fú zhī zhì shén xiān bù yǐ zhì fù yě
至于真人作金，自欲饵服之致神仙，不以致富也。
gù jīng yuē jīn kě zuò yě shì kě dù yě yín yì kě ěr fú dàn bù jí jīn ěr
故经曰，金可作也，世可度也，银亦可饵服，但不及金耳。
yú nán yuē hé bù ěr shì jiàn jīn yín ér huà zuò zhī zuò zhī zé fēi zhēn fēi zhēn zé zhà wěi yě
”余难曰：“何不饵世闲金银而化作之，作之则非真，非真则诈伪也。
zhèng jūn dá yú yuē shì jiàn jīn yín jiē shàn rán dào shì lǜ jiē pín
”郑君答余曰：“世闲金银皆善，然道士率皆贫。
gù yàn yún wú yǒu féi xiān rén fù dào shì yě
故谚云，无有肥仙人富道士也。
shī tú huò shí rén huò wǔ rén yì ān dé jīn yín yǐ gōng zhī hu
师徒或十人或五人，亦安得金银以供之乎？
yòu bù néng yuǎn xíng cǎi qǔ gù yi zuò yě
又不能远行采取，故宜作也。
yòu huà zuò zhī jīn nǎi shì zhū yào zhī jīng shèng wū zì rán zhě yě
又化作之金，乃是诸药之精，胜于自然者也。
xiān jīng yún dān jīng shēng jīn
仙经云，丹精生金。
cǐ shì yǐ dān zuò jīn zhī shuō yě
此是以丹作金之说也。
gù shān zhōng yǒu dān shā qí xià duō yǒu jīn
故山中有丹砂，其下多有金。
qiě fú zuò jīn chéng zé wéi zhēn wù zhōng biǎo rú yī bǎi liàn bù jiǎn
且夫作金成则为真物，中表如一，百炼不减。
gù qí fāng yuē kě yǐ wèi dīng
故其方曰，可以为钉。
míng qí jiān jìn yě
明其坚劲也。
cǐ zé de fu zì rán zhī dào yě
此则得夫自然之道也。
gù qí néng zhī hé wèi zhà hu
故其能之，何谓诈乎？
zhà zhě wèi yǐ zēng qīng tu tiě tiě chì sè rú tóng
诈者谓以曾青涂铁，铁赤色如铜；
yǐ jī zǐ bái huà yín yín huáng rú jīn ér jiē wài biàn ér nèi bù huà yě
以鸡子白化银，银黄如金，而皆外变而内不化也。
fu zhī jūn zhě zì rán ér shēng ér xiān jīng yǒu yǐ wǔ dàn wǔ mù zhǒng zhī zhī shēng qǔ ér fú zhī yì yǔ zì rán zhī wú yì jù lìng rén cháng shēng cǐ yì zuò jīn zhī lèi yě
夫芝菌者，自然而生，而仙经有以五石五木种芝，芝生，取而服之，亦与自然芝无异，俱令人长生，此亦作金之类也。
zhì huà wèi shèn què huà wèi há yǔ zì rán zhě zhèng tóng
雉化为蜃，雀化为蛤，与自然者正同。
gù xiān jīng yuē liú zhū jiǔ zhuàn fù bù yǔ zi huà wèi huáng bái zì rán xiāng shǐ
故仙经曰，流珠九转，父不语子，化为黄白，自然相使。
yòu yuē zhū shā wèi jīn fú zhī shēng xiān zhě shàng shì yě
又曰，朱砂为金，服之升仙者，上士也；
rú zhī dǎo yǐn yàn qì cháng shēng zhě zhōng shì yě
茹芝导引，咽气长生者，中士也；
cān shí cǎo mù qiān suì yǐ huán zhě xià shì yě
餐食草木，千岁以还者，下士也。
yòu yuē jīn yín kě zì zuò zì rán zhī xìng yě cháng shēng kě xué de zhě yě
又曰，金银可自作，自然之性也，长生可学得者也。
yù dié jì yún tiān xià yōu yōu jiē kě cháng shēng yě huàn wū yóu yù gù bù chéng ěr
玉牒记云：天下悠悠，皆可长生也，患于犹豫，故不成耳。
níng shuǐ yín wèi jīn kě zhōng dīng yě
凝水银为金，可中钉也。
tóng zhù jīng yuē dān shā kě wèi jīn hé chē kě zuò yín lì zé kě chéng chéng zé wéi zhēn zi de qí dào kě yǐ xian shēn
铜柱经曰：丹沙可为金，河车可作银，立则可成，成则为真，子得其道，可以仙身。
huáng shān zǐ yuē tiān dì yǒu jīn wǒ néng zuò zhī èr huáng yī chì lì chéng bù yí
黄山子曰：天地有金，我能作之，二黄一赤，立成不疑。
guī jiá wén yuē wǒ mìng zài wǒ bù zài tiān huán dān chéng jīn yì wàn nián
龟甲文曰：我命在我不在天，还丹成金亿万年。
gǔ rén qǐ qī wǒ zāi
古人岂欺我哉？
dàn huàn zhī cǐ dào zhě duō pín ér yào huò zhì jiàn ér shēng yuǎn fāng fēi luàn shì suǒ de yě
但患知此道者多贫，而药或至贱而生远方，非乱世所得也。
ruò róng yán lǔ xián jiē jiàn wù qīng píng shí liǎo bù zhí qián jīn shí bù xiàn jià zhí ér mǎi zhī wú yě
若戎盐卤咸皆贱物，清平时了不直钱，今时不限价直而买之无也。
qiāng lǐ shí dǎn qiān wàn qiú yī jīn yì bù kě de
羌里石胆，千万求一斤，亦不可得。
tú zhī qí fāng ér yǔ bù zhī zhě zhèng tóng kě wèi cháng tàn zhě yě
徒知其方，而与不知者正同，可为长叹者也。
yǒu qí fǎ zhě zé huò jī hán wú yǐ hé zhī ér fù guì zhě fù bù zhī qí fǎ yě
有其法者，则或饥寒无以合之，而富贵者复不知其法也。
jiù lìng zhī zhī yì wú yī xìn zhě
就令知之，亦无一信者。
jiǎ lìng pō xìn zhī yì yǐ zì duō jīn yín qǐ kěn fèi jiàn cái yǐ shì qí yào wù kǒng yǒu qì xì zhú fēi zhī huǐ gù mò kěn wèi yě
假令颇信之，亦已自多金银，岂肯费见财以市其药物，恐有弃系逐飞之悔，故莫肯为也。
yòu jì mǎi yào zhī jià yǐ chéng suǒ de zhī wù yóu yǒu dà lì ér gèng dāng zhāi jiè xīn kǔ gù mò kè wèi yě
又计买药之价，以成所得之物，尤有大利，而更当斋戒辛苦，故莫克为也。
qiě fú bù dé míng shī kǒu jué chéng bù kě qīng zuò yě
且夫不得明师口诀，诚不可轻作也。
fu yī jiā zhī yào qiǎn lù zhī shén ér qí cháng yòng xiào fāng biàn fù mì zhī
”夫医家之药，浅露之甚，而其常用效方，便复秘之。
gù fāng yǒu yòng hòu gōng yóu nǚ
故方有用后宫游女，
pì cè zhī jiāo
僻侧之胶，
fēng jūn ní wán
封君泥丸，
mù guǐ zi
木鬼子，
jīn shāng zhī
金商芝，
fēi jūn gēn
飞君根，
fú lóng gān
伏龙肝，
bái mǎ hàn
白马汗，
fú yún zǐ
浮云滓，
lóng zǐ dān yī
龙子丹衣，
yè guāng gǔ
夜光骨，
bǎi huā lǐ
百花醴，
dōng zōu zhāi zhī shǔ
冬邹斋之属，
jiē jìn wù ěr
皆近物耳，
ér bù dé kǒu jué
而不得口诀，
yóu bù kě zhī
犹不可知，
kuàng wū huáng bái zhī shù hu
况于黄白之术乎？
jīn néng wéi zhī zhě fēi tú yǐ qí jià guì ér mì zhī yǐ cǐ dào yī chéng zé kě yǐ cháng shēng
今能为之者，非徒以其价贵而秘之矣，此道一成，则可以长生。
cháng shēng zhī dào dào zhī zhì yě gù gǔ rén zhòng zhī yě
长生之道，道之至也，故古人重之也。
fán fāng shū suǒ míng yào wù yòu huò yǔ cháng yào wù tóng ér shí fēi zhě rú hé shàng chà nǚ fēi fù rén yě
凡方书所名药物，又或与常药物同而实非者，如河上姹女，非妇人也；
líng yáng zǐ míng fēi nán zǐ yě
陵阳子明，非男子也；
yǔ yú liáng fēi mǐ yě
禹馀粮，非米也；
yáo jiāng fēi shuǐ yě
尧浆，非水也。
ér sú rén jiàn fāng yòng lóng dǎn hǔ zhǎng jī tóu yā zhí mǎ tí quǎn xuè shǔ wěi niú xī jiē wèi zhī xuè qì zhī wù yě
而俗人见方用龙胆虎掌、鸡头鸭跖、马蹄犬血、鼠尾牛膝，皆谓之血气之物也；
jiàn yòng quē pén fù pén fǔ jīn lì dà jǐ guǐ jiàn tiān gōu zé wèi zhī tiě wǎ zhī qì yě
见用缺盆覆盆、釜钅历大戟、鬼箭天钩，则谓之铁瓦之器也；
jiàn yòng hú wáng shǐ zhě yǐ gū xīn fù yě zhàng rén shǒu tián gōng dài wén yù xú zhǎng qīng zé wèi rén zhī xìng míng yě
见用胡王使者、倚姑新妇、野丈人、守田公、戴文浴、徐长卿，则谓人之姓名也。
jìn yì zhī cǎo huò yǒu bù zhī xuán mì zhī fāng shú néng xī jiě
近易之草，或有不知，玄秘之方，孰能悉解？
liú xiàng zuò jīn bù chéng wú kě guài zhī yě
刘向作金不成，无可怪之也。
jí de qí yào zé fù bù fán shèng xián dà cái ér hòu zuò yě fán rén kě wèi ěr
及得其要，则复不烦圣贤大才而后作也，凡人可为耳。
liú xiàng qǐ wán rén zāi zhí zuò bù dé kǒu jué ěr
刘向岂顽人哉，直坐不得口诀耳。
jīn jiāng zài qí yuē ér xiào zhī zhě yǐ yí jiāng lái zhī tóng zhì yān
今将载其约而效之者，以贻将来之同志焉。
dāng xiān qǔ wǔ dū xióng huáng dān sè rú jī guān ér guāng míng wú jiā shí zhě duō shǎo rèn yì bù kě lìng jiǎn wǔ jīn yě
当先取武都雄黄，丹色如鸡冠，而光明无夹石者，多少任意，不可令减五斤也。
dǎo zhī rú fěn yǐ niú dǎn hé zhī zhǔ zhī lìng zào
捣之如粉，以牛胆和之，煮之令燥。
yǐ chì tǔ fǔ róng yī dòu zhě xiān yǐ róng yán shí dǎn mò jiàn fǔ zhōng lìng hòu sān fēn nǎi nèi xióng huáng mò lìng hòu wǔ fēn fù jiā róng yán wū shàng
以赤土釜容一斗者，先以戎盐石胆末荐釜中，令厚三分，乃内雄黄末，令厚五分，复加戎盐于上。
rú cǐ xiāng sì zhì jǐn
如此，相似至尽。
yòu jiā suì tàn huǒ rú zǎo hé zhě lìng hòu èr cùn
又加碎炭火如枣核者，令厚二寸。
yǐ yǐn lóu tǔ jí róng yán wèi ní ní fǔ wài yǐ yī fǔ fù zhī jiē ní lìng hòu sān cùn wù xiè
以蚓蝼土及戎盐为泥，泥釜外，以一釜覆之，皆泥令厚三寸，勿泄。
yīn qián yī yuè nǎi yǐ mǎ fèn huǒ yūn zhī sān rì sān yè hán fā chū gǔ xià qí tóng tóng liú rú yě tóng tiě yě
阴干一月，乃以马粪火煴之，三日三夜，寒，发出，鼓下其铜，铜流如冶铜铁也。
nǎi lìng zhù cǐ tóng yǐ wéi tǒng tǒng chéng yǐ shèng dān shā shuǐ
乃令铸此铜以为筩，筩成以盛丹砂水。
yòu yǐ mǎ shǐ huǒ yūn zhī sān shí rì fā lú gǔ zhī de qí jīn jí yǐ wéi tǒng yòu yǐ shèng dān shā shuǐ
又以马屎火煴之，三十日发炉，鼓之得其金，即以为筩，又以盛丹砂水。
yòu yǐ mǎ tōng huǒ yūn sān shí rì fā qǔ dǎo zhì zhī
又以马通火煴三十日，发取捣治之。
qǔ qí èr fēn shēng dān shā yī fēn bìng gǒng gǒng zhě shuǐ yín yě lì níng chéng huáng jīn yǐ
取其二分生丹砂，一分并汞，汞者，水银也，立凝成黄金矣。
guāng míng měi sè kě zhōng dīng yě
光明美色，可中钉也。
zuò dān shā shuǐ fǎ
△作丹砂水法
zhì dān shā yī jīn nèi shēng zhú yǒng zhōng jiā shí dǎn xiāo shí gè èr liǎng fù jiàn shàng xià bì sè tǒng kǒu yǐ qī gǔ wán fēng zhī xū qián yǐ nèi chún kǔ jiǔ zhōng mái zhī dì zhōng shēn sān chǐ sān shí rì chéng shuǐ sè chì wèi kǔ yě
治丹砂一斤，内生竹筩中，加石胆消石各二两，覆荐上下，闭塞筩口，以漆骨丸封之，须干，以内醇苦酒中，埋之地中，深三尺，三十日成水，色赤味苦也。
jīn lóu xiān shēng suǒ cóng qīng lín zi shòu zuò huáng jīn fǎ
△金楼先生所从青林子受作黄金法
xiān duàn xī fāng guǎng liù cùn hòu yī cùn èr fēn yǐ chì yán hé huī zhī lìng rú ní yǐ tu xī shàng lìng tōng hòu yī fēn lèi zhì wū chì tǔ fǔ zhōng
先锻锡，方广六寸，厚一寸二分，以赤盐和灰汁，令如泥，以涂锡上，令通厚一分，累置于赤土釜中。
lǜ xī shí jīn yòng chì yán sì jīn hé fēng gù qí jì yǐ mǎ tōng huǒ yūn zhī sān shí rì fā huǒ shì zhī xī zhōng xī rú huī zhuàng zhōng yǒu lěi lěi rú dòu zhě jí huáng jīn yě
率锡十斤，用赤盐四斤，合封固其际，以马通火煴之，三十日，发火视之，锡中悉如灰状，中有累累如豆者，即黄金也。
hé zhì nèi tǔ ōu zhōng yǐ tàn gǔ zhī shí liàn zhī bìng chéng yě
合治内土瓯中，以炭鼓之，十炼之并成也。
lǜ shí jīn xī de jīn èr shí liǎng
率十斤锡，得金二十两。
wéi cháng shā guì yáng yù zhāng nán hǎi tǔ fǔ kě yòng ěr
唯长沙桂阳豫章南海土釜可用耳。
bǐ xiāng tǔ zhī rén zuò tǔ fǔ yǐ chuī shí zì duō yě
彼乡土之人，作土釜以炊食，自多也。
zhì zuò chì yán fǎ
△治作赤盐法
yòng hán yán yī jīn yòu zuò hán shuǐ shí yī jīn yòu zuò hán yǔ niè yī jīn yòu zuò bái fán yī jīn hé nèi tiě qì zhōng yǐ tàn huǒ huǒ zhī jiē xiāo ér sè chì nǎi chū zhī kě yòng yě
用寒盐一斤，又作寒水石一斤，又作寒羽涅一斤，又作白矾一斤，合内铁器中，以炭火火之，皆消而色赤，乃出之可用也。
jiǎo lǐ xiān shēng cóng jì qiū zi suǒ shòu huà huáng jīn fǎ
△角里先生从稷丘子所授化黄金法
xiān yǐ fán shuǐ shí èr fēn nèi tiě qì zhōng jiā tàn huǒ lìng fèi nǎi nèi gǒng duō shǎo zì zài jiǎo lìng xiāng de liù qī fèi zhù dì shàng chéng bái yín
先以矾水石二分，内铁器中，加炭火令沸，乃内汞多少自在，搅令相得，六七沸，注地上成白银。
nǎi qǔ dān shā shuǐ zēng qīng shuǐ gè yī fēn xióng huáng shuǐ èr fēn wū jīn lì zhōng jiā wēi huǒ shàng lìng fèi shù jiǎo zhī lìng xiāng de fù jiā tàn huǒ shàng lìng fèi yǐ cǐ bái yín nèi qí zhōng duō shǎo zì zài kě liù qī fèi zhù dì shàng níng zé chéng shàng sè zǐ mó jīn yě
乃取丹砂水曾青水各一分，雄黄水二分，于钅历中加微火上令沸，数搅之，令相得，复加炭火上令沸，以此白银内其中，多少自在，可六七沸，注地上凝，则成上色紫磨金也。
zhì zuò xióng huáng shuǐ fǎ
△治作雄黄水法
zhì xióng huáng nèi shēng zhú yǒng zhōng yī jīn zhé jiā xiāo shí èr liǎng fù jiàn shàng xià fēng yǐ qī gǔ wán nèi chún dà cù zhōng mái zhī shēn sān chǐ èr shí rì jí huà wèi shuǐ yě
治雄黄内生竹筩中一斤，辄加消石二两，覆荐上下，封以漆骨丸，内醇大醋中，埋之深三尺，二十日即化为水也。
zuò zēng qīng shuǐ fāng jí fán shí shuǐ tóng fǎ dàn gè yì yǒng zhōng ěr
作曾青水方，及矾石水同法，但各异筩中耳。
xiǎo ér zuò huáng jīn fǎ
△小儿作黄金法
zuò dà tiě tǒng chéng zhōng yī chǐ èr cùn gāo yī chǐ èr cùn
作大铁筩成，中一尺二寸，高一尺二寸。
zuò xiǎo tiě tǒng chéng zhōng liù cùn yíng mó zhī
作小铁筩成，中六寸，莹磨之。
chì shí zhī yī jīn xiāo shí yī jīn yún mǔ yī jīn dài zhě yī jīn liú huáng bàn jīn kōng qīng sì liǎng níng shuǐ shí yī jīn jiē hé dǎo xì shāi yǐ xī hé tu zhī xiǎo yǒng zhōng hòu èr fēn
赤石脂一斤，消石一斤，云母一斤，代赭一斤，流黄半斤，空青四两，凝水石一斤，皆合捣细筛，以醯和，涂之小筩中，厚二分。
gǒng yī jīn dān shā bàn jīn liáng fēi bàn jīn
汞一斤，丹砂半斤，良非半斤。
qǔ liáng fēi fǎ yòng qiān shí jīn nèi tiě fǔ zhōng jū lú shàng lù zhuó zhī qiān xiāo nèi gǒng sān liǎng zǎo chū zhě yǐ tiě shi chāo qǔ zhī míng yuē liáng fēi yě
取良非法用铅十斤内铁釜中，居炉上露灼之，铅销，内汞三两，早出者以铁匙抄取之，名曰良非也。
jiǎo lìng xiāng de yǐ gǒng bú jiàn wèi hou zhì xiǎo yǒng zhōng yún mǔ fù qí shàng tiě gài zhèn zhī
搅令相得，以汞不见为候，置小筩中，云母覆其上，铁盖镇之。
qǔ dà tǒng jū lú shàng xiāo qiān zhù dà yǒng zhōng méi xiǎo yǒng zhōng qù shàng bàn cùn qǔ xiāo qiān wèi hou měng huǒ chuī zhī sān rì sān yè chéng míng yuē zǐ fěn
取大筩居炉上，销铅注大筩中，没小筩中，去上半寸，取销铅为候，猛火炊之，三日三夜成，名曰紫粉。
qǔ qiān shí jīn wū tiě qì zhōng xiāo zhī èr shí rì shàng xià gèng nèi tóng qì zhōng xū qiān xiāo nèi zǐ fěn qī fāng cùn bǐ jiǎo zhī jí chéng huáng jīn yě
取铅十斤于铁器中销之，二十日上下，更内铜器中，须铅销，内紫粉七方寸匕，搅之，即成黄金也。
yù zuò bái yín zhě qǔ gǒng zhì tiě qì zhōng nèi zǐ fěn sān cùn yǐ shàng huǒ lìng xiāng de zhù shuǐ zhōng jí chéng yín yě
欲作白银者，取汞置铁器中，内紫粉三寸已上，火令相得，注水中，即成银也。
wù chéng zi fǎ
△务成子法
zuò tiě tǒng zhǎng jiǔ cùn
作铁筩长九寸，
jìng wǔ cùn
径五寸，
dǎo xióng huáng sān jīn
捣雄黄三斤，
yǐn lóu rǎng děng fēn
蚓蝼壤等分，
zuò hé yǐ wéi ní
作合以为泥，
tu guǒ shǐ jìng sān cùn
涂裹使径三寸，
kuì kǒu sì cùn
匮口四寸，
jiā dān shā shuǐ èr hé
加丹砂水二合，
fù mǎ tōng huǒ shàng
覆马通火上，
lìng jí qián
令极干，
nèi tóng yǒng zhōng
内铜筩中，
sāi yǐ tóng hé gài jiān
塞以铜合盖坚，
yǐ huáng shā zhù shàng
以黄沙筑上，
fù yǐ yǐn rǎng zhòng ní
覆以蚓壤重泥，
shàng wú lìng xiè
上无令泄，
zhì lú tàn zhōng
置炉炭中，
lìng yǒu sān cùn tàn
令有三寸炭，
tǒng kǒu chì
筩口赤，
kě hán fā zhī
可寒发之，
xióng huáng jiē rù zhe tóng tǒng
雄黄皆入著铜筩，
fù chū rù rú qián fǎ
复出入如前法。
sān jīn xióng huáng jīng jiē xià rù zhe yǒng zhōng xià tí qǔ yǔ huáng shā děng fēn hé zuò yǐ wéi lú lú dà xiǎo zì zài yě
三斤雄黄精，皆下入著筩中，下提取与黄沙等分，合作以为炉，炉大小自在也。
yù yòng zhī zhì lú wū tàn huǒ zhōng lú chì nèi shuǐ yín yín dòng zé nèi qiān qí zhōng huáng cóng bàng qǐ jiāo zhōng yāng zhù zhī wū de jí chéng jīn
欲用之，置炉于炭火中，炉赤，内水银，银动则内铅其中，黄从傍起交中央，注之于地，即成金。
fán zuò yī qiān wǔ bǎi jīn lú lì jí jǐn yǐ
凡作一千五百斤，炉力即尽矣。
cǐ jīn qǔ mǔ jīng chì shǔ jiǔ zì zhī bǎi rì jí róu kě hé yě
此金取牡荆赤黍酒渍之，百日，即柔可和也。
rú xiǎo dòu fú yī wán rì sān fú jǐn yī jīn sān chóng fú shī bǎi bìng jiē qù máng zhě shì lóng zhě wén lǎo zhě jí hái nián rú sān shí shí rù huǒ bù zhuó bǎi xié zhòng dú lěng fēng shǔ shī bù néng qīn rù
如小豆，服一丸，日三服，尽一斤，三虫伏尸，百病皆去，盲者视，聋者闻，老者即还年如三十时，入火不灼，百邪众毒、冷风暑湿、不能侵入；
jǐn sān jīn zé bù xíng shuǐ shàng shān chuān bǎi shén jiē lái shì wèi shòu yǔ tiān de xiāng bì
尽三斤，则步行水上，山川百神，皆来侍卫，寿与天地相毕。
yǐ zhù xuè zhū cǎo zhǔ yī wán yǐ shì mù zì jí jiàn guǐ jí dì zhōng wù néng yè shū
以杼血朱草煮一丸，以拭目眦，即见鬼及地中物，能夜书；
yǐ bái yáng xuè tu yī wán tóu shuǐ zhōng yú lóng lì chū kě yǐ qǔ yě
以白羊血涂一丸，投水中，鱼龙立出，可以取也；
yǐ qīng yáng xuè dān jī xuè tu yī wán xuán dōu mén shàng yī lǐ bù yì
以青羊血丹鸡血涂一丸，悬都门上，一里不疫；
yǐ tu niú yáng liù chù é shàng jiē bù yì bìng hǔ bào bù fàn yě
以涂牛羊六畜额上，皆不疫病，虎豹不犯也；
yǐ hǔ dǎn shé fáng tu yī wán cóng yuè jiàn shàng yǐ zhì dí rén zhī jūn jūn jí biàn wú gù zì luàn xiāng shāng shā ér zǒu yǐ
以虎胆蛇肪涂一丸，从月建上以掷敌人之军，军即便无故自乱，相伤杀而走矣；
yǐ niú xuè tu yī wán yǐ tóu jǐng zhōng jǐng zhōng jí fèi yǐ tóu liú shuǐ liú shuǐ zé nì liú bǎi bù
以牛血涂一丸以投井中，井中即沸，以投流水，流水则逆流百步；
yǐ bái quǎn xuè tu yī wán tóu shè miào shè zhōng qí guǐ shén jí jiàn kě yǐ yì shǐ
以白犬血涂一丸，投社庙舍中，其鬼神即见，可以役使；
yǐ tù xuè tu yī wán zhì liù yīn zhī de xíng chú yù nǚ lì zhì kě sì liù qī shí rén yě
以兔血涂一丸，置六阴之地，行厨玉女立至，可俟六七十人也；
yǐ lǐ yú dǎn tu yī wán chí rù shuǐ shuǐ wèi zhī kāi yī zhàng kě de qì xi shuǐ zhōng yǐ xíng mào yǔ yī bù zhān yě
以鲤鱼胆涂一丸，持入水，水为之开一丈，可得气息水中以行，冒雨衣不沾也；
yǐ zǐ xiàn zhǔ yī wán hán yān qí zhī kě bǎi rì bù jī
以紫苋煮一丸，含咽其汁，可百日不饥；
yǐ cí shí zhǔ yī wán nèi jì zhōng yǐ jī zéi bái rèn liú shǐ bù zhōng zhī yǒu shè zhī zhě shǐ jiē zì xiàng yě
以慈石煮一丸，内髻中，以击贼，白刃流矢不中之，有射之者，矢皆自向也；
yǐ liù dīng liù rén shàng tǔ bìng yī wán yǐ bì rén zhōng zé yǐn xíng hán yī wán běi xiàng yǐ pēn huǒ huǒ zé miè
以六丁六壬上土并一丸，以蔽人中则隐形，含一丸，北向以喷火，火则灭；
yǐ gēng xīn rì shēn yǒu shí xiàng xī de yǐ yī wán zhì shù shù mù jí rì biàn kū
以庚辛日申酉时，向西地以一丸掷树，树木即日便枯；
yòu yǐ yī wán yǔ bù zhì hǔ láng shé fù jiē jí sǐ
又以一丸，禹步掷虎狼蛇蝮，皆即死；
yán yī wán yǐ shū shí jí rù shí shū jīn jí rù jīn shū mù rù mù suǒ shū jiē chè qí jī lǐ xuē zhì bù kě qù yě
研一丸以书石即入石，书金即入金，书木入木，所书皆彻其肌理，削治不可去也。
zú sǐ wèi jīng sù yǐ yuè jiàn shàng shuǐ xià yī wán lìng rù yān hóu bìng hán shuǐ pēn sǐ rén miàn jí huó
卒死未经宿，以月建上水下一丸，令入咽喉，并含水喷死人面，即活。
yǐ hú xuè hè xuè tu yī wán nèi zhǎo zhōng yǐ zhǐ wàn wù suí kǒu biàn huà jí shān xíng mù xǐ rén jiē jiàn zhī rán ér shí bù dòng yě
以狐血鹤血涂一丸，内爪中，以指万物，随口变化，即山行木徙，人皆见之，然而实不动也。
fán zuò huáng bái jiē lì tài yǐ xuán nǚ lǎo zi zuò jiào jì rú zuò jiǔ dān fǎ cháng shāo wǔ xiāng xiāng bù jué
凡作黄白，皆立太乙、玄女、老子坐醮祭，如作九丹法，常烧五香，香不绝。
yòu jīn chéng xiān yǐ sān jīn tóu shēn shuǐ zhōng yī jīn tóu shì zhōng rán hòu fāng de zì qí yì yòng zhī ěr
又金成，先以三斤投深水中，一斤投市中，然后方得恣其意用之耳。